Quy hoạch bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn tại quảng ninh đến 2020, tầm nhìn đến 2030

Quy hoạch bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn tại quảng ninh đến 2020, tầm nhìn đến 2030

QUY HOẠCH BẢO VỆ HỆ SINH THÁI RỪNG NGẬP MẶN TẠI QUẢNG NINH

ĐẾN 2020, TẦM NHÌN ĐẾN 2030

NHÓM 2

NỘI DUNG

I ĐẶC ĐIỂM

RNM VÀ CÁC

VÙNG PHÂN BỐ

II CÁC VẤN ĐỀ SUY GIẢM RNM

III THIẾT KẾ QUY

HOẠCH (Mục tiêu, cơ sở, giải pháp, cụ

thể)

I ĐẶC ĐIỂM CỦA RỪNG NGẬP MẶN VÀ

NHỮNG VÙNG PHÂN BỐ

3

1.1 ĐẶC ĐIỂM RỪNG NGẬP MẶN

TẠI QUẢNG NINH

1.1.1 Diện tích và phân bố

5

0.00 5000.00 10000.00 15000.00 20000.00

Rừng tự nhiên 20.507,7 ha

Rừng trồng 1.195,1 ha

Rừng trồng 1.195,1 ha

(Nguồn: Ngô Đình Quế và nnk, 2012)

1.1.1 Diện tích và phân bố

 Phân bố chủ yếu tại các vùng ven biển: ven cửa sông Bạch Đằng, các xã

Hoàng Tân, Minh Thành (Quảng Yên), các phường Tuần Châu, Cao Xanh,

Hà Phong, cửa sông Diễn Vọng (Hạ Long), vườn quốc gia Bái Tử Long và các xã Đài Xuyên, Đoàn Kết, Bình Dân (Vân Đồn)… Một số đảo trong vịnh

Hạ Long

7

)

1.1.2 Đa dạng sinh học

9

a/ Đa dạng về thực vật ngập mặn

 Có khoảng 20 loài như sú, đước vòi, vẹt, dù, trang, mắm, bần chua, đâng… đóng vai trò chính trong cấu trúc rừng ngập mặn

 Theo nguồn gốc:

1.1.3 Vai trò

 Tham gia hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới

 Điều hòa khí hậu

 Bảo vệ đất, chống xói mòn

 Hạn chế gió, bão, sóng

 Bảo vệ các công trình ven biển

1.2 ĐẶC ĐIỂM NHỮNG VÙNG PHÂN BỐ RỪNG NGẬP MẶN TẠI QUẢNG NINH

15

1.2.1 Điều kiện tự nhiên

VỊNH CỬA LỤC

CỬA ÔNG

MŨI ĐỒ SƠN

a/ Ven biển từ Móng Cái đến Cửa Ông

 Khí hậu: nhiệt đới, mùa đông lạnh

 Thủy văn:

• Sông nhỏ và dốc, ít phù sa

• Dòng chảy ven bờ phức tạp

• Lòng sông dốc

• Độ mặn nước biển cao

• Nhiệt độ đất, nước, không khí thấp và kéo dài vào mùa đông

 Địa hình: hệ thống đảo ven bờ chắn gió

 Đất: trầm tích tầng mặt có cát là chính, đất ngập mặn không có nhiều chất hữu cơ

a/ Ven biển từ Móng Cái đến Cửa Ông

 Quần thể các cây ngập mặn:

• Bãi bồi mới: mắm biển thuần loài, có nơi hỗ giao với sú, muối biển…

• Bãi triều ngập trung bình: hỗn giao đâng, trang, vẹt dù, sú…

• Bãi triều cao: vẹt dù chiếm ưu thế

• Chiều cao tối đa 8 – 10 m

19

b/ Ven biển từ Cửa Ông đến Cửa Lục

 Khí hậu: nhiệt đới, mùa đông lạnh

b/ Ven biển từ Cửa Ông đến Cửa Lục

 Quần thể các cây ngập mặn:

• Hỗn giao đâng, vẹt dù, trang…chiều cao tối đa 2 - 3 m; sú và mắm biển cao dưới 1 m

• Bãi lầy nhiều sỏi đá và cát thô: mắm biển chiếm ưu thế

• Rừng ngập mặn không phát triển rộng, chỉ có những dải rừng hẹp ven biển

21

c/ Ven biển từ Cửa Lục đến mũi Đồ Sơn

 Khí hậu: nhiệt đới, có mùa đông lạnh Nhiệt độ nước biển cao hơn

2 tiểu khu trên

 Thủy văn:

• Hệ thống sông lớn và kênh rạch đưa phù sa ra ngoài cửa sông, hình thành các đảo nổi

• Độ mặn nước biển biến đổi theo mùa

 Địa hình : bằng phẳng hơn 2 tiểu khu trên Hệ thống đảo che chắn

 Đất: sản phẩm bồi tụ dày, nhiều bùn sét, ít cát Trầm tích phong phú

c/ Ven biển từ Cửa Lục đến mũi Đồ Sơn

 Quần thể các cây ngập mặn:

• Bãi triều lầy: mắm trắng và sú

• Bãi triều ngập trung bình: đâng, vẹt dù, trang…

• Bãi triều cao: tra, giá, vạng hôi…

23

1.2.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội

a/ Giao thông, cảng biển

 Cảng biển Quảng Ninh có nhiều ưu thế vượt trội: vùng nước sâu, ít bồi lắng

 6 cảng biển: Vạn Gia, Hải Hà, Mũi Chùa, Cẩm Phả, Hòn Gai và Quảng Yên

25

a/ Giao thông, cảng biển

 Cụm cảng Hòn Gai và cảng nước sâu Cái Lân: với khả năng xếp dỡ 5-8 triệu tấn/năm, đang được xây dựng, rộng thành một trong những cảng lớn nhất Việt Nam

 Cẩm Phả: cảng Cửa Ông phục vụ các tàu lớn (tàu than) và các bến tàu nhỏ (du lịch)

 Quốc lộ 18 và 4B: nối liền miền bắc – Quảng Ninh – Quảng Tây (Trung Quốc)

a/ Giao thông, cảng biển

27

b/ Công nghiệp

Những vùng khai thác than lớn: Hạ Long, Cẩm Phả,

Uông Bí, Đông Triều

Các mỏ than lớn: Hà Tu, Hà Lầm, Tân Lập, Núi Béo,

Mông Dương…

b/ Công nghiệp

 Các khoáng sản khác: đá vôi, đất sét, cao lanh, antimon

 Cẩm Phả và Hoành Bồ: nguyên liệu đá vôi dồi dào

 Vân Đồn: cát trắng (mỏ Vân Hải) trữ lượng >13 tr tấn, khai thác 20.000 tấn/ năm

 Đảo Cái Bầu: quặng sắt trữ lượng 154.000 tấn

 Hạ Long, Quảng Yên,…: công nghiệp chế biến, vật liệu xây dựng, đóng tàu thuyền, nhiệt điện cơ khí

29

c/ Nuôi trồng, đánh bắt thủy sản

Thị xã Quảng Yên và huyện Vân Đồn là điển hình

Các loài thủy sản: tôm, cá mực, sá sùng, cua, ghẹ, ngọc

trai, bào ngư…

Phục vụ khách du lịch và xuất khẩu

c/ Nuôi trồng, đánh bắt thủy sản

31

Số liệu năm 2011 Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Quảng Ninh 1955-2011 (Đơn vị: nghìn tấn)

d/ Du lịch, thương mại, dịch vụ

 Tập trung chủ yếu ở khu vực Vịnh Hạ Long

– vịnh Bái Tử Long (Hạ Long, Cẩm Phả)

d/ Du lịch, thương mại, dịch vụ

 Hạ Long là tâm điểm,

động lực phát triển du lịch

 Vịnh Bái Tử Long: Nhiều

đảo đá vôi, hang động,

bãi tắm đẹp

 Giao thông, cảng biển, bưu chính viễn thông, hạ tầng đồng bộ

 Nhiều khách sạn, nhà hàng, khu vui chơi giải trí… 33

e/ Xây dựng và phát triển đô thị

 Quảng Ninh: trung tâm xây dựng lớn,

tỷ lệ đô thị hóa cao (năm 2011 – 55%)

 Tăng trưởng các khu đô thị và khu công nghiệp

 tốc độ đô thị hóa cao

 Tỉnh duy nhất cả nước có 4 thành phố

trực thuộc tỉnh

 Nhiều địa phương liên tục được

nâng cấp trong phân loại đô thị

II CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN

SUY GIẢM RỪNG NGẬP MẶN

35

1998 2003 2006 2012 2014 2016 0

2.1 CÁC VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG

37

2.1.1 Bão và gió mùa đông bắc

Thời gian Quảng Ninh Cả nước

Mỗi năm 2,1 9 - 10

1961 - 2008 44 240

Bảng: số cơn bão đổ bộ vào Quảng Ninh và cả nước

trong một số khoảng thời gian

(Nguồn: Trung tâm Khí tượng thủy văn Quốc gia)

2.1.1 Bão và gió mùa đông bắc

 Bão vào Quảng Ninh: đa phần nhỏ và vừa

 Bão  gió và sóng lớn  gãy đổ nhiều cây ngập mặn non, mới trồng

39

2.1.1 Bão và gió mùa đông bắc

Ven biển Quảng Ninh: ảnh hưởng trực tiếp từ gió mùa

Đông Bắc

Bốn tháng có nhiệt độ < 20oC

Tháng lạnh nhất (tháng 1): 14,7 – 15,8oC

20 – 25 đợt gió mùa Đông Bắc  sương muối  ảnh

hưởng tới sinh trưởng hoặc gây chết cây

2.1.2 Sạt lở, xói mòn

41

2.1.2 Sạt lở, xói mòn

 Dọc các trũng xâm thực, luồng dòng chảy: bị xói mòn

 Luồng chảy lớn vịnh Hạ Long về cửa sông Bạch Đằng: xói bờ biển 0 – 1 m/năm

2.1.4 Nuôi trồng thủy hải sản quảng canh

 Diễn ra ở Hoàng Tân (Quảng Yên), cửa sông Hốt, bắc vịnh Cửa Lục, ven bờ vịnh Bái Tử Long, đầm Nhà Mạc…

 Phát triển thiếu quy hoạch

 Tự ý phá rừng ngập mặn

2.1.5 Xây dựng các khu đô thị, khu công nghiệp, cảng biển và du lịch

 Các hoạt động:

• Khai hoang, lấn biển, san lấp mặt bằng

• Xâm lấn các bãi triều cao và rừng ngập mặn

• Tăng cường khai thác thủy sản

45

2.1.5 Xây dựng các khu đô thị, khu công nghiệp, cảng biển và du lịch

 Hệ quả:

• Giảm diện tích đất ngập nước và rừng ngập mặn

• Suy giảm đa dạng sinh học vùng ven biển

• Thay đổi chế độ thủy văn, ngăn chặn

dòng chảy, ngăn chặn lưu thông thủy triều

• Thay đổi nền đất, xói lở bờ sông, bờ biển,

bồi lắng trầm tích

• Ô nhiễm môi trường

2.2 CÁC VẤN ĐỀ QUẢN LÝ

47

2.2 CÁC VẤN ĐỀ QUẢN LÝ

Sơ đồ quản lý rừng ngập mặn của các tỉnh phía Bắc

2.2 CÁC VẤN ĐỀ QUẢN LÝ

49

Quản lý

Đánh giá chưa đúng

Phối hợp chưa đồng bộ

Tuyên truyền chưa tốt

Thiếu nguồn lực