Nguyên tắc tăng cường công tác quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của cơ quan Hải quan đối với các DNCX...14 CHƯƠNG 2...18 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP CHẾ XUẤT TRÊN ĐỊA B
Trang 1LỜI CAM ĐOAN
Tôi là : Nguyễn Văn Tuyền, học viên lớp QLKT 2013-2015 nhóm 3chuyên ngành Quản lý Kinh tế, trường Đại học Hàng Hải Việt Nam Tôi xincam đoan rằng: Số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàntrung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào tại Việt Nam
Tôi xin cam đoan rằng: Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đađược cảm ơn và mọi thông tin trong luận văn đa được chỉ rõ nguồn gốc
Hải Phòng, ng ày tháng 9 năm 2015
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Sau một thời gian học tập và nghiên cứu, đến nay tôi đa hoàn thành luận
văn thạc sỹ Quản lý kinh tế với đề tài “ Biện pháp tăng cường công tác quản
lý các doanh nghiệp chế xuất trên địa bàn Thành phố Hải Phòng tại Chi cục Hải quan TP Hải Phòng ” Tôi xin trân trọng gửi lời biết ơn sâu sắc tới các
thầy cô giáo của trường ĐH Hàng Hải Việt Nam, những người đa tận tình dạybảo giúp đỡ và định hướng cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu Tôi
xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới đến thầy giáo TS Mai Khắc Thành, người
đa định hướng, tận tình chỉ bảo và dìu dắt tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài
Tôi xin trân trọng cảm ơn ban lanh đạo Chi cục Hải quan KCX&KCN HảiPhòng đa cung cấp những số liệu cần thiết giúp đỡ tôi trong thời gian nghiêncứu và hoàn thiện đề tài
Hải Phòng, ngày tháng 9 năm 2015
Tác giả luận văn
Trang 3MỤC LỤC
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU vi
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ vii
2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 2
2.1 Mục tiêu chung 2
2.2 Mục tiêu cụ thể 2
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 3
3.1 Đối tượng nghiên cứu 3
3.2 Phạm vi nghiên cứu 3
4 Phương pháp nghiên cứu: 3
5 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài nghiên cứu 3
6 Nội dung nghiên cứu 4
CHƯƠNG 1 5
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP CHẾ XUẤT TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN.5 1.1 Bản chất doanh nghiệp chế xuất và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp chế xuất 5
1.1.1 Khái niệm và đặc điểm pháp lý của Doanh nghiệp chế xuất (DNCX) 5
1.1.2 Khái niệm Khu chế xuất: 7
1.1.3 Vai trò của các DNCX đối với việc phát triển kinh tế 10
1.2 Công tác quản lý doanh nghiệp chế xuất của cơ quan Hải quan .12 1.3 Nguyên tắc tăng cường công tác quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của cơ quan Hải quan đối với các DNCX 14
CHƯƠNG 2 18
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP CHẾ XUẤT TRÊN ĐỊA BÀN TP HẢI PHÒNG TẠI CHI CỤC HẢI QUAN KCX&KCN HẢI PHÒNG 18
2.1 Tổng quan về Chi cục Hải quan KCX&KCN Hải Phòng 18
2.1.1 Quá trình hình thành & phát triển của Chi cục Hải quan KCX & KCN Hải Phòng 18
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Chi cục Hải quan KCX&KCN Hải Phòng 19
2.1.3 Cơ cấu bộ máy tổ chức 20
Trang 42.2 Thực trạng công tác quản lý doanh nghiệp chế xuất tại Chi cục
Hải quan KCX & KCN Hải Phòng 23
2.2.1 Thực trạng các doanh nghiệp chế xuất tại Hải Phòng 23
2.2.2 Tình hình hàng hóa xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp chế xuất qua Chi cục HQ KCX&KKCN Hải Phòng từ năm 2010 – 2014 28
2.2.3 Nội dung quản lý doanh nghiệp KCX&KCN Hải Phòng 32
2.2.4 Một số hành vi vi phạm phổ biến trong hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu của các DNCX tại Hải Phòng 36
2.3 Đánh giá công tác quản lý doanh nghiệp KCX&KCN của Chi cục Hải quan KCN&KCX Hải Phòng 38
Nguyên nhân khách quan 41
CHƯƠNG 3 42
BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CÁC DOANH NGHIỆP CHẾ XUẤT TRÊN ĐỊA BÀN TP HẢI PHÒNG TẠI CHI CỤC HẢI QUAN KCX&KCN HẢI PHÒNG 42
3.1 Mục tiêu và kế hoạch hoạt động của Chi cục Hải quan KCX & KCN Hải Phòng trong những năm tới 42
Các căn cứ xây dựng mục tiêu của chi cục Hải quan KCX&KCN Hải Phòng 42
3.2 Định hướng công tác quản lý DNCX của Chi cục Hải quan KCX & KCN Hải Phòng 43
3.3 Các biện pháp tăng cường công tác quản lý các DNCX tại Chi cục Hải quan KCX & KCN Hải Phòng 44
3.3.1 Hiện đại hoá trang thiết bị, tiếp tục nâng cấp ứng dụng CNTT, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất - kỹ thuật hệ thống CNTT 45
3.3.2 Biện pháp hoàn thiện công tác tổ chức cán bộ 47
3.3.3 Biện pháp về nguồn nhân lực 52
3.3.4 Biện pháp về hoàn thiện công tác quản lý 55
3.3.5 Một số biện pháp khác 56
KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ 60
1 Kết luận 60
2 Kiến nghị 60
Trang 52.1 Kiến nghị Bộ Tài chính hoàn thiện hệ thống các văn bản, quy trình nghiệp vụ liên quan 60 2.2 Kiến nghị Tổng cục Hải quan 61 2.3 Kiến nghị đối với Cục Hải quan TP Hải Phòng 62 2.4 Kiến nghị khác nhằm phát huy tính tuân thủ pháp luật của DNCX 62 TÀI LIỆU THAM KHẢO 64
Trang 6NK Nhập khẩu
trực tiếp từ nước ngoài)VNACCS
Vietnam Automated Cargo Clearance System (Hệ thống thông quan hàng hóatự động)
Thương mại Thế giới )ASEAN
Association of Southeast Asian Nations (Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á)
tệ quốc tế )
(thuế quan ưu đai có hiệu lực chung)
Bảng 2.2 Doanh nghiệp chế xuất có vốn đầu tư cao nhất, thấp
nhất, bình quân trong giai đoạn 5 năm (2010 - 2014) 28
Trang 7Bảng 2.3
Tình hình kim ngạch nhập khẩu của DNCX từ năm
2010 – 2014 tại Chi cục Hải quan KCX&KCN Hải Phòng
29
Bảng 2.4
Tình hình kim ngạch xuất khẩu của DNCX từ năm
2010 – 2014 tại Chi cục Hải quan KCX&KCN Hải Phòng
31
Bảng 2.5 Tình hình vi phạm hành chính trong giai đoạn 2010 -
Bảng 2.6 Tình hình vi phạm trong thủ tục xuất nhập khẩu của
nhóm 05 DNCX có kim ngạch xuất nhập khẩu lớn nhất 33
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ
Hình 2.1 Mô hình tổng quan bộ máy tổ chức của Chi cục Hải quan KCX&KCN Hải Phòng 20Hình 2.2 Chi tiết tổ chức đội Nghiệp vụ Chi Cục Hải quan KCX&KCN Hải Phòng 21Hình 2.3 Chi tiết iết tổ chức đội Tổng hợp Chi cục Hải quan KCX&KCN Hải Phòng 22Biểu đồ 2.1 Số lượng DNCX trên địa bàn Hải Phòng từ năm 2010 26
Trang 8Biểu đồ 2.2 Thể hiện kim ngạch nhập khẩu của DNCX từ năm
Biểu đồ 2.3 Thể hiện kim ngạch xuất khẩu của DNCX từ năm
Trang 9LỜI MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của luận văn
Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài gọi tắt là FDI là hoạt động kinh tế đốingoại rất quan trọng tại Việt Nam Hiện nay Việt Nam đang cam kết cải thiệnmạnh mẽ về môi trường đầu tư, coi yếu tố thu hút vốn đầu tư nước ngoài là lĩnhvực then chốt trong nền kinh tế Hiện cả nước có khtoảng 16300 dự án FDI vớitổng vốn đầu tư là 238 tỷ USD Các nhà đầu đến từ 100 nước và vùng lanh thổ,
có hơn 100 tập đoàn đa quốc gia đang đầu tư tại Việt Nam
Với thực trạng trên Việt Nam đang được cọi là điểm đến hấp dẫn cho đầu
tư Chính phủ cũng đưa ra những cam kết cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư.Dự kiến từ nay đến năm 2020 Chính phủ sẽ tập trung vào những việc sau:
- Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường và khuôn khổ pháp luật;
- Xây dựng hệ thống kết cầu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, nhất là hạ tầnggiao thông;
- Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
Theo dự báo của nhiều tổ chức quốc tế, cùng với sự phục hồi của kinh tếthế giới, các dòng vốn FDI đang dần phục hồi và sẽ gia tăng tại các nền kinh tếnăng động Với triển vọng tích cực của kinh tế toàn cầu và khu vực, Việt Namchào đón các nhà đầu tư nước ngoài đa và tiếp tục lựa chọn Việt Nam làm thịtrường và môi trường đầu tư tiềm năng cho mọi hoạt động sản xuất kinh doanh
Riêng đối với các doanh nghiệp FDI trên địa bàn thành phố Hải Phòngtính đến thời điểm tháng 12/2014 đa có 409 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốnđầu tư 9.928,4 triệu USD tiếp tục đứng thứ 2 cả nước về thu hút vốn FDI - vốnđầu tư trực tiếp nước ngoài với các dự án đầu tư chủ yếu tập trung vào các lĩnhvực phát triển công nghiệp phụ trợ, sản xuất phụ tùng ôtô, công nghệ cao nhưRobot, chủ yếu là các doanh nghiệp FDI hoạt động theo hình thức doanhnghiệp chế xuất (DNCX) chỉ để sản xuất các sản phẩm xuất khẩu
Để khuyến khích xuất khẩu, Chính phủ đa có chính sách ưu đai đối vớihoạt động xuất khẩu, nhập khẩu có liên quan của các doanh nghiệp có vốn đầu
Trang 10tư nước ngoài nói chung và các DNCX nói riêng Theo đó, lĩnh vực đầu tư chủyếu của các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam dần dịch chuyển sang loại hìnhDNCX gia tăng về số lượng và kim ngạch XNK thương mại đa chiều từ nhiềuvùng lanh thổ và quốc gia khi lựa chọn loại hình doanh nghiệp và địa bàn Hảiphòng để đầu tư.
Để quản lý tốt hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu của các DNCX phù hợpvới thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh đa được phân tích và đánh giá trongsuốt quá trình thực hiện Luật Hải quan số 29/2001/QH10 và Luật số42/2005/QH11 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan ; đồng thời kếthừa và đáp ứng được các yêu cầu quản lý theo Luật Hải quan số 54/2014/QH13ngày 23/06/2014 (hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2015) Trên cơ sở tình hìnhthực tế và kinh nghiệm quản lý của cá nhân tôi tại Chi cục Hải quanKCX&KCN Hải Phòng trong thời gian qua vẫn chưa đạt yêu cầu và còn phátsinh nhiều sai sót trong quá trình tuân thủ pháp luật
Từ những lý do nêu trên, tôi mạnh dạn đề xuất nghiên cứu đề tài: “Biện
pháp tăng cường công tác quản lý các doanh nghiệp chế xuất trên địa bàn TP
Hải Phòng tại Cục Hải quan KCX&KCN Hải Phòng” làm luận văn tốt nghiệp.
2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
2.1 Mục tiêu chung
Trên cơ sở phân tích thực trạng quản lý các doanh nghiệp chế xuất trênđịa bàn TP Hải Phòng từ năm 2010 đến năm 2014 tại Chi cục Hải quan Khu chếxuất và khu công nghiệp Hải Phòng Từ đó đưa ra các giải pháp có tính thực tiễnnhằm tăng cường công tác quản lý hàng hoá xuất nhập khẩu đối với các DNCXtại Chi cục Hải quan Khu chế xuất & Khu công nghiệp Hải Phòng theo quyđịnh của Luật Hải quan số 54/2014/QH13 ngày 23/06/2014 (hiệu lực thi hành
từ ngày 01/01/2015)
2.2 Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận liên quan đến vấn đề quản lý các DNCXtrong lĩnh vực Hải quan
Trang 11- Đánh giá thực trạng quản lý các DNCX trên địa bàn TP Hải Phòng tronglĩnh vực Hải quan tại Chi cục Hải quan KCX&KCN Hải Phòng Từ đó chỉ ranhững nguyên nhân; hạn chế trong công tác quản lý doanh nghiệp chế xuất tạichi cục Hải quan KCX&KCN Hải Phòng.
- Đề xuất một số biện pháp nhằm tăng cường công tác quản lý các DNCXtrên địa bàn TP Hải Phòng tại chi cục Hải quan khu chế xuất và khu công nghiệpHải Phòng trong thời gian tới
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Công tác quản lý hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu đối với các DNCX trênđịa bàn TP Hải Phòng tại Chi cục Hải quan Khu chế xuất & Khu công nghiệpHải Phòng thuộc Cục Hải quan TP Hải Phòng Trong đó tập trung chủ yếu côngtác quản lý các hoạt động liên quan đến việc theo dõi, quản lý và thanh khoảnhàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu là máy móc, thiết bị, nguyên liệu, vật tư, của cácDNCX
3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Công tác quản lý các DNCX trên địa bàn TP Hải Phòng tại Chi cục Hảiquan Khu chế xuất & Khu công nghiệp Hải Phòng
- Thời gian từ năm 2010 đến năm 2014
4 Phương pháp nghiên cứu:
Đề tài sử dụng đồng bộ các phương pháp nghiên cứu như:
- Phương pháp thống kê kinh tế
- Phương pháp tổng hợp và phân tích
- Phương pháp so sánh
- Phương pháp chuyên gia
- Phương pháp kết hợp nghiên cứu lý luận với khảo sát thực tiễn
5 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài nghiên cứu
Hệ thống cơ sở lý luận về hiệu quả mà các giải pháp nhằm tăng cườngcông tác quản lý các doanh nghiệp chế xuất trong lĩnh vực Hải quan
Trang 12Luận văn đa đi sâu đánh giá đúng thực tế để từ đó đề xuất các biện phápthực tế nhằm tăng cường quản lý hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu đối với cácDNCX tại Chi cục Hải quan KCX & KCN Hải Phòng trong thời gian tới.
6 Nội dung nghiên cứu
Ngoài phần mở đầu, kết luận, luận văn được kết cấu theo 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác quản lý doanh nghiệpchế xuất trong lĩnh vực Hải quan
Chương 2: Thực trạng công tác quản lý doanh nghiệp chế xuất trên địabàn tp hải phòng tại chi cục hải quan kcx&kcn Hải Phòng
Chương 3: Biện pháp tăng cường công tác quản lý các doanh nghiệp chếxuất trên địa bàn TP Hải Phòng tại chi cục hải quan kcx&kcn hải phòng
Trang 13CHƯƠNG 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP
CHẾ XUẤT TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN
1.1 Bản chất doanh nghiệp chế xuất và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp chế xuất
Trên thế giới, ở các quốc gia phát triển, đặc biệt là ở các quốc gia đangphát triển thì các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế
là mô hình phát triển kinh tế quan trọng và chủ đạo Việc thành lập các khu côngnghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế đa và đang là giải pháphữu ích then chốt và quan trọng để các quốc gia thu hút vốn đầu tư trong vàngoài nước, phát triển nền công nghiệp và phát triển kinh tế xa hội
Theo đó, Nhà nước và chính phủ Việt Nam đa tái khẳng định quan điểmchung về khái niệm Khu chế xuất và khu Công nghiệp tại Luật Đầu tư số67/2014/QH13 ngày 26/11/2014 và các văn bản hướng dẫn có liên quan
1.1.1 Khái niệm và đặc điểm pháp lý của Doanh nghiệp chế xuất (DNCX).
Do vậy để thực hiện quan điểm và mục tiêu này, Chính phủ đa có nhiềugiải pháp cụ thể để thu hút vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài, tăng trưởng côngnghiệp và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Trang 14Trong đó phương thức nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất hàng xuất khẩu củaDNCX phổ biến và phát triển mạnh mẽ Theo đó Chính phủ Việt Nam đa cónhững quy định cụ thể :
- Quy định cụ thể tại Khoản 6 Điều 2 Nghị định số 29/2008/NĐ-CP ngày14/03/2008 của Chính phủ: Doanh nghiệp chế xuất là doanh nghiệp được thànhlập và hoạt động trong khu chế xuất hoặc doanh nghiệp xuất khẩu toàn bộ sảnphẩm hoạt động trong khu công nghiệp, khu kinh tế;
- Quy định cụ thể tại Khoản 1 và 2 Điều 21 Nghị định số 29/2008/NĐ-CPngày 14/03/2008 của Chính phủ:
Khu chế xuất, doanh nghiệp chế xuất được áp dụng quy định đối với khuphi thuế quan theo quy định của pháp luật Quy định là doanh nghiệp chế xuấtđược ghi trong Giấy chứng nhận đầu tư
Khu chế xuất hoặc doanh nghiệp chế xuất được ngăn cách với lanh thổbên ngoài bằng hệ thống tường rào, có cổng và cửa ra, vào, bảo đảm điều kiệncho sự kiểm soát của Hải quan và các cơ quan chức năng có liên quan
Phương thức 2 : Nhập khẩu nguyên liệu, vật tư để gia công cho thương nhân nước ngoài : Là một phương thức kinh doanh mà trong đó bên đặt gia
Trang 15công cung cấp nguyên liệu hoặc bán thành phẩm có khi cả máy móc thiết bị vàchuyên gia cho bên nhận gia công để sản xuất, chế biến ra một sản phẩm theoyêu cầu của bên đặt hàng Toàn bộ sản phẩm làm ra người nhận giao công sẽgiao cho người đặt gia công để nhận một khoản thù lao gọi là phí gia công.
- Phân biệt nhập nguyên liệu để sản xuất hàng xuất khẩu và nhập gia công xuất khẩu đối với DNCX:
Giữa nhập nguyên liệu để sản xuất hàng xuất khẩu và nhập gia côngxuất khẩu đối với DNCX giống nhau ở bản chất và quy trình hoạt động:
+ Về bản chất cả hai đều là xuất khẩu lao động tại chỗ;
+ Về quy trình hoạt động đều trải qua các công đoạn: nhập khẩunguyên vật liệu để sản xuất chế biến sản phẩm xuất khẩu
Nhưng giữa nhập nguyên liệu để sản xuất hàng xuất khẩu và nhậpgia công xuất khẩu đối với DNCX khác nhau ở chỗ về tính độc lập tự chủ củachủ thể kinh doanh:
+ Phương thức nhập để sản xuất hàng xuất khẩu giữa người mua vàngười bán hoàn toàn độc lập, nhà nhập khẩu có quyền nhập khẩu những nguyênliệu của những doanh nghiệp ở các nước khác nhau trên thế giới và xuất khẩubán sản phẩm của mình cho một hoặc nhiều doanh nghiệp khác ở những nướckhác nhau
+ Còn trong phương thức gia công bên nhận gia công phụ thuộc vàobên đặt gia công về mẫu ma, chủng loại hàng hóa, số lượng, thị trường xuấtkhẩu…
1.1.2 Khái niệm Khu chế xuất:
- Khu chế xuất là khu công nghiệp đặc biệt chỉ dành cho việc sản xuất, chế biến những sản phẩm để xuất khẩu ra nước ngoài hoặc dành cho các loại doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ liên quan đến hoạt động xuất-nhập khẩu tại khu vực đó với các ưu đai về các mức thuế xuất-nhập khẩu hay các ưu đai về giá cả thuê mướn mặt bằng sản xuất, thuế thu nhập cũng như cắt giảm tối thiểu các thủ tục hành chính Khu chế xuất có vị trí, ranh giới được xác
Trang 16định từ trước, có các cơ sở hạ tầng như điện, nước, đường giao thông nội khu sẵn có và không có dân cư sinh sống Điều hành, quản lý hoạt động chung của khu chế xuất thường do một Ban quản lý khu chế xuất điều hành [10, tr.3-4].
Đặc điểm pháp lý của Khu chế xuất:
- Quy định cụ thể tại Khoản 21 Điều 3 Luật Đầu tư số 59/2005/QH11ngày 29/11/2005: Khu chế xuất là khu công nghiệp chuyên sản xuất hàng xuấtkhẩu, thực hiện dịch vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu và hoạt động xuất khẩu, córanh giới địa lý xác định, được thành lập theo quy định của Chính phủ
- Quy định cụ thể tại Khoản 10 Điều 3 Luật Đầu tư số 67/2014/QH13ngày 26/11/2014 (hiệu lực từ ngày 01/07/2015): Khu chế xuất là khu côngnghiệp chuyên sản xuất hàng xuất khẩu, thực hiện dịch vụ cho sản xuất hàngxuất khẩu và hoạt động xuất khẩu;
- Quy định cụ thể tại Khoản 2 Điều 2 Nghị định số 29/2008/NĐ-CP ngày14/03/2008 của Chính phủ: Khu chế xuất là khu công nghiệp chuyên sản xuấthàng xuất khẩu, thực hiện dịch vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu và hoạt độngxuất khẩu, có ranh giới địa lý xác định, được thành lập theo điều kiện, trình tự
và thủ tục áp dụng đối với khu công nghiệp quy định tại Nghị định này;
- Khu chế xuất được coi là Khu phi thuế quan theo quy định tại Khoản 2Điều 1 Nghị định số 87/2010/NĐ-CP ngày 13/08/2010 của Chính phủ:
Khu phi thuế quan bao gồm: khu chế xuất, doanh nghiệp chế xuất, kho
bảo thuế, khu bảo thuế, kho ngoại quan, khu kinh tế thương mại đặc biệt, khuthương mại - công nghiệp và các khu vực kinh tế khác được thành lập theoQuyết định của Thủ tướng Chính phủ, có quan hệ mua bán trao đổi hàng hóagiữa khu này với bên ngoài là quan hệ xuất khẩu, nhập khẩu ;
Khái niệm Khu công nghiệp:
- Khái niệm chung: Khu công nghiệp, còn gọi là khu kỹ nghệ là khu vựcdành cho phát triển công nghiệp theo một quy hoạch cụ thể nào đó nhằm đảmbảo được sự hài hòa và cân bằng tương đối giữa các mục tiêu kinh tế - xa hội -
môi trường Khu công nghiệp thường được Chính phủ cấp phép đầu tư với hệ
Trang 17thống hạ tầng kỹ thuật và pháp lý riêng Những khu công nghiệp có quy mô nhỏthường được gọi là cụm công nghiệp;
Đặc điểm pháp lý của Khu Công nghiệp:
- Quy định cụ thể tại Khoản 21 Điều 3 Luật Đầu tư số 59/2005/QH11ngày 29/11/2005: Khu công nghiệp là khu chuyên sản xuất hàng công nghiệp vàthực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, có ranh giới địa lý xác định,được thành lập theo quy định của Chính phủ
- Quy định cụ thể tại Khoản 11 Điều 3 Luật Đầu tư số 67/2014/QH13ngày 26/11/2014 (hiệu lực từ ngày 01/07/2015): Khu công nghiệp là khu vực córanh giới địa lý xác định, chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện dịchvụ cho sản xuất công nghiệp
- Quy định cụ thể tại Khoản 1 Điều 2 Nghị định số 29/2008/NĐ-CP ngày14/03/2008 của Chính phủ: Khu công nghiệp là khu chuyên sản xuất hàng côngnghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, có ranh giới địa lýxác định, được thành lập theo điều kiện, trình tự và thủ tục quy định tại Nghịđịnh này;
Việt Nam có nhiều chính sách thu hút các DNCX như:
+ Khoản 3 Điều 3 Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 45/2005/QH11ngày 14/06/2005 - Đối tượng không chịu thuế : Hàng hóa trong các trường hợpsau đây là đối tượng không chịu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu : hàng hóa từkhu phi thuế quan xuất khẩu ra nước ngoài, hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoàivào khu phi thuế quan và chỉ sử dụng trong khu phi thuế quan, hàng hóa đưa từkhu phi thuế quan này sang khu phi thuế quan khác ;
+ Khoản 3 Điều 2 Nghị định số 87/2010/NĐ-CP ngày 13/08/2010 củaChính phủ: Hàng hóa từ khu phi thuế quan xuất khẩu ra nước ngoài; hàng hóanhập khẩu từ nước ngoài vào khu phi thuế quan và chỉ sử dụng trong khu phithuế quan; hàng hóa đưa từ khu phi thuế quan này sang khu phi thuế quan khác
+ Khoản 5 Điều 21 Nghị định số 29/2008/NĐ-CP ngày 14/03/2008 củaChính phủ quy định riêng áp dụng đối với khu chế xuất, doanh nghiệp chế xuất:
Trang 18Quan hệ trao đổi hàng hóa giữa các khu chế xuất, doanh nghiệp chế xuất với cáckhu vực khác trên lanh thổ Việt Nam, trừ khu phi thuế quan, là quan hệ xuấtnhập khẩu;
+ Khoản 1 và 2 Điều 15 Nghị định số 108/2006/NĐ-CP ngày 22/09/2006của Chính phủ quy định về Quyền mua, bán hàng hoá giữa doanh nghiệp chếxuất với thị trường nội địa: 1 Doanh nghiệp chế xuất được mua hàng hoá từ thịtrường nội địa để sản xuất, gia công, tái chế, lắp ráp hàng xuất khẩu hoặc để xuấtkhẩu, trừ hàng hoá thuộc diện cấm xuất khẩu 2 Doanh nghiệp chế xuất đượcbán vào thị trường nội địa hàng hóa sau: a) Sản phẩm do doanh nghiệp chế xuấtsản xuất và không thuộc diện cấm nhập khẩu; b) Sản phẩm do doanh nghiệp chếxuất sản xuất mà thị trường nội địa có nhu cầu; c) Phế liệu, phế phẩm thu đượctrong quá trình sản xuất không thuộc diện cấm nhập khẩu hoặc thuộc diện đượcphép nhập khẩu theo quy định của pháp luật về thương mại và pháp luật có liênquan
+ Khoản 1 và 2 Điều 15 Nghị định số 108/2006/NĐ-CP ngày 22/09/2006của Chính phủ quy định: Quan hệ mua, bán hàng hoá giữa doanh nghiệp chếxuất với thị trường nội địa thực hiện theo quy định của pháp luật về thương mại
+ Điểm b Mục 6 Phần II Thông tư số 04/2007/TT-BTM ngày 04/04/2007của Bộ Thương mại (nay là Bộ Công thương) quy định mua, bán hàng hóa giữadoanh nghiệp chế xuất với thị trường nội địa: Quan hệ mua, bán hàng hóa giữadoanh nghiệp chễ xuất và thị trường nội địa là quan hệ xuất nhập khẩu Doanhnghiệp chễ xuất được trực tiếp làm thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu tại cơ quan hảiquan
1.1.3 Vai trò của các DNCX đối với việc phát triển kinh tế
Hoạt động Chế xuất tại Việt Nam hiện nay đang phát triển mạnh mẽ cảquy mô và tốc độ đa đem lại những lợi ích nhiều mặt về kinh tế, xa hội Trongđiều kiện nền kinh tế nước ta hiện nay, vai trò của hoạt động Chế xuất thể hiện ởcác khía cạnh sau đây:
Trang 19- Khai thác được lợi thế về nguồn nhân lực, giải quyết công ăn việc
làm, góp phần cải thiện, nâng cao đời sống xã hội
Hoạt động Chế xuất phát triển cần thiết phải tuyển dụng nhân công vàolàm việc trong các công ty, nhà máy do đó đa góp phần giải quyết nhiều công
ăn việc làm, tạo cho người lao động có thu nhập ổn định, với mức thu nhập bằnghoặc cao hơn so với các công ty tư nhân nội địa Vì vậy đa dần từng bước gópphần nâng cao đời sống xa hội
- Tranh thủ được vốn, khoa học công nghệ của nước ngoài, đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và chiến lược hướng về xuất khẩu
Chính sách ưu đai thuế đa khuyến khích DNCX đẩy mạnh đầu tư vàoxây dựng nhà máy, dây chuyền sản xuất hiện đại Hàng hóa xuất khẩu, hơn nữa
là từ nguyên vật liệu nhập khẩu, đa mang tính chất công nghệ cao, phù hợp vớithị trường thế giới, do đó yêu cầu DNCX phải đầu tư máy móc thiết bị với côngnghệ thích hợp bằng hình thức nhập khẩu, mua nội địa …và do vậy đa tranh thủ,học hỏi và vận hành công nghệ của nước ngoài, góp phần đẩy mạnh quá trìnhcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và chiến lược hướng về xuất khẩu, tranhthủ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao
- Thông qua DNCX có thể kết hợp xuất khẩu được nguồn tài nguyên, vật tư nguyên liệu sẵn có trong nước, tạo điều kiện thúc đẩy cho ngành sản xuất trong nước
Nguyên liệu, thiết bị nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu thường lànguyên liệu, thiết bị chính có tiêu chuẩn kỹ thuật cao, nhưng chưa phải là toànbộ đầu vào cho sản xuất, phần còn lại thị trường trong nước có thể cung cấp, đây
là cơ hội khai thác, phát huy nguồn tài nguyên, nguyên liệu có sẵn trong nước,tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong nước tiếp cận, bán hàng hóacho DNCX dễ dàng hơn so với việc tìm thị trường tại nước ngoài
- Góp phần tăng thu ngoại tệ cho đất nước, giảm bớt sự mất cân đối cán cân thanh toán quốc tế
Trang 20Qua hoạt động thương mại giữa DNCX và DN trong nước đối với muabán nguyên liệu, vật tư, máy móc thiết bị phục vụ cho sản xuất hoặc tiêu dùnglàm tăng nguồn thu ngoại tệ, góp phần giảm bớt thâm hụt cán cân thanh toánquốc tế
1.2 Công tác quản lý doanh nghiệp chế xuất của cơ quan Hải quan
Như chúng ta đa biết ở đâu có hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu ở đó cóhoạt động của hải quan Hải quan là cơ quan thực hiện chức năng quản lý về hảiquan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu
Quản lý hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu đối với DNCX là việc cơ quan
tổ chức quản lý đối với nguyên vật liệu từ khi nhập khẩu cho đến khi sảnphẩm sản xuất thực xuất khẩu nhằm giám sát quản lý thực hiện chính sách ưuđai thuế đối với nguyên liệu nhập khẩu sản phẩm để xuất khẩu Trong phần nàyluận văn trình bày nội dung quản lý hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu đối vớiDNCX từ khi Luật Hải quan được ban hành ở Việt Nam đến giai đoạn hiệnnay Việc quản lý hải quan đối với hàng hóa XNK của DNCX đảm bảo các yếutố sau:
- Tạo môi trường thương mại và đầu tư lành mạnh, bình đẳng nhằm thúc đẩy hoạt động sản xuất trong nước và thu hút đầu tư nước ngoài
Thực hiện cải cách hành chính, đơn giản hóa thủ tục hải quan, giảmthiểu sự can thiệp không cần thiết vào các hoạt động thương mại hợp pháp, cơquan hải quan đa tác động đến việc giảm chi phí cho các doanh nghiệp, qua đóthúc đẩy sự tăng trưởng của nền kinh tế, tạo môi trường đầu tư thuận lợi thuhút vốn đầu tư nước ngoài về lâu dài sẽ tạo ra nguồn thu cho ngân sách thôngqua các khoản thuế nội địa và các nguồn thu phát sinh (thuế Bảo vệ môitrường, vận tải, dịch vụ)
- Góp phần bảo vệ trật tự, an toàn xã hội và an ninh quốc gia
Trong môi trường thế giới có nhiều biến động với sự phát triển của chủnghĩa khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia, âm mưu diễn biến hòa bình, hoạtđộng rửa tiền, buôn bán vũ khí và các chất ma túy … thì một trong những
Trang 21nhiệm vụ hàng đầu của cơ quan hải quan là đảm bảo an toàn xa hội và an ninhquốc gia, kiểm soát một cách có hiệu quả việc vận chuyển trái phép qua biêngiới các loại hàng hoá nguy hiểm và không an toàn đối với xa hội : các chấtgây nghiện, heroin, cổ vật, văn hóa phẩm đồi trụy …
- Bảo đảm thu thập số liệu thống kê thương mại chính xác và kịp thời
Việc thu thập thống kê thương mại chính xác và kịp thời sẽ góp phầntích cực cho Đảng, Nhà nước và Chính phủ hoạch định chính sách và giải phápphát triển kinh tế, xa hội của đất nước qua từng thời kỳ
Công tác quản lý về Hải quan nói chung trong đó có công tác quản lý cácdoanh nghiệp chế xuất trong giai đoạn trước năm 2015 được quy định theoLuật Hải quan số 29/2001/QH10, Luật số 42/2005/QH11 sửa đổi, bổ sung mộtsố điều của Luật Hải quan và hiện nay là Luật Hải quan số 54/2014/QH13 ngày23/06/2014 (hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2015) Và được quy định chi tiếttheo các văn bản cụ thể : Thông tư 79/2009/TT-BTC ngày 20/04/2009 có hiệulực từ ngày 04/06/2009, hết hiệu lực ngày 20/01/2011; Thông tư 194/2010/TT-BTC ngày 06/12/2010 có hiệu lực từ ngày 20/01/201, hết hiệu lực từ ngày01/01/2013 ; Thông tư số 128/2013/TT-BTC ngày 10/09/2013 có hiệu lực từngày 01/11/2013, hết hiệu lực từ ngày 01/04/2015 của Bộ Tài chính về việc quyđịnh về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát hải quan; thuế xuất khẩu, thuế nhậpkhẩu và quản lý thuế đối với hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu, cụ thể quy định tạiđiều 45 và 49 của thông tư
- Nhiệm vụ của Hải quan Việt Nam theo quy định tại Điều 12 Luật Hải quan số 54/2014/QH13 ngày 23/06/2014:
Hải quan Việt Nam có nhiệm vụ thực hiện kiểm tra, giám sát hàng hóa,phương tiện vận tải; phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa quabiên giới; tổ chức thực hiện pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhậpkhẩu; thống kê hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định của Luật này vàquy định khác của pháp luật có liên quan; kiến nghị chủ trương, biện pháp quản
Trang 22lý nhà nước về hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh,nhập cảnh, quá cảnh và chính sách thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
- Địa bàn hoạt động của Hải quan Việt Nam theo quy định tại Điều 7 Luật Hải quan số 54/2014/QH13 ngày 23/06/2014:
+ Khu vực cửa khẩu đường bộ, ga đường sắt liên vận quốc tế, cảng hàngkhông dân dụng quốc tế; cảng biển, cảng thủy nội địa có hoạt động xuất khẩu,nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh; khu vực đang lưu giữ hàng hóa chịusự giám sát hải quan, khu chế xuất, khu vực ưu đai hải quan; các địa điểm làmthủ tục hải quan, kho ngoại quan, kho bảo thuế, bưu điện quốc tế, trụ sở ngườikhai hải quan khi kiểm tra sau thông quan; các địa điểm kiểm tra hàng hóa xuấtkhẩu, nhập khẩu trong lanh thổ hải quan;
+ Khu vực, địa điểm khác đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, được phépxuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnhphương tiện vận tải theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ
- Cơ quan quản lý Nhà nước về Hải quan và các cơ quan phối hợp:
+ Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về hải quan được quy định cụ
thể tại Khoản 2 Điều 14 Luật Hải quan số 54/2014/QH13 ngày 23/06/2014;
+ Bộ Tài chính chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện thống nhấtquản lý nhà nước về hải quan;
+ Các Bộ và các cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạncủa kn quan;
+ Uỷ ban nhân dân các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình
có trách nhiệm tổ chức thực hiện pháp luật hải quan tại địa phương;
1.3 Nguyên tắc tăng cường công tác quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của cơ quan Hải quan đối với các DNCX.
Theo quy định hiện hành nội dung quản lý đối với DNCX bao gồm cácvấn đề chính sau:
Trang 23- Chủ thể quản lý: Tổng Cục Hải quan mà trực tiếp quản lý là các đơn
vị Hải quan địa phương gồm Cục Hải quan tỉnh, thành phố và Chi cục hải quantrực thuộc
- Đối tượng quản lý: Tất cả hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của
+ Đối với loại hình nhập sản xuất Chế xuất của DNCX, cơ quan quản
lý cần quản lý những thông tin sau: Nguyên liệu, vật tư nhập khẩu trực tiếp cấuthành sản phẩm; Sản phẩm, nguyên vật liệu mẫu; Sản phẩm xuất khẩu sau khisản xuất; thông tin nhập xuất tồn kho doanh nghiệp
+ Đối với loại hình nhập Gia công cho thương nhân nước ngoài sửdụng công cụ thuế thông qua hợp đồng GC Hợp đồng GC phải được lập theođúng quy định của Pháp luật và thể hiện đầy đủ những thông tin cơ bản sau:thông tin các bên; thông tin về sản phẩm gia công; giá trị hợp đồng; Biện phápphần thừa sau khi kết thúc hợp đồng;
- Các nguyên tắc chung thực tế nhằm tăng cường công tác quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của cơ quan Hải quan đối với các DNCX
+ Nhà nước ưu tiên đầu tư thiết bị kỹ thuật, phương tiện hiện đại, côngnghệ tiên tiến để bảo đảm hiệu quả quản lý hải quan; khuyến khích tổ chức, cánhân tham gia phát triển công nghệ và phương tiện kỹ thuật tiên tiến để bảo đảm
áp dụng phương pháp quản lý hải quan hiện đại Tổ chức, cá nhân hoạt độngxuất khẩu, nhập khẩu có trách nhiệm tham gia xây dựng, thực hiện giao dịchđiện tử và thủ tục hải quan điện tử;
+ Hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật trao đổi dữ liệu điện tử, giá trị pháp lý củachứng từ điện tử trong việc thực hiện thủ tục hải quan điện tử theo quy định của
Trang 24pháp luật về giao dịch điện tử; Luật Hải quan số 29/2001/QH10 và Luật số42/2005/QH11 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; đồng thời kếthừa và đáp ứng được các yêu cầu quản lý theo Luật Hải quan số 54/2014/QH13ngày 23/06/2014 (hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2015) (Theo chỉ đạo của Bộtài chính năm 2010 Tổng cục Hải qua đổi mới áp dụng hải quan điện tử ; tháng04/2014 triển khai áp dụng hệ thống VNACCS/VCIS).
+ Cơ quan hải quan áp dụng quản lý rủi ro để quyết định việc kiểm tra,giám sát hải quan đối với hàng hóa, phương tiện vận tải; hỗ trợ hoạt độngphòng, chống buôn lậu và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; (Tổngcục Hải quan đa áp dụng hệ thống quản lý rủi ro RISKMAN)
+ Quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan bao gồm việc thuthập, xử lý thông tin hải quan; xây dựng tiêu chí và tổ chức đánh giá việc tuânthủ pháp luật của người khai hải quan, phân loại mức độ rủi ro; tổ chức thựchiện các biện pháp quản lý hải quan phù hợp;
+ Cơ quan hải quan quản lý, ứng dụng hệ thống thông tin nghiệp vụ để tựđộng tích hợp, xử lý dữ liệu phục vụ việc áp dụng quản lý rủi ro trong hoạt độngnghiệp vụ hải quan;
+ Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định tiêu chí đánh giá việc tuân thủ phápluật của người khai hải quan, phân loại mức độ rủi ro và việc áp dụng quản lýrủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan;
+ Thông qua công tác kiểm tra sau thông quan đối với hồ sơ hải quan, sổ
kế toán, chứng từ kế toán và các chứng từ khác, tài liệu, dữ liệu có liên quan đếnhàng hóa; kiểm tra thực tế hàng hóa trong trường hợp cần thiết và còn điều kiệnsau khi hàng hóa đa được thông quan để đánh giá tính chính xác, trung thực nộidung các chứng từ, hồ sơ mà người khai hải quan đa khai, nộp, xuất trình với cơquan hải quan; đánh giá việc tuân thủ pháp luật hải quan và các quy định kháccủa pháp luật liên quan đến quản lý xuất khẩu, nhập khẩu của người khai hảiquan;
Trang 25+ Hoàn thiện công tác cán bộ, công chức hải quan là người có đủ điềukiện được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quanhải quan; được đào tạo, bồi dưỡng và quản lý, sử dụng theo quy định của phápluật về cán bộ, công chức;
+ Bám sát vào tình hình thực tế, đi sâu, đi sát vào hoạt động xuất nhậpkhẩu của doanh nghiệp để tham mưu cho Tổng cục, Bộ tài chính ban hành cácchính sách quy định phù hợp, đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp
+ Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hải quan thôngqua đối thoại trực tiếp, gián tiếp trao đổi thông tin có liên quan đến hoạt độngxuất khẩu, nhập khẩu của các DNCX thông qua các đại lý hải quan
Trang 26CHƯƠNG 2.
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP CHẾ XUẤT
TRÊN ĐỊA BÀN TP HẢI PHÒNG TẠI CHI CỤC HẢI QUAN
KCX&KCN HẢI PHÒNG 2.1 Tổng quan về Chi cục Hải quan KCX&KCN Hải Phòng
2.1.1 Quá trình hình thành & phát triển của Chi cục Hải quan KCX &
KCN Hải Phòng
Chi cục Hải quan KCX & KCN Hải Phòng được thành lập theo Quyếtđịnh số 178/QĐ-TCHQ ngày 04/05/1997 của Tổng cục trưởng Tổng cục Hảiquan với chức năng thực hiện các quy định quản lý Nhà nước về hải quan đốivới hàng hóa XNK của các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài trong các Khu côngnghiệp, Khu kinh tế trên địa bàn TP Hải Phòng và các doanh nghiệp kinh doanhXNK khác
Chi cục Hải quan KCN & KCN Hải Phòng là cơ quan hải quan cấp Chicục, trực thuộc Cục Hải quan TP Hải Phòng, sự ra đời của Chi cục Hải quanKCN & KCN Hải Phòng kịp thời và cần thiết, đáp ứng hoạt động XNK của cácnhà đầu tư nước ngoài trên địa bàn thành phố Hải Phòng
Tính đến hết năm 2014, Chi cục hiện đang quản lý 06 Khu công nghiệplớn trên địa bàn thành phố bao gồm Khu Công nghiệp Nomura, Khu Côngnghiệp Tràng Duệ, Khu Công nghiệp Nam Cầu Kiền, Khu Công nghiệp VSIP,Khu Công nghiệp Đình Vũm, Khu Công nghiệp Đồ Sơn; 02 Cụm Công nghiệpVĩnh Niệm, Cụm Công nghiệp tân Liên - Vĩnh Bảo…
Năm 1997, từ 07 cán bộ công chức khi thành lập, Chi cục Hải quan KCN
& KCN Hải Phòng đa phát triển lực lượng với biên chế hiện nay 32 người chiếm3% biên chế của Cục Hải quan TP Hải Phòng, giải quyết thủ tục hàng hóa có giátrị chiếm gần 15 % tổng kim ngạch XNK hàng hóa của Cục Bộ máy của Chicục Hải quan KCN & KCN Hải Phòng có 02 Đội công tác: Đội Nghiệp vụ vàĐội Tổng hợp Cán bộ, công chức Chi cục Hải quan KCN & KCN Hải Phòng
Trang 27100% đa tốt nghiệp đại học các chuyên ngành phù hợp với công việc kinh tế, tàichính kế toán, hải quan, luật, ngoại ngữ…;
Chi cục Hải quan KCN & KCN Hải Phòng đa góp phần rất lớn vào sựthành công của chính sách thu hút đầu tư nước ngoài vào thành phố Hải Phòng,
là hình ảnh phản chiếu chính sách ưu đai và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho cácnhà đầu tư nước ngoài
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Chi cục Hải quan KCX&KCN Hải Phòng
Thực hiện theo Quyết định số 1360/QĐ-HQHP ngày 05/12/2011 của CụcHải quan TP Hải Phòng về việc quy định nhiệm vụ cụ thể, cơ cấu tổ chức vàmối quan hệ công tác của Chi cục và các đội công tác thuộc Chi cục Hải quanKhu chế xuất và Khu công nghiệp Hải Phòng, cụ thể sau đây:
- Thực hiện thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóaxuất khẩu, nhập khẩu của các doanh nghiệp trong Khu chế xuất, Khu côngnghiệp, Khu kinh tế trên địa bàn Hải Phòng và các doanh nghiệp kinh doanhXNK khác trừ hàng hóa nhập khẩu theo quy định chỉ được thực hiện tại Chi cụccửa khẩu
- Thực hiện biện pháp để phòng, chống buôn lậu, chống gian lận thươngmại trong phạm vi địa bàn của chi cục Phối hợp với các đơn vị khác để phòng,chống buôn lậu, chống gian lận thương mại ngoài phạm vi địa bàn của chi cục
- Tiến hành thu thuế và các khoản thu khác theo quy định của Pháp luậtđối với hàng hóa XNK, thực hiện việc ấn định thuế, theo dõi, thu thuế nợ đọng,cưỡng chế thuế và phúc tập hồ sơ hải quan; đảm bảo thu đúng, thu đủ, nộp kịpthời vào ngân sách nhà nước
- Thực hiện thống kê nhà nước về hải quan đối với hàng hóa XNK thuộcphạm vi quản lý của chi cục
- Tổ chức triển khai thực hiện ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ vàphương pháp quản lý hải quan hiện đại
- Thực hiện cập nhật, thu thập, phân tích thông tin nghiệp vụ hải quantheo quy định của Cục Hải quan TP Hải Phòng và của Tổng cục Hải quan
Trang 282.1.3 Cơ cấu bộ máy tổ chức
Cơ cấu tổ chức của Chi cục hải quan KCN & KCN Hải Phòng có 02 Độicông tác: Đội Nghiệp vụ và Đội Tổng hợp
Ban lanh đạo Chi cục bao gồm 01 Chi cục trưởng, phụ trách chung toànbộ Chi cục 02 Phó chi cục trưởng, phụ trách 02 đội công tác, cụ thể như sau:Hình 2.1 Sơ đồ bộ máy tổ chức của Chi cục Hải quan KCX&KCN Hải Phòng
Nguồn: Dữ liệu thuộc Chi cục Hải quan KCX & KCN Hải Phòng
Trang 29Hình 2.2 Chi tiết tổ chức đội Nghiệp vụ Chi Cục Hải quan KCX&KCN Hải Phòng
Nguồn: Dữ liệu thuộc Chi cục Hải quan KCX & KCN Hải Phòng
PHÓ ĐỘI TRƯỞNG
Phụ trách Kiểm tra hồ sơ hải quan; Phúc tập hồ sơ; Đề
xuất hủy Tờ khai; công tác cập nhật Thông tin nghiệp vụ
Hải quan (TTNVHQ) và Quản lý rủi ro (QLRR)
Nhóm 01
- Cập nhật TTNVHQ và QLRR;
-Theo dõi, giải quyết gia hạn
hàng hóa Tạm nhập Tái xuất
- Thực hiện công tác thực thi bảo hộ
quyền SHTT;
- Báo cáo định kỳ, đột xuất;
- Quản lý Giấy chứng nhận Đầu tư
- Quản lý công văn;
- Theo dõi tờ khai nợ chứng từ
ĐỘI TRƯỞNG ĐỘI NGHIỆP VỤ
Trực tiếp phụ trách công tác thông quan; Công tác Chống buôn lậu, Gian lận thương mại; Xử lý vi phạm, Giải quyết khiếu nại,
Sở hữu trí tuệ (SHTT);
Trang 30Hình 2.3 Chi tiết iết tổ chức đội Tổng hợp Chi cục Hải quan KCX&KCN Hải Phòng
Nguồn: Dữ liệu thuộc Chi cục Hải quan KCX & KCN Hải Phòng
PHÓ ĐỘI TRƯỞNG PHỤ TRÁCH HÀNG GIA CÔNG, HÀNG SXXK,
KHO NGOẠI QUAN, PHÚC TẬP HỒ SƠ
ĐỘI TRƯỞNG ĐỘI TỔNG HỢP
NK và định mức sản phẩm XK
Tiếp nhận HĐGC, định mức hàng GC
Thanh khoản DNCX
Công tác văn thư, báo cáo
Quản trị mạng
Công tác
kế toán, quản lý thuế
Quản lý tài sản
Xử phạt
vi phạm hành chính
Trang 31- Đội Nghiệp vụ:
+ Nhân sự: 01 đội trưởng, 02 phó đội trưởng, 12 CBCC
+ Nhiệm vụ được giao: đảm báo thông quan hàng hóa; Chống buôn lậu,Gian lận thương mại; Xử lý vi phạm, Giải quyết khiếu nại, Sở hữu trí tuệ(SHTT); Quản lý rủi ro; Quản lý ấn chỉ;
- Đội Tổng hợp:
+ Nhân sự: 01 đội trưởng, 01 phó đội trưởng, 15 CBCC
+ Nhiêm vụ được giao: Tiếp nhận danh mục hàng hóa nhập, xuất; địnhmức sản phẩm xuất; hợp đồng, phụ lục hợp đồng gia công; thanh khoản đối vớiloại hình Gia công, SXXK và Chế xuất; thực hiện các báo cáo tổng hợp định kỳhoặc đột xuất của Chi cục
2.2 Thực trạng công tác quản lý doanh nghiệp chế xuất tại Chi cục Hải quan KCX & KCN Hải Phòng
2.2.1 Thực trạng các doanh nghiệp chế xuất tại Hải Phòng
Có thể nói giai đoạn 03 năm ( 2010 - 2014) thành phố Hải Phòng đa trở thànhmột trong những địa phương có bước đột phá mạnh mẽ về thu hút FDI dẫn đầu cảnước, với tổng mức đầu tư chiếm gần 55% tổng số vốn FDI đăng ký thu hút đượctrong vòng 25 năm Phần lớn các dự án FDI trong giai đoạn này được đánh giá cao
về quy mô, chất lượng, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực công nghiệp chế biến, chếtạo có công nghệ kỹ thuật cao, dịch vụ, thương mại Một số dự án sản xuất côngnghiệp có ý nghĩa quan trọng của các tập đoàn lớn, danh tiếng Nhật Bản, Hàn Quốcnhư: Dự án đầu tư Nhà máy sản xuất lốp xe cao su của Bridgestone với số vốn đầu
tư 574,8 triệu USD; Dự án thuốc tiêu chuẩn cao Nipro Pharma Corporation với sốvốn đầu tư 250 triệu USD; Dự án sản xuất máy in, máy photocopy và máy đa năngcủa Fuji Xerox với số vốn đầu tư 119 triệu USD; Dự án sản xuất, lắp ráp các sảnphẩm điện tử công nghệ cao của Công ty TNHH LG Electronic Việt Nam - HảiPhòng với tổng mức đầu tư 1,5 tỷ USD…
Hiện nay, thành phố Hải Phòng đa có 409 dự án FDI còn hiệu lực với tổngvốn đầu tư 9.928,4 triệu USD Trong đó, từ đầu năm tới nay có 41 dự án cấp mới
Trang 32với tổng vốn đầu tư 762 triệu USD; 32 dự án tăng vốn đầu tư với số vốn tăng 246triệu USD (chủ yếu là dự án công ty TNHH VSIP Hải Phòng đăng ký tăng vốn122,3 triệu USD Tổng số vốn cấp mới và tăng vốn đạt hơn 1 tỷ USD Riêng trongtháng 10, có 3 dự án cấp mới với số vốn đầu tư 260,4 triệu USD, 4 dự án điều chỉnhtăng vốn đầu tư là 36,4 triệu USD chủ yếu thuộc các doanh nghiệp đầu tư trực tiếpnước ngoài - FDI đăng ký hoạt động theo loại hình DNCX.
Theo chủ trương phát triển khu chế xuất, khu công nghiệp của TP, tínhtới thòi điểm năm 2014 trên địa bàn TP Hải Phòng đa cấp giấy phép đầu tư cho
102 doanh nghiệp chế xuất, trong đó có 08 doanh nghiệp đang tàm ngừng hoạtđộng và làm thủ tục giải thể (Danh sách các doanh nghiệp chế xuất trên địa bàn
TP Hải Phòng theo Phụ lục 02)
Theo quy định của Luật Hải quan số 29/2001/QH10 và Luật số42/2005/QH11 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan: Quy định vàhướng dẫn cụ thể tại điểm e Khoản 1 Điều 45 Thông tư số 194/2010/TT-BTCngày 06/12/2010 của Bộ Tài chính (nay là điểm e Khoản 1 Điều 49 Thông tư số128/2013/TT-BTC ngày 10/09/2013): Hải quan quản lý khu chế xuất, DNCXchỉ giám sát trực tiếp tại cổng ra vào của khu chế xuất, DNCX khi cần thiết theoquyết định của Cục trưởng Cục Hải quan;
Và quy định của Luật Hải quan số 54/2014/QH13 ngày 23/06/2014 (hiệulực thi hành từ ngày 01/01/2015): Theo quy định tại Khoản 2 Điều 38 thì đốitượng giám sát hải quan gồm hàng hóa, phương tiện vận tải, phương tiện vận tảinội địa vận chuyển hàng hóa đang chịu sự giám sát hải quan được thực hiệnbằng các phương thức sau đây:
a) Niêm phong hải quan;
b) Giám sát trực tiếp do công chức hải quan thực hiện;
c) Sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật
- Trong thực tế các DNCX trên địa bàn thành phố Hải Phòng không nằmtrong các Khu Chế xuất mà nằm trong các Khu Công nghiệp; Riêng đối với KhuCông nghiệp Nomura - Hải Phòng có đầy đủ cổng ra vào, được phân định rõ
Trang 33ranh giới cụ thể bằng hệ thống tường rào Còn lại một số các doanh nghiệp trongcác khu công nghiệp khác như: Công ty TNHH KOSEN FIBERTEC (ViệtNam), Công ty TNHH PRIME FIBERGLASS Việt Nam, Công ty TNHHBORUN Việt Nam, Công ty TNHH HUGAIN HOLDINGS Việt Nam chưa đạtyêu cầu về công tác quản lý dẫn đến tình trạng hoạt động xuất khẩu, nhập khẩuhàng hóa ngoài giờ hành chính diễn ra khá phổ biến do gần khu dân cư, đườnggiao thông, không được kiểm soát chặt chẽ tạo điều kiện cho các DNCX dễ thựchiện các hành vi vi phạm pháp luật
Số lượng các doanh nghiệp KCX&KCN trên địa bàn Hải Phòng 5 năm
Về số lượng DNCX trên địa bàn Hải Phòng không ngừng tăng lên, năm
2010 chỉ có 53 doanh nghiệp thì đến năm 2014 đa có 105 doanh nghiệp với đadạng ngành nghề và đa ngày càng doanh nghiệp thuộc các quốc gia trên thế giớiđầu tư vào TP Hải Phòng
Bảng 2.1 Số lượng DNCX trên địa bàn Hải Phòng từ năm 2010 đến năm 2014
1 2010 53 Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Mỹ, Anh.
2 2011 61 Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Mỹ, Đài Loan.
3 2012 71 Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Mỹ, Đài Loan,
Phần Lan, Anh.
4 2013 78 Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Mỹ, Đài Loan,
Phần Lan, Anh, Na Uy.
5 2014 105 Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Mỹ, Đài Loan,
Phần Lan, Anh, Na Uy.
Nguồn: số liệu thống kê của Chi cục Hải quan KCX & KCN Hải Phòng
Trang 34Biểu đồ 2.1 Số lượng DNCX trên địa bàn Hải Phòng từ năm 2010 - 2014
Từ số liệu bảng và thể hiện rõ trên biểu đồ trên ta có thể thấy rằng tronggiai đoạn 2010 – 2014 các nhà đầu tư thuộc các nước trên thế giới đa quan tâm
khá nhiều tới tiềm năng phát triển tại TP Hải Phòng, thể hiện bằng những con số
vốn đầu tư và số lượng DNCX ngày một tăng lên nhanh chóng (năm 2010 chỉ có
53 DNCX nhưng tới năm 2014 đa có 105 DNCX) Điều này đa chứng tỏ rằngviệc thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) của TP Hải Phòng đa đạt được thànhquả rất lớn trong giai đoạn vừa qua Tuy nhiên bên cạnh những thành công trongviệc thu hút vốn FDI của các nhà đàu tư vào địa bàn TP như trên thì cùng với nócũng đặt ra công tac quản lý các doanh nghiệp vốn FDI trên địa bàn ngày càngmột phức tạp, đòi hỏi phải có những biện pháp phù hợp, hiệu quả hơn nữa
Về chủng loại hàng hóa XNK của DNCX tại Hải Phòng ban đầu chủ yếu
là may mặc, các mặt hàng giản đơn đến những mặt hàng theo tiêu chuẩn chấtlượng, kỹ thuật cao như linh kiện rôbốt; máy phát điện bằng bằng sức gió, hệthống loa cho ô tô, loa đài, điện thoại; cụm dây dẫn điện cho ô tô
Về khách hàng: bên cạnh những khách hàng quen thuộc ban đầu như NhậtBản, Hàn Quốc, Đài Loan… Đến nay các doanh nghiệp ở Hải Phòng đa mở
Trang 35rộng quan hệ thị trường với hầu hết các nước trên thế giới, đặc biệt là các thịtrường lớn đòi hỏi chất lượng cao như: EU, Canada, Mỹ… Nhìn chung thịtrường hàng sản xuất xuất khẩu của DNCX tại Hải Phòng đa có nhiều triển vọngđặc biệt do Việt Nam đa là thành viên của tổ chức các hiệp hội, tổ chức quốc tếWTO, ASEAN, IMF, CEPT…
Về phương thức kinh doanh: trong thời gian đầu các DNCX ở Hải Phòngđầu tư mang tính chất thăm dò, sử dụng công nghệ còn lạc hậu, gây ô nhiễm môitrường Nhưng thời gian sau này đa có nhiều DNCX bỏ vốn vào các dự án cócông nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường, sử dụng có hiệu quả các nguồntài nguyên, khoáng sản, đất đai, tạo điều kiện và tăng cường liên kết với cácdoanh nghiệp trong nước nhằm tạo ra các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh, cácsản phẩm có khả năng tham gia mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu Đây làmột bước phát triển đúng đắn nhằm phát huy triệt để các lợi thế của Hải Phòng,đem lại hiệu quả kinh tế ngày càng cao, chủ động trong giao dịch mua bán quốc
tế của các DNCX Trên địa bàn của Hải Phòng, các DNCX đóng tại khu côngnghiệp tập trung KCN Nomura – Hải Phòng, KCN Tràng Duệ, KCN Đình Vũ,KCN Nam Cầu Kiền, KCN Đồ Sơn, KCN Vship Hải Phòng
Việc phát triển mạnh mẽ các DNCX trên địa bàn Hải Phòng đa gópphần giải quyết việc làm cho hàng trăm ngàn lao động qua đó đa giúp đào tạohàng vạn công nhân lành nghề, làm tăng thu nhập, đời sống của dân
- Doanh nghiệp có vốn đầu tư cao nhất, thấp nhất, bình quân trong giai đoạn 5 năm (2010 - 2014)
Trang 36Bảng 2.2 Doanh nghiệp chế xuất có vốn đầu tư cao nhất, thấp nhất, bình
quân trong giai đoạn 5 năm (2010 - 2014)
Đơn vị tính: Triệu USD
Chỉ tiêu
Năm
Vốn đầu tư caonhất(Công ty TNHHsản xuất lốp xeBRIDGESTONEViệt Nam)
Vốn đầu tư thấpnhất(Công ty tráchnhiệm hữu hạnSOUGOU ViệtNam)
Vốn đầu tưbình quân
Tổng vốn đầutư
tỏ tính ổn định của các doanh nghiệp dù vốn đầu tư vào lớn hay nhỏ và các nhàđầu tư mới có số vốn thuộc khoảng dao động trên
2.2.2 Tình hình hàng hóa xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp chế xuất
qua Chi cục HQ KCX&KKCN Hải Phòng từ năm 2010 – 2014
- Tình hình nhập khẩu của các DNCX qua Chi cục HQ KCX&KKCN Hải Phòng từ năm 2010 – 2014