Nâng cao thu nhập từ hoạt động phi tín dụng tại NHTMCP Công Thương Việt Nam

CHƯƠNG 3:THỰC TRẠNG THU NHẬP TỪ HOẠT ĐỘNG PHI TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM.. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: + Đối tượng nghiên cứu: - Nguồn thu từ ho

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

NGUYỄN TÀI THIÊN

NÂNG CAO THU NHẬP TỪ HOẠT ĐỘNG PHI TÍN DỤNG TẠI

NHTMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM

Chuyên ngành:

Mã số : 60 34 02 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS ĐÀO MINH PHÚC

Hà Nội – 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi Các số liệu trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

Tác giả luận văn

NGUYỄN TÀI THIÊN

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập và thực hiện luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp

đỡ tận tình của nhiều tổ chức và cá nhân Tôi xin chân thành cảm ơn các tổ chức

và cá nhân đó

Trước hết tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Đào Minh Phúc đã hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn TS Lê Trung Thành, TS Trần Thị Vân Anh; TS Nguyễn Anh Tuấn trường Đại học Kinh tế ĐHQG Hà Nội; các chi nhánh của ngân hàng ngân hàng Công Thương đã giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu

và hoàn thiện luậnán

Xin cảm ơn gia đình đã chia sẽ cùng tôi những khó khăn, động viên và tạo điều kiện cho tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án này

Tác giả luận văn

NGUYỄN TÀI THIÊN

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 3.1 Hệ thống tổ chức NHTMCP Công Thương Việt Nam

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT i

DANH MỤC BẢNG i

DANH MỤC BIỂU ĐỒ ii

DANH MỤC SƠ ĐỒ iv

PHẦN MỞ ĐẦU 7

CHƯƠNG 1:TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THU NHẬP TỪ HOẠT ĐỘNG PHI TÍN DỤNG 10

1.1.Tổng quan tình hình nghiên cứu 10

1.1.1.Các công trình nghiên cứu về mối quan hệ giữa hoạt động phi tín dụng và rủi ro đối với ngân hàng 10

1.1.2.Các công trình nghiên cứu về nâng cao thu nhập từ hoạt động phi tín dụng 11

1.2.Hoạt động phi tín dụng của ngân hàng thương mại 12

1.2.1.Khái niệm 12

1.2.2.Các đặc trưng của hoạt động phi tín dụng: 12

1.2.3Các hoạt động phi tín dụng của ngân hàng 12

1.2.4.Sự cần thiết của việc tăng thu nhập từ hoạt động phi tín dụng của ngân hàng thương

mại Error! Bookmark not defined

1.2.5 Các tiêu chí đánh giá sự gia tăng thu nhập từ hoạt động phi tín dụng của ngân hàng.Error! Bookmark not defined 1.2.6 Các nhân tố ảnh hưởng tới thu nhập từ hoạt động phi tín dụng của ngân hàng.Error! Bookmark not defined

1.3 Kinh nghiệm tăng thu nhập từ hoạt động phi tín dụng ở một số ngân hàng

thương mại và bài học kinh nghiệm Error! Bookmark not defined

1.3.1 Kinh nghiệm Error! Bookmark not defined

1.3.2 Bài học kinh nghiệm Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1: Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2:PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined

2.1 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.1.1.Phương pháp phân tích, tổng hợp dữ liệu Error! Bookmark not defined

2.1.2.Phương pháp phân tích thống kê Error! Bookmark not defined

2.1.3.Phương pháp so sánh Error! Bookmark not defined

2.1.4.Phương pháp dự báo khoa học bằng ngoại suy Error! Bookmark not defined

2.1.5 Phương pháp liệt kê Error! Bookmark not defined

2.2.Thiết kế nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.2.1.Nguồn thu thập số liệu Error! Bookmark not defined

2.2.2.Cách thức thu thập số liệu Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2: Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3:THỰC TRẠNG THU NHẬP TỪ HOẠT ĐỘNG PHI TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG

MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM Error! Bookmark not defined

3.1 Khái quát về Ngân hàng thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam Error!

Bookmark not defined

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined 3.1.2 Cơ cấu tổ chức Error! Bookmark not defined

3.1.3 Kết quả kinh doanh của ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam giai đoạn 2012 –

2016 Error! Bookmark not defined

3.2 Thực trạng thu nhập từ hoạt động phi tín dụng tại ngân hàng Công Thương Việt

Nam giai đoạn 2012 – 2016 Error! Bookmark not defined

3.2.1 Thu nhập từ hoạt động dịch vụ Error! Bookmark not defined 3.2.2 Thu nhập từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm Error! Bookmark not defined 3.2.3 Thu nhập từ hoạt động đầu tư và kinh doanh chứng khoán Error! Bookmark not defined 3.2.4 Thu nhập từ hoạt động kinh doanh ngoại hối Error! Bookmark not defined

3.3 Đánh giá thu nhập từ hoạt động phi tín dụng của NHTMCP Công Thương Việt

Nam giai đoạn 2012 – 2016 Error! Bookmark not defined

3.3.1 Hạn chế Error! Bookmark not defined 3.3.2 Nguyên nhân: Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3: Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 4:GIẢI PHÁP NÂNG CAO THU NHẬP TỪ HOẠT ĐỘNG PHI TÍN DỤNG TẠI NHTM CP

CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM Error! Bookmark not defined

4.1 Định hướng phát triển của NHTMCP Công thương Việt Nam Error!

Bookmark not defined

4.1.1 Định hướng chung Error! Bookmark not defined

4.1.2 Định hướng mục tiêu nâng cao thu nhập từ hoạt động phi tín dụng của NHTMCP Công

thương Việt Nam Error! Bookmark not defined 4.1.3 Những khó khăn thách thức Error! Bookmark not defined

4.2.Giải pháp nâng cao thu nhập từ hoạt động phi tín dụng của NHTMCP Công

thương Việt Nam Error! Bookmark not defined

4.2.1.Giải pháp về nguồn nhân lực Error! Bookmark not defined 4.2.2 Giải pháp về sản phẩm dịch vụ Error! Bookmark not defined 4.2.3 Giải pháp về công nghệ Error! Bookmark not defined 4.2.4 Giải pháp về quản trị, điều hành Error! Bookmark not defined 4.2.5 Giải pháp về mạng lưới phân phối Error! Bookmark not defined 4.2.6 Giải pháp về marketing Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN CHƯƠNG 4: Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 16

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Các sản phẩm phi tín dụng mà ngân hàng cung ứng cho cá nhân và doanh nghiệp đã và đang chứng minh được tính tiện ích trong quá trình phát triển mạnh mẽ nền kinh tế thị trường Các sản phẩm này cũng là nguồn thu an toàn và ổn định cho các ngân hàng thương mại, mặc dù vậy tỷ trọng thu nhập từ các sản phẩm của các ngân hàng thương mại Việt Nam còn khá thấp so với hệ thống các ngân hàng thương mại của các nước khác Để có thể tồn tại và phát triển trong giai đoạn cạnh tranh gay gắt hiện nay, các ngân hàng thương mại phải tìm ra giải pháp nhằm nâng tỷ lệ phí trên tổng doanh thu, đem đến

sự phát triển bền vững cho chính các ngân hàng thương mại Việt Nam

Những năm gần đây, môi trường kinh tế thế giới có nhiều biến động, nó tác động chung đến toàn thể các quốc gia trên thế giới, kinh tế thế giới ngày càng trở nên “phẳng” hơn nhờ những hiệp định, những hợp tác song phương, đa phương.Ở Việt Nam, mặc dù chúng ta vẫn giữ được tốc độ tăng trưởng (GDP năm 2015 tăng 6.68%), nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn Việt Nam đang hội nhập ngày càng sâu với kinh

tế thế giới bằng những “cái bắt tay” trong năm 2015, những rào cản ngày càng được tháo bỏ, sân chơi được mở rộng, đặt ra yêu cầu đổi mới cho nền kinh tế Việt Nam và hệ thống ngân hàng nói riêng Tái cấu trúc hệ thống tài chính với trọng tâm là tái cấu trúc ngân hàng thương mại giai đoạn 2011 – 2015 đã

và đang được tiến hành với hàng loạt vụ mua bán và sáp nhập những ngân hàng yếu kém Bên cạnh đó, các ngân hàng trong nước còn phải vấp phải sự cạnh tranh của những ngân hàng nước ngoài có nhiều lợi thế cũng là thách thức không nhỏ cho những ngân hàng thương mại ở Việt Nam

Kể từ năm 2011 đến nay, sau giai đoạn tăng trưởng nóng về tín dụng tại các ngân hàng ở đủ các cấp

độ quy mô, điều này mang lại cho hệ thống ngân hàng Việt Nam những tăng trưởng mạnh mẽ về số lượng và giải quyết được cơn khát vốn cho nền kinh tế Tuy nhiên, sau khi tăng trưởng về chiều rộng, thị phần bắt đầu bão hòa đi kèm với nợ xấu tăng cao, chất lượng tín dụng thấp, các ngân hàng thương mại bắt đầu quan tâm hơn đến tăng trưởng về chiều sâu và quan tâm nhiều hơn đến những phi tín dụng Các sản phẩm phi tín dụng mà các ngân hàng cung ứng cho cá nhân và doanh nghiệp đã và đang chứng minh được sự tiện ích trong quá trình phát triển mạnh mẽ nền kinh tế thị trường Các sản phẩm này cũng là nguồn thu an toàn và ổn định cho các ngân hàng thương mại (ngân hàng thương mại), mặc dù vậy tỷ trọng thu nhập từ các sản phẩm của các ngân hàng thương mại Việt Nam còn khá thấp so với hệ thống các ngân hàng thương mại của các nước khác Để có thể tồn tại và phát triển trong giai đoạn cạnh tranh gay gắt hiện nay, các ngân hàng thương mại phải tìm ra giải pháp nhằm nâng tỷ lệ phí trên tổng doanh thu, đem đến sự phát triển bền vững cho chính các ngân hàng thương mại Việt Nam

Chính vì vậy,cuộc đua cạnh tranh về chất lượng cũng như làm hài lòng khách hàng giữa các ngân hàng thương mại đang được đẩy lên cao trào

Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, tính đến tháng 11/2016, tại Việt Nam có 31 Ngân hàng thương mại cổ phần; 61Ngân hàng 100% vốn nước ngoài và chi nhánh, văn phòng đại diện ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam; 3 ngân hàng liên doanh

Có thể thấy rằng,thị trường ngân hàng Việt Nam đang chứng kiến sự cạnh tranh mạnh

mẽ hơn bao giờ hết.Để có thể tồn tại được khi mà cần phải hạn chế tín dụng,các sản phẩm trong lĩnh vực ngân hàng hầu như giống nhau thì yếu tố: Chất lượng là quân bài để mang lại thành công cho các ngân hàng thương mại trong nước

Nhận thức được những khó khăn trên, Vietinbank trong những năm gần đây đã có những thay đổi tích cực để đáp ứng với xu thế của thị trường.Để thu hút và giữ chân lượng khách hàng cá nhân tới giao dịch tại đây, ngân hàng đã đưa ra các đề xuất để nâng cao chất lượng,đồng thời cũng triển khai cung ứng những sản phẩm mới nhất của hệ thống Vietinbank trên toàn quốc

Nhưng sau một thời gian triển khai cho thấy, sự phát triển của mảng dịch vụ và các hoạt động phi tín dụng tuy tăng trưởng,nhưng rất chậm,bộc lộ rất nhiều hạn chế khi bị cạnh tranh của các tổ chức tín dụng khác trên địa bàn Nguồn thu từ mảng còn thấp so với tổng thu của chi

Đứng trước tình hình này, Vietinbank cần đưa ra các giải pháp nâng cao chất lượng , thu hút và giữ chân khách hàng hướng tới xây dựng thương hiệu số 1 trong hoạt động bán lẻ và

kỳ vọng nâng thu nhập từ chiếm 27% tổng thu nhập vào năm 2017

2 Mục tiêu nghiên nghiên cứu:

-Tìm hiểu đánh giá về thu nhập từ phi tín dụng tại Vietinbank

-Đề xuất các giải pháp thích hợp để đó tăng thu nhập từ hoạt động phi tín dụng của NHTMCP Công thương Việt Nam

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

+ Đối tượng nghiên cứu:

- Nguồn thu từ hoạt động phi tín dụng trong tổng thu nhập tại ngân hàng Công Thương Việt Nam Theo đó, luận văn sẽ trình bày tổng quan về vấn đề thu nhập từ hoạt động phi tín dụng, các nhân tố ảnh hưởng, đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp gia tăngnguồn thu này tại ngân hàng Công

Thương Việt Nam

+ Phạm vi: Nguồn thu từ hoạt động phi tín dụng tại ngân hàng Công Thương Việt Nam trong giai đoạn 2012- 2015

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu của luận văn: nghiên cứu định tính kết hợp với định lượng để đạt được mục tiêu nghiên cứu đã đặt ra Ngoài ra, trong luận văn còn sử dụng một số phương pháp khác như: thống kê – phân tích, so sánh

Phương pháp thống kê và phân tích dữ liệu thống kê: Đây là phương pháp được sử dụng phổ biến trong hầu hết các sách, tạp chí, luận văn, công trình nghiên cứu khoa học Là một hệ thống các phương pháp bao gồm thu thập, tổng hợp, trình bày số liệu, tính toán các đặc trưng của đối tượng nghiên cứu nhằm phục vụ cho quá trình phân tích, dự đoán và đề ra các quyết định

Phương pháp so sánh: Phương pháp so sánh được sử dụng để xác định xu hướng, mức độ biến động của các chỉ tiêu phân tích

Nguồn dữ liệu sử dụng trong luận văn chủ yếu là dữ liệu thứ cấp.Các số liệu được thu thập thông qua các báo cáo đã được công bố qua các năm của công ty ra bên ngoài như: Báo cáo tài chính năm/ bán niên, báo cáo tỷ lệ an toàn tài chính năm/ bán niên, báo cáo thường niên

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THU NHẬP TỪ HOẠT ĐỘNG PHI TÍN

DỤNG

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu

1.1.1 Các công trình nghiên cứu về mối quan hệ giữa hoạt động phi tín dụng và rủi ro đối với ngân hàng

- Chien-Chiang, Shih-Jui Yang, Chi-Hung Chang: Non-interest income, profitability, and risk in banking industry: A cross-country analysis: Nhóm tác giả đã nghiên cứu các tác động của thu nhập từ các

hoạt động phi tín dụng (non-interest) đến lợi nhuận và rủi ro từ các ngân hàng thương mại tại 22 quốc gia tại châu Á Kết quả rút ra từ khảo sát cho 967 ngân hàng thương mại cổ phần ở châu Á, nhóm tác giả

đã kết luận: Các hoạt động phi tín dụng của các ngân hàng châu Á làm giảm rủi ro, nhưng lại không làm tăng lợi nhuận Các hoạt động phi tín dụng làm tăng nguy cơ rủi ro đối với các ngân hàng ở những nước

có thu nhập cao, trong khi tại những nước có thu nhập trung bình, thấp thì lợi nhuận tăng lên còn rủi ro được giảm thiểu Kết luận cuối cùng mà nhóm tác giả đưa ra cho thấy thu nhập phi tín dụng bị tác động bởi lĩnh vực hoạt động chuyên sâu của ngân hàng và mức thu nhập của quốc gia mà ngân hàng hoạt

là không đạt Qua phân tích mô hình, nhóm tác giả chỉ ra tác động của thu nhập phi tín dụng trên doanh thu và rủi ro ngành ngân hàng Trung Quốc là không đáng kể Nhìn chung, nghiên cứu của nhóm tác giả chỉ ra kết quả cho thấy thu nhập phi tín dụng làm đa dạng hóa doanh thu cho ngân hàng, nhưng sự phụ thuộc vào nguồn thu này có thể làm trầm trọng thêm rủi ro/lợi nhuận phi thương mại cho các ngân hàng

của Trung Quốc

1.1.2 Các công trình nghiên cứu về nâng cao thu nhập từ hoạt động phi tín dụng

- Ngô Mỹ Chương: Giải pháp gia tăng nguồn thu phí từ phi tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ

phần Đông Á Bài viết đã làm rõ những vấn đề l{ luận cơ bản về phi tín dụng, nhân tố ảnh hưởng đến

nguồn thu từ phi tín dụng Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng phi tín dụng tại DongA Bank giai đoạn 2011 – 2013 dựa trên các số liệu thực tế Từ đó tìm ra những mặt đã đạt được, những mặt còn hạn ché, tồn tại, các nguyên nhân chủ quan, khách quan tác động đến nguồn thu từ phi tín dụng… Căn cứ vào chiến lược phát triển của DongA Bank, đồng thời dựa trên cơ sở phân tích khoa học để đưa ra các giải pháp tăng thu nhập từ phi tín dụng tại DongA Bank

Những giải pháp mà tác giả đưa ra cho ngân hàng DongA Bank bị hạn chế về quy mô và năng lực tài chính của DongA Bank, chủ yếu khai thác thị trường ngách và cạnh tranh về giá, chưa đưa ra được những chiến lược mang tính dài hạn và phụ thuộc nhiều vào sự liên kết với các ngân hàng có quy mô lớn hơn

Phan Thị Linh: Phát triển phi tín dụng tại các ngân hàng nhà nước Việt Nam Tác giả đã hệ thống hóa một cách cụ thể những vấn đề lý luận cơ bản về dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại như: Khái niệm, đặc điểm, phân loại dịch vụ phi tín dụng, vai trò của dịch vụ phi tín dụng, cácchỉ tiêu đánh giá phát triển dịch vụ phi tín dụng như: Chỉ tiêu định tính và chỉ tiêu định lượng, các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển dịch vụ phi tín dụng, kinh nghiệm của các ngân hàng nước ngoài trong việc phát triển dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại từ đó đưa ra bài học cho các ngân hàng thương mại ViệtNam Từ những cơ sở lý thuyết về phát triển dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại, Tác giả đã phân tích những cơ hội và thách thức trong phát triển dịch vụ phi tín dụng của các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam Từ đó nghiên cứu một cách cụ thể về thực trạng phát triển dịch vụ phi tín dụng của các ngân hàng thương mạinhà nước Việt Nam trong giai đoạn 2009 -2013, đánh giá sự phát triển dịch vụ phi tín dụng thông qua các chỉ tiêu cụ thể và các nhân

tố tác động đến phát triển dịch vụ phi tín dụng, chỉ ra những kết quả đạt được, hạn chế và nguyênnhân Từ những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó, tác giả đã đưa ra một số giải pháp chung về sự phát triển dịch vụ phi tín dụng và giải pháp cụ thể cho từng loại hình dịch vụ phi tín dụng của các ngân hàng thương mại, các kiến nghị đối với Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, Hiệp hội ngânhàng