+ Truyền thuyết phản ánh quan điểm đánh giá, thái độ và tình cảm của nhân dân về các sự kiện lịch sử và các nhân vật lịch sử.. + Phần 2: Tiếp đó đến dẫn vua xuống biển: n ớc Âu Lạc rơi v
Trang 1Tiết 11- 12
Truyện An D ơng V ơng và Mị Châu - Trọng Thuỷ
(Truyền thuyết)
Ngườiưsoan:ưPhạmưThịưThương TrươngưThPTưNguyễnưMộngưTuânư-ưThanhưHoá
Trang 2I Tìm hiểu chung
- Đặc tr ng của truyền thuyết:
+ Truyền thuyết là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa yếu tố lịch sử và yếu tố hoang đ ờng
+ Truyền thuyết phản ánh quan điểm đánh giá, thái độ và tình cảm của nhân dân về các sự kiện lịch sử và các nhân vật lịch sử
+Truyền thuyết có sự gắn bó chặt chẽ với môi tr ờng lịch sử
- văn hoá
- Cụm di tích lịch sử – văn hoá Cổ Loa là minh chứng lịch sử cho việc sáng tạo và l u truyền truyền thuyết về sự ra đời và suy vong của nhà n ớc Âu Lạc
Nêu những đặc tr
ng của truyền
thuyêt?
ý nghĩa của cụm
di tích lịch sử – văn hoá Cổ Loa?
Trang 3Quần thể di tích, di vật lịch sử - văn hoá Cổ Loa
Đền thờ
An D ơngV ơng
T ợng Mỵ Châu cụt đầu Bản đồ Loa Thành Một góc thành Cổ Loa
Trang 4II Đọc hiểu văn bản
1 Đọc, tìm hiểu bố cục và tóm tắt
a Bố cục
3 Phần:
+ Phần 1: Từ đầu đến bèn xin hoà: quá trình dựng n ớc và giữ n ớc của An D ơng V ơng
+ Phần 2: Tiếp đó đến dẫn vua xuống biển: n ớc Âu Lạc rơi vào tay Triệu Đà do sự mất cảnh giác của An D ơng V
ơng và sự nhẹ dạ của Mị Châu (Bi kịch mất n ớc và bi kịch tình yêu)
+ Phần 3: Đoàn còn lại: thái độ của tác giả dân gian đối với An D ơng V ơng và Mị châu – Trọng Thuỷ
Nêu bố cục của văn bản?
Trang 5Truyện an d ơng v ơng và mỵ châu trọng thuỷ
(Truyền thuyết)
b Tóm tắt
- An D ơng V ơng xây thành cứ xây lại đổ Rùa vàng giúp: xây
đ ợc thành trong nửa tháng.
- Rùa vàng tặng vuốt Chế đ ợc nỏ thần Đánh thắng Triệu Đà.
- Triệu Đà xin hoà, cầu hôn Mị Châu cho Trọng Thuỷ An D
ơng V ơng gả Mị Châu.
- Trọng Thuỷ đánh cắp nỏ thần Triệu Đà tiến đánh Âu Lạc.
- An D ơng V ơng thua trận, cùng Mị Châu bỏ chạy.
- Rùa vàng kết tội Mị Châu An D ơng V ơng chém đầu Mị Châu rồi đi xuống biển Máu Mị Châu biến thành hạt châu.
- Trọng Thuỷ nhảy xuống giếng tự vẫn.
Tóm tắt ngắn gọn truỵên An D ơng V ơng
và Mị Châu – Trọng Thuỷ?
Trang 62 Đọc hiểu
a An D ơng V ơng xây thành chế nỏ, và bảo vệ đất n ớc
- Xây thành:
+ Thành xây tới đâu lại đổ tới đó.
+ Lập đàn trai giới, cầu đảo thần linh.
+ Nhờ rùa vàng giúp đỡ, thành xây nửa tháng là xong.
-> Khó khăn của buổi đầu dựng n ớc.
- Chế nỏ:
+ An D ơng V ơng có ý thức cao trong việc bảo vệ thành quả của mình Điều đó thể hiện ở câu hoỷi: Nay neỏu coự giaởc ngoaứi laỏy gỡ
maứ choỏng?
+ Đ ợc rùa vàng tặng móng vuốt để làm lẫy nỏ.
+ Chế nỏ thành công.
- Giữ n ớc:
+ Triệu Đà cử binh sang xâm l ợc.
+ Có nỏ thần, quân Đà thua lớn., bèn xin hoà.
giửừ nửụực cuỷa An Dửụng Vửụng, lyự tửụỷng hoựa vieọc xaõy thaứnh, cheỏ taùo vuừ khớ.
Dựavào cốt truyện hãy tìm những chi tiết liên quan đến việc nhân vật
An D ơng V ơng xây thành, chế nỏ, và bảo
vệ đất n ớc? Phân tích
vệ đất n ớc? Phân tích
Trang 7b Bi kịch mất n ớc và bi kịch tình yêu
* Bi kịch mất n ớc
- Trách nhiệm An D ơng V ơng:
+ Triệu Đà cầu hôn , vua vô tình gả con gái là Mị Châu cho con trai Đà là Trọng Thuỷ
+ Cho Trọng Thuỷ ở rể
+ Trọng Thuỷ đánh cắp nỏ thần, Triệu Đà cất binh sang xâm l ợc, An D ơng V ơng vẫn thản nhiên đánh cờ
->An D ơng V ơng mất cảnh giác, tạo điều kiện cho quân giặc xâm nhập sâu vào lãnh thổ; không phòng bị nghiêm túc quá ỷ lại vào vũ khí Ông là ng ời đầu tiên phải chịu trách nhiệm về việc mất n ớc.
Truyện an d ơng v ơng và mỵ châu trọng thuỷ
(Truyền thuyết)
Câu hỏi thảo luận:
Theo em n ớc Âu Lạc rơi vào tay Triệu Đà trách nhiệm thuộc về ai?
Vì sao?
+ Trách nhiệm thuộc về An D ơng V ơng.
+ Trách nhiệm thuộc về Mị Châu.
+ Trách nhiệm thuộc về cả An D ong V ơng và Mị Châu.
Trang 8- Trách nhiệm Mị Châu:
+ Lén cho Trọng Thuỷ xem trộm nỏ thần.
+ Rắc lông ngỗng trên đ ờng chạy nạn mà không nghĩ tới hậu quả.
-> Mị Châu là kẻ ngây thơ, nhẹ dạ, đặt tình chồng vợ trên lợi ích quốc gia; tiết lộ quân cơ, dẫn đ ờng cho giặc đuổi theo, dồn cha đến b ớc đ ờng cùng.
Trang 9Truyện an d ơng v ơng và mỵ châu trọng thuỷ
(Truyền thuyết)
* Bi kịch tình yêu
- Nhân vật Mị Châu:
+ Vâng lời cha: lấy Trọng Thuỷ
+ Yêu chồng mù quáng, nhẹ dạ, cả tin: cho trọng Thuỷ Xem nỏ thần
+ Không chịu đ ợc nỗi đau li biệt: rắc lông ngỗng trên đ ờng chạy nạn
-> Chỉ biết nghĩ đến tình cảm riêng, xem nhẹ nghĩa vụ đối với quốc gia, dân tộc, dẫn đến bi kịch của chính bản thân mình.
Tìm các chi tiết liên quan đến mối tình của nhân vật Mị Châu – Trọng Thuỷ
Qua đó, em đánh giá nh thế nào về Mị Châu
trong bi kịch tình yêu của nàng?
Trang 10- Nh©n vËt Träng Thuû:
Träng Thuû võa lµ kÎ thï, võa lµ n¹n nh©n:
+ Võa muèn chiÕm ¢u L¹c
+ Võa muèn lµm ng êi chång chung thuû
-> M©u thuÉn kh«ng thÓ dung hoµ C¸i chÕt lµ kÕt côc cña nçi ©n hËn, sù giµy vß Bi kÞch cña Träng Thuû lµ bi kÞch cña kÎ bÞ kÑt gi÷a tham väng vµ t×nh yªu.
C©u hái th¶o luËn:
Em chän ý kiÕn nµo sau ®©y vÒ nh©n vËt Träng Thuû:
+ Träng Thuû lµ tªn gi¸n ®iÖp vµ còng lµ kÎ nÆng t×nh.
+ Träng Thuû lµ nh©n vËt phøc t¹p, võa lµ kÎ thï, võa lµ n¹n nh©n + Träng Thuû lµ kÎ lõa dèi, lµ kÎ thï cña n íc ¢u L¹c.
Trang 11Truyện an d ơng v ơng và mỵ châu - trọng thuỷ
(Truyền thuyết)
c Thái độ của tác giả dân gian đối với An D ơng V
- Chém đầu Mị Châu: thái độ nghiêm khắc của An
D ơng V ơng đối với bản thân, đặt quyền lợi quốc gia lên trên hết.
- An V ơng V ơng đi xuống biển: Dân gian đã “bất
tử hoá” Thục Phán, thể hiện sự yêu mến, kính trọng, tiếc th ơng
Câu hỏi thảo luận:
Qua sự phân tích ở trên, em
đánh giá nh thế nào về thái
độ của dân gian đối với các nhân vật: An D ơng V
ơng, Mị Châu, trọng Thuỷ? Chứng minh
Trang 12* Đối với Mị Châu:
+ Bị rùa vàng kết tội: “Kẻ nào ngồi sau ngựa chính là giặc
đó!”
-> Thái độ nghiêm khắc của nhân dân: mang tội với n ớc
đều bị trừng phạt.
+ Sau khi Mị Châu chết: máu chảy xuống biển trai sò ăn phải biến thành hạt châu
-> Nỗi thông cảm của nhân dân đối với lỗi lầm vô tình của Mị Châu - kẻ một lòng trung hiếu mà bị ng ời lừa “
dối…”
dối…”
Trang 13Truyện an d ơng v ơng và mỵ châu trọng thuỷ
(Truyền thuyết)
* Đối với Trọng Thuỷ:
- Trọng Thuỷ “lao đầu xuống giếng mà chết”: là giặc ngoại xâm, là kẻ phụ tình phải bị đền tội.
- Chi tiết ngọc trai giếng n ớc:
+ Hoá giải oan tình của Mị Châu – Trọng Thuỷ.
+ Nhân dân ta cũng tha thứ cho Trọng Thuỷ, hắn cũng chỉ vì bị vua cha lợi dụng.
-> Tác phẩm kết thúc bằng một vẻ đẹp hoàn mỹ, thể hiện tinh thần khoan dung, nhân hậu của dân tộc Việt Nam.
Trang 14III Tổng kết
- Về truyền thuyết: là cách đánh giá của dân gian về sự kiện và nhân vật lịch sử
- Về truyền thuyết An D ơng V ơng và Mị Châu – Trọng Thuỷ:
Thuỷ:
+ Bài học về trách nhiệm của mỗi ng ời đối với vận mệnh đất n ớc, dân tộc
+ Thái độ nghiêm khắc nh ng cũng đầy cảm thông, bao dung của nhân dân đối với Mị Châu và mối tình
Mị Châu – Trọng Thuỷ
Qua bài học, hãy rút ra những nhận định chung về:
+ Thể loại truyền thuyết
+ ý nghĩa của truyền thuyết An D ơng V ơng
và Mị Châu - Trọng Thuỷ.
Trang 15Truyện an d ơng v ơng và mỵ châu trọng thuỷ
(Truyền thuyết)
IV Củng cố
Khoanh tròn vào đáp án đúng trong các câu sau:
1 Theo quan niệm của dân gian, An D ơng V ơng đ ợc thần linh giúp đỡ vì:
a An D ơng V ơng là vua.
b An D ơng V ơng không biết xây thành.
c An D ơng V ơng là một vị thần.
d An D ơng V ơng có ý thức với sự an nguy của đất n ớc
2 Qua hậu thân của Mị Châu dân gian biểu hiện thái độ gì?
a Cho rằng nàng vô tội.
b Cho rằng tội của nàng không đáng bị lên án.
c Cho rằng nàng là ng ời nặng tình riêng cho nên vô tình phạm tội tiếp tay cho giặc nên phải chịu hình phạt xứng đáng.
d Cho rằng nàng là ng ời trung hiếu nh ng bị lừa dối
a Sự nghiêm khắc nh ng bao dung của nhân dân, chứng thực cho tấm lòng trong sáng của
Mị Châu.
b Sự nghiêm khắc nh ng bao dung của nhân dân, chứng nhận nỗi ân hận và mong muốn hoá giải tội lỗi của Trọng Thuỷ.