Để có một tiết học Tiếng Anh đạt chất lợng tốt, tạo đợc cho học sinh một sự hứng khởi khi tiếp thu bài học thì ngời giáo viên phải thực sự có những phơng pháp giảng dạy độc đáo, hấp dẫn
Trang 1
Mỗi một môn học đều có những phơng pháp giảng dạy riêng, đặc thù Đối với việc giảng dạy môn ngoại ngữ nói chung và với môn Tiếng Anh nói riêng thì phơng pháp giảng dạy là một vấn đề luôn đợc đặt lên hàng đầu Để có một tiết học Tiếng Anh đạt chất lợng tốt, tạo đợc cho học sinh một sự hứng khởi khi tiếp thu bài học thì ngời giáo viên phải thực sự có những phơng pháp giảng dạy độc đáo, hấp dẫn (đặc biệt dối với học sinh THCS)
Qua quá trình trực tiếp giảng dạy, tôi nhận thấy rằng ngoài phong cách của một giáo viên dạy ngoại ngữ thì phơng pháp giảng dạy cũng là một yếu tố vô cùng quan trọng trong việc tạo cho học sinh sự thích thú, tập trung cũng nh yêu mến môn học Hiện nay
đã có rất nhiều phơng pháp dạy ngoại ngữ mới đã và đang đợc áp dụng trong việc dạy và học ngoại ngữ ở trờng THCS Đó là những phơng pháp hay, dễ sử dụng và đã góp phần nâng cao chất lợng môn học sinh Với bản thân mình, tôi nhận thấy việc sử dụng các trò chơi ngôn ngữ (language games) trong việc giảng dạy và học tập môn Tiếng Anh thực sự
có hiệu quả, học sinh cảm thấy hứng thú khi đợc học môn Tiếng Anh thông qua các trò chơi ngôn ngữ này
Khi dạy ngoại ngữ đòi hỏi ngời thầy giáo phải tạo đợc cho học sinh sự hứng thú, cảm nhận thú vị đối với môn học sinh Các trò chơi ngôn ngữ giúp ta thực hiện đ ợc điều này Ngời dạy và ngời học ngoại ngữ không nên nghĩ rằng chơi các trò chơi ngôn ngữ là phí phạm thời gian học tập Ngay cả đối với tiếng mẹ đẻ cũng đạt đợc nhiều tiến bộ thông qua việc sử dụng các trò chơi ngôn ngữ Các trò chơi ngôn ngữ giúp thay đổi không khí tiết học và làm cho các bài học bớt căng thẳng và dễ hiểu hơn, và đặc biệt giúp ngời học dễ nhớ và tiếp thu kiến thức một cách thoải mái, sâu sắc…
Vì những lý do trên, tôi xin đợc trình bày dới đây một số trò chơi ngôn ngữ mà bản thân tôi đã sử dụng trong quá trình giảng dạy nhiều năm qua Tôi nghĩ rằng đây là những trò chơi rất dễ áp dụng trong việc dạy và học ngoại ngữ nói chung và với môn Tiếng Anh nói riêng vì tính đơn giản nhng lại rất hiệu quả “học mà chơi, chơi mà học”, và thực tế đã chứng minh điều này
Trang 2Đây là một trò chơi rất bổ ích, không những giúp học sinh vừa học sinh vừa chơi
mà nó là một trong những cách ôn luyện từ vựng có hiệu quả
Cách thực hiện : Giáo viên có thể thực hiện trên bảng hoặc chuẩn bị trên bảng phụ
Kẻ ba đờng thẳng để tạo ra hai đờng đua song song và chia đờng đua thành những ô chữ nhật bằng nhau (Học sinh có thể thực hiện trên giấy nháp) Để chơi đợc lâu, tùy thời gian cho phép bạn có thể kẻ thêm nhiều đờng đua khác nhau Ví dụ :
II hit need ride wake take refuse phone rise teach drive Ban đầu, hai “tay đua”(ví dụ số I ghi “run” còn số II ghi “hit” sau đó ngời bốc thăm
đi trớc sẽ ghi từ có chữ cái đầu của mình là chữ cái cuối của từ của đối thủ, nh ví dụ trên, nếu ngời II đi trớc thì sẽ ghi từ có chữ “n” ở đầu (ví dụ “need” vào ô tiếp theo trên đ ờng
đua của mình vì ở trên chữ “run” có chữ cái cuối cùng là “n”, tơng tự, đến lợt ngời I đi thì ghi từ “tear”, chẳng hạn (hit – tear), đến lợt II đi thì ghi “draw” (need – draw), đến lợt I đi “ride” (tear – ride)… Cứ lần lợt nh vậy trò chơi sẽ tạo thành hai chuỗi dích dắc,
đan xen gồm các từ nối đầu đuôi (run – need – draw – wake – enter – refuse ….) Cuộc đua sẽ kết thúc nếu một tay đua bị “nổ lốp” tức là ghi sai từ, hay hết xăng (không tìm đợc từ tiếp theo nữa) Ban đầu các bạn có thể cho học sinh dùng các từ bất kỳ, sau
đó nâng cao dần bằng cách quy định chỉ dùng động từ, tính từ, hay danh từ…hoặc từ trong một bài học nào đó bất kỳ vừa học sinh Hay có thể dùng kiểu đua “F1” (giới hạn thời gian suy nghĩ) Các “tay đua” lão luyện còn biết cách “ép xe” tức là dùng những từ
có đuôi khó nh x, y, u….hay chỉ dùng một loại đuôi để ép đối thủ và dành chiến thắng Tất nhiên, cuộc đua nào cũng có phần thởng Giáo viên có thể làn trọng tài và cho điểm thay cho phần thởng với ngời thắng cuộc và có thể chia lớp thành hai đội đua với nhau hoặc hai cá nhân ở hai bên lớp, hoặc một học sinh nam, một học sinh nữ… Giáo viên có thể áp dụng trò chơi này khi bắt đầu hoặc kết thúc bài dạy, hoặc để củng cố từ vựng trong các bài ôn tập……
Yêu cầu : ít nhất có hai ngời chơi và nếu cần có một cuốn từ điển ở trên lớp giáo viên có thể chia lớp làm hai nhóm và chính giáo viên và một học sinh làm trọng tài
Cách chơi : Lấy một từ Tiếng Anh bất kỳ ( việc này giáo viên có thể làm) Ví dụ : Yesterday, dùng các con chữ để tạo nên từ đó, cụ thể ở đây là : y, e, s, t, e, r, d, a, y để tạo ra các từ khác, ai tạo đợc nhiều (hoặc hai từ đi liền nhau tạo ra nghĩa riêng) hơn là thắng cuộc Trong ví dụ trên ta có thể tạo đợc các từ nh : Yes, trader, start, year….Khuyến khích khả năng tổ hợp Trong ví dụ nêu trên từ dài nhất có lẽ là từ : steady-state (trạng thái ổn định)
Với trò chơi này học sinh sẽ có dịp “lục tung” tất cả các từ trong đầu mình, tránh quên
từ (vì từ ít dùng rất dễ bị quên), lại có thể học thêm từ mới trong số các từ mà bạn chơi
Trang 3tạo ra Giáo viên có thể suy nghĩ và tìm những từ có các chữ cái có thể thành lập đợc các
từ khác nằm trong nội dung bài mà học sinh đã học hoặc để kiểm tra vốn từ của học sinh
Đây là trò chơi giống nh trong chơng trình “Chiệc nón kỳ diệu” tức là đoán chữ trong
ô chữ nhng hơi khác một chút
Yêu cầu : Tối thiẻu có hai ngời chơi
Luật chơi : Ngời chủ trò (giáo viên hoặc một học sinh ) lấy một cái tên (hoặc từ) theo một chủ đề cho trớc rồi viết lên bảng hoặc ra giấy một số ô vuông tơng ng với số chữ cái của cái tên đó hoặc từ đó, ngời chơi sẽ đoán mỗi lần mọt chữ cái, nếu chữ cái ấy nằm trong tên thì ngời chủ trò sẽ viết chữ cái ấy vào đúng vị trí tơng ứng, khi nào tìm ra tên thì ngời chơi thắng, ngợc lại, sau 5 lần (số lần là do ngời chủ trò và ngời hơi quy định)
đoán sai mà cha tìm ra thì ngời chơi sẽ thua Có thể hai hay nhiều học sinh làm chủ trò thay nhau Ai thắng nhiều lần thì thắng chung cuộc
Ví dụ : Giáo viên làm chủ trò Giáo viên cho biết ô chữ mà ngời chơi phải đoán là một
ô chữ gồm 4 chữ cái, đây là tên một quốc gia nằm ở Châu á Giáo viên ghi 4 ô chữ lên bảng , chẳng hạn ngời chơi I đoán trớc là chữ E Ngời chủ trò nói không có chữ E, nh vậy sẽ đến lợt ngời thứ II, ngời thứ hai đoán chữ N, ngời chủ trò nói
có chữ N và viết vào vị trí tơng ứng trong ô chữ Ng ời thứ II lại
đ-ợc tiếp tục đoán, nếu đoán đúng ngời chủ trò sẽ làm nh trên, nếu đoán sai thì ngời thứ nhất sẽ đợc đoán Cứ nh thế cho đến khi tìm ra từ Trong trờng hợp một trong hai ngời chơi đã biết chắc chắn đó là từ gì thì có thể nói ngay với ngời chủ trò và dành phần thắng Còn nếu đoán sai cả từ sẽ bị loại khỏi cuộc chơi và ngời còn lại sẽ tiếp tục đoán Nếu nh cả hai ngời chơi đều không đoán ra thì những “cổ động viên” sẽ đoán ra từ đó Đây là trò chơi rất vui và bổ ích, học sinh sẽ rất thích thú vì nó vừa gần gũi với các em vừa phát huy đợc khả năng t duy của chúng để trò chơi thêm phong phú, ngời chủ trò có thể chọn nhiều chủ đề khác nhau nh giới từ, động từ bất quy tắc, ca nhạc, văn học, thể thao… Đặc biệt trò chơi này nên đợc áp dụng khi giáo viên vào bài mới trong một tiết
đọc hiểu, một bài hội thoại để giới thiệu chủ đề bài học nhằm thu hút học sinh Mở rộng
ra có thể áp dụng trong các chơng trình ngoại khóa, câu lạc bộ Tiếng Anh, hoặc khuyến khích học sinh luyện tập Tiếng Anh theo nhóm……
Yêu cầu : Tối thiểu có hai ngời chơi, hai nhóm chơi và một ngời giỏi Tiếng Anh làm trọng tài
Luật chơi : Gần giống với trò chơi thứ 2 (rèn từ), giáo viên có thể lấy một câu bất kỳ, mỗi ngời chơi đến lợt mình dùng các từ trong câu ấy để tạo thành câu có nghĩa khác,
Trang 4ng-ời nào không thể tạo đợc câu nữa là thua Ví dụ : “The boys say they want some juice” ta
có thể tạo các câu nh : “They say they want some juice”; “The boys want some juice”; hoặc “Juice (says) wants some juice” (ở đây Juice là tên riêng)…
Đây là một trò chơi rất vui và chúng ta có thể áp dụng khi muốn tạo không khí học tập, th giãn sau các tiết học, trong các buổi dạ hội, sinh hoạt đoàn thể hoặc có thể áp dụng ngay đầu một tiết học, kết thúc tiết học
Yêu cầu : Càng nhiều ngời chơi càng vui
Cách chơi : Mỗi ngời tham gia chơi cần một mảnh giấy nhỏ Đầu tiên ngời chơi trả lời
câu hỏi sau vào giấy của mình : What s the time ?’s the time ?
Bắt đầu trả lời bằng : At ….(dấu điền bất kỳ một giờ nào mà bạn muốn, ví dụ :… 2a.m) Sau đó gấp phàn giấy có câu trả lời lại Ngời chủ trò thu lại những tờ giấy mà các bạn đã ghi câu trả lời, rồi phát lại cho các bạn (phát không theo thứ tự) Tiếp theo ng ời
chơi không đợc mở phần nếp gấp ra, trả lời tiếp câu hỏi sau : Who ? Và trả lời bằng :
(dấu điền tên một ng
…… … ời trong số các bạn chơi) Rồi lại gấp tiếp Sau đó thu lại cho ngời chủ trò Cứ làm nh vậy và trả lời các câu hỏi sau :
1 What s he (she) doing ?’s the time ?
Trả lời : is ………(dấu điền 1 động từ có đuôi “ing” – làm gì)…
2 With whom ?
Trả lời : with …… (dấu điền tên ng … ời bất kỳ)
3 Where ?
Trả lời : At, (in), (on) … (dấu điền địa điểm) …
Cuối cùng ngời chủ trò sẽ thu lại tất cả các tờ giấy và đọc to từng tờ Đây mới là lúc nổ
ra những tràng cời “vỡ bụng” Ví dụ chúng ta hãy nghe một tờ giấy ghi :
At 12p.m, Lan is talking with Bill Clinton in the swimming pool Hoặc : At 5 a.m Quân
is dancing with Hoa in W.C Bản thân tôi là ngời đã phải cời đau ruột và đã đời vì học sinh của mình
Đây là một trò chơi đòi hỏi trí tuệ, kiến thức sâu rộng Có thể sử dụng nhiều trong các hoạt động ngoại khóa Trò chơi nh sau :
- Số lợng ngời chơi : Càng đông ngời chơi thì càng lâu và càng khó thắng
- Tiêu chuẩn : Thuộc nhiều câu thành ngữ, tục ngữ Tiếng Anh
Trang 5- Thể lệ : chia làm hai đội chơi.
Bớc 1 : Bốc thăm xem đội nào đi trớc
Bớc 2 : Đội đi trớc ra vế đối
Bớc 3 : Đội thứ hai phải đối lại bằng một câu thành ngữ hoặc tục ngữ Nhng trong vế đối của đội này phải có một từ nằm trong vế đối của đội kia
Bớc 4 : Đội đầu lại tiếp tục đối bằng một câu thành ngữ, (tục ngữ) cũng phải có một từ trong câu của đội kia nhng không đợc lặp lại từ trớc
Bớc 5 : Continue
Bớc n : Đội nào bí sẽ thua cuộc và đội kia dành phần thắng
Ví dụ : Đội A ra câu đối : Silence is gold (Im lặng là vàng) Đội B đối lại bằng một câu
có từ trong câu của đội A : gold.
Gold will not buy everything (Vàng không mua đợc tất cả) Đôi A phải đa ra một câu
đối có từ trong câu của đội B nhng không phải từ “gold” Và cứ thế tiếp tục cuộc chơi
Điều kiện cần : Càng đông càng mạnh Chia làm hai đội, mỗi ngời trong đội là một từ hàng ngang bị xáo trộn Cả đội tạo thành một từ hàng dọc gọi là “dây kéo” Dây kéo gồm nhiều mắt xích Một mắt xích bị đứt ra coi nh đã kéo đợc một ngời
Điều kiện đủ : Đội bạn đa cho đội kia một tờ giấy có các từ hàng ngang bị xáo trộn
Đội đó phải tìm ra những từ có nghĩa từ những chữ bị đảo lộn Tìm ra đợc một từ coi nh
đã loại ra đợc một ngời Sẽ là chiến thắng nếu đội nào tìm đợc ra từ hàng dọc từ các từ hàng ngang
Ví dụ : Đội A = Đội B = 7 ngời
Đội A đa cho đội B đoạn dây của mình và ngợc lại
Đây là đoạn dây của đội A : Đáp án
Đội B phải tìm ra đợc từ hàng ngang Từ hàng dọc là những chữ cái đầu ghép lại Trong
ví dụ trên từ cần tìm là : IMPRESS
Giáo viên có thể sử dụng trò chơi này khi muốn giới thiệu đầu đề của một bài học hay giới thiệu một chủ điểm nào đó
Trang 6Cách chơi : Chia làm hai nhóm Ngời chủ trò sẽ đa cho một bạn ở đội 1 một câu bất
kỳ, bạn sẽ nói thầm với ngời tiếp theo cứ nh thế ngời cuối cùng sẽ phải tả lại nội dung của câu nói đó bằng hành động để đội kia đoán đợc Đội nào đoán đợc nhiều hơn sẽ giành phần thắng Thật khó là bởi vì, chúng ta phải nói rất nhỏ để đội bạn không nghe thấy, thế nên đến bạn cuối cùng sẽ có những hành động kỳ quặc mà có khi bạn đầu tiên cha chắc đã đoán đợc Và với trí tởng tợng phong phú thì chúng ta sẽ đợc nghe những câu hoặc xem những hành động kỳ quặc buồn cời và vô cùng thú vị
Chia làm hai đội Mỗi đội cử hai bạn ngời chủ trò sẽ phát cho mỗi bạn một tờ giấy có ghi các từ Bạn đó sẽ phải giải nghĩa bằng Tiếng Anh để đội mình hiểu và đoán đợc từ
đó Trò chơi này tuy khó nhng hiệu quả lại rất cao Chúng ta nên áp dụng vào phần giải nghĩa từ đặc biệt với học sinh khối 9
Các trò chơi ngôn ngữ, theo tôi nghĩ, thực sự mang lại những hiệu quả tốt trong giảng dạy và học tập ngoại ngữ nói chung và với môn Tiếng Anh nói riêng Hiện nay đã có rất nhiều tài liệu đề cập đến việc sử dụng các trò chơi ngôn ngữ, thậm chí còn hớng dẫn cả ngời dạy và ngời cách thực hiện nh thế nào Tôi cho rằng đó là các trò chơi ngôn ngữ này mang nhiều tính trí tuệ và tác dụng của nó vô cùng to lớn Tuy nhiên để sử dụng các trò chơi này cho phù hợp, đúng lúc, đúng chỗ thì không phải ai cũng làm đợc, đôi khi nếu ta nhận thức không rõ tính chất và đặc điểm của chúng thì có thể không những không đem lại hiệu quả mà còn phí phạm thời gian một cách vô ích
Trong quá trình giảng dạy, bản thân tôi đã áp dụng một cách tích cực và thờng xuyên các trò chơi ngôn ngữ, không chỉ ở trên lớp mà còn ở mọi nơi, mọi chỗ có thể Và đặc biệt khi áp dụng các trò chơi ngôn ngữ vào bài giảng tôi nhận thấy học sinh cảm thấy tiết học vui hơn, không khí lớp học sôi nổi hơn Học sinh có cơ hội luyện tập Tiếng Anh nhiều hơn Song cũng cần phải nói thêm rằng bất kỳ một phơng pháp nào, một cách thức nào cũng đều có mặt trái của nó, không có cái gì là thực sự hoàn hảo Với những trò chơi
mà tôi trình bày ở trên thì đòi hỏi giáo viên phải có sự chuẩn bị chu đáo, bố trí thời gian cho phù hợp và linh hoạt
Trang 7Với bộ môn Tiếng Anh đôi phút ồn ào trên lớp là điều không thể tránh khỏi nh ng đó
có thể đợc gọi là những phút ồn ào có ích (useful noise) Với tình hình chung hiện nay hầu hết các trờng đều cha có đầy đủ các phòng chức năng riêng, cho nên đôi khi sự ồn ào này đã gây không ít khó khăn cho các môn học khác vì khi thực hiện các trò chơi, tâm lý học sinh rất hiếu động, đôi lúc chúng không làm chủ đợc bản thân, vợt qua cả sự điều khiển của giáo viên nh cời nói, vỗ tay… Chính vì những lý do đó, đòi hỏi ngời thầy giáo phải thực sự là một ngời chủ trò năng động, giải quyết tốt mọi tình huống bất ngờ có thể xảy ra thì mới mong thực hiện các trò chơi một cách hiệu quả đợc
Theo ý kiến chủ quan của mình, tôi nghĩ những trò chơi ngôn ngữ nên đợc áp dụng
và sáng tạo nhiều hơn nữa sao cho phù hợp với đối tợng học sinh mình giảng dạy Những trò chơi ngôn ngữ mà tôi trình bày trên chắc chắn sẽ không tránh khỏi những điều bất hợp lý đối với các thầy cô và các em học sinh ở nơi này hay nơi khác Rất mong đ ợc
sự tìm hiểu, đánh giá và góp ý của bạn đọc Tôi xin chân thành cảm ơn !
Diêm Điền, ngày 20 tháng 5 năm 2007.
Ngời viết Đào Xuân Thắng