Bai giang CTXH nhom lop CFCI Hoi An 2016

II- PH ƯƠ NG PHÁP LÀM VI C NHÓM ỆII- PH ƯƠ NG PHÁP LÀM VI C NHÓM Ệ 1- Khái niệm phương pháp làm việc nhóm: Phương pháp làm việc nhóm là phương thức làm việc hay hoạt động dựa trên sự kết

Trang 1

PHƯƠNG PHÁP

LÀM VIỆC NHÓM

Trang 2

PHẦN I

CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM

Nguyễn Trọng Tiến Trưởng Khoa Công tác xã hội Học viện Thanh Thiếu niên Việt Nam

Trang 3

 Theo bạn hiểu thế nào là

nhóm?

Trang 4

KHÁI NI M NHÓM Ệ

 Nhóm là một tập họp có từ 2 người trở lên và giữa những người này có sự tương tác và ảnh hưởng lẫn nhau, họ nhận thấy có sự ràng buộc lẫn nhau vì một hay nhiều lý do như cung cấp thông tin, chia sẻ lợi ích chung, thõa mãn nhu cầu thuộc về nhóm, hòan thành một hay nhiều việc hay mục đích để phát triển cá nhân thông qua nhóm…

Trang 5

Các yếu tố thành hình nhóm

 Có chung m t Có chung m t ộ ộ m c đích và cùng chia s m c đích và cùng chia s ụ ụ ẻ ẻ trách nhi m đ đ t đ n m c đích đó ệ ể ạ ế ụ

nhi m đ đ t đ n m c đích đó ệ ể ạ ế ụ

 Có m i Có m i ố ố quan h tác đ ng qua l i quan h tác đ ng qua l i ệ ệ ộ ộ ạ ạ thông qua

giao ti p, có nh h ế ả ưở ng đ n nhau ế

 Sinh ho t theo nh ng Sinh ho t theo nh ng ạ ạ ữ ữ qui t c, tiêu chu n qui t c, tiêu chu n ắ ắ ẩ ẩ riêng.

 M i thành viên đ u có m t ho c nhi u M i thành viên đ u có m t ho c nhi u ỗ ỗ ề ề ộ ộ ặ ặ ề ề vai trò

nh t đ nh tùy theo tình hu ng ấ ị ố

Trang 7

Nhóm có Mục đích chung

Trang 8

Nhóm có quy ước chung:

 Quy định

 Điều lệ

 Nội quy sinh hoạt

Trang 9

 Nhóm có thủ lĩnh: có 2 loại

-Do Chỉ định

- Do Nhóm bầu ra

Trang 10

Đám đôngg

Trang 11

Nhóm

11

Giá trị cốt lõi

Sứ mệnh Mục tiêu

Trang 12

Đám đông

12

Trang 13

viên đ u đ ề ượ c quy đ nh ị

 Mối quan hệ không chính thức,

đó là mối quan hệ tâm lý hay đồng cảm.

 Cơ cấu không chính thức:

người đứng đầu nhóm gọi là thủ lĩnh hay ngôi sao

Trang 14

PHƯƠNG PHÁP LÀM

VIỆC NHÓM

Trang 15

II- PH ƯƠ NG PHÁP LÀM VI C NHÓM Ệ

1- Khái niệm phương pháp làm việc nhóm:

Phương pháp làm việc nhóm là phương thức làm việc hay hoạt động dựa trên sự kết hợp, hợp tác, tương tác và phân công đảm nhận công việc giữa các thành viên nhằm thực hiện nhiệm vụ với mục đích xác định và mục tiêu cụ thể.

Trang 17

Nhóm làm vi c hi u qu : ệ ệ ả

 - Dân ch , đoàn k t.- Dân ch , đoàn k t.ủủ ếế

 - M i thành viên tôn tr ng, l ng nghe nhau.- M i thành viên tôn tr ng, l ng nghe nhau.ọọ ọọ ắắ

 - H p tác, bình đ ng, công b ng- H p tác, bình đ ng, công b ngợợ ẳẳ ằằ

 - Chia s l i ích.- Chia s l i ích.ẻ ợẻ ợ

 - Đ- Đượược khích l phát huy năng l c b n thânc khích l phát huy năng l c b n thânệệ ựự ảả

 - Ng- Ngườười lãnh đ o có năng l c ph m ch t, bi t t p i lãnh đ o có năng l c ph m ch t, bi t t p ạạ ựự ẩẩ ấấ ế ậế ậ

h p, s d ng kh năng c a m i thành viên t o ợ ử ụ ả ủ ọ ạ

thành s c m nh chung c a c nhómứ ạ ủ ả

Trang 18

2-Vai trò của cá nhân trong làm

việc nhóm ( Thẻ màu)

 Câu hỏi: Theo các anh/ chị để nhóm làm việc có hiệu quả, mỗi thành viên cần phải có thái độ, và kỹ năng gì?

Trang 19

 Nhiệt tình với công việc, sẵn sàng nhận nhiệm

vụ được giao, không gây mâu thuẫn tiêu cực

 Tôn trọng ý kiến người khác, biết lắng nghe, học hỏi, cầu thị, đánh giá khách quan, công

bằng, trung thực, mạnh dạn nhận khuyết

điểm, phê bình trên cơ sở xây dựng

Trang 20

 Quan tâm sẵn sàng giúp đỡ thành viên trong nhóm, chân thành, cởi mở tích cực và hiệu

quả

 Duy trì giờ giấc, làm việc chăm chỉ nghiêm

túc, luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

 Chia sẻ những hiểu biết, kiến thức, phương pháp làm việc mà mình thấy có chất lượng

hiệu quả với các thành viên trong nhóm, loại

bỏ sự ích kỷ của bản thân

 Có nhưng kỹ năng cơ bản như: Giao tiếp,

quan sát, nói trươc đám đông, trnhg bày,llắng nghe, phản hồi, đặt câu hổi, ghi chép,,,,

Trang 21

 Triết lý hành động của làm việc nhóm biểu thị giá trị đặc trưng để phân biệt với phương

pháp làm việc độc lập của cá nhân

Trang 23

L i ích ợ

 Sự đồng lòng hướng tới mục tiêu và dốc sức cho thành công chung của tập thể

 Cá nhân kiểm soát được cuộc sống của mình

 Tinh thần học hỏi được nâng cao

 Mang lại cơ hội cho thành viên thoả mãn

những nhu cầu về chính kiến.

 Phá vỡ bức tường ngăn cách, tạo sự cởi mở.

 Học hỏi và vận dụng phong cách lãnh đạo từ cấp trên

23

Trang 24

ứng xử, phù hơp vơi chuẩn mực,

quy tắc xã hội.

Trang 25

5 Lãnh đạ o nhóm

Là người đứng đầu của 1 nhóm có khả

năng thuyết phục, tổ chức, huy động người

khác cùng tham gia hoạt động nhóm đồng

thời là người chủ động đề ra kế hoạch

phương hướng để bàn bạc thống nhất, đôn đốc, thúc đẩy và khuyến khích các thành viên trong nhóm thực hiện kế hoạch mà nhóm đã thống nhất.

Trang 26

Bài t p s m vai ậ ắ

Chia lớp thành 4 nhóm sắm vai theo các chủ đề

do giảng viên chuẩn bị

Yêu cầu

- Nhóm chuẩn bị bối cảnh, tình huống, phân vai

- Tất cả các thành viên nhóm đều có vai

- Chuẩn bị : 10 phút

- Sắm vai: Tối đa 3 đến 5 phút

Trang 27

c Theo đuôi: Là kiểu lãnh đạo thiên về duy trì mối quan hệ thân thiện trong

nhóm, thiếu định hướng và không chú trọng đến hiệu quả công tác Lãnh đạo theo kiểu này thường có quan điểm “ dĩ hoà vi quy” thủ tiêu sự tranh luận đấu tranh giữa các thành viên trong nhóm.

c Dân chủ : Người có phong cách này luôn cố gắng lôi kéo mọi người vào các cuộc thảo luận, sẵn sàng đón nhận những phản hồi và phê bình của

người khác vàcuối cùng đi đến quyết định trên cơ sở tham khảo ý kiến của tất

cả thành viên trong nhóm.

Trang 28

- cả nhóm ghép các mảnh thành 1 hình hoàn

chỉnh

Thời gian: 10p

Trang 29

7 Ngu n l c và tài s n c a nhóm ồ ự ả ủ

 Nguồn lực nhóm bao gồm nguồn lực bên trong và nguồn lực bên ngoài

 Nguồn lực bên trong nhóm bao gồm:

 Năng lực - tiềm năng của mỗi cá nhân,

 Nguồn lực vật chất và nguồn lực tinh

thần trong nhóm,

Trang 31

 Nguồn lực bên ngoài bao gồm:

 Môi trường kinh tế, chính trị, văn hóa

xã hội, cơ chế và chính sách,

 Sự hỗ trợ về nguồn lực vật chất, tài chính từ xã hội, tổ chức và cá nhân…

Trang 32

CÔNG TÁC XÃ

HỘI NHÓM

Trang 33

CTXHN là phương pháp can thiệp của công tác xã hội; là một tiến trình trợ giúp mà trong đó các thành viên trong nhóm được tạo cơ hội và môi trường có các hoạt động tương tác lẫn nhau, chia sẻ những mối quan tâm hay những vấn đề chung, tham

gia vào các hoạt động nhóm nhằm đạt được tới mục tiêu chung của nhóm và hướng đến giải quyết những mục đích của cá

nhân thành viên giải toả những vấn đề khó khăn

Khái niệm

Công tác xã h i nhóm là gì? ộ

Trang 35

Các giai đọan

phát triển nhóm

Trang 36

KẾT THÚC

Trang 38

 Cá nhân muốn khẳng định cá tính trong nhóm và

muốn gây ấn tượng

 Sự tham gia bị hạn chế vì các cá nhân còn bận rộn làm quen với môi trường chung quanh, với hướng

dẫn viên, và làm quen nhau

 Các cá nhân bắt tay vào công việc trước mắt và thảo luận mục đích của công việc

 Nhóm tham gia vào xây dựng những quy định cơ

bản mà sau này sẽ dựa vào đó để ra quyết định và hoạt động tương lai

Trang 39

2 Giai đo n bão t (c nh tranh và ạ ố ạ

liên k t) ế

 Nhóm chú trọng vào công việc, mối quan hệ bắt đầu tăng.

 Nhóm viên tìm cách đóng góp cho nhóm và thích nghi

 Bắt đầu xuất hiện các mâu thuẫn nội bộ, thiếu thống nhất trong nhóm, có cạnh tranh để thiết lập vị trí và vai trò của mình trong nhóm Tranh cãi có thể xảy ra, cá nhân bộc lộ

cá tính và ý đồ riêng

 Hình thành các quy định, phương pháp làm việc mới, và

mối liên kết giữa các thành viên tương hợp (cơ cấu phi

chính thức)

 Giúp các thành viên tương tác tích cực, tái lập sự cân

bằng, giải quyết mâu thuẫn Nếu thành công, các thành

viên sẽ gắn bó tin tưởng nhau hơn, nhóm tiến đến bối cảnh mới trong đó mục tiêu, thủ tục, và quy chuẩn mới thực tế hơn

Trang 40

3 Giai đo n n đ nh (L p quy ạ ổ ị ậ

 Phát triển liên kết nhóm, trong đó các quy

chuẩn và các cách tiến hành được thiết lập

 Nhóm viên đồng hóa mình với nhóm Lòng

trung thành với nhóm được phát triển và phấn đấu để duy trì lòng trung thành này

 Phát triển tinh thần nhóm, sự hài hòa trở

thành một yếu tố quan trọng

Trang 41

4.Giai Đo n tr ạ ưở ng thành (Phát

huy t i đa năng su t) ố ấ

 Thể hiện qua sự trưởng thành toàn diện và năng suất tối đa.

 Chỉ có thể đạt được bằng sự hoàn tất tốt đẹp ba giai đoạn trên.

 Nhận các vai trò để hoàn thành hoạt động của nhóm, lúc này họ biết cách phối hợp với nhau.

 Thành viên cảm thấy tự do biểu hiện nhân cách của mình.

 Năng lượng của nhóm tập trung vào các công việc đề ra.

 Thông tin nội bộ cao và bình đẳng.

 Xuất hiện những cách nhìn và cách giải quyết mới

Trang 42

5.Giai đo n k t thúc ạ ế

 Nhóm hoàn thành mục tiêu nhóm đặt ra

 Nhóm viên cảm thấy khó khăn phải chia tay, có biểu hiện chống lại sự tan rã.

 Nếu nhóm muốn duy trì hoạt động thì

phải đề ra mục tiêu mới

Trang 43

Bài tập sắm vai

Nhóm 1: Điều hành 1 cuôc sinh hoạt

nhóm các cụ trong trung tâm bàn về việc

tổ chức đi dã ngoại 2 ngày.

Nhóm 2: Điều hành 1 cuộc họp nhóm các

trẻ em có hoàn cảnh khó khăn sống

trong trung tâm bàn về việc thi đấu thể

thao với trẻ em trong cộng đồng

Trang 44

nhóm các thanh niên ( Nghiện ma túy)

đồng đẳng tại công đồng chuẩn bị đi vận động theo chương trình cai nghiện tại

cộng đồng.

Trang 45

nhóm các trẻ em nghèo tại cộng đồng chuẩn bị cho chương trình tổ chức ngày tết thiếu nhi 1.6.2016.

Trang 46

6 Các vai trò thường thấy trong nhóm:

Trang 47

 -Vai trò xuất hiện trong nhóm có thể vừa

có tích cực cho cá nhân và cả nhóm,

song chúng cũng có thể triệt phá lẫn

nhau

 NVXH phụ trách nhóm cần phải tự hỏi:

Tại sao cá nhân lại có hành vi ứng xử

theo cách đó? Tại sao nhóm lại mong đợi thành viên nào đó trong nhóm có những ứng xử như vậy?

Trang 48

NHI M V C A Ệ Ụ Ủ

Trang 50

Giai đo n 2 ạ

Đặc điểm, mối quan

hệ

 Bão tố: MÂU THẪU

Nhiệm vụ của nhóm trưởng

Trang 51

Giai đo n 3 ạ

Đặc điểm, mối quan hệ

 ổn định: GẮN BÓ Nhiệm vụ của nhóm trưởngPHÁT TRIỂN TỔ CHỨC

Trang 52

Nhiệm vụ của nhóm trưởng

 PHÁT HUY MỌI NĂNG

LỰC NHÓM ĐỂ ĐẠT TỐT MỤC TIÊU.

 Nhóm hoàn toàn chủ động

hoạt động và điều hành nhóm.

 Mọi tiềm năng được phát

huy

Trang 55

Mô hình phát triển

Thường đòi hỏi có cơ chế tổ chức với quy chế

rõ ràng quy định hỗ trợ cho mục tiêu điều trị Sử dụng kiến thức về xã hội và khoa học hành vi trước đây và hiện nay, đặc biệt là lý thuyết học tập và hệ thống

Sử dụng khi các thành viên nhóm có khả năng

tự giúp nhau Chương trình nhóm bắt đầu với sự giúp nhóm viên phát huy tiềm năng hơn là đòi hỏi sự sáng tạo và phẩn chất tốt

Trang 56

phạm các chuẩn mực và / hoặc luật pháp của xã hội

 Mô hình này thích hợp cho những người cần giúp đỡ

để có được các kiến thức và kỹ năng mới; phát triển

các giá trị và thái độ mới để thay thế những kiến thức và kỹ năng cũ khiến họ có rối loạn chức năng và rơi

vào tình huống khó khăn không giải quyết được.

Trang 58

Can thiệp khủng hoảng

- Là một quá trình tác động tích cực đến thực hiện chức năng tâm lý xã hội của các cá nhân, gia đình và các nhóm trong thời gian xuất hiện sự

mất cân bằng cấp tính

Trang 59

Can thiệp khủng hoảng

- Mục đích là để giảm tác động trực tiếp của

các sự kiện gây rối, căng thẳng và giúp đỡ

những người trực tiếp bị ảnh hưởng cũng như những người có liên quan sử dụng kỹ năng

tâm lý xã hội, kỹ năng giao tiếp, và huy động nguồn lực xã hội để đối phó với tình huống

căng thẳng

Trang 60

4 b ướ c trong mô mình can thi p ệ

kh ng ho ng nhóm ủ ả

1. Tìm sự kiện tác nhân và ý nghĩa của khủng

hoảng đối với thân chủ

2. Tìm hiểu cách thức đối phó mà thân chủ đã

sử dụng

3. Tìm cách đối phó thay thế có thể phù hợp

hơn với tình hình hiện tại

4. Xem xét và hỗ trợ các nỗ lực của thân chủ

để đối phó theo cách mới

Trang 61

Tiến trình giúp đỡ trong công tác xã

hội với nhóm

Trang 62

Tiến trình giúp đỡ trong công tác xã

Trang 63

- Đánh giá các nguồn lực - tiềm năng và sự hỗ trợ bên ngoài - phân tích lực trường tác động;

- Xây dựng kế hoạch - cụ thể hóa hoạt động cho các giai đoạn sau

Trang 64

Nh ng yêu c u thành l p nhĩm ữ ầ ậ

1. Nhu cầu chia sẻ những quan tâm hay

thông tin nào đó

2. Giải quyết vấn đề cụ thể nào đó

3. Mong muốn đáp ứng nhu cầu đặc biệt

của nhóm

4. Có một số mục đích rõ ràng.

Trang 65

 Các công việc thực hiện trong giai đoạn

này là:

Giới thiệu các thành viên trong nhóm một cách chi tiết về đặc điểm nhân thân, hoàn cảnh cá nhân và những nhu cầu khi tham gia nhóm;

Làm rõ mục đích hỗ trợ nhóm của người tác nghiệp trợ giúp;

Xác định lại và khẳng định mục tiêu của nhóm;

Thiết lập nguyên tắc hoạt động của nhóm;

Trang 66

Xác định và khẳng định vị trí, vai trò, nhiệm vụ của từng nhóm viên;

Định hướng sự phát triển của nhóm;

Thảo luận và thỏa thuận thực hiện các công việc cụ thể;

Quy định về sự khích lệ phát huy năng lực của từng nhóm viên vì mục tiêu chung của cả nhóm;

Dự báo những kết quả có thể đạt được và những khó khăn, cản trở trong suốt tiến trình thực hiện tiếp theo

Trang 67

Các b ướ c đ xây d ng k ho ch thành ể ự ế ạ

l p nhóm tr li u ậ ị ệ

1. Đánh giá s b v tình hình nhóm đ i t Đánh giá s b v tình hình nhóm đ i t ơ ộ ề ơ ộ ề ố ượ ố ượ ng ng

2. Xây d ng m c đích, m c tiêu c a nhóm Xây d ng m c đích, m c tiêu c a nhóm ự ự ụ ụ ụ ụ ủ ủ

3. L a ch n nhóm viên ( thành ph n, tiêu L a ch n nhóm viên ( thành ph n, tiêu ự ự ọ ọ ầ ầ

Trang 68

Xây dựng mục tiêu

 D a trên nhu c u u tiên c a nhóm đ i tD a trên nhu c u u tiên c a nhóm đ i tựự ầ ưầ ư ủủ ố ượố ượngng

 M c tiêu c n xây d ng v i s tham gia c a nhómM c tiêu c n xây d ng v i s tham gia c a nhómụụ ầầ ựự ớ ựớ ự ủủ

 M c tiêu SMARTM c tiêu SMARTụụ

Trang 69

Yêu cầu mục tiêu cụ thể

Trang 70

Bài tập nhóm

Hãy lựa chọn 1 số đối tượng đang sống trong Trung tâm ( hoặc trong cộng đồng) để tiến hành xây dưng kế hoạch thành lập nhóm trị liệu.

Nhóm 1: Trẻ em mồ côi

Nhóm 2: Người sử dụng ma túy

Nhóm 4: Phụ nữ bị bạo hành gia đình

Nhóm 3: Người khuyết tật

Trang 71

b Giai đoạn giữa: Thực hiện kế

hoạch

 Đây là giai đoạn nhóm tập trung vào các hoạt động giải quyết vấn đề, thực hiện nhiệm vụ hướng tới hoàn thành các mục đích, mục tiêu đã được nhóm xác lập ở các giai đoạn trước

 Trong giai đoạn này, các nhóm viên thể hiện vai trò của mình một cách tối đa

Trang 72

 Có thể xuất hiện những bất đồng giữa các nhóm viên, thậm chí có những khuynh hướng suy nghĩ, hành động trái ngược nhau.

 Vì vậy, cần phải tạo môi trường và định hướng hoạt động giúp nhóm viên: giải quyết các xung đột, vượt qua rào cản, tăng cường năng động nhóm, thúc đẩy các tổ chức, cộng đồng đáp ứng những nhu cầu cho sự nỗ lực thực hiện mục tiêu đề ra của nhóm.

Trang 73

c Giai đo n k t thúc: l ạ ế ượ ng giá và k t ế

thúc

 Đây là giai đoạn cuối cùng, khép lại quá trình hoạt động của một nhóm theo mục đích, nhiệm vụ đặt ra

 Ở giai đoạn này sẽ có những ảnh hưởng tác động đến tâm tư, tình cảm, diễn biến tâm lý và sự thể hiện thái độ của các thành viên nhóm cũng như của trợ giúp

 Có hai nội dung/nhiệm vụ chủ yếu trong giai đoạn này là lượng giá kết quả đạt được

và đi đến kết thúc hoạt động của nhóm

Trang 74

L ượ ng giá k t qu đ t đ ế ả ạ ượ c

 Lượng giá là việc đánh giá, đo lường thể hiện bằng các thông số về kết quả đạt được trên cơ sở đối chiếu với mục đích, mục tiêu và nguồn lực của nhóm

 Tiêu chí lượng giá quan trọng nhất là xem xét về

sự thay đổi - trưởng thành - nâng cao năng lực giải quyết vấn đề của nhóm viên Sự thỏa mãn nhu cầu và sự thay đổi tích cực của nhóm viên, việc thực hiện được các mục tiêu đề ra là thể hiện

sự thành công của CTXH nhóm

Định dạng
Số trang	121
Dung lượng	12,68 MB