NGHIÊN cứu lựa CHỌN bài tập PHÁT TRIỂN sức MẠNH tốc độ CHO NAM SINH VIÊN đội TUYỂN BÓNG ném TRƯỜNG đại học sư PHẠM THỂ dục THỂ THAO hà nội

bước đầu tuyển chọn vận động viên bóng ném trẻ ở Hà Nội”; Bùi Thị KimPhượng 2007 “Nghiên cứu đánh giá trình độ tập luyện về thể lực dưới góc độ sư phạm của vận động viên bóng ném nam đội

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN VĂN THỜI

HÀ NỘI – 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu củariêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực

và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào

Tác giả luận văn

Trần Đình Phòng

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 7

1 Đặt vấn đề 7

2 Mục đích nghiên cứu 9

3 Mục tiêu nghiên cứu 9

4 Giả thuyết nghiên cứu 10

Chương 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 11

1.1 Xu thế phát triển bóng ném và đặc điểm huấn luyện môn bóng ném 11

1.1.1 Xu thế phát triển môn bóng ném 11

1.1.2 Đặc điểm tập luyện và thi đấu môn bóng ném 12

1.2 Đặc điểm và vai trò thể lực trong bóng ném 13

1.2.1 Đặc điểm chung 13

1.2.2.Vai trò thể lực trong bóng ném 14

1.3 Huấn luyện sức mạnh cho VĐV bóng ném 16

1.3.1 Cơ sở lý thuyết của huấn luyện sức mạnh 16

1.3.2 Đặc điểm huấn luyện sức mạnh trong bóng ném 27

1.4 Bài tập thể lực trong huấn luyện bóng ném 32

1.4.1 Bài tập thể lực trong huấn luyện thể thao 32

1.4.2 Bài tập thể lực trong môn bóng ném 33

1.4.3 Bài tập huấn luyện sức mạnh tốc độ trong bóng ném 34

1.5 Các công trình nghiên cứu có liên quan tới môn bóng ném ở trong nước và ở nước ngoài 35

Chương 2: ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 37

2.1 Đối tượng nghiên cứu 37

2.2 Phương pháp nghiên cứu 37

2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu 37

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn, toạ đàm 38

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm 38

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm 39

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 41

2.2.6 Phương pháp toán học thống kê 41

2.3 Tổ chức nghiên cứu 43

2.3.1 Thời gian nghiên cứu: từ 11/2014 đến tháng 9/2016 43

2.3.2 Địa điểm nghiên cứu 44

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 45

3.1 Đánh giá thực trạng sức mạnh tốc độ của nam sinh viên đội tuyển Bóng ném trường ĐHSP TDTT Hà Nội 45

3.1.1 Thực trạng và vai trò công tác huấn luyện phát triển sức mạnh tốc độ cho nam sinh viên đội tuyển bóng ném trường ĐH sư phạm TDTT Hà Nội 45

3.1.2 Thực trạng chương trình huấn luyện Bóng ném cho nam sinh viên đội tuyển Bóng ném trường Đại học Sư phạm TDTT Hà Nội 46

3.1.3 Thực trạng việc sử dụng các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ của nam sinh viên đội tuyển bóng ném trường ĐHSP TDTT Hà Nội 48

3.1.4 Đánh giá thực trạng sức mạnh tốc độ của nam sinh viên đội tuyển bóng ném trường đại học sư phạm TDTT Hà Nội 49

3.2 Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập phát triển SMTĐ cho nam sinh viên đội tuyển Bóng ném trường ĐHSP TDTT Hà Nội 59

3.2.1 Lựa chọn bài tập phát triển SMTĐ cho nam sinh viên đội tuyển bóng ném trường ĐHSP TDTT Hà Nội 59

3.2.2 Nghiên cứu hiệu quả ứng dụng các bài tập phát triển SMTĐ cho nam sinh viên đội tuyển bóng ném trường đại học sư phạm TDTT Hà Nội 64

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 6

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 8

PHỤ LỤC

VĐV : Vận động viên

XPC : Xuất phát cao

DANH MỤC CÁC ĐƠN VỊ ĐO LƯỜNG

DANH MỤC BẢNG

Bảng 3.1 Thực trạng và vai trò huấn luyện SMTĐ cho nam sinh viên

đội tuyển bóng ném trườn 51Bảng 3.2 Thời gian huấn luyện nam sinh viên đội tuyển bóng ném

trường ĐHSP TDTT Hà Nội trong 1 năm 51Bảng 3.3 Thời gian huấn luyện thể lực cho nam sinh viên đội tuyển

bóng ném trường ĐHSP TDTT Hà Nội 52Bảng 3.4 Thực trạng sử dụng các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ

cho nam sinh viên đội tuyển bóng ném trường ĐHSP TDTT

Hà Nội 53Bảng 3.5 Thực trạng sử dụng các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ

cho nam sinh viên đội tuyển bóng ném trường ĐHSP TDTT

Hà Nội 57Bảng 3.6 Mối tương quan giữa các Test đánh giá SMTĐ với hiệu suất

thi đấu của nam sinh viên đội tuyển bóng ném ĐHSP TDTT

Hà Nội (n=12) 60Bảng 3.7 Xác định độ tin cậy các Tests đánh giá SMTĐ cho nam sinh

viên đội tuyển bóng ném trường TDTT Hà Nội (n = 12) 61Bảng 3.8 Phân loại tiêu chuẩn đánh giá sức mạnh tốc độ cho nam

sinh viên đội tuyển bóng ném trường Đại học Sư phạmTDTT Hà Nội 56Bảng 3.9 Bảng điểm đánh giá sức mạnh tốc độ cho nam sinh viên đội

tuyển bóng ném 56Bảng 3.10 Tiêu chuẩn đánh giá xếp loại tổng hợp sức mạnh tốc độ cho nam

sinh viên đội tuyển bóng ném trường ĐHSP TDTT Hà Nội 57Bảng 3.11 Thực trạng sức mạnh tốc độ của nam sinh viên đội tuyển

bóng ném trường ĐHSP TDTT Hà Nội (n = 18) 58

Bảng 3.12 Thực trạng kết quả xếp loại sức mạnh tốc độ của nam sinh viên

đội tuyển bóng ném trường ĐHSP TDTT Hà Nội (n = 18) 59Bảng 3.13 Kết quả phỏng vấn lựa chọn các bài tập phát triển SMTĐ

cho nam sinh viên đội tuyển bóng ném trường ĐHSP TDTT

Hà Nội (n=25) 61Bảng 3.14 Kết quả kiểm tra SMTĐ của 2 nhóm trước thực nghiệm 66Bảng 3.15 Kết quả kiểm tra SMTĐ của 2 nhóm sau 3 tháng thực nghiệm

66Bảng 3.16 Kết quả kiểm tra SMTĐ của 2 nhóm sau 6 tháng thực nghiệm

67Bảng 3.17 Kết quả kiểm tra SMTĐ của 2 nhóm sau 9 tháng thực nghiệm

67Bảng 3.18 Kết quả so sánh tự đối chiếu sức mạnh tốc độ trước và sau

thực nghiệm của 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng 81Bảng 3.19 Nhịp độ tăng trưởng của các test đánh giá sức mạnh tốc độ

của nhóm thực nghiệm sau thời gian thực nghiệm 66Bảng 3.20 Nhịp độ tăng trưởng của các test đánh giá sức mạnh tốc độ

của nhóm đối chứng sau thời gian thực nghiệm 66Bảng 3.21 So sánh kết quả xếp loại tổng hợp sức mạnh tốc độ của 2

nhóm thực nghiệm và đối chứng sau 9 tháng thực nghiệm 5

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1 Đặc điểm thâm niên công tác của đối tượng phỏng vấn 58Biểu đồ 3.2 Nhịp độ tăng trưởng của 2 nhóm sau thực nghiệm 1Biểu đồ 3.3 Diễn biến thành tích của test dẫn bóng 30m tốc độ của 2

nhóm qua các giai đoạn kiểm tra 2Biểu đồ 3.4 Diễn biến thành tích của test ném bóng vào ô trên tường

30s của 2 nhóm qua các giai đoạn kiểm tra 2Biểu đồ 3.5 Diễn biến thành tích của test ném bóng xa có đà của 2

nhóm qua các giai đoạn kiểm tra 3Biểu đồ 3.6 Diễn biến thành tích của test bật cao với bảng bằng 1 chân

của 2 nhóm qua các giai đoạn kiểm tra 3Biểu đồ 3.7 Diễn biến thành tích của test ném bóng đặc 1kg của 2

nhóm qua các giai đoạn kiểm tra 4

MỞ ĐẦU

1 Đặt vấn đề

Trường Đại học Sư phạm TDTT Hà Nội là trung tâm đào tạo và nghiêncứu khoa học TDTT của cả nước, có nhiệm vụ đào tạo giáo viên TDTT chocác trường phổ thông các cấp trên phạm vi toàn quốc, với mục tiêu đặt ra là:Đào tạo đội ngũ cán bộ, giáo viên TDTT trình độ đại học, cao đẳng, có phẩmchất chính trị, đạo đức tốt; có khả năng tổ chức quản lý các phong trào hoạtđộng TDTT, giảng dạy thể dục tại các trường học, huấn luyện thể thao thànhtích cao; đồng thời có khả năng nghiên cứu khoa học TDTT phục vụ cho yêucầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Chính vì vậy, đổi mới công tác đào tạo cán bộ TDTT, nâng cao chấtlượng đào tạo có ý nghĩa thực tiễn to lớn Công việc này phải được tiến hànhthường xuyên và phải thực hiện ngay ở từng môn học trong nhà trường

Bóng ném là một trong những môn thể thao ra đời rất sớm trên thế giới,liên đoàn bóng ném quốc tế chính thức được thành lập vào năm 1928 lúc đó lấytên là IAHF đây là môn thể thao được đưa vào đại hội Olympic hiện đại đầutiên năm vào năm 1972 cho nam và nữ từ năm 1976 của thế kỷ trước Quá trìnhphát triển môn bóng ném gắn liền với sự tiến bộ của xã hội loài người

Ngày nay cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các môn thể thao khácthì Bóng ném cũng không ngừng phát triển ở tất cả các quốc gia Được dunhập vào Việt Nam năm 1945, đến khi đất nước hoàn toàn giải phóng thìBóng ném bắt đầu phát triển ở một số thành phố như Hà Nội, Thành phố HồChí Minh, Bình Định

Bóng ném là một trong những chuyên nghành đào tạo cơ bản củatrường Đại học sư phạm Thể dục Thể thao Hà Nội Tuy là môn thể thao mớiđưa vào chương trình đào tạo nhưng cũng như các môn thể thao khác Bóngném luôn nhận được quan tâm nâng cao chất lượng đào tạo, giảng dạy đặcbiệt là về chất lượng các kỹ thuật cơ bản phải đặt lên hàng đầu và là nhiệm vụgiảng dạy trọng tâm của bộ môn cũng như Nhà trường

Bóng ném là môn thể thao mang tính đối kháng trực tiếp, có tính đồngđội cao, không chỉ đòi hỏi người tập có tinh thần đồng đội, có tính kỷ luật,đoàn kết mà cần phải có các tố chất thể lực của VĐV Đó là yêu cầu về: Sứcnhanh, sức mạnh, sức bền, sự mềm dẻo khéo léo và khả năng phối hợp vậnđộng cũng như các dạng hỗn hợp của chúng là: Sức bền tốc độ, sức mạnh tốc

độ, sức mạnh bền Trong đó sức mạnh tốc độ là nền tảng quan trọng trong thểlực của VĐV Bóng ném

Khi thi đấu Bóng ném cần sử dụng chủ yếu các yếu tố sức mạnh củađôi tay và sự phối hợp vận động của các cơ quan vận động để điều khiển bóng(ném, di chuyển, tranh cướp …) Nó có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả thi đấu,giúp người tập và thi đấu Bóng ném có những pha bóng tấn công cầu mônnhanh, mạnh để uy hiếp đối thủ, giành điểm hoặc tạo cơ hội cho đồng đội ghiđiểm Ngoài ra nó còn giúp cho VĐV thực hiện tốt kỹ thuật, tạo sự đột biếntrong trận đấu

Đối với thi đấu Bóng ném luôn phải sử dụng sức mạnh tốc độ trongmọi tình huống và liên tục trong thời gian tương đối dài với lượng vận độnglớn nên dẫn đến sự mệt mỏi của cơ bắp cùng với sự căng thẳng của thần kinh

và ức chế tâm lý Do tầm quan trọng của sức mạnh tốc độ trong Bóng némnên việc phát triển sức mạnh tốc độ cho người học nói chung và VĐV Bóngném nói riêng là điều cần thiết và vô cùng quan trọng

Qua quan sát các giờ học Bóng ném chính khóa cũng như các buổi tậpluyện ngoại khóa và thi đấu Bóng ném của nam sinh viên đội tuyển Bóng némtrường ĐHSP TDTT Hà Nội, chúng tôi nhận thấy sức mạnh tốc độ của các

em còn hạn chế thể hiện ở hiệu quả thi đấu, những đường chuyền phản công,tấn công nhanh còn yếu và dễ bị cản phá, tốc độ phát lực chậm và yếu…

Hiện nay có nhiều công trình trong và ngoài nước nghiên cứu các vấn

đề liên quan tới Bóng ném như: Phạm Quang Bản (2002) “Nghiên cứu nội

dung huấn luyện và thang điểm dùng để tuyển chọn ban đầu cho vận động viên bóng ném nam lứa tuổi 11-13” ; Bùi Kim Phượng(1994) “Nghiên cứu

bước đầu tuyển chọn vận động viên bóng ném trẻ ở Hà Nội”; Bùi Thị Kim

Phượng (2007) “Nghiên cứu đánh giá trình độ tập luyện về thể lực dưới góc

độ sư phạm của vận động viên bóng ném nam đội tuyển quốc gia”; Lê Thị

Thanh Thuỷ (2007) “Nghiên cứu xây dựng một số tiêu chuẩn đánh giá trình

độ đẳng cấp VĐV cho sinh viên chuyên sâu bóng ném”; Nguyễn Xuân Trãi

(2003) “Nghiên cứu lựa chọn các chỉ tiêu và xây dựng tiêu chuẩn đánh giá

trình độ thể lực chuyên môn cho sinh viên bóng ném Trường Đại học TDTT1”; Hoàng Thế Khải (2011) “Nghiên cứu lựa chọn bài tập nhằm phát triển sức mạnh tốc độ cho nam sinh viên chuyên sâu Bóng ném năm thứ nhất Trường Đại học TDTT Bắc Ninh”

Các công trình nghiên cứu trên đã đề cập tới việc nâng cao hiệu quả kỹthuật và phát triển các tố chất thể lực cho sinh viên chuyên sâu bóng ném, cònvấn đề các công trình nghiên cứu về sức mạnh tốc độ cho đối tượng là sinh viênđội tuyển Bóng ném hầu như chưa được đề cập nhiều và quan tâm đúng mức

Xuất phát từ thực tế trên, chúng tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài:

“Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển sức mạnh tốc độ cho nam sinh viên đội tuyển Bóng ném trường ĐHSP TDTT Hà Nội”.

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài là lựa chọn được bài tập phát triển sứcmạnh tốc độ cho cho nam sinh viên đội tuyển Bóng ném trường ĐHSP TDTT

Hà Nội và đánh giá được hiệu quả bài tập đó trên đối tượng nghiên cứu Qua

đó nâng cao được sức mạnh tốc độ nói riêng và chất lượng giáo dục, đào tạotrong Nhà trường nói chung

3 Mục tiêu nghiên cứu

Để đạt được mục đích nêu trên, đề tài đã tiến hành giải quyết 2 mụctiêu nghiên cứu sau:

- Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng sức mạnh tốc độ của nam sinh viên

đội tuyển Bóng ném trường ĐHSP TDTT Hà Nội

Để giải quyết mục tiêu 1 đề tài dự kiến giải quyết các vấn đề sau:

+ Lựa chọn các test đánh giá sức mạnh tốc độ cho nam sinh viên độituyển Bóng ném trường ĐHSP TDTT Hà Nội.

+ Thực trạng sức mạnh tốc độ của nam sinh viên đội tuyển Bóng némtrường ĐHSP TDTT Hà Nội

- Mục tiêu 2: Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả các bài tập phát

triển sức mạnh tốc độ cho nam sinh viên đội tuyển Bóng ném trường ĐHSPTDTT Hà Nội

Để giải quyết mục tiêu 2 đề tài dự kiến gải quyết các vấn đề sau:

+ Lựa chọn bài tập nhằm nâng cao sức mạnh tốc độ cho nam sinh viênđội tuyển Bóng ném trường ĐHSP TDTT Hà Nội

+ Ứng dụng và đánh giá hiệu quả của các bài tập nhằm phát triển sức mạnhtốc độ cho nam sinh viên đội tuyển Bóng ném trường ĐHSP TDTT Hà Nội

4 Giả thuyết nghiên cứu

Đề tài giả thuyết nếu các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ đã đượcnghiên cứu lựa chọn được đưa vào sử dụng thì sẽ phát triển được sức mạnh tốc

độ cho nam sinh viên đội tuyển bóng ném trường ĐHSP TDTT Hà Nội, gópphần nâng cao kết quả huấn luyện, thi đấu và chất lượng đào tạo của Nhà trường

Chương 1

TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Xu thế phát triển bóng ném và đặc điểm huấn luyện môn bóng ném

1.1.1 Xu thế phát triển môn bóng ném

Bóng ném là môn thể thao được phát triển mạnh mẽ và rộng khắp trênthế giới Ngày nay, đã có đến 120 quốc gia trên thế giới tham gia tập luyện vàthi đấu bóng ném Ở Châu Á và Châu Âu, môn thể thao này đặc biệt đượcquan tâm phát triển Ở Việt Nam bóng ném được du nhập vào từ những năm

54 của thế kỷ XX [48 ], nhưng nó đã nhanh chóng trở thành môn thể thao mũinhọn và hiện nay là môn thể thao có thế mạnh ở khu vực, được xếp nhất, nhìĐông Nam Á Sự đua tranh quyết liệt trên đấu trường trong nước cũng nhưquốc tế đã tạo nên một xu hướng phát triển mới cho môn bóng ném Nhậnthức được vấn đề này, trong huấn luyện bóng ném những năm gần đây, cácnhà chuyên môn đã bắt đầu quan tâm đến một số vấn đề như:

- Sử dụng lượng vận động lớn; xu hướng này thể hiện sự khai thác tối

đa khả năng của VĐV trong quá trình tập luyện

Miếng đánh xoay vòng

* Về thể lực: Chủ yếu huấn luyện theo hướng sức mạnh bền và sức

mạnh tốc độ để phù hợp với xu thế phát triển bóng ném hiện đại và luật hiệnhành là thời gian thi đấu một trận là 60 phút được chia làm 2 hiệp, nghỉ giữa 2hiệp 10 phút (với VĐV 16 tuổi trở lên); 2 hiệp x 25 phút (với VĐV trẻ tuổi12-16) và 2 hiệp x 20 phút (với VĐV trẻ tuổi từ 8-12) [21 ],[28]

1.1.2 Đặc điểm tập luyện và thi đấu môn bóng ném

Bóng ném là môn thể thao đồng đội thi đấu đối kháng trực tiếp, tiếpxúc thể chất mạnh trong thời gian tương đối dài cho nên nó đòi hỏi rất cao vềcác tố chất thể lực của vận động viên như là sức nhanh, sức mạnh, sức bền, sựmềm dẻo khéo léo và khả năng phối hợp vận động Chính do đặc điểm củahoạt động thi đấu mà các hoạt động về kỹ thuật, chiến thuật, thể lực và tâm lýdiễn ra hết sức đa dạng và phức tạp [21 ],[27 ],[29]

* Đặc điểm hoạt động kỹ thuật: Do quy định của luật thi đấu cho nên

bóng ném có hệ thống kỹ thuật phong phú hơn rất nhiều so với các môn bóng

và môn thể thao khác Cũng như các môn bóng , bóng ném có đầy đủ các kỹthuật tấn công, phòng thủ ở các tư thế và tình huống khác nhau Nhưng phongphú và đa dạng hơn là bóng ném được sử dụng rất linh hoạt các bộ phận của

cơ thể vào thực hiện kỹ thuật trong quá trình thi đấu (không được sử dụngchân từ đầu gối trở xuống- trừ thủ môn khi còn đang ở trong vùng cấmđịa[12],[ 21 ],[ 26 ],[29 ]

* Đặc điểm hoạt động chiến thuật: Do đặc điểm của kỹ thuật mà chiến

thuật cũng hết sức đa dạng, bao gồm cả chiến thuật tấn công, phòng thủ vàphản công ở các khu vực, vị trí khác nhau của sân bóng ném, sao cho phù hợpvới diễn biến của trận đấu Mục đích chính là để giành thắng lợi cuối cùngtrong từng trận đấu và trong cả cuộc thi [12],[ 21 ],[ 25 ],[29 ]

* Đặc điểm hoạt động thể lực: Trong tập luyện và thi đấu bóng ném,

các đấu thủ phải có tốc độ cần thiết để tạo nên yếu tố bất ngờ cho đối phương,

có sức mạnh tốt để khắc phục trọng lượng và sự kháng cự lại của đối phương

Song để duy trì tố chất sức mạnh và tốc độ trong thời gian kéo dài thì cần phải

có sức bền Vì vậy, tố chất đặc thù của môn bóng ném được cấu thành bởi 3

tố chất là sức mạnh - tốc độ - bền, và chúng được phát triển một cách cân đốitrong mỗi VĐV Ngoài ra 2 tố chất mềm dẻo và khéo léo cũng rất quan trọngtrong môn bóng ném nhưng so với 3 tố chất sức mạnh - tốc độ - bền, chúngchỉ là thứ yếu [ 12],[ 17],[ 20 ][25]

* Đặc điểm hoạt động tâm lý: Trong tập luyện bóng ném, hoạt động thể

lực gây nên những căng thẳng chức năng rất lớn cho VĐV Ngoài yếu tố vềthể lực, trong hoạt động tập luyện và thi đấu VĐV bóng ném còn chịu sự tácđộng tâm lý từ nhiều phía như: sự tác động của đối phương, HLV, trọng tài,khán giả…những yếu tố đó thường tạo nên trạng thái tâm lý vững vàng, tinhthần vượt khó, ý chí quyết tâm và tính độc lập cao trong quá trình tập luyện

Bóng ném thuộc nhóm môn thể thao hoạt động đối kháng Đội bóngnày phấn đấu chiếm ưu thế trước một đội bóng khác bằng cách che giấu các ý

đồ của mình và đồng thời cố gắng phá vỡ các phương án của đối phương Vìvậy, khi xem xét tính chất thi đấu thể thao của các đội nhất thiết phải xuấtphát từ vị trí đối kháng của các đội Quá trình thi đấu được xác định bằng kỹthuật, chiến thuật, chiến lược và thể lực

Việc sử dụng khéo léo đôi bàn tay để bắt, chuyền, dẫn bóng và némbóng vào gôn đối phương tạo nên sự sinh động, đa dạng của các kỹ thuật vàlàm tăng được tính hấp dẫn của môn thi đấu này

Bóng ném hiện đại Đó là môn thi đấu thể lực, có những yêu cầu rất cao

về khả năng chức năng Trong mộ trận đấu, VĐV đẳng cấp cao phải di chuyểntrung bình từ 4000m - 6500m Tổng số đợt bứt phá trong tấn công và từ tấncông về phòng thủ lên đến 50 lần, khi đó VĐV vượt qua đến 25% khoảng cáchtrong trận đấu Di chuyển với tốc độ cao kết hợp với việc thực hiện các kỹthuật bắt bóng, chuyền bóng và ném bóng tấn công vào khung thành

Bóng ném là một môn thể thao với những hoạt động không theo chu kỳ

và là môn bóng của những hoạt động sức mạnh động lực với cường độ luônthay đổi Điều đó tạo thành các tình huống trên sân trong từng thời điểm thiđấu Sự phối hợp tuần tự giữa các thời kỳ chủ động và thụ động trong hoạtđộng vận động của VĐV bóng ném diễn ra từ 3 đến 20 giây

Tổng số mạch đập trong cả trận đấu 60 phút lên đến 9800-10800 lần.Trong một trận thi đấu đòi hỏi sự tiêu hao năng lượng nhất định, một VĐVmất từ 2-4kg trọng lượng

Hoạt động của thủ môn khác biệt rõ rệt với hoạt động của VĐV trênsân Các thành phần chủ yếu trong lối chơi của thủ môn bao gồm các kỹthuật: Bật nhảy, chạy lao, bước xoạc, lăng tay và chân, chuyền bóng Tổng sốtần số mạnh trong những trận đấu căng thẳng của thủ môn là 8000-9600 nhịpđập

1.2.2.Vai trò thể lực trong bóng ném

Thể lực của VĐV bóng ném phải được xem xét gắn liền với năng lựcthi đấu tổng thể Thể lực là một phần của năng lực thi đấu Các khái niệmdưới đây sẽ làm rõ ranh giới giữa thể lực chung và thể lực

Theo nghĩa hẹp, thể lực là trình độ hoàn thiện yếu tố thành tích (yếu tốthể chất) như sức mạnh, sức nhanh và sức bền.Theo nghĩa rộng hơn, nó cònbao gồm cả sự mềm dẻo (linh hoạt) Tuy vậy 5 tố chất chủ yếu này chỉ bao hàmvấn đề giáo dục thể chất nói chung Các tố chất sức mạnh, sức nhanh, sức bền,

sự mềm dẻo và khả năng phối hợp là những nền tảng để đạt được tích Chúngcòn phải được bổ sung thêm bởi các năng lực kỹ thuật và chiến thuật

Huấn luyện thể lực là việc hướng tới củng cố và nâng cao khả năng làm

việc của các cơ quan chức phận, các tố chất vận động phù hợp với đòi hỏi củamôn thể thao lựa chọn.

Thể lực được hình thành và phát triển trên cơ sở của sự phát triển thểlực chung Theo I.A Kốp lép, trong công trình nghiên cứu của mình (1955) đãchỉ rằng: "Sức bền chuyên môn của VĐV sẽ cao hơn trên cơ sở nâng cao sứcbền chung cho VĐV" Như vậy có thể nói rằng huấn luyện thể lực chung lànền tảng, cơ sở hình thành nên các tố chất thể lực sau này

Theo Ozlin "Việc hình thành thể lực của môn thể thao không có chukỳ" là tương đối khó khăn, theo ông ở đây có hai cách lựa chọn:

- Cách thứ nhất: Bằng cách lặp lại nhiều lần các hoạt động chính đặctrưng của môn thể thao lựa chọn

- Cách thứ hai: Sự lặp lại nguyên vẹn các bài tập thi đấu của môn thểthao nào đó

Như vậy việc lựa chọn đúng các bài tập có ý nghĩa lớn đối với các mônthể thao của nhóm này, khi lựa chọn và thực hiện không đúng các bài tập hìnhthành và phát triển thể lực sẽ dẫn đến sai lầm chuyên môn trong các cơ quanchức phận, điều này làm ảnh hưởng đến việc phát triển thành tích thể thao saunày của VĐV

Chính vì vậy các bài tập được lựa chọn làm phương tiện giáo dục thểlực còn phải được thực hiện với cường độ nhỏ, mặt khác khối lượng thực hiệncác bài tập đó cũng phải được tăng một cách từ từ trong những điều kiện từ dễđến khó Nói một cách khác chúng ta có thể hiểu rằng việc lựa chọn các bàitập trong quá trình huấn luyện các tố chất thể lực phải là sự kết hợp giữa các

tố chất trên

Các tố chất thể lực của con người bao gồm: sức nhanh, sức mạnh, sứcbền, khả năng mềm dẻo khéo léo, đó là năng lực thể chất quan trọng củaVĐV, là những tiền đề quan trọng của VĐV, là những tiền đề quan trọng nhất

để họ giành được thành tích cao trong thi đấu và thực hiện được những nhucầu ngày càng cao và phức tạp trong quá trình luyện tập Đối với môn Bóng

ném người những tố chất thể lực trên còn hoàn thiện về kỹ thuật - chiến thuật,khả năng phối hợp vận động, các tố chất thể lực có thể phát triển trong quátrình học tập kỹ - chiến thuật, song nếu chỉ bằng con đường này thì các tố chấtphát triển rất chậm và không đáp ứng được nhu cầu mà kỹ thuật đòi hỏi Vìvậy để hình thành và hoàn thiện kỹ thuật - chiến thuật, VĐV phải khôngngừng nâng cao trình độ thể lực của mình.

Giáo dục các tố chất thể lực là một bộ phận quan trọng trong quá trìnhđào tạo VĐV bao gồm giáo dục các tố chất như: Sức nhanh, sức mạnh, sứcbền, khéo léo và khả năng phối hợp vận động Tuy nhiên mỗi tố chất thể lựcđều phải tuân thủ theo những quy định riêng đối với những phương pháp vàbiện pháp giáo dục riêng Tùy thuộc vào từng môn thể thao lại cần phải pháttriển các tố chất đặc thù riêng (thể lực), phù hợp vói môn thể thao lựa chọn và

nó phụ thuộc vào đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi khác nhau Chính vì vậy thểlực được coi là nền tảng của VĐV nhằm phát huy hết khả năng về kỹ thuật,chiến thuật và đạt hiệu quả cao nhất trong tập luyện và thi đấu

1.3 Huấn luyện sức mạnh cho VĐV bóng ném

1.3.1 Cơ sở lý thuyết của huấn luyện sức mạnh

Sức mạnh là khả năng con người khắc phục lực cản bên ngoài hoặcchống lại lực cản đó nhờ sự nỗ lực của cơ bắp [ 12],[ 17],[ 20 ][25].Trong cácmôn thể thao nói chung và trong môn bóng ném nói riêng, sức mạnh là yếu tốkhông thể thiếu được trong huấn luyện Hiệu quả huấn luyện thường đượckiểm soát bằng trọng lượng, số lần lặp lại, số tổ luyện tập và nhịp độ bài tập

1.3.1.1 Phân loại sức mạnh, khuynh hướng và nhiệm vụ huấn luyện sức mạnh

* Phân loại sức mạnh: Có nhiều cách phân loại sức mạnh, nếu căn cứ

vào chế độ hoạt động của cơ thì sức mạnh chia làm hai loại: Sức mạnh động

lực và sức mạnh tĩnh lực (đẳng trương và đẳng trường) Sức mạnh động lựclại được chia thành sức mạnh tối đa, sức mạnh tốc độ và sức mạnh bền [25]

Trong các loại sức mạnh trên, do tính chất vận động khác nhau nên có

thể xem cách phân chia đó là cách phân loại cơ bản của các năng lực sứcmạnh.

- Năng lực sức mạnh tĩnh lực: Là sức mạnh mà VĐV thực hiện đượctrong các động tác tĩnh hoặc dùng sức tối đa Trong môn bóng ném thể hiện ởcác động tác kỹ thuật xuất phát, dừng đột ngột, nhảy ném bóng, chuyền bóng,đột phá,…

- Năng lực sức mạnh tối đa: Là sức mạnh động lực lớn nhất mà VĐVthực hiện được khi co cơ tối đa, và nó được thể hiện rõ nét ở kỹ thuật bật caoném bóng trên tay chắn và tốc độ lực đi của quả ném

- Năng lực sức mạnh tốc độ: Là khả năng khắc phục lực cản với tốc độ

cơ cao của VĐV, thể hiện rõ ở hầu hết các kỹ thuật bóng ném như: Di chuyểntốc độ, dẫn bóng tốc độ, ném bóng, pha phản công)…

- Năng lực sức mạnh bền: Là khả năng chống lại mệt mỏi của VĐV khihoạt động sức mạnh kéo dài, thể hiện ở việc duy trì hiệu quả sử dụng kỹ thuậtđến cuối trận đấu [25]

Ngoài ra còn có sức mạnh bột phát: Là năng lực biểu hiện trị số sứcmạnh lớn nhất trong khoảng thời gian ngắn nhất Đây là một dạng quan trọngcủa sức mạnh, thể hiện ở các pha bật nhảy của các kỹ thuật nhảy ném bóng[17],[25]

Trong môn bóng ném các năng lực sức mạnh này đều rất quan trọng.Trong đó sức mạnh tối đa, sức mạnh tốc độ và sức mạnh bền được chú trọnghơn và chúng cần được phát triển cân đối ở mỗi VĐV

* Các khuynh hướng huấn luyện sức mạnh: Trên cơ sở phân loại sức

mạnh có các khuynh hướng huấn luyện sau:

- Sử dụng trọng lượng tối đa và gần tối đa

- Khắc phục trọng lượng chưa tới giới hạn với số lần lặp lại cực hạn

- Sử dụng trọng lượng chưa tới mức tối đa với tốc độ cực đại

Ngoài ra người ta còn sử dụng các bài tập tĩnh trong huấn luyện sứcmạnh Ba khuynh hướng cơ bản nêu trên là cơ sở khoa học cần thiết cho các

HLV trong huấn luyện sức mạnh cho VĐV bóng ném.

* Nhiệm vụ huấn luyện sức mạnh: Nhiệm vụ chung trong quá trình giáo

dục nhiều năm của tố chất sức mạnh là phát triển toàn diện sức mạnh và tạokhả năng phát huy cao sức mạnh trong các hình thức vận động khác nhau(trong thể thao, lao động )

Trong huấn luyện sức mạnh phải tạo được sự căng cơ tối đa để huyđộng số lượng sợi cơ tham gia hoạt động một cách tối đa

1.3.1.2 Cơ sở sinh hoá của huấn luyện sức mạnh.

Chiều cao cơ thể có ảnh hưởng tốt tới thành tích của môn bóng ném,VĐV có chiều cao tốt có khả năng thế năng, nhu cầu ôxy có tỷ lệ với diện tích

bề mặt cơ thể [10],[12]

Lực co cơ tối đa có tương quan tuyến tính với độ dài của ô cơ, hoặc làchiều dài của sợi myozin, có nghĩa là với mức độ polyme hoá myozin và tổnghàm lượng protit co của actin ở trong cơ Như đã nói, sự gắng sức thể hiệntrong quá trình tác động qua lại giữa sợi actin và myozin ở tơ cơ tỷ lệ thuậnvới số lượng cầu nối được hình thành Diện tích đan xen các sợi actin mỏng

và các sợi myozin dày ở giới hạn một ô cơ càng lớn thì lực co cơ tối đa càngcao Diện tích tiếp xúc của các tơ cơ tối đa được xác định bằng độ dài của sợimyozin dày hoặc là độ dài của từng ô cơ Trong cơ xương người chiều dàitrung bình của ô cơ là 1,8µ , còn chiều dài của sợi myozin khoảng 1µ Lực co

cơ tối đa của người ở vị trí trung gian giữa cơ của nhuyễn thể và cơ biên củacôn trùng

Chiều dài ô cơ, hay là mức độ polyme hoá myozin ở tơ cơ dày của sợi

cơ - yếu tố mang tính di truyền, sẽ không đổi trong quá trình phát triển cá thể

và dưới ảnh hưởng của tập luyện Chỉ số đó khác biệt rõ ở những sợi cơ códạng khác nhau và chức năng khác nhau

Hàm lượng actin ở cơ có sự tương quan tuyến tính với tổng số lượngcreatin Cả hai chỉ số - hàm lượng actin và nồng độ creatin ở trong cơ có thểđược sử dụng để kiểm tra sự phát triển sức mạnh cơ

Phương pháp cơ bản để phát triển tố chất sức mạnh là phương pháp gắngsức tối đa (trọng lượng tối đa và tốc độ tối đa) và phương pháp lặp lại tối đa,nhằm làm tăng hoạt tính ATP- aza của myozin và tăng tổ hợp protit co cơ [22]

Đặc điểm sinh hoá nổi bật của môn bóng ném là năng lực dự trữphotphagen lớn, khai thác tối đa năng lượng creatinphotphat, CP cạn kiệt sauvận động, lượng AL trong máu thấp [10],[12]

1.3.1.3 Các nguyên tắc cần tuân thủ khi huấn luyện sức mạnh cho VĐV bóng ném

Nghiên cứu các tài liệu chuyên môn có liên quan đến công tác huấnluyện sức mạnh cho VĐV bóng ném chúng tôi nhận thấy cân thiết phải tuânthủ các nguyên tắc sau:

- Nguyên tắc vượt phụ tải: Tăng dần phụ tải và cố gắng thực hiện chotới khi vượt qua phụ tải để đạt được “hồi phục vượt mức”

- Nguyên tắc tăng dần lực cản: Tiến hành theo quy luật tăng trưởng tốchất sức mạnh, thường người mới tập ban đầu dùng trọng lượng trên 40% phụtải tối đa, sau đó tăng dần số lần tập và số tổ, tăng trọng lượng… Tuần tự tăngdần Như vậy, mỗi tuần tập 3 buổi, liên tục trong 6 tuần sẽ thấy hiệu quả

- Nguyên tắc tính hệ thống: Trước tiên tập cho các nhóm cơ lớn, sau đótập các nhóm cơ nhỏ Nên tập luyện thay phiên nhau với các nhóm cơ khácnhau trên toàn thân Thông thường tuần tự tiến hành bắt đầu từ mông, sau đó

là ngực, cánh tay, lưng, đùi, cẳng chân và khu mắt cá chân (cổ chân), vai, tiếptheo là phía sau cánh tay, bụng, cẳng tay, ngón tay, ngón chân Dựa vào tuần

tự như vậy mà tập luyện vượt phụ tải, không chỉ nhanh chóng thu được hiệuquả mà còn phát triển nhịp nhàng đồng đều các nhóm cơ trên toàn cơ thể.

- Nguyên tắc tính chuyên môn: Kết hợp chặt chẽ với kỹ thuật chuyênmôn, đạt được vừa tăng trưởng sức mạnh vừa nắm vững được kỹ thuật Trongmột buổi huấn luyện, có thể cùng lúc tiến hành huấn luyện sức mạnh tối đa,sức mạnh tốc độ, sức mạnh bền Thông thường lấy hai loại sức mạnh là thíchhợp Tuần tự tập luyện là: Sức mạnh tối đa  sức mạnh tốc độ  sức mạnhbền, hoặc là sức mạnh tốc độ  sức mạnh tối đa  sức mạnh bền

Trong giảng dạy và huấn luyện, mỗi buổi lên lớp cần chuẩn bị kế hoạchchi tiết và dự kiến sử dụng các bài tập cụ thể, đem vận động chia thành các tổnhỏ, mỗi một tổ nhỏ sắp xếp 1 loại bài tập Sau khi thực hiện xong một bài tậpthì đổi bài tập khác có quan hệ tương hỗ, cho đến khi mỗi một tổ nhỏ đượchoàn thành cũng là hoàn thành một vòng tuần hoàn Mỗi một giờ lên lớp cầncăn cứ vào kế hoạch để tiến hành sắp xếp các bài tập Để tránh được các tácdụng phụ thì phương án huấn luyện phát triển sức mạnh nên phù hợp với tiềmlực và năng lực cá nhân của VĐV [4],[6],[12],[25]

1.3.1.4 Đặc điểm và khuynh hướng huấn luyện sức mạnh tốc độ

* Đặc điểm huấn luyện sức mạnh tốc độ.

Khi nghiên cứu về sức mạnh tốc độ có rất nhiều nhà khoa học TDTTcho rằng: Sức mạnh là khả năng của con người sinh ra lực cơ học bằng sự nỗlực của cơ bắp Nguyễn Toán (1999) cho rằng sức mạnh tốc độ là khả năngsinh lực và khắc phục một trọng lượng nào đó với tốc độ nhanh nhất hay sứcmạnh tốc độ là khả năng sinh lực trong động tác nhanh và thời gian ngắn

Theo quan điểm của Zaxiorski: Sức mạnh tốc độ là loại sức mạnh đượcquyết định bởi gia tốc và khối lượng cố định vì lực cơ học là F=m.a

Rõ ràng sức mạnh tốc độ được cấu thành bởi tốc độ thực hiện động tác(gia tốc) và trọng lượng của vật chịu tác động (có khối lượng m)

Theo quan điểm lý luận thì sức mạnh tốc độ là khả năng khắc phục lựccản với tốc co cơ cao của VĐV Sức mạnh tốc độ có thể xác định thành tích

trong các môn thể thao hoạt động không chu kỳ như: Trong các động tác (đá,đấm) của các môn thể thao thi đấu đối kháng hoặc trong các môn bóng như:Bóng ném, Bóng ném Đối với các môn hoạt động có chu kỳ, khi thực hiệntăng tốc của VĐV chạy cự ly ngắn, đua xe đạp…

Trong thể thao vai trò của sức mạnh tốc độ chiếm vị trí rất quan trọng,sức mạnh tốc độ là hai yếu tố quyết định đến thành tích thi đấu của VĐV Nóđược thể hiện rõ trong các môn thể thao như: chạy, nhảy, các môn ném đẩy.Môn Bóng ném là môn thể thao mà hoạt động về kỹ chiến thuật khá cao nóđòi hỏi sự phụ thuộc khi phối hợp thực hiện phải đảm bảo hai yếu tố nhanh vàmạnh, có như vậy mới tạo được kẽ hở và sự kết hợp trong tấn công đảm bảomang lại hiệu quả tốt trong thi đấu

Thông thường để phát huy tốc độ cao nhất con người phải khắc phụclực cản bên ngoài khá lớn Trong trường hợp đó để phát huy tốc độ thì phụthuộc vào cơ bắp

Sự phát triển sức mạnh tốc độ không ngừng nâng cao tốc độ co cơ màcòn nâng cao sức mạnh tối đa của VĐV Tốc độ vận động cao thì phải phùhợp với huấn luyện sức mạnh tối đa và sức mạnh nhanh với nhau, đó là mộtphương pháp huấn luyện rất quan trọng Việc huấn luyện này phải đảm bảomột cách tố nhất về năng lực sức mạnh tối đa thành năng lực sức mạnh tốc

độ Vì vậy mà huấn luyện sức mạnh tốc độ yêu cầu phải chính xác về tất cả

kỹ thuật động tác, đó là điều kiện quan trọng nhất cho việc sử dụng sức mạnhtốc độ có hiệu quả hợp lý và tránh sự tiêu phí năng lượng cho các hoạt độngthừa không hợp lý

Trong Bóng ném các động tác như: Bật nhảy, ném bóng, phòng thủ.Phản công nhanh, đột phá đều sử dụng đến sức mạnh tốc độ, sức mạnh tối đavào các tình huống và thời điểm để tạo thuận lợi cho chiến thắng Trên thực tế

để có hiệu quả trong thi đấu thì VĐV cần phải tạo ra những lực nhanh, mạnh

và bất ngờ để tạo ra một tổng hợp lực cực kỳ lớn với tốc độ nhanh Nhưngcũng phải tính đến một khả năng là đơn vị sợi cơ và các nhóm cơ tham gia

vào hoạt động đó, khả năng tạo nên những hưng phấn, kích thích cao và hợp

lý là một yếu tố có lợi cho VĐV đi thi đấu

Động tác nhanh và mạnh tức là đòi hỏi hiệu suất của động tác phải tối

ưu, ở đây nhân tố và tốc độ tạo được công suất lớn nhất và không có yếu tốnào có giới hạn cản trở

Trong thi đấu Bóng ném còn phải kể đến một loại sức mạnh tốc độ nữa

đó là sức mạnh bột phát: Sức mạnh bột phát là sức mạnh mà khả năng conngười phát huy một lực lớn trong khoảng thời gian ngắn nhất

Trong Bóng ném sức mạnh bột phát xuất hiện thường xuyên ở VĐVkhi VĐV nhảy ném, trong các động tác cố gắng hết mình, những tình huốngtưởng như thất bại mà lại thành công, đó là sự co rút rất nhanh và phụ thuộcvào sự phối hợp của 2 yếu tố là sức mạnh và tốc độ

Thực tế cho thấy đặc trưng của sức mạnh tốc độ được thể hiện ở:

- Cường độ hoạt động cao

- Thời gian hoạt động cho mỗi lần thực hiện khoảng phần của giây tổngthời gian thực hiện ngắn

- Khối lượng nhỏ, số lần lặp lại ít

- Xung động từ các nơron thần kinh vận động trong vùng trước của tuỷsống đến cơ

- Phản ứng của cơ tức là do nó sinh ra để đáp ứng lại sung động thầnkinh Nếu lực cơ phát huy khoảng 20 - 80% khả năng tối đa của nó thì cơ chếđiều hoà số lượng sợi cơ có ý nghĩa cơ bản điều đó có ý nghĩa nội lực kíchthích nhỏ thì chỉ có số ít sợi cơ hoạt động tích cực trong trường hợp do lực co

cơ phát huy tối đa có thể xảy ra 1 cách điều hoà thứ ba đồng bộ hoá hoạtđộng, các sợi cơ ở những người hoạt động không quá 20% xung động là đồng

bộ hoá với nhau Cùng với sự phát triển trình độ tập luyện khả năng điều hoàđồng bộ cũng tăng lên rất nhiều

Như vậy phát triển sức mạnh tốc độ là yếu tố không thể thiếu được đốivới quá trình huấn luyện cho VĐV Vấn đề này đã có nhiều tác giả quan tâmnghiên cứu công trình này đã khẳng định mối tương quan chặt chẽ giữa thànhtích bóng ném với kết quả chuẩn bị sức mạnh tốc độ của VĐV tỷ trọng cácbài tập phát triển sức mạnh tốc độ chiếm tỷ lệ rất lớn

Tóm lại, từ những vấn đề nêu trên chúng ta có thể nói rằng để phát triểnsức mạnh tốc độ đối với VĐV môn bóng ném có thể sử dụng đa dạng các bài tậpkhác nhau Các bài tập có chu kỳ như chạy, bơi đều có thể sử dụng để phát triểnsức mạnh tốc độ song phải thực hiện với tốc độ giới hạn trên các đoạn ngắn

* Đặc điểm sinh lý khi sử dụng các bài tập sức mạnh tốc độ.

Nguồn năng lượng dự trữ cho cơ thể hoạt động là axit adrenalintriphốtphát (ATP) Sự phân huỷ ra ATP là không giới hạn cho phép tạo ranăng lượng nhất định Dự trữ ATP trong tế bào cơ không lớn để tiếp tục làmviệc phải thường xuyên tái tổng hợp trong tế bào cơ không lớn để tiếp tục làmviệc phải thường xuyên tái tổng hợp ATP trong quá trình hoạt động, nó tồn tạitheo 3 con đường khác nhau về tốc độ, thời gian cho năng lượng, công suất vàdụng dịch

Ở các bài tập với công suất tối đa, sự co cơ tạo ra một lực lớn kết hợpvới tần số tác động rất cao Hoạt động này làm số lượng hồng cầu vàHêmôglôbin trong máu hơi tăng Glucô trong máu cũng tăng lên đến 180 -200mmHg hoặc không thay đổi thể tích tâm thu và thể tích lưu lượng phúttăng lên rất nhiều Khả năng hấp thụ O2 của cơ thể trong điều kiện bình

thường khaỏng 250 - 300ml/phút khi hoạt động khả năng hấp thụ oxy tăngdần cùng với công suất hoạt động và có thể đạt tới trị số tối đa VO2max

Để đạt được thành tích ném bóng, sự phát triển sức mạnh tốc độ khôngchỉ làm tăng tốc độ co cơ mà còn làm nâng cao sức mạnh tối đa Tốc độ vậnđộng tối ưu thì phải phù hợp với huấn luyện sức mạnh tốc độ, sức nhanh.Việc huấn luyện này phải đảm bảo một cách tốt nhất chuyển năng lực sứcmạnh tối đa thành năng lực sức mạnh nhanh Vấn đề sử dụng tỷ lệ huấn luyệnsức mạnh nhanh cho các môn thể thao riêng biệt trong mối quan hệ này đượcdẫn chứng bằng phương trình Hill Phương trình này được suy ra từ sự cânbằng năng lượng của giai đoạn cơ sở: Hill (1938) đã lập trình cơ bản của độnglực cơ bắp như sau:

(P+a) (v+b)= (P0+a).b=kTrong đó: - p là sức mạnh được biểu hiện

ra chậm hơn khi có ngoại lực lớn Từ đó suy ra phương pháp huấn luyện sứcmạnh là cần phải nâng cao thành phần sức mạnh một cách có trọng tâm tuỳtheo nhu cầu ở đây cần quan tâm đến những yêu cầu thi đấu, chuyên môn, nếutiến hành huấn luyện sức mạnh với lực cản bên ngoài lớn thì sẽ nâng cao đượcsức mạnh tối đa Với tốc độ co cơ khi cần thiết một động tác nhanh lực cảnbên ngoài, từ đó suy ra cần phát triển sức mạnh nhanh trong huấn luyện VĐV

trẻ Bên cạnh đó tốc độ tối đa cũng cần thiết khắc phục nhanh chóng các lựccản bên ngoài tương đối lớn được nâng cao trước hết là các hình thức củalượng vận động huấn luyện sức mạnh nhanh trong quá trình phát triển thànhtích nên áp dụng các hình thức vận động của huấn luyện sức mạnh tối đa đểtiếp tục nâng cao sức mạnh thì cũng phải cố gắng đạt được sự phát triển sứcmạnh Song song với việc sắp xếp chính xác tất cả các điều kiện quan trọngnhất giúp cho việc sử dụng sức mạnh nhanh có hiệu quả hợp lý và tránh được

sự tiêu phí về năng lượng cho các hoạt động không hợp lý, do đó Gundlachyêu cầu một cách có căn cứ rằng tất các sức mạnh thể chất và tâm lý phải sửdụng hoàn toàn từ đầu cho cuối đoạn được tăng tốc độ với ý nghĩa một sự co

cơ bột phát vì tác dụng huấn luyện sức mạnh phụ thuộc chủ yếu vào hưnưngphấn tối ưu của hệ thần kinh trung ương Do đó người ta không nên tiến hànhtrong những điều kiện mệt mỏi (những điều kiện mệt mỏi này dẫn đến việcgiảm, chậm động tác) cần phải hạn chế một cách thích hợp toàn bộ khối lượngcủa các lượng vận động sức mạnh nhanh trong một bưổi tập và hạn chế số lầnlặp lại trong một đợt những lần nghỉ giữa các đợt phải tương đối dài từ 3 đến

5 phút, để đánh giá sức mạnh tốc độ người ta dùng công thức:

Fmax: Lực tối đa phát huy trong động tác

Tmax: thời gian đạt được trị số hiệu lực tối đa

Tóm lại, từ những đặc điểm sinh lý, lý luận trên chúng ta có thể đi đếnkết luận rằng khi sử dụng các bài tập sức mạnh tốc độ cho VĐV chính là quátrình nhằm hoàn thiện các cơ chế cung cấp năng lượng cho cơ hoạt động trongđiều kiện không có oxy

* Khuynh hướng giáo dục sức mạnh tốc độ.

Thực tế cho thấy hoạt động sức mạnh tốc độ bao gồm các dạng bài tậpthể lực luôn tạo ra một trọng tải ổn định, một vận tốc cao nhất mà VĐV cần

phải hoạt động ở mức tối đa trong thời gian tối thiểu Năng lượng sử dụng chủyếu là do phân giải ATP – CP dự trữ trong cơ Trong quá trình hoạt động nợôxy lên đến 95% song do thời gian hoạt động ngắn nên tổng nợ ôxy khônglớn lắm Với tín hiệu xuất phát VĐV nhanh chóng bước vào hoạt động vớicường độ lớn các nhóm cơ nhanh với chức năng vận động càng nhiều ôxy.Nhưng trong ném bóng, quá trình giải phóng năng lượng cơ bản không có sựtham gia của ô xy nên được coi là yếm khí.

Như chúng ta đã biết sức mạnh tốc độ là khả năng sinh lực trong độngtác nhanh, lực tối đa mà con người có thể sản sinh ra một mặt phụ thuộc vàođặc tính sinh cơ của động tác, một mặt nó phụ thuộc vào từng hoạt động củatừng nhóm cơ riêng biệt và sự phối hợp giữa chúng Do đó để phát triển sứcmạnh thì nhất thiết phải tạo ra sự căng cơ tối đa và phương pháp tập luyện sứcmạnh tốc độ rất phong phú như các bài tập với vật nặng, các loại tạ, các bàitập không mang vật năng như bật xa tại chỗ, chạy đạp sau, cũng có tác dụngtốt đối với việc phát triển sức mạnh tốc độ Chính vì vậy trong quá trình huấnluyện sức mạnh tốc độ cần chú ý đến việc phát triển các tố chất thể lực khác

và lưu ý một số vấn đề sau:

- Phát triển cân đối các nhóm cơ trong hệ vận đông.

- Phát triển năng lực sử dụng khác nhau trong các điều kiện cụ thể mà

nhiệm vụ giáo dục chuyên môn đề ra.

Việc sử dụng các bài tập tiện lợi ở mức độ khác nhau Các bài tập cóthể tác động tới hầu hết các nhóm cơ tham gia hoạt động do sự điều khiển cuả

hệ thần kinh trung ương và mức độ hoạt động cơ bắp được quy định bởi haiyếu tố:

+ Xung động từ các nơron thần kinh vận động trong sừng trước củatuỷ sống

+ Phản ứng của cơ thể là lực do cơ sinh ra để đáp ứng lại xung độngthần kinh

Nhưng nhìn chung, muốn phát triển sức mạnh tốc độ đòi hỏi vận động

phải thực hiện động tác với tốc độ tối đa (nâng cao tốc độ co cơ và nâng caosức mạnh tối đa (sức mạnh tuyệt đối) Huấn luyện sức mạnh tốc độ yêu cầuphải sắp xếp chính xác các yếu tố của lượng vận động và không nên tiến hànhtập luỵên khi cơ thể mệt mỏi cần hạn chế khối lượng vận động trong mỗi buổitập và cần hạn chế số lần lặp lại trong một đợt khi tập luyện sức mạnh tốc độ.Những lần nghỉ giữa mỗi đợt phải tương đối dài từ 3 - 5 phút để kịp hồi phục.

1.3.2 Đặc điểm huấn luyện sức mạnh trong bóng ném

1.3.2.1 Đặc điểm huấn luyện sức mạnh

Các vận động viên đang ở thời kỳ phát triển toàn diện về các mặt tâm

lý, sinh lý, trí lực Điều cần lưu tâm là giai đoạn này các em vẫn phải tham giahọc Đại học Thông qua huấn luyện thông thường để có thể đạt được nền tảngcủa sự phát triển và trưởng thành trong sự phát triển tự nhiên của các em, từ

đó làm tốt công tác chuẩn bị cho việc đạt thành tích chuyên môn tốt [15],[25], [27]

Cần nắm bắt được thời cơ tốt nhất để phát triển các tố chất thể thao tronggiai đoạn này Việc đưa ra phương pháp huấn luyện sức mạnh thích hợp sẽ thúcđẩy được sự phát triển toàn diện hơn các tố chất thể thao [12], [25]

Việc các sinh viên đội tuyển bóng ném đạt được thành tích trong thiđấu, phát triển được những thiên bẩm, tài năng, tố chất thể thao, các ưu thế vềcác phẩm chất tâm lý, nắm vững được các kỹ thuật, chiến thuật có liên quanmật thiết với các tố chất thể lực riêng biệt của từng VĐV Khi huấn luyệnkhông được đánh đồng mà nhất thiết phải coi trọng sự đối đãi cá biệt [4],[29]

1.3.2.2 Phương pháp và biện pháp huấn luyện sức mạnh cho nam VĐV bóng ném.

Lựa chọn biện pháp huấn luyện sức mạnh mục đích là để thông qua đóhoàn thành hàng loạt hình thức bài tập tạo ra cường độ vận động và khốilượng vận động nhất định Còn sử dụng phương pháp tập luyện để có thể bảođảm cho các kích thích của lượng vận động này được thực thi một cách hiệuquả Sử dụng phương pháp tập luyện tốt hay không tốt sẽ trực tiếp ảnh hưởng

đến hiệu quả huấn luyện sức mạnh.

Từ phân tích ở trên chúng ta thấy tổ hợp thành năng lực sức mạnh củacác em nam sinh viên bóng ném bao gồm: Sức mạnh tối đa, sức mạnh tốc độ,sức mạnh bền và sức mạnh tĩnh lực Đối với mỗi năng lực sức mạnh có tínhchất khác nhau Nói cụ thể là sự sắp xếp về trọng lượng (lực cản) số lần lặplại, số tổ tập luyện, thời gian duy trì bài tập, thời gian nghỉ giữa khi huấnluyện sức mạnh cũng phải có sự khác nhau [9],[17],[32]

Huấn luyện sức mạnh làm cho hệ thống cơ bắp tăng lên rất nhanh.Thông qua huấn luyện, sức mạnh tối đa được tăng lên nhanh nhất, còn sự cảibiến sức mạnh tốc độ thì khó khăn hơn [10],[12], [25]

Phương pháp huấn luyện sức mạnh tối đa.

Sức mạnh tối đa là năng lực biểu hiện trị số lực cao nhất của hệ thốngthần kinh - cơ thông qua sự co duỗi cơ với sự nỗ lực ý chí tối đa [34],[61],[66] Nói chung lấy trọng lượng tối đa mà cơ thể có thể khắc phục được làmtiêu chuẩn Năng lực tối đa về căn bản là năng lực được quyết định bởi diệntích mặt cắt sinh lý của cơ Sau khi thể tích của cơ bắp tăng lên lại tiếp tụctiến hành tập luyện để nâng cao tính nhịp nhàng của cơ bắp

* Phương pháp tập luyện nhằm tăng diện tích mặt cắt sinh

- Số lần lặp lại mỗi động tác của bài tập nên khoảng từ 8 -12 lần, tổngcộng tập luyện từ 3 - 5 tổ Thực tế tập luyện thường dùng phương pháp sắpxếp kiểu “Kim tự tháp”, tức là cùng với việc tăng dần lực cản (trọng lượng)thì số lần lặp lại sẽ giảm dần đi

- Thời gian duy trì bài tập của mỗi tổ khoảng 30 - 60 giây, như vậy sẽ

có thể đảm bảo cho nhiều sợi cơ tham gia vào hoạt động

- Thời gian nghỉ giữa mỗi tổ khoảng từ 1 - 3 phút Nguyên tắc xác định

độ dài ngắn của quãng nghỉ giữa là thời gian bảo đảm cho mệt mỏi được sảnsinh từ tổ bài tập trước về cơ bản được khắc phục [25],[27],[29]

* Phương pháp tập luyện nâng cao năng lực nhịp nhàng giữa các cơ bắp.

Phát triển sức mạnh tối đa thông qua nâng cao năng lực nhịp nhànggiữa các cơ bắp không có quan hệ với sự tăng độ lớn của thể tích cơ Pháttriển sức mạnh tối đa còn nhờ vào việc cải thiện sự nhịp nhàng ngay trongmỗi cơ bắp và giữa các cơ bắp được nâng cao

Bài tập phát triển sức mạnh nhằm cải thiện tính nhịp nhàng của cơ bắp

và giữa các cơ bắp với nhau làm cho trạng thái chức năng của hệ thống thầnkinh trung khu của cơ thể biến đổi Như chúng ta đã biết, trung khu thần kinhchủ yếu thông qua hai phương thức để chi phối độ lớn nhỏ của sức mạnh coduỗi cơ bắp: Một là làm giảm số lượng các đơn vị vận động tham gia vào làmviệc, hai là thay đổi tần số xung động thần kinh chi phối cơ xương Khi trình

độ sức mạnh tương đối kém thì dù có gắng sức co cơ để tạo ra sức mạnh tối

đa cũng chỉ có thể huy động một số lượng tương đối ít đơn vị vận động thamgia hoạt động Sau khi tập luyện sức mạnh một thời gian, số lượng đơn vị vậnđộng được huy động sẽ tăng lên Cùng lúc đó, tần số xung động thần kinhphát ra từ trung khu thần kinh cũng cao dần dẫn tới sự tăng đáng kể sức mạnh

cơ bắp [32]

Ngoài ra, cùng với việc cải thiện tính nhịp nhàng của hệ thống thầnkinh cơ thì năng lực dùng sức nhịp nhàng giữa các cơ bắp (cơ chủ động, cơhiệp đồng, cơ đối kháng, cơ ủng hộ) cũng phát sinh sự biến đổi ở mức độ nhấtđịnh Cơ hiệp đồng, cơ hỗ trợ cũng được cải thiện về sức mạnh và năng lựcthả lỏng sẽ giúp cho cơ chủ động hoàn thành động tác hiệu quả hơn và pháthuy được sức mạnh tối đa cao hơn

Phương pháp huấn luyện nhằm cải thiện năng lực nhịp nhàng giữa các

cơ bắp có thể sắp xếp cụ thể như sau:

- Sử dụng lực cản (trọng lượng) dụng cụ bằng 80 - 100% lực cản tối đa

mà cơ thể khắc phục được

Số lần lặp lại động tác trong mỗi tổ khoảng 1 3 lần, tổng cộng tập 3

-5 tổ Khi sắp xếp tập luyện cũng dùng phương pháp kiểu “Kim tự tháp”, để cóthể kết hợp được tập luyện tăng độ lớn thể tích cơ bắp với cải thiện tính nhịpđiệu của cơ bắp Ngoài ra, khi bắt đầu tập với trọng lượng nhẹ, tập luyện lặplại nhiều lần trong một tổ làm cho hoạt tính của cơ bắp được nâng cao dần

- Thời gian duy trì bài tập: Để nâng cao tính nhịp nhàng của cơ bắp,yêu cầu tốc độ của mỗi động tác cần cố gắng nhanh hơn một chút Thời gianduy trì của mỗi tổ tập luyện không nên quá dài Khi tập luyện tránh dùng lựcquán tính để nâng cao tốc độ động tác, nếu không sẽ giảm hiệu quả tập luyện.Thời gian nghỉ giữa các tổ khoảng trên dưới 3 phút [1],[20]

Phương pháp huấn luyện sức mạnh tốc độ.

Sức mạnh tốc độ chỉ năng lực phát huy sức mạnh cơ bắp trong thờigian ngắn nhất [61],[68] Sự nâng cao sức mạnh tốc độ chịu ảnh hưởng củahai nhân tố là sức mạnh và tốc độ

Nhiệm vụ chủ yếu của huấn luyện sức mạnh tốc độ là củng cố và nângcao những nhóm cơ của toàn bộ hệ vận động của VĐV, rèn luyện những kỹnăng biểu hiện những nỗ lực cơ bắp mang tính chất động lực và tĩnh lực, cũngnhư hình thành những khả năng sử dụng hợp lý sức mạnh cơ trong điều kiệnkhác nhau Chiếm vị trí ngày càng lớn là bài tập sức mạnh tác động lựa chọnlên những nhóm cơ có vai trò quan trọng về mặt cấu trúc để biểu hiện sứcmạnh trong môn bóng ném

Phương pháp chủ yếu rèn luyện sức mạnh cơ là: Phương pháp thựchiện lặp lại các bài tập sức mạnh có trọng lượng gần giới hạn và giới hạn(phương pháp gắng sức cực hạn); Phương pháp thực hiện lặp lại bài tập sứcmạnh tốc độ (phương pháp gắng sức động lực); Phương pháp thực hiện lặp lạibài tập sức mạnh tĩnh

Huấn luyện sức mạnh tốc độ cho nam VĐV chỉ có thể thực hiện cóhiệu quả trên cơ sở phát hiện được những nhóm cơ chính có vai trò quantrọng trong môn bóng ném và lựa chọn những phương tiện tập luyện thíchhợp có tác dụng phát triển những nhóm cơ đó.

Khối lượng các phương tiện huấn luyện sức mạnh tốc độ được quy địnhriêng cho từng cá nhân và được xác định bởi các yếu tố: hướng ưu tiên trongtập luyện, các giai đoạn và thời kỳ huấn luyện, lứa tuổi và trình độ đẳng cấpthể thao của VĐV, mức độ phát triển các tố chất sức mạnh tốc độ, năng lựcthực hiện bài tập sức mạnh tốc độ có tính chất khác nhau Các yếu tố này quyđịnh thời gian để thực hiện các bài tập sức mạnh tốc độ, và nó có thể daođộng từ 15 - 20 phút cho tới 90 phút Việc rèn luyện cho vận động viên các tốchất sức mạnh tốc độ, hình thành khả năng biểu hiện chúng có hiệu quả lànhiệm vụ quan trọng Điều này được thực hiện chủ yếu bằng cách áp dụngcác bài tập sức mạnh tốc độ, nên sử dụng các bài tập có cấu trúc gần với kỹthuật động tác trong môn thể thao chính, và sử dụng ở mức độ nhỏ các bài tậpsức mạnh đơn thuần

Phương pháp chủ yếu để rèn luyện tố chất sức mạnh tốc độ của namVĐV là: Phương pháp thực hiện lặp lại bài tập sức mạnh với trọng lượng nhỏ

và trung bình; Phương pháp bài tập được thực hiện với chế độ co cơ hỗn hợp

Sử dụng tổng hợp phương pháp gắng sức cực hạn và phương pháp lặp lại vớitrọng lượng vừa và nhỏ là các phương pháp có thể đem lại hiệu quả cao nhấttrong việc phát triển sức mạnh tốc độ cho VĐV bóng ném [10],[25],[26]

Phương pháp phát triển sức mạnh tốc độ có thể thông qua việc pháttriển sức mạnh tối đa và nâng cao tốc độ động tác Thực tiễn cho thấy, nếuđơn thuần chỉ nâng cao tốc độ thì khó có thể nâng cao được sức mạnh tốc độ.Bởi vì nâng cao tốc độ co cơ rất khó mà yếu tố tốc độ co cơ lại chịu ảnhhưởng rất lớn của nhân tố di truyền Do vậy, nâng cao sức mạnh tốc độ vẫnchủ yếu phải lấy phát triển sức mạnh tối đa làm nền tảng và thông quaphương pháp huấn luyện sức mạnh tốc độ chuyên môn để thực hiện [1], [18]

Từ phân tích trên cho thấy khi huấn luyện sức mạnh tốc độ cần sử dụnglượng vận động như sau:

- Lực cản (trọng lượng) bằng khoảng 30% - 50% trọng lượng tối đa màbản thân có thể khắc phục được

- Số lần lặp lại trong mỗi tổ khoảng 5 - 10 lần và số tổ trong mỗi buổikhoảng 3 - 5 tổ

- Thời gian mỗi động tác tập luyện cố gắng hoàn thành với tốc độnhanh, thời gian duy trì bài tập không nên quá dài

- Thời gian nghỉ giữa khoảng trên dưới 3 phút Nếu thời gian nghỉ giữaquá dài thì tính hưng phấn của người tập sẽ giảm thấp, hiệu quả tập luyện sẽrất kém [25],[26]

1.4 Bài tập thể lực trong huấn luyện bóng ném

1.4.1 Bài tập thể lực trong huấn luyện thể thao

Trong thể thao, có nhiều phương tiện để phát triển thể lực như: các bàitập thể lực, tác động của môi trường tự nhiên (ánh sáng, nước, không khí, khíhậu thời tiết, các yếu tố vệ sinh…) Trong đó bài tập thể lực được coi làphương tiện chuyên môn cơ bản trong công tác huấn luyện thể thao [12],[25]

Bài tập được tạo thành từ các động tác vận động cụ thể, chuyên dùng

để tăng cường thể chất, nâng cao trình độ thể thao hoặc vui chơi giải trí Thực

tế cuộc sống có rất nhiều động tác vận động, nhưng không phải động tác nàocũng được coi là bài tập thể lực, chỉ những động tác được dùng để thực hiệnmục đích và nhiệm vụ của giáo dục thể chất và huấn luyện thể thao mới đượccoi là bài tập thể lực Những động tác đó phải phù hợp với yêu cầu và có lợicho việc thực hiện các nhiệm vụ giáo dục thể chất và huấn luyện thể thao

Trong điều kiện hợp lý, bài tập thể lực có thể giúp tăng cường quá trìnhtrao đổi chất (đồng hoá và dị hoá) trong cơ thể cũng như thúc đẩy quá trìnhphục hồi và tăng khả năng thích ứng Đồng thời qua đó còn phát triển các kỹnăng vận động nhất định, bồi dưỡng tình cảm đạo đức ý chí… Đó chính làđặc điểm tác động cơ bản của bài tập thể lực [10]

Theo NôvicốpA.D, Mátvêép, bài tập thể lực là những hoạt động vậnđộng chuyên biệt do con người sáng tạo ra một cách có ý thức, có chủđích phù hợp với quy luật giáo dục thể chất và HLTT Người ta sử dụngchúng để giải quyết các nhiệm vụ của giáo dục thể chất và HLTT đáp ứngnhững yêu cầu phát triển thể chất và tinh thần của con người, đồng thờinâng cao thành tích thể thao.

1.4.2 Bài tập thể lực trong môn bóng ném

Bài tập thể lực chuyên môn bao gồm các yếu tố của động tác thi đấu,các biến dạng của chúng cũng như các động tác và những hành vi tương tựvới động tác thi đấu về hình thức và tính chất biểu hiện sức lực

Cần nhấn mạnh rằng, bài tập chỉ được coi là những bài tập chuyên mônkhi chúng có một cái gì đó giống về căn bản với các bài tập thi đấu của mônthể thao được lựa chọn

Trong quá trình huấn luyện VĐV có thể sử dụng một số bài tập của mônthể thao bóng rổ và bóng đá để huấn luyện cho VĐV môn bóng ném, tuy nhiênchỉ những bài tập có hình thức và tính chất thi đấu giống với môn bóng ném

Trong phạm vi môn bóng ném, mỗi nhóm kỹ thuật cụ thể cần phải cócác bài tập chuyên môn hoá sâu được lựa chọn phù hợp với đặc điểm và yêucầu của kỹ thuật đặt ra trong tập luyện và thi đấu Ví dụ: Bài tập quay ngườinhảy ném bóng cầu môn ở vị trí số 6 với động tác tấn công ở “tư thế nguyhiểm”, bài tập này nhằm phát triển sức mạnh toàn thân cũng như nhóm cơ đùi

để nâng cao hiệu quả tấn công; bài tập đột phá (bài tập mô phỏng) kỹ thuậtđột phá nhằm hoàn thiện các yếu lĩnh của kỹ thuật di chuyển ném bóng cầumôn ở các vị trí khác, bài tập dẫn bóng tốc độ theo đường thẳng hay dẫn bóngzíc zắc … Cũng có thể sử dụng bài tập bổ trợ của kỹ thuật dẫn bóng chonhóm kỹ thuật ném bóng

Mặt khác, khi sử dụng bài tập tương ứng hỗ trợ cho mục đích huấnluyện bóng ném như kết hợp các bài tập sức mạnh đơn thuần với các bài tậpsức mạnh tốc độ sẽ có tác dụng phát triển tốt tố chất sức mạnh tốc độ

Tuỳ thuộc vào hướng ưu tiên mà bài tập chuyên môn có thể chia thànhcác bài tập dẫn dắt chủ yếu nhằm tiếp thu những hình thức kỹ thuật của độngtác và những bài tập phát triển chủ yếu nhằm phát triển các tố chất thể lực.Hai nhóm bài tập này có những vị trí khác nhau ở từng giai đoạn huấn luyện.

Ngoài ra, trong quá trình huấn luyện thể lực chuyên môn cũng có thể sửdụng các bài tập có yêu cầu về lượng vận động riêng lẻ với cường độ cao hơntrong thi đấu

Các bài tập huấn luyện thể lực chuyên môn bao gồm các bài thi đấu thểthao và kiểm tra thành tích trong điều kiện thay đổi nhiệm vụ thi đấu so vớiyêu cầu của môn chuyên sâu Trong huấn luyện bóng ném, HLV có thể choVĐV thi đấu với các đấu thủ có trình độ cao hơn với thời gian thi đấu kéo dàihoặc rút ngắn hơn Các cuộc thi đấu này ngoài việc phát triển thể lực chuyênmôn còn giúp cho việc bồi dưỡng có trọng điểm các năng lực giải quyết thànhtích cho VĐV [12],[14][16],[25]

Vậy bài tập thể lực môn bóng ném là những động tác vận động đặc thùđược lựa chọn và sắp xếp theo một trình tự hợp lý nhằm phát triển một tố chấtthể lực nào đó cho môn bóng ném Những động tác này được các nhà khoahọc chuyên môn sáng tạo ra một cách có chọn lọc phù hợp với các nguyên tắchuấn luyện, nhờ đó mà nhiệm vụ huấn luyện VĐV bóng ném được giải quyếtmột cách tốt nhất [14][16],[25]

1.4.3 Bài tập huấn luyện sức mạnh tốc độ trong bóng ném

Sức mạnh tốc độ là khả năng con người sinh ra lực cơ học thông qua sự

nỗ lực cơ băp trong thời gian ngắn nhất

Bài tập huấn luyện sức mạnh tốc độ cần bảo đảm phát triển đầy đủ sứcmạnh tốc độ cho các nhóm cơ tham gia vào các kỹ thuật chủ yếu Đồng thời,các bài tập được sử dụng về mặt cấu trúc động tác và phương thức dùng sức

cố gắng tiếp cận hoặc giống với động tác kỹ thuật của môn bóng ném [6],[17], [25]

Các bài tập phát triển sức mạnh trong thực tế huấn luyện bóng ném rất

phong phú đa dạng, bao gồm các nhóm bài tập sau:

* Nhóm bài tập không bóng:

Bài tập với dụng cụ nặng

Các bài tập với lực đối kháng của người cùng tập

Bài tập với lực đàn hồi

Các bài tập với lực đối kháng của môi trường bên ngoài

* Nhóm các bài tập có bóng.

Các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ có sử dụng bóng - bài tậpchuyên môn

* Nhóm các bài tập trò chơi và thi đấu:

Sử dụng các trò chơi bổ trợ gây hứng thú tập luyện, áp dụng các độihình chiến thuật và các biện pháp áp dụng trong quá trình đấu tập để pháttriển sức mạnh tốc độ

1.5 Các công trình nghiên cứu có liên quan tới môn bóng ném ở trong nước và ở nước ngoài

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển đi lên của các mônthể thao, bóng ném ở Việt Nam đã có những chuyển biến đáng khích lệ.Chính sự phát triển không ngừng của môn bóng ném Việt Nam đã đặt ranhững yêu cầu bức thiết về công tác nghiên cứu khoa học ở môn thể thao này

Ở các nước phát triển, các công trình nghiên cứu về bóng ném tươngđối đa dạng như: Blokhin A.V (2003) với luận án: “Trình độ tập luyện chuyênmôn của VĐV bóng ném đẳng cấp cao trong giai đoạn thi đấu” [6] Côngtrình nghiên cứu này là sự tổng kết hơn 20 năm nghiên cứu các yếu lĩnh, chitiết động tác kỹ thuật, chiến thuật, thể lực và tâm lý của VĐV bóng ném Nhờ

sử dụng phương pháp quan sát sư phạm, qua những bức ảnh và tài liệu, cáccuộc tọa đàm với các chuyên gia tác giả đã tiến hành phân tích cơ tâm sinh lýhọc của kỹ thuật, chiến thuật, thể lực, tâm lý môn bóng ném

Công trình khoa học của nhà kiện tướng thể thao Thổ Nhĩ Kỳ Brigim(1996), “Nghiên cứu cấu trúc và nội dung chuẩn bị thể lực nhiều năm choVĐV bóng ném nước cộng hoà Thổ Nhĩ Kỳ” có thể được liệt vào các công

trình rất có giá trị ở môn bóng ném.

Luận án tiến sỹ của tác giả người Ukraina , Kysnhiruk X G (2004),

“Cấu trúc và kiểm tra quá trình chuẩn bị thể lực của VĐV bóng ném đẳng cấpcao trong chu kỳ huấn luyện lớn”

Ở trong nước, Phạm Quang Bản (2002), “Nghiên cứu thang điểm tuyển

chọn và nội dung huấn luyện VĐV bóng ném nam lứa tuổi 11-13” Kết quả của

công trình đã xác định được các chỉ tiêu tuyển chọn VĐV bóng ném, giới thiệuchương trình huấn luyện nghiệp dư, chương trình huấn luyện VĐV giai đoạnchuyên môn hoá sâu và giới thiệu các tuyến VĐV bóng ném của Thành Phố HồChí Minh Kết quả này ứng dụng tại Thành Phố Hồ Chí Minh những năm gầnđây đã đem lại những hiệu quả đáng kể cho môn bóng ném của địa phương

Đào Đức Kiên (2005)“Nghiên cứu xây dựng tiêu chuẩn tuyển chọn nữvận động viên bóng ném trẻ lứa tuổi 12-14”

Bùi Thị Kim Phượng (2007),” Nghiên cứu đánh giá trình độ tập luyện

về thể lực dưới góc độ sư phạm của vận động viên bóng ném nam đội tuyểnquốc gia”

Nguyễn Xuân Quắc (2009), “ Nghiên cứu trình độ tập luyện vận độngviên bóng ném nữ đội tuyển quốc gia sau một năm tập luyện”

Bùi Thị Kim Phượng (1994),” Nghiên cứu bước đầu tuyển chọn vậnđộng viên bóng ném trẻ ở Hà Nội” Kết quả ứng dụng của đề tài này trongnhững năm qua là đào tạo cho TP Hà Nội cũng như đội tuyển Quốc gia đượcmột dàn VĐV chất lượng tốt

Nguyễn Xuân Trãi (2003),” Nghiên cứu các chỉ tiêu và xây dựng cáctiêu chuẩn đánh giá trình độ thể lực chuyên môn cho sinh viên bóng némtrường Đaị học TDTT I”

Tóm lại, ở trong nước và thế giới đã bước đầu có những công trìnhnghiên cứu khoa học, khách quan về một số lĩnh vực nhằm phát triển bóngném nói chung, nhưng chưa có công trình nghiên cứu nào quan tâm đến việcphát triển sức mạnh tốc độ cho nam VĐV bóng ném

Trên đây là tổng quan các vấn đề nghiên cứu của đề tài mà chúng tôi