TÍCH hợp tư TƯỞNG hồ CHÍ MINH về đạo đức TRONG dạy học PHẦN “ CÔNG dân với đạo đức” lớp 10, ở TRƯỜNG THPT lê CHÂN ĐÔNG TRIỀU QUẢNG NINH

Cấu trúc luận văn...8Chương 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC TÍCH HỢP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC TRONG DẠY HỌC PHẦN “CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC”-LỚP 10, Ở TRƯỜNG THPT LÊ CHÂN-ĐÔNG TRIỀU-QUẢNG N

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ VÂN ANH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS TRẦN THANH HƯƠNG

HÀ NỘI – 2016 LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành, tác giả xin được chân thành cảm ơn sâu sắcBan chủ nhiệm Khoa Lý luận chính trị và Giáo dục công dân Trường Đại học

Sư phạm Hà Nội, các thầy, cô giáo đã trực tiếp giảng dạy, tư vấn, dìu dắt,giúp đỡ trong quá trình học tập, nghiên cứu và làm luận văn

Đặc biệt, xin bày tỏ lòng biết ơn đến cô giáo hướng dẫn khoa học TS Trần Thanh Hương đã tận tình giúp đỡ, ủng hộ, chỉ bảo trong suốt thời gian

nghiên cứu và thực hiện luận văn này

Tác giả cũng chân thành cảm ơn Phòng Quản lý khoa học, Thư việnTrường Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường THPT Lê Chân- Đông Triều-Quảng Ninh, bạn bè, đồng nghiệp, gia đình, người thân đã động viên, giúp đỡcho tác giả hoàn thành luận văn

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song chắc chắn luận văn không thể tránhkhỏi những thiếu sót Kính mong nhận được sự chỉ dẫn, góp ý và giúp đỡthêm của các nhà khoa học, quý thầy cô và các bạn đồng nghiệp để luận vănđược hoàn thiện hơn

Hà Nội, tháng 05 năm 2016

Tác giả

Nguyễn Thị Vân Anh

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu 4

3 Mục đích nghiên cứu của luận văn 6

4 Đối tượng nghiên cứu 7

6 Những luận điểm cơ bản của luậ văn 7

7 Những đóng góp mới của tác giả 7

8 Phương pháp nghiên cứu 8

9 Cấu trúc luận văn 8Chương 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC TÍCH HỢP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC TRONG DẠY HỌC PHẦN “CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC”-LỚP 10, Ở TRƯỜNG THPT LÊ CHÂN-ĐÔNG TRIỀU-QUẢNG NINH 9

1.1 Cơ sở lí luận của việc tích hợp Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”-lớp 10, ở trường THPT Lê Chân- Đông Triều -Quảng Ninh 9

1.1.1 Bản chất,các hình thức và yêu cầu của dạy học tích hợp 9

1.1.2 Mục tiêu, yêu cầu và nội dung môn GDCD ở trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh 16

1.2 Cơ sở thực tiễn của việc tích hợp Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10 ,ở trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh 24

1.2.1 Khái quát về trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh 24

1.2.2 Thực trạng việc tích hợp Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10, ở trường THPT Lê Chân- Đông Triề- Quảng Ninh 26

1.2.3 Sự cần thiết tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong

dạy phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10 32

Chương 2: NGUYÊN TẮC, BIỆN PHÁP TÍCH HỢP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC TRONG DẠY HỌC PHẦN “CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC”- LỚP 10, Ở TRƯỜNG THPT LÊ CHÂN- ĐÔNG TRIỀU- QUẢNG NINH 39

2.1 Các nguyên tắc tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10, ở trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh 39

2.1.1 Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu của môn học 39

2.1.2 Nguyên tắc phát huy tính tích cực của HS 40

2.1.3 Nguyên tắc hình thành và phát triển năng lực cho người học 41

2.2 Các biện pháp tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10, ở trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh 43

2.2.1 Lựa chọn các nội dung tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10, ở trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh 43

2.2.2 Sử dụng linh hoạt các PPDH tích cực để tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”-lớp 10, ở trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh 46

2.2.3 Đổi mới, kiểm tra,đánh giá kết quả học tập của HS để tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10, ở trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh 55 Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM TÍCH HỢP TƯ TƯỞNG

HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC TRONG DẠY HỌC PHẦN “CÔNG

DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC”- LỚP 10, Ở TRƯỜNG THPT LÊ

CHÂN-ĐÔNG TRIỀU- QUẢNG NINH 63

3.1 Kế hoạch thực nghiệm 63

3.1.1 Mục đích thực nghiệm 63

3.1.2 Giả thuyết thực nghiệm 63

3.1.3 Đối tượng, địa bàn, thời gian thực nghiệm và đối chứng 64

3.2 Nội dung thực nghiệm 64

3.2.1 Những nội dung khoa học cần thực nghiệm 64

3.2.2 Thiết kế giáo án thực nghiệm 64

3.2.3 Tiêu chí đánh giá 82

3.2.4 Tiến hành thực nghiệm đối chứng 83

3.3 Kiểm tra, đánh giá sau thực nghiệm 87

3.3.1 Kết quả kiểm tra, đánh giá sau khi dạy thực nghiệm 87

3.3.2 Đánh giá sau thực nghiệm 93

3.3.3 Kết quả thăm dò học sinh sau khi thực nghiệm 95

3.3.4 Kiến nghị 96

Tiểu kết chương 3 101

KẾT LUẬN 102

TÀI LIỆU THAM KHẢO 104

PHỤ LỤC

DHTH : Dạy học tích hợpXHCN : Xã hội chủ nghĩaCNXH : Chủ nghĩa xã hộiGD&ĐT : Giáo dục và dào tạo

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Sự cần thiết của việc tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh

trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10 27 Bảng 1.2 Nhận biết của GV về mức độ tích cực của HS khi GV có tích

hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần

“Công dân với đạo đức”- lớp 10 27 Bảng 1.3 Những khó khăn ảnh hưởng dến việc đổi mới PPDH

nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho HS 29 Bảng 1.4 Nhận thức của HS về sự cần thiết của việc tích hợp tư

tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10 30 Bảng 3.1 Kết quả kiểm tra ban đầu của hai khối lớp thực nghiệm

và đối chứngbài kiểm tra lý thuyết 83 Bảng 3.2 Kết quả kiểm tra ban đầu của hai khối lớp thực nghiệm

và đối chứng bài kiểm tra thực hành tích hợp 85 Bảng 3.3 Kết quả kiểm tra, đánh giá sau thực nghiệm lần 1 bài

kiểm tra kiến thức lý thuyết 88 Bảng 3.4 Kết quả kiểm tra, đánh giá sau thực nghiệm lần 1 bài

kiểm tra thực hành tích hợp 89 Bảng 3.5 Kết quả kiểm tra, đánh giá sau thực nghiệm lần 2 bài

kiểm tra kiến thức lý thuyết 90 Bảng 3.6 Kết quả kiểm tra, đnahs giá sau thực nghiệm lần 2 bài

kiểm tra thực hành tích hợp 92

Bảng 3.7 Mức độ hứng thú của HS trong giờ dạy tích hợp tư tưởng

Hồ Chí Minh về đạo đức (Xem câu hỏi 5- phụ lục 2) 95

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1 Biểu đồ biểu diễn mức độ nhận thức ban đầu của HS hai

khối lớp thực nghiệm và đối chứng bài kiểm tra lý thuyết 84 Biểu đồ 3.2 Biểu đồ biểu diễn mức độ nhận thức ban đầu của HS hai

khối lớp thực nghiệm và đối chứng bài kiểm tra thực hành tích hợp 86 Biểu đồ 3.3 Kết quả kiểm tra bài lý thuyết của hai lớp TN1 và ĐC1

89

Biểu đồ 3.4 Biểu đồ kết quả kiểm tra bài thực hành tích hợp của hai

lớp TN1 và ĐC1 90 Biểu đồ 3.5 Biểu đồ kết quả kiểm tra bài lý thuyết của hai lớp

TN2 và ĐC2 91 Biểu đồ 3.6 Biểu đồ kết quả kiểm tra bài thực hành tích hợp của hai

lớp TN2 và ĐC2 92

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Mục tiêu giáo dục ở các trường phổ thông Việt Nam hiện nay là đào tạocon người phát triển phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của đất nước và sự pháttriển của thời đại Một trong những tư tưởng đổi mới giáo dục và đào tạo hiệnnay là tăng cường giáo dục đạo đức cho học sinh, vấn đề này được thể hiệntrong nhiều nghị quyết của Đảng, trong Luật giáo dục và các văn bản của BộGD&ĐT Luật giáo dục năm 2005 đã xác định rõ: “Mục tiêu của giáo dục phổthông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm

mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sángtạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tưcách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đivào công cuộc lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [46; 10]

Ở các trường THPT, môn GDCD có vị trí hết sức quan trọng, một trongnhững môn học cơ bản góp phần hình thành nhân cách toàn diện cho họcsinh Môn học này hình thành cho học sinh những năng lực, phẩm chất cầnthiết cho công dân Việt Nam trong thời đại mới, góp phần quan trọng vàoviệc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng nhu cầu của thời kỳ CNH-HDH đất nước Thực tế hiện nay cho thấy có nhiều nhận thức chưa đúng vềvai trò, vị trí của môn GDCD trong trường phổ thông (coi đây là môn họcchính trị thuần túy, là môn học bổ trợ, môn học phụ Điều này đã dẫn tớinhững sai lầm trong hành động, làm cho quá trình dạy môn học này không đạtđược mục tiêu đề ra Chính vì vậy, mà nghành Giáo dục nói chung và mỗi cán

bộ giáo viên dạy môn GDCD cần phải nhận thức lại về vai trò, vị trí của mônhọc, đồng thời cần có biện pháp nhằm thay đổi nhận thức của học sinh vềmôn GDCD, có phương pháp dạy học thích hợp để làm cho môn học hấp dẫnhơn đối với học sinh

Nội dung chương trình GDCD ở trường trung học phổ thông gồm cóGDCD lớp 10, lớp 11 và lớp 12, mỗi chương trình có vị trí, vai trò khác nhau,chương trình GDCD lớp 10 là chương trình mở đầu của môn học ở trườngTHPT, cơ sở để học sinh tiếp thu những kiến thức tiếp theo trong chươngtrình Nếu như phần 1: “Công dân với việc hình thành thế giới quan vàphương pháp luận khoa học”, chú trọng giáo dục thế giới quan cho học sinh,thì phần 2: “Công dân với đạo đức” đóng vai trò quan trọng trong việc giáodục nhân sinh quan, giúp học sinh hiểu và vận dụng những vấn đề có tính lýluận về đạo đức vào việc xem xét, đánh giá các hiện tượng đạo đức trong xãhội Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, toàn Đảng và toàn dân đang tổ chứcđợt học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Vì vậy, những kiếnthức về đạo đức đã làm cho học sinh thấy được trách nhiệm của mình khitham gia vào các mối quan hệ xã hội, quan hệ với cộng đồng, quan hệ với Tổquốc, từ đó biết tự đánh giá, kiểm tra những suy nghĩ và hành động của mìnhtrên cơ sở đó không ngừng hoàn thiện bản thân Mặt khác, trong bối cảnh hiệnnay, khi các thế lực thù địch đang tìm cách tấn công nền tảng tư tưởng củaĐảng với mục đích đẩy chúng ta đi chệch hướng XHCN, thì việc đấu tranh đểbảo vệ, phát triển và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lê nin, tư tưởng HồChí Minh càng trở nên quan trọng và được xem là nhiệm vụ hàng đầu trongcông tác chính trị, tư tưởng của toàn Đảng, toàn dân ta.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hóa kiệtxuất, nhà giáo dục vĩ đại của dân tộc Việt Nam, cuộc đời của Người là tấmgương sáng cho các thế hệ muôn đời noi theo Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánhgiá cao vai trò của thanh niên, giáo dục thanh niên đối với sự nghiệp cách mạngcủa Đảng và dân tộc Người cho rằng, thanh niên là người chủ tương lai củanước nhà,nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanhniên, trước lúc đi xa, trong Di chúc, Người căn dặn,bồi dưỡng thế hệ cáchmạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết

Trong nội dung bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau,Hồ Chí Minhđặt lên hàng đầu vấn đề bồi dưỡng lý tưởng và đạo đức cách mạng Lý tưởng

mà Hồ Chí Minh quan tâm giáo dục cho thanh niên là suốt đời làm cách mạngphấn đấu cho đất nước hoàn toàn độc lập, làm cho chủ nghĩa xã hội và chủnghĩa cộng sản thắng lợi hoàn toàn ở nước ta và trên thế giới

Trong lĩnh vực giáo dục, dù ở giai đoạn nào của lịch sử, nét chung củađạo đức vẫn là hướng tới cái thiện, chống lại cái ác, hướng về mối quan hệ tốtđẹp giữa con người với con người Giáo dục đạo đức là trách nhiệm của toàn

xã hội, trong đó nhà trường giữ vai trò đặc biệt quan trọng Bác Hồ đãdạy,công tác giáo dục đạo đức trong nhà trường là một bộ phận quan trọng cótính chất nền tảng của giáo dục trong nhà trường xã hội chủ nghĩa Dạy cũngnhư học phải biết chú trọng cả đức lẫn tài Đạo đức là cái gốc, là nền tảng rấtquan trọng Học sinh THPT là lớp thanh niên đang ở tuổi trưởng thành, giaiđoạn phát triển nhân cách, có nhu cầu khẳng định mạnh mẽ về cá tính, thíchnhững hoạt động tập thể, ham học hỏi, nhưng cũng dễ bị ảnh hưởng các thói

hư tật xấu ngoài xã hội Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyềnthống đạo đức của dân tộc Việt Nam đã được hình thành, phát triển trong suốtquá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước, là sự vận dụng và phát triển sángtạo tư tưởng đạo đức cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lê nin, là sự tiếp thu cóchọn lọc và phát triển những tinh hoa văn hóa, đạo đức nhân loại Người đãtiếp thu trong quá trình hoạt động cách mạng đầy gian lao thử thách và vôcùng phong phú, vì mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng giai ấp, giảiphóng con người Như vậy, giáo dục cho HS học tập, làm theo tư tưởng, tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh, thực chất cũng là giáo dục những truyền thốngtốt đẹp nhất của đạo đức dân tộc Việt Nam

Từ nhu cầu thực tiễn, người giáo viên nói chung và giáo viên dạy học mônGDCD nói riêng phải thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh, phải biết tích hợp tư

tưởng Hồ Chí Minh, tấm gương đạo đức của Người vào dạy học, đặc biệt là phần

“Công dân với đạo đức” để bài giảng GDCD trở nên sinh động, nhằm thực hiện

được mục tiêu của môn học.Vì vậy,tác giả đã lựa chọn đề tài: “Tích hợp tư tưởng

Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần “ Công dân với đạo đức” -lớp 10,

ở trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh”.

2 Lịch sử nghiên cứu

Vấn đề sử dụng tư liệu, tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy họcmôn GDCD nói chung và phần “Công dân với đạo đức” lớp 10 nói riêng ởtrường THPT hiện nay, không phải là một vấn đề mới và xa lạ

Công tác nghiên cứu tư tưởng HCM đã được Đảng và Nhà nước quan tâmchỉ đạo, đặc biệt là công tác giáo dục đạo đức cho HS Hiện nay đã có nhiều luận

án, luận văn, nhiều hội thảo,công trình nghiên cứu bàn về thanh niên, vai trò củathanh niên, HS trong sự nghiệp phát triển đất nước Song việc đi sâu nghiên cứu,tích hợp tư tưởng HCM về đạo đức cho HS THPT một cách toàn diện còn hạnchế Các công trình chỉ đề cập đến vấn đề đạo đức, tiêu biểu như:

- Phan Ngọc Liên- Nguyên An(biên soạn), Bách khoa toàn thư Hồ Chí Minh sơ giản, tập 1- Hồ Chí Minh với giáo dục và đào tạo Tác giả đã trình

bày một cách sâu sắc một số vấn đề như: HCM trong nhà trường, tư tưởngHCMvề giáo dục, quán triệt tư tưởng HCM về giáo dục Đây là một côngtrình khoa học tập hợp một cách khá đầy đủ về tài liệu, hướng dẫn sử dụng tàiliệu HCM trong dạy học và nhấn mạnh tới việc sử dụng tài liệu này vào dạyhọc để phát huy tính tích cực của học sinh

- Nguyễn Minh Tuân,Sử dụng tài liệu Hồ Chí Minh vào dạy họcGDCD ở trường THPT, đã khẳng định tầm quan trọng của việc sử dụng các tài liệu HồChí

Minh (đặc biệt là các câu chuyện kể về cuộc đời hoạt động của Người) trong dạyhọc môn GDCD ở trường THPT, nhất là việc giáo dục đạo đức và ý thức côngdân cho học sinh lại càng có ý nghĩa to lớn,bởi theo Hồ Chí Minh “Bồi dưỡng

thế hệ cách mạng cho đời sau là việc rất quan trọng và cần thiết” Tác giả cònkhẳng định việc sử dụng tài liệu viết của Hồ Chí Minh là: “một trong những biệnpháp để phát huy tính tích cực của học sinh trong học tập môn GDCD”, đồngthời tác giả đưa ra các tài liệu cụ thể được sử dụng và phương pháp sử dụng tàiliệu Hồ Chí Minh trong dạy học môn GDCD ở trường THPT.

- Bài viết: “Ra sức vận dụng những lời dạy của Hồ chủ tịch trong công tác giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ” của Tạp chí Nghiên cứu giáo

dục, số 5/1980, cho thấy tầm quan trọng của việc học tập và vận dụng nhữnglời dạy của Bác Hồ về công tác giáo dục nói chung và việc giáo dục đạo đứcnói riêng cho thế hệ trẻ có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn

- Nguyễn Thành Duy(chủ biên), Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức.

Đây là công trình nghiên cứu tổng hợp, mang tính hệ thống, nằm trongchương trình nghiên cứu Tư tưởng đạo đức HCM

- Chủ tịch Hồ Chí Minh và sự nghiệp giáo dục (1997), Kỷ yếu hội thảo

khoa học khu vực phía Nam- về nghiên cứu giáo dục phía Nam thuộc ViệnKhoa học Giáo dục Việt Nam xuất bản

- Phạm Khắc Chương, Thực trạng và một số giai pháp giáo dục đạo đức cho học sinh THPT hiện nay, Tạp chí NCGD, Số 2/1977.

- Phạm Đình Nghiệp (2000), Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ Việt Nam, NXB Thanh niên, Hà Nội.

- Nguyễn Trọng Chuẩn- Nguyễn Văn Phúc (2003), Mấy vấn đề về đạo đức trong điều kiện kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay, NXB Chính trị

quốc gia, Hà Nội

- Phạm Tấn Xuân Tước (2006), Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh niên và vận dụng vào việc giáo dục sinh viên các trường đại học ở Thành Phố Hồ Chí Minh hiện nay, Luận văn thạc sĩ khoa

học chính trị, chuyên nghành Hồ Chí Minh học, Học viện Chính trị Quốc gia

Hồ Chí Minh

- Sở Giáo dục và đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh (2007), Hội thảo nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức trong nhà trường phổ thông ở Thành phố Hồ Chí Minh.

- Nguyễn Huệ Khanh (2007), Vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức vào việc giáo dục đạo đức cho học sinh các trường phổ thông trung học

ở Hà Nội hiện nay, Luận văn thạc sĩ khoa học chính trị, chuyên nghành Hồ

Chí Minh học, Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

- Phạm Kiều Lệ (2008), Vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức vào việc giáo dục đạo đức cho học sinh các trường trung học phổ thông ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay, Luận văn thạc sĩ khoa học chính trị,

chuyên nghành Hồ Chí Minh học, Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

Các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến vấn đề giáo dục đạo đức chothanh niên nói chung Tuy nhiên, còn ít công trình trực tiếp nghiên cứu tích hợp

Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho học sinh THPT qua một đơn vịkiến thức cụ thể Tuy nhiên những công trình trên là nguồn tài liệu quý giá,không thể thiếu để tác giả tham khảo trong quá trình viết, hoàn thành luận văn

3 Mục đích nghiên cứu của luận văn

Đề tài nhằm xây dựng quy trình thực hiện việc tích hợp tấm gương đạođức Hồ Chí Minh trong dạy học môn GDCD lớp 10- phần “Công dân với đạođức” nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, góp phầnnâng cao chất lượng dạy và học môn GDCD nói chung và phần “Công dân vớiđạo đức”- lớp 10 nói riêng ở trường THPT hiện nay Đồng thời, khẳng định vaitrò, ý nghĩa tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đối với thế hệ trẻ, đặc biệt là đốivới học sinh trong trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh

Hệ thống những quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức đối với thanhniên, làm cơ sở lý luận và phương pháp luận trong nghiên cứu thực trạng đạođức và giáo dục đạo đức cho thanh niên học sinh THPT, từ đó đề xuất giải

pháp nâng cao chất lượng dạy học môn GDCD, giáo dục đạo đức học sinhTrường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh trong giai đoạn hiện nay.

4 Đối tượng nghiên cứu

- Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức đối với học sinh

- Đạo đức và giáo dục đạo đức cho học sinh tuổi từ 16đến 18 tuổi trongTrường THPT Lê Chân- Đông triều- Quảng Ninh

-Thực nghiệm việc tích hợp tư tưởng HCM về đạo đức trong dạy học

môn GDCD tại Trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh

5 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu việc tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạyhọc môn GDCD,phần “Công dân với đạo đức”- GDCD lớp 10

6 Những luận điểm cơ bản của luậ văn

-Đề tài làm rõ những nội dung cơ bản trong Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạođức cần được khai thác, tích hợp vào việc giáo dục đạo đức cho học sinh THPT

- Thực tiễn công tác giáo dục đạo đức cho học sinh Trường THPT LêChân- Đông Triều-Quảng Ninh

- Đề xuất các giải pháp chủ yếu để nâng cao chất lượng dạy học mônGDCD thông qua tích hợp Tư tưởng HCM trong giáo dục đạo đức cho họcsinh Trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh

7 Những đóng góp mới của tác giả

- Góp phần hệ thống hóa một số vấn đề về lý luận để có nhận định đúngđắn, khách quan trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh ở TrườngTHPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh

- Đề xuất những giải pháp có tính khả thi trong giáo dục đạo đức chohọc sinh thông qua tích hợp Tư tưởng HCM trong dạy học giáo dục đạo đứccho học sinh

- Là tài liệu tham khảo phục vụ hiệu quả cho công tác dạy học mônGDCD trong trường THPT

- Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ góp phần vào việc đổi mớiphương pháp dạy học môn GDCD nhằm phát huy tính tích cực của học sinh,nâng cao chất lượng dạy và học môn GDCD trong trường THPT hiện nay.

8 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

-Phương pháp nghiên cứu lý luận: Phương pháp duy vật biện duy vật lịch sử, phương pháp logic và lịch sử, phương pháp so sánh tổng hợp,điều tra xã hội học, thống kê, thực nghiệm khoa học

chứng Các phương pháp thực tiễn:

+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm

+Phương pháp điều tra khảo sát, phỏng vấn

+ Phương pháp quan sát

+ Phương pháp lấy ý kiến của các chuyên gia

+ Phương pháp thống kê toán học

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, cấu trúcluận văn gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở khoa học của việc tích hợp Tư tưởng HCM về đạo

đức trong dạy học môn GDCD ở Trường THPT Lê Chân- Đông Quảng Ninh

Triều-Chương 2: Nguyên tắc, quy trình và điều kiện tích hợp Tư tưởng HCM

về đạo đức trong dạy học môn GDCD ở Trường THPT Lê Chân- Đông Quảng Ninh

Triều-Chương 3: Thực nghiệm sư phạm tích hợp Tư tưởng HCM về đạo đức

trong dạy học môn GDCD ở Trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh

Chương 1

CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC TÍCH HỢP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

VỀ ĐẠO ĐỨC TRONG DẠY HỌC PHẦN “CÔNG DÂN VỚI ĐẠO LỚP 10, Ở TRƯỜNG THPT LÊ CHÂN-ĐÔNG TRIỀU-QUẢNG NINH 1.1 Cơ sở lí luận của việc tích hợp Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”-lớp 10, ở trường THPT

ĐỨC”-Lê Chân- Đông Triều -Quảng Ninh

1.1.1 Bản chất,các hình thức và yêu cầu của dạy học tích hợp

1.1.1.1 Bản chất của dạy học tích hợp

Theo từ điển Tiếng Việt: “Tích hợp là sự kết hợp những hoạt độngchương trình hoặc các thành phần khác nhau thành một khối chức năng.Tíchhợp có nghĩa là sự thống nhất,sự hòa hợp,sự kết hợp” [87; 121]

Theo từ điển Giáo dục học: “Tích hợp là hành động liên kết các đốitượng nghiên cứu,giảng dạy,học tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnh vựckhác nhau trong cùng một kế hoạch dạy học” [30; 52]

Trong Tiếng Anh,Tích hợp được viết là “integration”một từ gốc latin(integer )có nghĩa là “ whole” hay “toàn bộ,toàn thể”.có nghĩa là sự phối hợpcác hoạt động khác nhau,các thành phần khác nhau của một hệ thống để bảođảm sự hài hòa chức năng và mục tiêu hoạt động của hệ thống ấy

Đưa nội dung sư phạm tích hợp vào trong quá trình dạy học là cầnthiết.Dạy học tích hợp là một xu hướng của lý luận dạy học và được nhiềunước trên thế giới thực hiện

Trong lĩnh vực giáo dục,khái niệm tích hợp xuất hiện từ thời kì Khaisáng(thế kỉ XVIII) dùng để chỉ một quan niệm giáo dục toàn diện conngười,chống lại hiện tượng làm cho con người phát triển thiếu hài hòa,cânđối.Trong dạy học các bộ môn,tích hợp được hiểu là sự kết hợp,tổ hợp các nộidung từ các môn học,lĩnh vực học tập khác nhau (theo cách hiểu truyền thống

từ 400 năm nay)thành một “môn học” mới.Môn Khoa học được hình thành từ

sự tổ hợp,kết hợp của các môn thuộc lĩnh vực khoa học tự nhiên:Vật lí,hóahọc,sinh học.Môn nghiên cứu xã hội được hình thành từ sự tổ hợp,kết hợp cácmôn thuộc lĩnh vực khoa học xã hội: lịch sử, địa lí, xã hội học, kinh tếhọc.Tích hợp cũng có thể được hiểu là sự lồng ghép các nội dung cần thiếtvào những nội dung vốn có của một môn học.ví du :Lồng ghép nội dung giáodục dân số,giáo dục môi trường vào nội dung các môn học:địa lí.Sinh học,Giáo dục công dân, xây dựng môn học tích hợp từ các môn học truyền thống.

Dạy học tích hợp là một quan niệm dạy học nhằm hình thành ở họcsinh những năng lực giải quyết hiệu quả các tình huống thực tiễn dựa trên sựhuy động nội dung,kiến thức, kĩ năng thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau.Điều đócũng có nghĩa là đảm bảo mỗi học sinh biết cách vận dụng kiến thức họcđược trong nhà trường vào các hoàn cảnh mới lạ, khó khăn, bất ngờ,qua đótrở thành một người công dân có trách nhiệm một người lao động có nănglực.Dạy học tích hợp đòi hỏi việc học tập trong nhà trường phải được gắn vớicác tình huống của cuộc sống, mà sau này học sinh có thể đối mặt vì thế nótrở nên có ý nghĩa với học sinh.Với cách hiểu như vậy,DHTH sẽ phát huy tối

đa sự trưởng thành và phát triển cá nhân mỗi học sinh,giúp các em thành côngtrong vai trò người chủ gia đình,người công dân,người lao động tương lai

1.1.1.2 Các hình thức dạy học tích hợp

Các hình thức tích hợp trong chương trình giáo dục phổ thông đượcnhiều nhà khoa học phân chia theo hình thức tích hợp theo thứ tự tăng dầnnhư sơ đồ dưới đây:

Truyền thống ->Kết hợp-> Trong một môn-> Đa môn-> Liên môn->Xuyên môn

1.1.1.2.1 Truyền thống

Từng môn học được giảng dạy, xem xét riêng rẽ, biệt lập, không có bất

kỳ sự liên hệ kết nối nào, giống như chụp ảnh cận cảnh từng đoạn, mộthướng, một cách nhìn, sự tập trung hạn hẹp vào một môn riêng rẽ Ví dụ, GV

áp dụng quan điểm này trong giảng dạy từng môn như: Toán, Khoa học,Nghiên cứu xã hội, nghệ thuật, ngôn ngữ một cách riêng biệt chỉ trongkhuôn khổ kiến thức của môn học mình dạy Các vấn đề được giải quyết chỉtrên cơ sở những kiến thức, kỹ năng của chính lĩnh vực bộ môn đó.

1.1.1.2.2 Kết hợp (Lồng ghép)

Một nội dung nào đó được kết hợp vào chương trình đã có sẵn Ví dụ, ởmột trường THPT của Mỹ đã kết hợp các nghiên cứu về toàn cầu hóa vàotrong chương trình của nhà trường Điều này sẽ giúp cho HS hiểu sâu hơn cácvấn đề của thế giới từ nhiều góc nhìn khác nhau Hoặc ở một trường học kháccủa bang New Jersey (Mỹ), nhà trường cho rằng các yếu tố xã hội và cảm xúc

là những yếu tố quan trọng nhất đối với đời sống của đứa trẻ Chính vì thế, ởtừng khía cạnh nhận thức của nhà trường được thiết kế để chỉ rõ cho HS biết

là người lớn quan tâm đến chúng Nhà trường đã sử dụng chương trình về xãhội và xúc cảm để hướng dẫn sự kết hợp Hiệu trưởng chỉ đạo các cuộc họpvới cha mẹ, với HS và GV để thảo luận và cam kết thực hiện chương trìnhtrên Từng HS được cảm nhận và trải nghiệm chương trình đó hàng ngày HSbắt đầu một ngày với công việc dành cho phát triển cộng đồng Chúng thuộc

về các tổ/ nhóm và có cơ hội tiếp cận với tổ nhóm GV của mình càng nhiềucàng tốt Cha mẹ được khuyến khích tham gia càng nhiều càng tốt như lànhững đối tác và có một trung tâm cha mẹ trong nhà trường Có chương trìnhtruyền hình phục vụ cộng đồng là sản phẩm của HS đực phát hàng ngày, trong

đó nói về những tin tức của HS va những điểm nóng phục vụ công cộng.Những điểm nóng này được rút ra từ những nghiên cứu của HS và nội dungthường tác động đến những chủ đề hình thành nhân cách Hoặc như ở nước

ta, trong nhiều năm qua đã kết hợp, lồng ghép các chủ đề về dân số, môitrường, an toàn giao thông, kỹ năng sống vào các lĩnh vực môn học như:Địa lý, Sinh Học, giáo dục đạo đức và công dân

1.1.1.2.3.Tích hợp trong môn học

Tích hợp những nội dung của các phân môn, các lĩnh vực nội dung thuộccùng môn học theo những chủ đề, chương, bài cụ thể nhất định Ví dụ: Tíchhợp nội dung của hóa học vô cơ, hữu cơ trong nội dung của chương hóa học vàcác vấn đề kinh tế, xã hội và nội dung môi trường; tích hợp giữa các phân mônđại số, hình học và lượng giác trong môn Toán tại một số thời điểm Chẳng hạnnhư ứng dụng lượng giác trong hình học, đại số, như biến đổi, chứng minh một

số bất đẳng thức, ý nghĩa hình học và cơ học của đạo hàm

Nghệ

thuật

Ngoại ngữ

Môn

Toán học Sinh học

Khi HS học,nghiên cứu một vấn đề nào đó,đồng thời được tiếp cận từnhiều bộ môn khác nhau,ví dụ,khi HS nghiên cứu về cuộc nội chiến của Mỹ ởmôn lịch sử và đồng thờ được đọc câu chuyện về biểu hiện của lòng dũngcảm của môn tiếng Anh.Chủ đề nội chiến có thể có ở môn nghệ thuật,âm nhạc

và các môn học khác,đôi khi được gọi là chương trình song song,cùng mộtvấn đề được dạy ở nhiều môn cùng một lúc.Từ cách tiếp cận đa môn này,GVkhông cần thay đổi nhiều lắm về nội dung giảng dạy bộ môn của mình.Nộidung và đánh giá vẫn nguyên theo bộ môn,chỉ có HS được mong đợi là tạo ranhững kết nối giữa các lĩnh vực bộ môn,tức là các em sẽ giải quyết vấn đềdựa trên kiến thức thu được ở nhiều bộ môn khác nhau.Đôi khi cách tiếp cận

đa môn đã tạo ra những liên kết rất mạnh và khi đó thì những ngăn cách bộmôn bị mờ đi và chương trình chuyển sang lãnh địa liên môn

1.1.1.2.5.Liên môn

Các môn học được liên hợp với nhau và giữa chúng có những chủđề,vấn đề,những khái niệm lớn và những ý tưởng lớn chung.Trong chươngtrình liên môn tạo ra những kết nối rõ rệt giữa các môn học.Chương trìnhcũng xoay quanh các chủ đề, vấn đề chung,nhưng các khái niệm hoặc các kĩnăng liên môn được nhấn mạnh giữa các môn chứ không phải từng môn riêngbiệt.Sơ đồ sau chỉ rõ tiếp cận liên môn:

- Chủ đề/vấn đề -Các chuẩn liên môn

Ngoại ngữ

Sinh học

1.1.1.2.6 Xuyên môn

Cách tiếp cận những vấn đề từ cuộc sống thực và có ý nghĩa đối với HS

mà không xuất phất từ các khoa học tương ứng với môn học,từ đó xây dựngthành các môn học mới khác với môn học truyền thống.Cách tiếp cận này bắtđầu bằng ngữ cảnh cuộc sống thực, không bắt đầu bằng môn học hay bằngnhững khái niệm hoặc kĩ năng chung,điều quan tâm nhất ở đây là sự phù hợpđối với HS.Điểm khác duy nhất so với liên môn là ở chỗ chúng bắt đầu bằngngữ cảnh cuộc sống thực và sở thích của HS.Sơ đồ hóa như sau:

Ví dụ:Một trường quốc tế của Mỹ có 460HS với mục đích là cung cấpcho HS những kiến thức và kĩ năng khoa học để làm việc trong ngữ cảnh toàncầu hóa và “ làm thay đổi thế giới”.Nhà trường đã đưa ra một chương trìnhhọc tích hợp phong phú.HS lựa chọn vấn đề quốc tế và tiến hành thu thậpnghiên cứu,chuẩn bị trang web thông tin,thiết kế và thực hiện dự án nghiêncứu,phục vụ và trình bày kết quả của mình trước một hội đồng những người

am hiểu của cộng đồng,các chủ đề đa dạng có thể là tình trạng vô ra cư haylạm dụng chất gậy nghiện ở vị thành niên.Một vài phương pháp giảng dạymang tính truyền thống,tuy nhiên,tất cả HS phải đi thám hiểm,Mỗi nhóm,lớpphải tham quan trực tiếp một nơi nào đó để học,nghiên cứu về vấn đề quốc tế

Nói tóm lại,Dạy học tích hợp là một khái niệm còn tương đối mới,đangđược cụ thể hóa nhiều cấp độ khác nhau trong các chương trình giáo dục.Tùytheo vấn đề,nội dung cũng như nhu cầu thực tế và trình độ của giáo viên màmức độ tích hợp trong giảng dạy là khác nhau.Có những nội dung chỉ tích hợp

Ngữ cảnh cuộc sống thực Dựa vào vấn đề

HS là người đưa ra vấn đề

trong một môn học,có những nội dung được tích hợp đa môn hoặc xuyên mônnhư dạy học theo dự án.Tích hợp như thế nào trong chương trình để tránh sựlông ghép trong cơ học,để tiếp cận vấn đề được tự nhiên đòi hỏi phải có sựnghiên cứu công phu và khoa học.

1.1.1.3 Yêu cầu của dạy học tích hợp

Trong quá trình dạy học tích hợp, GV cần đáp ứng những yêu cầu sau:

GV cần chuyển từ dạy học truyền thống sang dạy học tích hợp, tức thayđổi phương pháp dạy học truyền thống sang dạy học tích hợp, GV không chỉlàm việc với từng HS mà làm việc với từng nhóm HS

GV cần bồi dưỡng thêm kiến thức liên nghành, bổ sung kiến thức giaothoa giữa các môn học

GV cần nắm phương pháp dạy học theo nhóm để truyền đạt kiến thức

sẽ không liên kết được những kiến thức có liên quan đên nội dung bài học

GV có hiểu biết sâu sắc về dạy học tích hợp Thể hiện ở việc:

+ GV hiểu rõ bản chất DHTH, các cách tích hợp, các mức độ tích hợp.+ GV biết xây dựng chủ đề hoặc nội dung tích hợp, biết khai thácnhững nội dung, yếu tố có mối liên hệ gắn kết với nội dung bài học

+ GV thiết kế được các kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp (về nộidung, về hoạt động)

+ GV biết phương pháp,cách thức DHTH

+ GV thực hiện tốt quá trình dạy học tích hợp ở trên lớp với nhữngphương pháp, kỹ thuật, phương tiện dạy học và hình thức tổ chức dạy họcđadạng, phong phú

+GV có năng lực khai thác, sử dụng thông tin một cách hiệu quả đểlàm cho nội dung bài giảng phong phú, đa dạng.

+ GV có năng lực giải quyết vấn đề

+ GV có năng lực gắn lý thuyết với thực hành, bản chất của DHTH là

tổ chức dạy học kết hợp giữa lý thuyết và thực hành trong một nội dung bàihọc

+ GV cần tạo dựng môi trường DHTH, đảm bảo cơ sở vật chất, trangthiết bị để dạy học tích hợp

DHTH là một trong những định hướng chính cuả đổi mới chương trìnhgiáo dục phổ thông nước ta sau năm 2015, nhằm hướng tới mục tiêu là chuyểnnền giáo dục nước ta từ chủ yếu cung cấp kiến thức và kỹ năng sang nền giáodục phát triển phẩm chất và năng lực HS.DHTH là tuân theo quy luật nhận thứccủa loài người và quy luật phát triển của khoa học,đáp ứng yêu cấu giải quyết cóhiệu quả các vấn đề trong thực tiễn cuộc sống, đòi hỏi HS phải vận dụng kiếnthức, kỹ năng, kinh nghiệm một cách linh hoạt, từ đó hình thành, phát triểnđồngthời các năng lực chung và năng lực có tính chuyên biệt, đặc thù Gía trị về

lý luận và thực tiễn của DHTH đã được nhiều nước trên thế giới áp dụng mộtcách phổ biến và có hệ thống, do vậy DHTH cần được nghiên cứu chuyên sâu đểđáp ứng nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học hiện nay và đề án đổi mớichương trình, SGK giáo dục phổ thông sau năm 2015

1.1.2 Mục tiêu, yêu cầu và nội dung môn GDCD ở trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh

1.1.2.1 Mục tiêu môn GDCD ở trường THPT Lê Chân- Đông Quảng Ninh

Triều-Mục tiêu chung

Môn GDCD là môn học thuộc khoa học xã hội, môn học góp phần đàotạo thế hệ thanh niên trở thành những người lao động mới, hình thành cho họ

những phẩm chất và năng lực, nhân cách của người công dân tương lai Đó làphẩm chất về tư tưởng chính trị, đạo đức, phong cách, năng lực hoạt độngthực tiễn, có ý thức và tinh thần trách nhiệm cao của người công dân đối vớinhân dân và tổ quốc Nó hướng vào mục tiêu chung của nền giáo dục xã hộichủ nghĩa là “ Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức,

có ti thức, có sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độclập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩmchất, năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.(Điều 2- Chương I- Những quy định chung- Luật giáo dục 12/1998, Nhà xuấtbản Chính trị quốc gia)

Giáo dục về tư tưởng chính trị, đạo đức choHS là nhiệm vụ chung củatất cả các môn học trong nhà trường Song, môn GDCD có đặc trưng nổi bậtlà: các tri thức khoa học của nó gắn liền với việc hình thành thế giớiquankhoa học một cách tương đối có hệ thống (qua tri thức của triết học)

Giáo dục nhân sinh quan mới cho HS phải dựa trên phương pháp tưduy khoa học, nhận thức đúng đắn quy luật vận động của thế giới hện thực,quy luật phát triển tất yếu của chủ nghĩa xã hội (qua các tri thức duy vật lịch

sử và Kinh tế)

Hình thành những phẩm chất đạo đức, lối sống mới cơ động,hoài bão,niềm tin và các hành vi tốt đẹp của con người mới (qua tri thức của Đạo đức.Pháp luật, Mỹ học)

Bồi dưỡng lý tưởng, khả năng hoạt động tham gia vào các phong tràocách mạng của đất nước,hiểu đúng đắn đường lối, chính sách của Đảng cộngsản Việt Nam trong giai đoạn đổi mới (qua các bài Lịch sử Đảng, kinh tếchínhtrị, Chủ nghĩa xã hội)

Có thể nói, các tri thức khoa học của GDCD bao gồm khối lượng lớn,bao quát toàn bộ đời sống xã hội Nó gắn liền với con người, đặc điểm khoahọc nhân văn nổi bật (vấn đề Đạo đức, Pháp luật, Thẩm mỹ )

Mục tiêu riêng

Về kiến thức: Nhằm cung cấp cho HS những hiểu biết ban đầu về thế

giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng,hiểu các giá trị đạo đức,pháp luật cơ bản của người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay;nắm được bảnchất của Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, vai trò của Nhà nước trongviệc đảm bảo thực hiện pháp luật, hoạch định chính sách và quản lý kinh tế;hiểu đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách quan trọng của Nhà nước vềxây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay; hiểu trách nhiệm củacông dân trong việc thực hiện đường lối, quan điểm của Đảng và chính sáchpháp luật của Nhà nước; hiểu được trách nhiệm công dân với sự phát triển củađất nước

Về kỹ năng: Trên cơ sở những kiến thức được cung cấp, HS biết vận

dụng những kiến thức được học vào phân tích, đánh giá các hiện tượng, các

sự kiện, vấn đề trong thực tiễn cuộc sống phù hợp với các giá trị xã hội, biếtbảo vệ cái tốt, cái đúng, cái đẹp và đấu tranh, phê phán đối với các hành vi,hiện tượng tiêu cực trong cuộc sống phù hợp với khả năng của bản thân

Về thái độ: HS biết yêu cái tốt, cái đẹp, cái đúng, không đồng tình với

các hành vi, việc làm tiêu cực, yêu quê hương, đất nước; biết trân trọng vàphát huy các giá trị truyền thống của dân tộc; tin tưởng vào đường lối, chủtrương của Đảng, các chính sách pháp luật của Nhà nước và các quy địnhchung của cộng đồng; có ước mơ và mục đích sống cao đẹp

Mục tiêu chương trình GDCD lớp 10-phần “Công dân với đạo đức”

Về kiến thức: Học xong phần này, HS phải nắm được một số phạm trù

cơ bản của đạo đức học và các yêu cầu cơ bản của người công dân trong giaiđoạn hiện nay

Về kỹ năng: HS phải có được kỹ năng phân tích, đánh giá các quan

điểm, hành vi, hiện tượng đạo đức trong đời sống hàng ngày ở gia đình, nhà

trường và ngoài xã hội Trên cơ sở đó, HS biết tự điều chỉnh, hoàn thiện bảnthân theo các yêu cầu đạo đức xã hội.

Về thái độ: HS phải có thái độ tôn trọng những giá trị đạo đức xã hội,

có tình cảm, niềm tin với các quan điểm đạo đức đúng đắn, dám phê phánnhững thái độ, hành vi đạo đức lệch lạc Đồng thời, HS phải có sự quyết tâmhọc tập, rèn luyện, tự hoàn thiện bản thân theo các yêu cầu đạo đức xã hội

1.1.2.2 Yêu cầu môn GDCD ở trường THPT Lê Chân- Đông Quảng Ninh

Triều-1.1.2.2.1 Đảm bảo tính phổ thông, cơ bản và hiện đại

Tri thức phổ thông là những tri thức thiết yếu đối với cuộc sống, cầnphải phổ cập với mọi người, tri thức cơ bản là hệ thống những tri thức và kỹnăng quan trọng, được lựa chọn từ các lĩnh vực khoa học, làm cơ sở vữngchắc cho mọi người học tập suốt đời, tri thức hiện đại là những kiến thứcmang tính chuẩn mực, có khả năng ứng dụng và phù hợp với xu thế giáo dụchiện đại của thế giới

Đảm bảo tính phổ thông cơ bản và hiện đại trong dạy học chính là trang

bị cho HS những kiến thức mà HS có thể vận dụng vào cuộc sống của bảnthân Đó là những tri thức phù hợp với trình độ nhận thức, phù hợp với đặcđiểm tâm sinh lý của HS, sát với mục tiêu đào tạo của nhà trường phổ thôngnói chung và trường THPT Lê Chân- Đông Triêu- Quảng Ninh nói riêng

Môn GDCD là một môn khoa học luôn khái quát những thành tựu củacác khoa học khác, luôn được bổ sung những tri thức mới về sự phát triển củađời sống xã hội và bản thân, GV không thể thông tin cho HS tất cả những trithức mới mà chỉ giúp các em nắm bắt và xử lý thông tin trong khuôn khổ nộidung và chương trình học tậpđược xác định là phổ thông, cơ bản và hiện đại.Những tri thức đó sẽ được tiếp tục bổ sung với mức độ cao và chuyên sâu ởcác bậc cao hơn hoặc trong thực tiễn cuộc sống Vì vậy, việc đảmbảo truyền

thụ những tri thức phổ thông, cơ bản và hiện đại sẽ giúp GV tránh đượcnhững khuynh hướng giảng dạy vượt quá khả năng tiếp nhận và xử lý thôngtin của HS hoặc đơn giản hóa những tri thức mang tính khái quát hóa, trừutượng hóa của môn GDCD.

1.1.2.2.2 Đảm bảo tính hệ thống

Kết cấu chương trình nội dung của môn học bao giờ cũng theo một hệthống tri thức xác định mang tính pháp lệnh, buộc GV phải thực hiện mộtcách nghiêm ngặt Chương trình môn GDCD bậc THPT gồm có 5 phần,chúng có quan hệ chặt chẽ với chương trình môn GDCD bậc trung học cơ sởtheo nguyên tắc tích hợp đồng tâm và phát triển

Phần thứ nhất tập trung vào một số nội dung chủ yếu liên quan đếnTriết học, nhằm trang bị cho HS những cơ sở ban đầu về thế giới quan,phương pháp luận trong cuộc sống, là cơ sở lý luận cho các phần nội dungsau Phần thứ hai tập trung vào một số giá trị đạo đức của con người ViệtNam trong giai đoạn hiện nay Phần thứ ba cung cấp cho HS những hiểu biết

cơ bản về một số phạm trù quy luật kinh tế và phương hướng phát triển kinh

tế ở Việt Nam, trên cơ sở đó giúp HS có thể xác định đượcphương hướng họctập, lựa chọn nghành nghề hoặc các lĩnh vực hoạt động của bản thân sau khicác em tốt nghiệp THPT Phần thứ tư giúp HS có những hiểu biết cơ bản vềchủ nghĩa xã hội và một số chính sách quan trọng của Đảng và Nhà nước, để

HS có thể xác định trách nhiệm của mình trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ

tổ quốc Phần thứ năm cung cấp những hiểu biết cơ bản về bản chất, vai trò vànội dung của pháp luật trong một số lĩnh vực của đời sống xã hội, nhằm giúp

HS có thể chủ động, tự giác điều chỉnh các hành vi của cá nhân và đánh giáđược hành vi của người khác trên cơ sở căn cứ quyền và nghĩa vụ của côngdân trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền CNXH ở Việt Nam

Với kết cấu 5 phần của bộ môn, đó là một hệ thống chung không thể tùytiện thay đổi trong quá trình dạy, nên yêu cầu GV phải chú ý đến tính hệ thống,đến quan hệ giữa các phần, các bài, các mục, giữa tri thức chung mang tính lýluận khái quát với tri thức cụ thể Thực hiện tốt yêu cầu này sẽ tránh được sựtùy tiện cắt xén hay bổ sung vào nội dung bài giảng những tri thức không thuộcnội dung cần thông tin, hoặc đảo lộn trình tự logic các vấn đề cần giảng dạy, kể

cả việc giảng dạy các khái niệm, phạm trù, nguyên lý, quy luật

1.1.2.2.3 Liên hệ với thực tế

Việc giảng dạy bất kỳ môn học nào ở trường THPT cũng phải tuân theonguyên tắc “Lý luận gắn liền với thực tiễn” Những tri thức môn GDCD luôngắn chặt với tình hình thực tế của đời sống xã hội, sự phát triển của thế giới,của đất nước, của con người Việt Nam Trong khi đó thế giới khách quan vàcuộc sống luôn vận động, biến đổi hàng ngày, hàng giờ Đó chính là thực tếsinh động góp phần đắc lực vào việc làm sáng tỏ, chứng minh cho lý thuyếtkhoa học của bộ môn và đó cũng là quá trình rèn luyện tư duy lý luận chotừng HS, từng bước giúp các em tiếp cận với phương pháp nhận thức, phươngpháp nghiên cứu và rèn luyện cho mình cách suy nghĩ độc lập, sáng tạo Tuynhiên, thực tế rất đa dạng và phong phú, đòi hỏi khi giảng dạy GV phải lựachọn sao cho sát với nội dung bài giảng và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý,trình độ hiểu biết, nhận thức và tư duy của HS

Ngày nay với sự phát triển của khoa học công nghệ, các phương tiệnthông tin đại chúng hiện đại đã làm cho quá trình dạy và học tiếp cận mộtcách nhanh chóng khối lượng thông tin lớn trong một thời gian ngắn, do đótrước những vấn đề gần gũi với HS và những vấn đề thực tế diễn ra phức tạptrên các lĩnh vực của đời sống xã hội ở trong nước và trên thế giới, thì việcchọn lọc, phân tích, đánh giá và khái quát hóa những vấn đè thực tiễn đó để

đem lại hiệu quả cao trong quá trình dạy học môn GDCD là hết sức cần thiết.Việc đảm bảo cho bài giảng gắn với thực tế cần tránh khuynh hướng thời sựhóa bài giảng, đơn thuần nêu thực tế mà không phân tích, đánh giá, khái quát

để phục vụ bài giảng hoặc định hướng tư tưởng cho HS

Tóm lại, môn GDCD là một môn khoa học có vị trí quan trọng trongnhà trường THPT, với cấu trúc chương trình hợp lý, có tính nhất quán về kiếnthức, tính sâu sắc về lý luận, tính phong phú, sinh động về thực tiễn, nên khigiảng dạy môn GDCD GV cần thực hiện tốt những yêu cầu trên Điều đó,giúp GV truyền thụ tri thức cho người học một cách trình tự, logic, mặt khácthông qua tri thức môn học, GV giúp HS củng cố được niềm tin, định hướngphát triển và hoàn thiện nhân cách, nhằm góp phần tích cực việc giáo dục HSthành những công dân mới phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển đấtnước trong giai đoạn hiện nay

1.1.2.3 Nội dung môn GDCD ở trường THPT Lê Chân-Đông Quảng Ninh

Triều-Chương trình môn GDCD ở trường THPT được cấu trúc thành năm phần:Phần 1: Công dân với việc hình thành thế giới quan và phương phápluận khoa học

Phần 2: Công dân với đạo đức

Phần 3: Công dân với kinh tế

Phần 4: Công dân với các vấn đề chính trị-xã hội

Phần 5: Công dân với pháp luật

Ngoài ra, chương trình còn dành một số thời gian cho các hoạt độngthực hành ngoại khóa,các vấn đề gắn với tình hình địa phương Nhưng nhìnchung, toàn bộ chương trình môn GDCD ở trườngTHPT được cấu trúc hợp

lý, phù hợp với đặc trưng của các lĩnh vực tri thức riêng lẻ và khả năng tiếpthu của HS Chẳng hạn như:

Lớp 10: HS được học các tri thức của phần 1 và phần 2 Đây là nhữngtri thức thuộc môn Triết học và Đạo đức học Trước tiên, những tri thức Triếthọc là nhằm trang bị cho HS những hiểu biết ban đầu về thế giới quan vàphương pháp luận trong cuộc sống, là căn cứ lý luận cho các nội dung tiếp thucủa chương trình Tiếp theo những tri thức Đạo đức học là sự tiếp nối phầnđạo đức của môn GDCD bậc trung học cơ sở, những chuẩn mực đạo đức HShọc ở các lớp dưới, được nâng lên thành những giá trị đạo đức, tư tưởng,chính trị, lối sống của con người Việt Nam trong thời kỳ CNH- HĐH nhằmgiúp HS giải quyết hợp lý, có hiệu quả các mối quan hệ xã hội

Nhìn chung, môn GDCD ở trường THPT được sắp xếp theo cấu trúctích hợp, đồng tâm và phát triển, các tri thức của môn học được lặp lại dướihình thức cao hơn Toàn bộ chương trình được xây dựng theo một quy trìnhvừa đảm bảo tính hệ thống, tính phát triển lại vừa đảm bảo tính khả thi và tínhthực tiễn, nhằm cung cấp một nội dung lượng kiến thức và giáo dục HS theomục tiêu đào tạo của nhà trường phổ thông

Cấu trúc chương trình môn GDCD lớp 10- phần “Công dân với đạo đức”

Nội dung phần “ Công dân với đạo đức” được cụ thể hóa trong 7 bài:Bài 10: Quan niệm về đạo đức (1 tiết)

Bài 11: Một số phạm trù đạo đức cơ bản (2 tiết)

Bài 12: Công dân với tình yêu, hôn nhân và gia đình(2 tiết)

Bài 13: Công dân với cộng đồng (2 tiết)

Bài 14: Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (2 tiết)Bìa 15: Công dân với một số vấn đề cấp thiết của nhân loại (1 tiết)

Bìa 16: Tự hoàn thiện bản thân (1 tiết)

Đặc thù tri thức mônDGCD lớp 10- phần “Công dân với đạo đức” chútrọng giáo dục nhân sinh quan cho HS Nội dung phần này có kết cấu chặtchẽ, logic với 2 mạch nội dung rõ ràng, cô đọng, chọn lọc, đã giúp HS hiểu vàvận dụng những vấn đề có tính chất lý luận về đạo đức vào việc xem xét,đánh giá các hiện tượng đạo đức trong xã hội Những kiến thức đạo đức đãhọc, giúp cho HS thấy được trách nhiệm của mình khi tham gia các mối quan

hệ xã hội, quan hệ với người khác, cộng đồng Tổ quốc, để từ đó biết tự đánhgiá những suy nghĩ và hành động của mình và trên cơ sở đó không ngừnghoàn thiện bản thân

Như vậy, có thể thấy nội dung của chương trình DGCD lớp 10 nóichung, phần “ Công dân với đạo đức” nói riêng, vừa cơ bản, hiện đại, vừađảm bảo tính hệ thống, tính phát triển các giá trị cơ bản của người công dânViệt Nam trong quá trình hội nhập

1.2 Cơ sở thực tiễn của việc tích hợp Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10 ,ở trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh

1.2.1 Khái quát về trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh

Trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh, được thành lập năm

1965, đến nay đã 50 năm Ngày mới thành lập, trường chỉ có 9 thầy cô và 127

HS Trải qua hơn 50 năm, cùng với sự phát triển đi lên của đất nước,trườngTHPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh đã xây dựng và phát triểntoàn diện cả về chất lượng và số lượng, trở thành một trường trọng điểm củathị xã và đóng góp tích cực vào sự nghiệp giáo dục của tỉnh Quảng Ninh.Những năm gần đây, được sự quan tâm của Uỷ ban nhân dân tỉnh,Sở giáo dục

và đào tạo tỉnh Quảng Ninh, sự phấn đấu của toàn thể cán bộ giáo viên, công

nhân viên và các em HS, trường đã được công nhận là trường đạt Chuẩn quốcgia, giai đoạn 2005-2010.

Trường THPT Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh hiện nay đang phấnđấu xứng đáng danh hiệu trường chuẩn quốc gia Quy mô nhà trường ổn địnhgồm 36 lớp với 1566 HS, đa phần HS là con em ở địa bàn thị xã ĐôngTriều,ngoài ra, còn có một số HS từ các thị xã lân cận về đây theo học TrườngTHPT Lê Chân-Đông Triều- Quảng Ninh ở vị trí trung tâm của thị xã, gầnchợ, mật độ dân cư lớn với địa bàn tương đối phức tạp về an ninh trật tự.Trong những năm vừa qua với tốc độ phát triển đô thị hóa nhanh chóng củađại phương, nhà trường cũng đang đối mặt với không ít những khó khăn,thách thức, trong đó có công tác giáo dục đạo đức cho HS

Đội ngũ cán bộ công nhân viên nhà trường, các thầy cô giáo đều yêunghề và không ngừng học hỏi để nâng cao trình độ,với 100% GV đạt chuẩn vàtrên chuẩn, có 35 GV dạy giỏi cấp tỉnh Hiện tại, trường đã có 9 thạc sĩ và 3

GV đang theo học cao học Với đội ngũ GV và cơ sở vật chất hiện có, trườngTHPT Lê Chân-Đông Triều- QuảngNinh được đánh giá là một đơn vị mạnh vềchất lượng giáo dục toàn diện bậc giáo dục THPT của tỉnhQuảng Ninh

Về đội ngũ GV giảng dạy môn GDCD

Số lượng GV: 3 GV (2 nữ, 1 nam)

Trình độ đào tạo: 3 GV đều tốt nghiệp ĐHSP chính quy, chuyênnghành Giáo dục chính trị

Thâm niên giảng dạy: Từ 10-12 năm

Danh hiệu:1 GV dạy giỏi cấp Tỉnh

Hưởng ứng đổi mới nội dung, phương pháp dạy học tích cực của toànnghành giáo dục,tập thể GV trường THPT Lê Chân-Đông Triều- Quảng Ninh

nói chung và GV dạy môn GDCD nói riêng đang thực hiện nghiêm túc đổimới phương pháp giảng dạy.

GV bộ môn GDCD đã và đang được hướng dẫn tích hợp tư tưởng HồChí Minh về đạo đức vào trong nội dung giảng dạy, tuy nhiên tính hệ thống

và hiệu quả chưa cao

1.2.2 Thực trạng việc tích hợp Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10, ở trường THPT Lê Chân- Đông Triề- Quảng Ninh

Điều tra từ phía GV

Để tìm hiểu thực trạng việc tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đứctrong dạy học phần “ Công dân với đạo đức”- lớp 10 cũng như nhận thức vềviệc giáo dục đạo đức cho HS, chúng tôi đã tiến hành điều tra 3 GV đangtham gia giảng dạy môn GDCD ở trường THPT Lê Chân- Đông Triều-QuảngNinh, kết quả như sau:

- Tìm hiểu mức độ thường xuyên vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vềđạo đức trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10 ở trường THPT

Lê Chân- Đông Triều- Quảng Ninh (Câu hỏi 1- Phụ lục 1)

Qua khảo sát 3 GV, kết quả thu được như sau: Số GV thường xuyêntích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần “Công dân vớiđạo đức”- lớp 10 mới chỉ có 1 GV (chiếm 33,3%) Như vậy, tỷ lệ tích hợpthường xuyên là còn ít Có 2 GV trả lời là ít sử dụng (chiếm 66,7%), như vậy

có thể thấy việc tích hợp này vẫn chưa thành hệ thống trong chương trình học.Tuy nhiên, không có GV nào là chưa từng tích hợp Điều đó cho thấy, các GV

đã thấy được ý nghĩa của việc tích hơp này

- Tìm hiểu nhận thức của GV về sự cần thiết của việc tích hợp tư tưởng

Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10

Qua khảo sát 3 GV của trường THPT Lê Chân- Đông Triều- QuảngNinh Kết quả thể hiện ở bảng 1.1 như sau: (Câu hỏi 4-phụ lục 1)

Bảng 1.1 Sự cần thiết của việc tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học phần “Công

dân với đạo đức”- lớp 10

- Tìm hiểu nhận biết của GV về mức độ học tập tích cực của HS khi

GV có tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần “Côngdân với đạo đức”- lớp 10 (Câu hỏi 2- phụ lục 1)

Khi được hỏi 3 GV giảng dạy môn GDCD của trường về mức độ tíchcực học tập của HS khi GV có đổi mới PPDH, kết quả thu được như sau:

Bảng 1.2 Nhận biết của GV về mức độ tích cực của HS khi GV

có tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần

“Công dân với đạo đức”- lớp 10

1 Đa số HS học tập tích cực hơn các giờ học khác 3 100

2 HS học bình thường như các giờ học khác 0 0

3 HS tỏ ra không hứng thú 0 0

Nhìn vào bảng kết quả thu được chúng tôi thấy có 100% GV nhận thấyđược HS học tập tích cực hơn hẳn so với các giờ học bình thường không tiếnhành việc tích hợp Trong thực tế, dạy học hiện nay với những yêu cầu mớiđặt ra, GV đã cố gắng tạo điều kiện để HS tích cực học tập, phát biểu và làmviệc chủ động hơn Tuy vậy, qua dự giờ, kiểm tra và đi sâu tìm hiểu HS,chúng tôi thấy nếu đánh giá một cách nghiêm túc thì phần lớn mới chỉ lànhững biểu hiện tích cực mang tính hình thức bên ngoài HS đã tích cực thựchiện nhiệm vụ theo sự điều khiển của GV, nhưng chưa chủ động và thiếu sựsáng tạo, mang tính dập khuôn, máy móc Như vậy, mặc dù đã thực hiện tíchhợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy học phần “Công dân với đạođức”- lớp 10, nhưng thực tế cho kết quả lại chưa cao Theo chúng tôi, nguyênnhân ở đây là còn thiếu biện pháp tích hợp một cách hợp lý là khoa học

- Tìm hiểu những khó khăn mà GV gặp phải khi tích hợp tư tưởng HồChí Minh về đạo đức trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10(câu hỏi 3- phụ lục 1)

Kết quả bảng 1.3 cho thấy, có hai nhóm khó khăn chủ yếu, đó là khókhăn mang tính chủ quan và khó khăn mang tính khách quan

Những khó khăn về chủ quan:

Thói quen tích hợp kiến thức bên ngoài vào trong dạy học còn hạn chế,chưa có các kỹ năng xây dựng và sử dụng các câu hỏi, bài tập để phát huyđược tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS

Những khó khăn về khách quan:

Mâu thuẫn giữa khối lượng kiến thức với thời gian dạy học; cơ sở vậtchất, phương tiện dạy học chưa đáp ứng được nhu cầu học tập; đánh giá giờ

dạy chưa khuyến khích GV tích hợp kiến thức; chính sách, cơ chế quản lýgiáo dục chưa khuyến khích GV; tâm lý học đối phó với thi cử của HS.

Bảng 1.3 Những khó khăn ảnh hưởng dến việc đổi mới PPDH nhằm nâng cao hiệu quả

giáo dục đạo đức cho HS

1 Thói quen chỉ dạy những kiến thức trong sách 66,6 33,4 0

2

Chưa có các kỹ năng xây dựng và sử dụng các

câu hỏi, bài tập để phát huy tính tích cực, chủ

động sáng tạo của HS

3 Kiến thức cần truyền đạt nặng so với thời gian

4 Cơ sở vật chất, phương tiện dạy học chưa đáp

5 Đánh giá giờ dạy chưa khuyến khích được GV

đó, nhất thiết phải có bước đột phá trong tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạođức trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10, để mang lại một bướctiến mới trong phong trào thi đua dạy tốt- học tốt ở nhà trường

Điều tra từ phía HS

Để tìm hiểu thực trạng về việc tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạođức trong dạy học phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10 ở trường THPT LêChân- Đông Triều- Quảng Ninh, cũng như nhận thức về việc giáo dục đạo

đức cho HS, chúng tôi đã tiến hành điều tra 94 HS tại trường THPT Lê Đông Triều- Quảng Ninh:

Chân Khi được hỏi những nguyên nhân sau, nguyên nhân nào ảnh hưởng đến chất lượng học tập môn GDCD, kết quả thu được:(câu hỏi 1- phụ lục 2)

3 Nội dung môn học chưa hấp dẫn 61 84,8

5 GV chưa cải tiến khâu kiểm tra,đánh giá 64 58

- Tìm hiểu về sự cần thiết của việc tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh vềđạo đức trong dạy phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10 nhằm nâng cao hiệuquả giáo dục đạo đức cho HS

Qua khảo sát nhận thức của 94 HS lớp 10 ở trường THPT Lê Đông Triều- Quảng Ninh, kết quả thu được ở bảng 1.4 như sau: (câu hỏi 4-phụ lục 2)

Chân-Bảng 1.4.Nhận thức của HS về sự cần thiết của việc tích hợp tư tưởng

Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10

Tìm hiểu thêm, các em cho rằng so với các giờ học GV tích hợp tưtưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy phần “Công dân với đạo đức”- lớp

10 với không tích hợp thì việc GV tiến hành tích hợp khiến các em thấy thíchthú hơn, tích cực hoạt động học hơn, các em được trao đổi, được thực hành

thử, được giãi bày những băn khoăn, trăn trở của mình với bạn bè và thầy côgiáo, cũng như cảm thấy tự tin hơn khi đứng trước những tình huống thực tế.

Hạn chế về môn GDCD trong nhận thức và trong hành động

Môn GDCD ở trường THPT chỉ được coi là một môn học bổ trợ, mônhọc phụ, cho đến nay, quan niệm này vẫn còn tồn tại khá nặng nề trong cáccấp lãnh đạo, quản lý, trong xã hội, ở nhiều GV và phụ huynh HS

Các cấp lãnh đạo quản lý không thực sự chú ý đến việc đào tạo, sửdụng và bồi dưỡng đội ngũ GV giảng dạy GDCD Trong đội ngũ những ngườigiảng dạy không ít người dạy trái môn kiến thức chuyên môn nhất định lạithiếu trình độ sư phạm, tâm huyết với nghề

Cơ sở vật chất kỹ thuật còn nhiều khó khăn, phương tiện dạy học chưađáp ứng đủ cho công tác giảng dạy của GV, đặc biệt nhiều ở nông thôn, thìSGK và tài liệu tham khảo còn chưa bắt kịp theo yêu cầu đổi mới, gây khókhăn cho việc đổi mới PPDH Nhà trường chỉ sử dụng các phương tiện dạyhọc truyền thống, có sẵn mà chưa quan tâm đến việc tìm kiếm hay tự thiết kế

đồ dùng học tập phục vụ môn học Việc áp dụng công nghệ thông tin trongdạy học GDCD đang bước đầu được thực hiện nhưng còn lúng túng,hiệu quảchưa cao, thiếu việc khai thác tài liệu từ thực tiễn cuộc sống, điều mà đối vớimôn GDCD là hết sức cần thiết

Nhà trường và bản thân GV bộ môn chưa thường xuyên đầu tư cho việcbồi dưỡng, nâng cao trình độ, chuyên môn và nghiệp vụ Nhận thức sai lệchcủa phụ huynh về môn học trong việc định hướng cho việc học tập của con,

HS học môn GDCD một cách chiếu lệ, coi đó là môn học phụ do môn nàykhông được đưa vào thi tốt nghiệp THPT, thi đại học

Trong bối cảnh hiện nay trên thế giới đang có nhiều biến đổi mạnh mẽ,sâu sắc mọi mặt của đời sống xã hội, đang trong quá trình quốc tế hóa sâu sắc,thì vị trí môn GDCD ngày càng trở nên quan trọng Đó là một tất yếu kháchquan buộc chúng ta phải nhận thức đúng đắn và đầy đủ vị trí của môn GDCD,

khắc phục những hạn chế sai lầm nêu trên, để góp phần thực hiện “chiến lượccon người” mà chúng ta đang triển khai trong tư duy và hành động.

1.2.3 Sự cần thiết tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy phần “Công dân với đạo đức”- lớp 10

Việc tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong dạy phần “Côngdân với đạo đức”- lớp 10 thực sự trở nên cần thiết, nhất là đối với HS ởtrường THPT trong giai đoạnhiện nay, bởi việc tích hợp này có ý nghĩa và vaitrò to lớn không chỉ đối với môn học mà cả đối với GV và HS

Trên cơ sở nhận thức, nhìn nhận của HS, GV có điều kiện trực tiếp uốnnắn những nhận thức chưa chuẩn xác của HS, từ đó, GV đưa ra định hướngđúng đắn cho HS

Đối với HS:

Giúp HS hiểu bài hơn và nắm vững được kiến thức bài học ngay trên lớp

HS có thể vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức vào cuộc sốnghàng ngày như: yêu thương những người thân trong gia đình, biết cưu mang,giúp đỡ bạn bè trong trường, lớp, biết chia sẻ những khó khăn, hoạn nạn trongcuộc sống.Đồng thời, góp phần hướng các em đến với những việc làm tốt đẹp,việc thiện và tránh xa những việc làm, hành động xấu, tiêu cực

HS sẽ hiểu được nghĩa vụ xây dựng Tổ quốc gắn liền với nhiêm vụ bảo

vệ Tổ quốc Thông qua những phẩm chất đạo đức như: cần, kiệm, liêm chính,chí công vô tư của Hồ Chí Minh sẽ làm cho HS tự liên hệ được với bản thân