Kinh nghiệm soạn, giảng chương trình bồi dưỡng chuyên viên (mới) sau 3 năm thực hiện ở trường ĐTCB Lê Hồng Phong TP Hà Nội

Mục tiêu của chươngtrình bồi dưỡng nhằm: Củng cố, bổ sung và nâng cao kiến thức cơ bản chocác học viên trong thực thi công vụ, cung cấp những nội dung cần thiết để tổchức thực hiện việc

Báo cáo đề dẫn hội thảo khoa học

Kinh nghiệm soạn, giảng ch

”Kinh nghiệm soạn, giảng ch ơng trình bồi dỡng chuyên viên (mới) sau

3 năm thực hiện ở trờng ĐTCB Lê Hồng Phong TP Hà Nội”Kinh nghiệm soạn, giảng ch

TS Đặng Thị Bớch Liễu Phú Hiệu trưởng - Phú Chủ tịch HĐKH Trường

Tha toàn thể các đ/c!

Ngày 22/01/2013, Bộ Nội vụ đó ban hành Chương trỡnh và Tài liệuhướng dẫn thực hiện chương trỡnh bồi dưỡng kiến thức quản lý hành chớnhnhà nước ngạch chuyờn viờn (QĐ số 51/QĐ-BNV ngày 22/01/2013) Chươngtrỡnh gồm 16 chuyờn đề giảng dậy, 02 chuyờn đề bỏo cỏo với tổng thời gianbồi dưỡng là 8 tuần (40 ngày làm việc, 8 tiết/ ngày), tổng thời lượng là 320tiết (kể cả thảo luận, thực hành, ụn tập, kiểm tra, viết tiểu luận tỡnh huống và

Thực tế tổ chức thực hiện nội dung chương trỡnh 3 năm qua tại Trường ĐTCB Lờ hồng Phong:

- Về phõn chia cỏc phần và số lượng cỏc chuyờn đề Nhà trường tuõn thủchương trỡnh khung Theo QĐ số 51/QĐ-BNV ngày 22/1/2013 của Bộ Nội vụ

- Về thực hiện phõn bổ thời gian lờn lớp về lý thuyết và thời gian thựchành Qỳa trỡnh thực hiện như sau:

+ Thời gian đầu cỏc giờ thảo luận của cỏc chuyờn đề phần 1 (phần kiếnthức chung) chuyờn đề bỏo cỏo của phần II (Kiến thức quản lý nhà nước theongành và lónh thổ) chỳng ta bố trớ để Học viờn tự nghiờn cứu Tuy nhiờn, saumột thời gian từ thực tế thực hiện và để đảm bảo nõng cao chất lượng, theo đềnghị của Sở Nội vụ, Nhà trường đó thay đổi: Toàn bộ thời gian thảo luận cỏc

chuyờn đề thuộc phàn 1 cú bố trớ giảng viờn hướng dẫn thảo luận (thực hiện từ7/9/2015)

+ Về nội dung chương trỡnh phần III (Cỏc kỹ năng) Nhà trường cũng đóthực hiện điều tiết thay đổi so với chương trỡnh khung ban đầu của Bộ Nội vụ, cụthể tăng số giờ lờn lớp về giảng dạy lý thuyết và giảm số giờ thảo luận thực hành(VD như: Chuyờn đề Kỹ năng giao tiếp Phõn bổ giảng dạy lý thuyết theochương trỡnh khung của Bộ Nọi vụ là 4 tiết, thảo luận thực hành là 12 tiết, Nhàtrường đó cú điều tiết tăng số giờ giảng dạy lý thuyết lờn 8 tiết, cỏc chuyờn đềkhỏc trong phần này về cơ bản cũng đó được điều chỉnh tương tự như vậy

+ Về tiểu luận cuối khoỏ Nhà trường thực hiện theo đỳng yờu cầu củachương trỡnh khung là viết tiểu luận tỡnh huống

+ Về đi thực tế: Hiện Trường chỳng ta chưa thực hiện được theo chươngtrỡnh khung

Về phương phỏp giảng dạy:

Trong giảng dạy chơng trình về cơ bản các giảng viên đã có nhiều cốgắng trong kết hợp áp dụng phơng pháp giảng dạy truyền thống với các phơngpháp giảng dạy tích cực; tích cực trong sử dụng công nghệ, phơng tiện hiện

đại vào giảng dạy

Tuy nhiên, qua quản lý, theo dừi thời gian qua cho thấy việc giảng dạychơng trình vần có một số hạn chế sau:

+ Một số giảng viên giảng dạy còn quá thiên về lý luận, cha có phơngthức hiệu quả để giúp ngời học chủ động hơn trong tiếp nhận kiến thức và vậndụng những kiến thức đó vào thực tiễn công tác, vào lý giải những vấn đề cuộcsống đang đặt ra hiện nay, nhất là ở cơ sở

+ Một số giảng viên còn thiếu kiến thức thực tiễn, thiếu lôi cuốn, thiếucập nhật, bổ sung kiến thức mới

+ Một số giảng viên chuẩn bị bài giảng một cách cứng nhắc theo khuônkhổ giáo trình, ít cú tài liệu tham khảo,

Về tài liệu phục vụ giảng dạy và học tập của giảng viên: Thời gian đầukhi cha có tài liệu chi tiết của Bộ Nội vụ, Nhà trờng đã tổ chức cho giảng viênbiên soạn tài liệu, giáo án; sau khi có tài liệu chính thức của Bộ Nội vụ Nhàtrường đã thực hiện theo tài liệu chính thức của Bộ Nội vụ Tuy nhiên, theo tôi

việc triển khai cho giảng viên biên soạn tài liệu, giáo án cho phù hợp với đối ợng học viên của Hà Nội là rất có tác dụng, giúp giảng viên chủ động hơntrong giảng dạy và học viên cũng tiếp thu bài tốt hơn.

cụ thể xuất phỏt từ thực tế”

Trong nhiều năm gần đõy, Trường ĐTCB Lờ Hồng Phong đó khụngngừng tớch cực tỡm kiếm cỏc giải phỏp nhằm nõng cao chất lượng dạy và họctrong phạm vi Nhà trường, căn cứ theo chức năng, nhiệm vụ về đào tạo, bồidưỡng cỏn bộ, cụng chức mà Thành phố giao Để hoàn thành nhiệm vụ đợcgiao, đũi hỏi sự năng động, tớch cực đổi mới, nõng cao chất lượng hoạt độngdạy và học của cả đội ngũ cỏn bộ quản lý, người dạy và người học, cú nhưvậy mới đỏp ứng được nhu cầu nõng cao năng lực, xõy dựng đội ngũ cỏn bộ,cụng chức của Thành phố, đỏp ứng yờu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH và hộinhập quốc tế của Thủ đụ trong giai đoạn hiện nay

Nhằm tạo bước chuyển tớch cực trong chất lượng dạy và học đỏp ứngyờu cầu cụng tỏc đào tạo, bồi dưỡng cỏn bộ, cụng chức cho Thành phố tronggiai đoạn hiện nay, được sự đồng ý của Hiệu trưởng Nhà trường, Thường trực

HĐKH tổ chức Hội thảo về “Kinh nghiệm soạn, giảng chơng trình bồi dỡng chuyên viên (mới) sau 3 năm thực hiện ở trờng ĐTCB Lê Hồng Phong TP

- Khoa KT: 02 bài

- Khoa Công tác Đảng: 04 bài

Nội dung các tham luận tập trung vào các nhóm vấn đề chủ yếu sau:

1- Để xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác dạy và học, gắn lý luậnvới thực tiễn

2- Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy và những kinhnghiệm cho một số chuyên đề cụ thể

3- Làm rõ một số bất cập, hạn chế trong các chương trình đào tạo, bồidưỡng hiện đang thực hiện

4- Đề xuất giải pháp đổi mới cách thức đánh giá kết quả học tập của học viên.5- Làm rõ những bất cập, hạn chế trong công tác dạy và học chươngtrình Bồi dưỡng kiến thức QLNN ngạch chuyên viên (mới)

6- Kinh nghiệm về đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập nhằmnâng cao chất lượng thực hiện chương trình Bồi dưỡng kiến thức QLNNngạch chuyên viên (mới)

Về phương thức tiến hành Hội thảo:

- Mời các đ/c đã có bài chuẩn bị trước tham luận

- Mời các thành viên tham dự Hội thảo trao đổi, phản biện, chia sẻ ýtưởng, kinh nghiệm về những vấn đề mà các bài tham luận đã nêu ra hoặc đề xuất

Thời gian tiến hành Hội thảo: 01 buổi chiều (Từ 13h30 đến 17h00,

nghỉ giải lao: 15h đến 15h15)

Để đảm bảo thời gian và nội dung trọng tâm nhằm đạt được mục tiêu củaHội thảo, đề nghị các ý kiến tham gia tham luận, trao đổi, phản biện cần ngắngọn, bám sát nội dung yêu cầu của Hội thảo (mỗi ý kiến dài không quá 10 phút)

Kết thúc Hội thảo: Chủ trì Hội thảo tóm tắt và kết luận.

Thay mặt Thường trực Hội đồng Khoa học Trường, tôi kính chúc các đồngchí tham dự Hội thảo sức khỏe, hạnh phúc, chúc Hội thảo thành công tốt đẹp!

Xin trân trọng cảm ơn !

MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIẢNG DẠY CHƯƠNG TRÌNH BỒI DƯỠNG NGẠCH CHUYÊN VIÊN MỚI

Cung Thúy Quỳnh Khoa Nhà nước - Pháp luật

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức được xác định là mộtnhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa quan trọng, góp phần tích cực trong việcnâng cao trình độ chuyên môn, năng lực công tác, chất lượng và hiệu quả làmviệc của cán bộ, công chức, viên chức; hướng tới mục tiêu là tạo được sự thay

đổi về chất trong thực thi nhiệm vụ chuyên môn Nghị định số 18/2010/NĐ-CPngày 05/03/2010 của Chính phủ về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức nhấn

mạnh: "Đào tạo, bồi dưỡng theo vị trí việc làm nhằm trang bị, cập nhật kiến

thức, kỹ năng, phương pháp cần thiết để làm tốt công việc được giao".

Hiện nay, việc tổ chức các lớp quản lý nhà nước dành cho đối tượng cán

bộ, công chức là yêu cầu rất cấp bách đối với công tác cải cách hành chính.Những khóa học này sẽ trang bị, cập nhật những kiến thức cần thiết về quản lýnhà nước và các kỹ năng thực thi công việc, đồng thời tăng cường ý thức phục

vụ nhân dân, nâng cao năng lực công tác cho các cán bộ, công chức, viên chứctrong việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm được giao

Đầu năm 2013, Bộ Nội vụ đã ban hành Chương trình và Tài liệu hướngdẫn thực hiện chương trình bồi dưỡng kiến thức quản lý hành chính nhànước ngạch chuyên viên theo QĐ số 51/QĐ-BNV ngày 22/01/2013 Chươngtrình gồm 16 chuyên đề giảng dạy, 02 chuyên đề báo cáo với tổng thời gian bồidưỡng là 8 tuần (40 ngày làm việc), tổng thời lượng là 320 tiết (kể cả thảo luận,thực hành, ôn tập, kiểm tra, viết tiểu luận tình huống và đi thực tế) Trên cơ sởchương trình và tài liệu hướng dẫn này, Bộ Nội vụ cũng đã biên soạn Tài liệubồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước chương trình chuyên viên

Theo chương trình các học viên sẽ được nghiên cứu các chuyên đề vềquản lý nhà nước trong các phần: Nền hành chính nhà nước; Quản lý nhànước theo ngành và lãnh thổ, những kỹ năng cơ bản Cuối khoá học học viên

sẽ nghiên cứu thực tế, viết bài thu hoạch và tiểu luận Mục tiêu của chươngtrình bồi dưỡng nhằm: Củng cố, bổ sung và nâng cao kiến thức cơ bản chocác học viên trong thực thi công vụ, cung cấp những nội dung cần thiết để tổchức thực hiện việc rèn luyện các kỹ năng cơ bản giúp công chức, viên chứctiến hành các hoạt động công vụ; tạo một bước chuyển biến lớn về tinh thần,thái độ phục vụ nhân dân của công chức

Thực hiện Chương trình bồi dưỡng ngạch chuyên viên mới được banhành kèm theo Quyết định 900/QĐ-BNV ngày 06 tháng 8 năm 2013 của Bộtrưởng Bộ Nội vụ, Trường đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong đã tổ chức thực

hiện từ đầu năm 2013.

Sau 03 năm thực hiện Chương trình, về cơ bản chương trình đã trang bịcho học viên những kiến thức chung về Nhà nước và Quản lý hành chính nhànước Thêm vào đó, lượng thời gian dành cho rèn luyện những kỹ năng cơbản trong thực thi công vụ cho đối tượng là cán bộ, công chức, viên chứccũng tăng lên và thời gian bồi dưỡng được rút ngắn còn 2 tháng (so với 3tháng như Chương trình trước đây) đã tạo điều kiện thuân lợi cho học viên khitham gia học tập, bồi dưỡng trong điều kiện vừa học vừa phải giải quyếtnhững công việc thường xuyên ở cơ quan, đơn vị mình

Tuy nhiên, với yêu cầu, mục tiêu trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cầntập trung trang bị những kiến thức, kỹ năng, thái độ thực hiện công việc chocán bộ, công chức, viên chức; trong đó, cung cấp những kiến thức lý luận cơbản; trang bị kỹ năng, cách thức hoạt động thực thi công việc; thái độ thựchiện công việc thể hiện sự nhiệt tình, tinh thần trách nhiệm của người cán bộ,công chức, viên chức Do vậy, để đánh giá hiệu quả mục tiêu đề ra sau mộtthời gian triển khai chương trình bồi dưỡng ngạch chuyên viên mới bên cạnhviệc trao đổi, thu nhận phản hồi từ người học tôi nhận thấy có một số điểmcần xem xét như sau:

- Hiện nay, việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức cònthiên về lý thuyết, thiếu tính ứng dụng, chưa chú trọng tính đặc thù riêng biệtcủa từng vị trí việc làm của cán bộ, công chức, viên chức Trong thời gianqua, nội dung và thời lượng khung cho các chương trình đào tạo, bồi dưỡngliên tục thay đổi và cải cách nhưng hiệu quả vẫn chưa cao, chưa phù hợp vớiyêu cầu thực tiễn của từng ngành, từng địa phương với tính chất và trình độphát triển rất khác nhau, chưa đáp ứng yêu cầu từng vị trí việc làm của cán bộ,công chức, viên chức Chính vì vậy, cần đổi mới nội dung chương trình, giáotrình và tài liệu giảng dạy cho phù hợp theo vị trí việc làm; trong đó chú trọng

kỹ năng thực tiễn áp dụng cho từng đối tượng người học; cần có sự liên thôngtrong nội dung chương trình, giảm bớt những nội dung trùng lắp Đối vớichương trình bồi dưỡng ngạch chuyên viên mới, được đánh giá là chưa đáp

ứng được yêu cầu trang bị những kiến thức cơ bản cho cán bộ, công chức,viên chức như: kiến thức cơ bản về pháp luật, pháp chế; kiến thức về khoahọc hành chính, công nghệ hành chính và những kiến thức cơ bản về quản lýnhà nước đối với ngành và lĩnh vực Thời gian học 2 tháng với nội dung kiếnthức và kỹ năng của Chương trình mới vẫn chưa thể đáp ứng sự mong đợi từphía người học Vì vậy, đề nghị Bộ Nội vụ xem xét, nghiên cứu và chỉnh sửalại kết cấu cũng như nội dung chương trình theo hướng bổ sung thêm kiếnthức chung về pháp luật, pháp chế, về quản lý hành chính nhà nước và côngnghệ hành chính, về quản lý nhà nước trên các lĩnh vực cơ bản…Mặt khác,giảm số tiết thảo luận, thực hành 7 chuyên đề kỹ năng (mỗi chuyên đề kỹnăng giảm 4 tiết), giảm thời gian đi thực tế (8 tiết) Như vậy, vừa bảo đảm cânđối những kiến thức cơ bản và kỹ năng, đồng thời vẫn bảo đảm quỹ thời giantrong khung chương trình 2 tháng Điều quan trọng hơn là đáp ứng được yêucầu của người học hiện nay

Xây dựng Chương trình và nội dung kiến thức, kỹ năng bồi dưỡng ngạchchuyên viên tốt sẽ bảo đảm góp phần xây dựng nền hành chính chuyênnghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, xây dựng Nhà nướcpháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế

- Tiếp tục đổi mới và áp dụng tốt các phương pháp truyền đạt kiến thứctheo từng đối tượng đào tạo, bồi dưỡng như: thuyết trình, làm việc theo nhóm,nghiên cứu tình huống, thảo luận, đóng vai

- Giảng viên mời tham gia giảng dạy, truyền đạt kiến thức cần mờinhững người có kiến thức sâu, rộng, có nhiều kinh nghiệm trong thực tế; cungcấp cho người học những thông tin, kiến thức thiết thực; mời lãnh đạo các cơquan, đơn vị công tác trong ngành, trong địa phương có kinh nghiệm thực tiễn

về quản lý nhà nước để truyền đạt kiến thức, hướng dẫn kỹ năng theo từng vịtrí việc làm

KINH NGHIỆM SAU BA NĂM SOẠN GIẢNG CHƯƠNG TRÌNH CHUYÊN VIÊN MỚI

Vũ Đình Lãm

Khoa Nhà nước - Pháp luật

Chương trình Bồi Dưỡng ngạch chuyên viên mới đã được đưa vào giảngdạy một thời gian, kết cấu của tài liệu chia làm ba phần: Phần 1, Kiến thứcchung; phần 2, Kiến thức quản lý nhà nước theo ngành và lãnh thổ; phần 3,

Kỹ năng, với phân chia như vậy thì khi phần 3 giới thiệu được nửa số chuyên

đề học viên đã được hướng dẫn viết tiểu luận tốt nghiệp cuối khóa Thực tếlên lớp cho thấy khi học viên bắt đầu bắt tay vào viết tiểu luận cuối khóa thì

họ thường không tập trung vào các chuyên đề còn lại và các chuyên đề Kỹ

năng là một trong những chuyên đề được giới thiệu trong hoàn cảnh như vậy.Với kinh nghiêm trực tiếp tham gia giảng dạy tôi thấy để đạt được hiệu quảcao hơn nữa thì soạn giáo án chi tiết góp phần không nhỏ trong thành côngcủa bài giảng Như chúng ta đều biết, soạn giáo án là một khâu chuẩn bị bài

để giảng viên lên lớp Đây là một khâu quan trọng trong quy trình thực hiệncác bước lên lớp Trên thực tế, dạy học đã cho thấy:

- 60% chất lượng bài giảng phụ thuộc vào khâu soạn giáo án

- 40% chất lượng còn lại dựa vào kinh nghiệm và năng lực sư phạm củangười thầy

Soạn giáo án là một khâu chuẩn bị lên lớp, nhưng đòi hỏi giáo viên phảicần đầu tư rất nhiều thời gian và công sức Giảng viên phải tư duy khoa học,khả năng ước lượng để lựa chọn kiến thức chính xác, đủ về khối lượng và phùhợp về thời lượng Cho nên để tạo được sự hứng thú và thu hút được ngườihọc đối với các chuyên đề kỹ năng, tôi nghĩ người giáo viên cần làm tốt một

số vấn đề dưới đây:

1 Xác định mục đích, yêu cầu.

Đây là căn cứ để đánh giá chất lượng, hiệu quả của quá trình giảng dạy.Cho nên, cần xác định diễn đạt mục đích, yêu cầu ngắn gọn, xác định và địnhhướng được các vấn đề nhận thức cho người học Khi xác định mục đích, yêucầu, giảng viên cần đảm bảo những nội dung sau:

- Cần xác định nội dung cơ bản của bài học

- Xác định một cách hợp lý mục đích bài giảng và yêu cầu cần thiết đối vớingười học

- Mục tiêu về kiến thức cũng như thái độ của người học, yêu cầu vậndụng kiến thức đó trong công tác và cuộc sống

Chuyên đề Kỹ năng soạn thảo văn bản, chuyê đề kỹ năng viết báo cáo…

là những chuyên đề thường được học viên quan tâm vì tính thiết thực, chonên yêu cầu học viên sau khi được giảng viên giới thiệu chuyên đề phải soạnthành thạo một số văn bản thông dụng

2 Xác định nội dung và cấu trúc bài giảng.

Nội dung bài giảng, cấu trúc bài giảng phụ thuộc phần lớn vào giáotrình, cho nên, người soạn cần bám sát vào giáo trình nhưng cũng cần có sự

"gia công" của bản thân người thầy để nội dung bài giảng cũng như cấu trúcbài giảng phù hợp với mục đích, yêu cầu và phù hợp với đối tượng người học

a Khi soạn bài, nội dung cần đáp ứng một số vấn đề sau:

Phải làm rõ, hay nói cách khác là phải trả lời được một số câu hỏi sau:

- Khái niệm nào cần hình thành và giảng kỹ trong bài giảng

- Những nội dung nào khó? (khó giảng và khó tiếp thu)

- Cơ sở lý luận của vấn đề đang truyền đạt trong bài?

- Những kiến thức đã biết hoặc những kiến thức học viên chưa biết cóliên quan đến bài học?

- Xác định nội dung cơ bản trong toàn bài?

- Xác định khai thác tính ứng dụng và tính thực tiễn?

b Xác định cấu trúc của bài giảng

Có thể soạn theo cấu trúc của tài liệu hoặc theo cơ sở tài liệu nhưng có

sự "gia công" của bản thân để bài giảng phù hợp đối tượng Vì vậy, giảngviên cần đặt ra và trả lời các câu hỏi sau:

- Bài này gồm mấy phần?

- Việc phân chia và sắp xếp theo trình tự các phần như giáo trình đã hợp

lý chưa? (cần quan tâm đến sự hợp lý về nội dung và logic về nhận thức)

- Nếu cần sắp xếp lại cấu trúc thì sắp xếp như thế nào cho hợp lý về nộidung và logic về nhận thức

3 Xác định nguồn thông tin, tư liệu cần thiết cho bài giảng.

- Căn cứ vào các nội dung bài giảng, giảng viên tự tìm kiếm tài liệu thamkhảo, thông tin, tư liệu để soạn bài nhằm mở rộng kiến thức, lấy ví dụ thựctiễn cho phù hợp

- Với chuyên đề kỹ năng soạn thảo văn bản thì có rất nhiều ví phụ thực tế

có thể lấy để trao đổi, rút kinh nghiêm trong quá trình soạn thảo của học viên

4 Cần lựa chọn phương pháp truyền đạt cho phù hợp với nội dung bài giảng và đối tượng người học.

Ở kỹ năng này, đòi hỏi giảng viên phải lựa chọn phương pháp dạy họcđạt sự tối ưu trong từng chuyên đề, từng phần để học viên lĩnh hội kiến thứcmột cách hiệu quả nhất Trong cùng một bài soạn, có thể sử dụng nhiềuphương pháp dạy học,ví dụ: Ở phần này, có thể sử dụng phương pháp "giảnggiải", nhưng ở phần khác có thể sử dụng phương pháp "nêu vấn đề", hoặc ởphần kia có thể sử dụng phương pháp "tình huống"… Tuy nhiên, sử dụngphương pháp này, hay phương pháp khác thì khi thể hiện trong giáo án phảiđược thống nhất giữa hoạt động giảng dạy của người thầy và sự lĩnh hội kiếnthức của người học Song, dù phương pháp nào cũng cần phải phát huy caonhất tính tích cực, chủ động và tư duy tiềm ẩn của học sinh.

5 Cách trình bày giáo án

Tùy theo môn học, đặc điểm của từng bài giảng mà hình thức thể hiện giáo

án có thể khác nhau Giảng viên cần lưu ý khi trình bày giáo án phải đảm bảo tínhthẩm mỹ, tính rõ ràng từng phần, từng mục, từng tiểu mục… Đồng thời, đảm bảotính hệ thống trong bài, trong chương trình, tránh sai sót, trình bày tùy tiện

Tóm lại, có thể khẳng định một cách chắc chắn rằng, thành công hay thấtbại của một hoạt động giảng dạy phụ thuộc rất nhiều vào kỹ năng soạn giáo

án Rèn luyện kỹ năng soạn giáo án là một phương pháp nâng cao chất lượngbài giảng đối với từng giảng viên

“KINH NGHIỆM SAU BA NĂM SOẠN, GIẢNG CHƯƠNG TRÌNH CHUYÊN VIÊN MỚI”

Nguyễn Thùy Dương

GV Khoa Nhà nước - Pháp luật

Ngày 22/01/2013, Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã ban hành Chương trình và tàiliệu hướng dẫn thực hiện chương trình Bồi dưỡng ngạch chuyên viên (Quyếtđịnh số 51/QĐ-BNV) để trang bị, cập nhật những kiến thức cần thiết về quản

lý nhà nước và kỹ năng thực thi công việc, đồng thời tăng cường ý thức phục vụnhân dân nhằm nâng cao năng lực công tác của công chức ngạch chuyên viên

trong thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm được giao; góp phần xâydựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu cải cách hànhchính, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.Theo đó, chương trình kết cấu gồm 16 chuyên đề giảng dạy và 02chuyên đề báo cáo, chia thành 3 phần chính:

- Phần 1: Kiến thức chung, gồm 08 chuyên đề giảng dạy và 01 chuyên đềbáo cáo, ôn tập, kiểm tra, với tổng thời lượng là 116 tiết;

- Phần 2: Kiến thức quản lý nhà nước đối với ngành và lãnh thổ, gồm 01chuyên đề giảng dạy, 01 chuyên đề báo cáo, ôn tập, kiểm tra, với tổng thờilượng là 32 tiết

- Phần 3: Các kỹ năng, gồm 07 chuyên đề giảng dạy với tổng thời lượng là 112 tiết.Tổng thời gian bồi dưỡng là 8 tuần (40 ngày làm việc) với tổng thờilượng là 320 tiết (kể cả thảo luận, thực hành, ôn tập, kiểm tra, viết tiểu luậntình huống và đi thực tế) Trên cơ sở tài liệu và chương trình hướng dẫn này,

Bộ Nội vụ cũng đã biên soạn Tài liệu chương trình bồi dưỡng ngạch chuyênviên theo Quyết định số 900/QĐ-BNV ngày 06/8/2013)

Qua ba năm thực hiện Chương trình, bước đầu tôi có những cảm nhận sau:Thứ nhất: Về nội dung, Chương trình bồi dưỡng cơ bản đã trang bị cho họcviên những kiến thức chung về quản lý nhà nước và kỹ năng thực thi công việc.Thứ hai: Tăng thời gian thảo luận, thực hành và thời gian rèn luyện những kỹnăng cơ bản trong thực thi công vụ cho đối tượng là cán bộ, công chức, viên chức.Thứ ba: Thời gian bồi dưỡng được rút ngắn còn 2 tháng (so với 3 thángnhư Chương trình trước đây) đã tạo điều kiện thuân lợi cho đối tượng thamgia học tập trong điều kiện vừa học vừa phải giải quyết những công việcthường xuyên ở cơ quan, đơn vị mình

Tuy nhiên, qua thực tế soạn giảng và trao đổi với các đồng nghiệp, tôiđúc kết được một số kinh nghiệm như sau:

- Thứ nhất, đối với tài liệu chương trình bồi dưỡng ngạch chuyên viên:

Về cơ bản, nội dung tài liệu đã cập nhật thêm nhiều kiến thức mới cho họcviên, trang bị cho học viên thêm nhiều kỹ năng, nghiệp vụ trên các lĩnh vực

Qua đó, học viên có thể vận dụng nhanh chóng những kiến thức đã học để ápdụng vào thực tiễn công tác Tuy nhiên, vẫn còn những nội dung trongchương trình học viên đã học trong các chương trình đào tạo, bồi dưỡngtrước Vì vậy, nếu giảng viên quá chú trọng chuyển tải những kiến thức lýluận cũng như cách dạy mang tính một chiều theo hướng “độc thoại” (thuyếttrình) sẽ dẫn đến cách học thụ động của học viên Phương pháp dạy học tíchcực sẽ làm cho học viên từ thế “thụ động” chuyển sang “chủ động” trong quátrình dạy và học; hướng tới sự tư duy sáng tạo của người học, giúp họ học tốthơn Lúc này giảng viên không còn đóng vai trò “trung tâm”, vai trò “trungtâm” được chuyển giao cho người học; giảng viên sẽ hướng dẫn, gợi mở vàkết luận vấn đề trên những tri thức mà học viên khám phá, trao đổi và giảiquyết Chính sự tương tác giữa học viên và giảng viên khi sử dụng phươngpháp dạy học tích cực đã làm cho việc dạy và học dân chủ hơn; mọi tri thứccủa người thầy không chỉ là sự áp đặt một chiều, qua đó giáo viên có thể thunhận những thông tin ngược được cung cấp từ phía người học cũng như tìm ranhiều cách tiếp cận và giải quyết vấn đề khác nhau.

- Thứ hai, có thể nói, chương trình Bồi dưỡng ngạch chuyên viên mới có

sự thay đổi căn bản so với chương Bồi dưỡng tiêu chuẩn ngạch chuyên viêntrước đây (thời gian học tập rút ngắn, tổng số chuyên đề giảm tải) Đòi hỏihọc viên phải tích cực nghiên cứu, thảo luận và rèn luyện kỹ năng xử lý tìnhhuống trong công tác thực thi công vụ, luôn đảm bảo tính thiết thực gắn lýluận với thực tiễn nhiều hơn Riêng giảng viên đòi hỏi phải tự nghiên cứu, cậpnhật thông tin mới, tự trang bị kiến thức và sự hiểu biết của mình Tuy nhiên,các nội dung của chuyên đề vẫn dàn trải với dung lượng kiến thức lớn khiếncho giảng viên gặp khó khăn khi giảng dạy, buộc giảng viên phải lựa chọnnhững kiến thức trọng tâm để đảm bảo thời gian trên lớp Vì vậy, cần thiếtphải sửa đổi giáo trình theo hướng rút gọn để đảm bảo thời lượng giảng dạy

- Thứ ba, đối tượng dự học các lớp Bồi dưỡng là các cán bộ, công chức,viên chức hầu hết chưa được học các loại hình lớp bồi dưỡng kiến thức quản

lý nhà nước (số lượng các lớp tiền công vụ cho các cán bộ, công chức, viên

chức không nhiều) Vì thế Chương trình mới chưa đáp ứng được yêu cầutrang bị những kiến thức cơ bản cho cán bộ, công chức, viên chức như: kiếnthức cơ bản về pháp luật, pháp chế; kiến thức về khoa học hành chính, côngnghệ hành chính và những kiến thức cơ bản về quản lý nhà nước đối vớingành và lĩnh vực Từ những lý do đó, học viên học xong lớp bồi dưỡngngạch chuyên viên vẫn còn quá nhiều băn khoăn và qua 2 tháng học tập nộidung kiến thức và kỹ năng của Chương trình mới vẫn chưa thể đáp ứng sựmong đợi từ phía người học.

Xuất phát từ thực tế đã nêu trên, đề nghị Bộ Nội vụ xem xét, nghiên cứu

và chỉnh sửa lại kết cấu cũng như nội dung chương trình theo hướng bổ sungthêm kiến thức chung về pháp luật, pháp chế (12 tiết), về quản lý hành chínhnhà nước và công nghệ hành chính (12 tiết), về quản lý nhà nước trên các lĩnhvực cơ bản (12 tiết) Mặt khác, giảm số tiết thảo luận, thực hành 7 chuyên đề

kỹ năng (mỗi chuyên đề kỹ năng giảm 4 tiết), giảm thời gian đi thực tế (8tiết) Như vậy, vừa bảo đảm cân đối những kiến thức cơ bản và kỹ năng, đồngthời vẫn bảo đảm quỹ thời gian trong khung chương trình 2 tháng Điều quantrọng hơn là đáp ứng được yêu cầu của người học hiện nay

CHỦ ĐỀ: “KINH NGHIỆM SAU 3 NĂM SOẠN, GIẢNG CHƯƠNG TRÌNH BD TIÊU CHUẨN NGẠCH CHUYÊN VIÊN”

Bùi Thị Phương Liên Khoa Nhà nước – Pháp luật

Chương trình bồi dưỡng tiêu chuẩn ngạch chuyên viên được ban hànhkèm theo Quyết định số 51/QĐ-BNV ngày 22/1/2013 của Bộ trưởng Bộ Nội

vụ hiện nay được thiết kế gồm 3 phần chính:

- Phần 1 - kiến thức chung: có 8 chuyên đề giảng dạy, gồm: những

vấn đề cơ bản về hệ thống chính trị, nhà nước, bộ máy hành chính, công vụ,công chức, cải cách hành chính…

- Phần 2 - kiến thức quản lý nhà nước đối với ngành và lãnh thổ:

gồm 1 chuyên đề giảng dạy, 1 chuyên đề báo cáo và ôn tập

- Phần 3 – các kỹ năng: gồm 7 chuyên đề kỹ năng như: kỹ năng giao

tiếp, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng viết báo cáo, kỹ năng quản lý thời gian…Không chỉ thay đổi về nội dung, kết cấu của chương trình học, vềphương thức đánh giá kết quả học tập của học viên cũng có sự thay đổi so vớichương trình cũ, trong đó, học viên chỉ có 02 bài kiểm tra của phần 1 và phần

2, kết thúc khóa học viết tiểu luận tình huống và kết quả khóa học được đánhgiá dựa trên kết quả chấm điểm tiểu luận chứ không phải trên kết quả tổnghợp điểm kiểm tra và điểm tiểu luận như trước đây Các điểm kiểm tra hếtphần chỉ có giá trị là điều kiện để được viết tiểu luận

Với nội dung chương trình và cách đánh giá kết quả học tập của học viênnhư quy định hiện nay, qua hơn ba năm thực hiện đang bộc lộ một số hạn chế,bất cập sau:

Một là, vì kết quả kiểm tra hết phần chỉ có giá trị là điều kiện để học viên

được viết tiểu luận mà không tính vào kết quả xếp loại học tập cuối khóa nênkhông tạo được động lực cho học viên phấn đấu học tập để đạt kết quả caotrong suốt quá trình học Trong chương trình bồi dưỡng tiêu chuẩn ngạchchuyên viên hiện hành, phần 1 và phần 2 là những phần trang bị các kiến thức

lý luận và thực tiễn cơ bản về quản lý hành chính nhà nước nên nếu học viênkhông có động lực học tập các phần này thì quá trình học sẽ không tích cực,các giờ học trên lớp sẽ không đạt hiệu quả cao Từ đó sẽ ảnh hưởng tới tâm lýcủa giảng viên lên lớp, làm ảnh hưởng đến chất lượng khóa học bồi dưỡngchuyên viên nói riêng và chất lượng dạy - học của nhà trường nói chung

Hai là, mặc dù mục tiêu, nội dung và cách phân bổ thời gian các phần

của chương trình đều hướng tập trung vào bồi dưỡng các kỹ năng phục vụ chohoạt động quản lý nhà nước của chuyên viên trong bộ máy nhà nước nhưng phần

03 lại không có thi, kiểm tra nên trên thực tế, phần lớn học viên coi nhẹ, khôngchú tâm học tập phần này, tỷ lệ học viên nghỉ học nhiều, do đó, kết quả kiến thứchọc viên thu được rất hạn chế và công tác quản lý lớp gặp nhiều khó khăn

Để khắc phục một phần bất cập này, trong thời gian qua, nhà trường đã

bố trí bài kiểm tra kết thúc phần 2 vào thời gian học cuối của phần 03 nhưngtrên thực tế chưa giải quyết được triệt để vấn đề nêu trên Hơn nữa, việc bố tríkiểm tra sau thời gian học quá lâu dẫn đến học viên không còn nhớ các kiếnthức phần 2 đã học, từ đó chất lượng bài kiểm tra cũng bị hạn chế

Ba là, trong chương trình bồi dưỡng tiêu chuẩn ngạch chuyên viên hiện

nay, viết tiểu luận tình huống cuối khóa học là yêu cầu bắt buộc đối với tất cảhọc viên và nội dung tình huống được lựa chọn phải gắn với lĩnh vực công táccủa học viên Yêu cầu này dẫn đến tình trạng học viên thường sao chép tiểuluận của nhau khi họ cùng công tác trong một lĩnh vực, nhất là ở những lớpbồi dưỡng công chức sau tuyển dụng theo từng chức danh công chức ở cơ sở.Nếu giảng viên chấm phát hiện ra và yêu cầu làm lại tiểu luận thì họ gặp rấtnhiều khó khăn để có thể lựa chọn tình huống khác vì trong một ngành, lĩnhvực thường chỉ có một số tình huống có vấn đề điển hình, phù hợp với tiểuluận Nếu chọn tình huống quá phức tạp hay quá đơn giản sẽ không đáp ứngđược yêu cầu của tiểu luận Do vậy, đa số học viên rất “ngại”, thậm chí “sợ”làm tiểu luận tình huống Việc sao chép tiểu luận của nhau và sao chép tiểuluận của khóa trước xảy ra không ít

Bốn là, yêu cầu khi dạy kỹ năng đòi hỏi giảng viên vừa phải am hiểu lĩnh

vực, vấn đề mình truyền đạt, vừa phải có khả năng thực hành ở trình độ caomới có thể giảng dạy tốt được nên nhiều giảng viên của nhà trường còn chưađáp ứng được yêu cầu này Do vậy, quá trình giảng kỹ năng phần lớn là giảng

lý thuyết mà chưa hướng dẫn được cho học viên cách thức thực hành để hìnhthành kỹ năng sau khóa học Những hạn chế đó từ phía giảng viên cũng làmgiảm hứng thú học tập của học viên, khó thu hút học viên đến lớp

Để khắc phục những bất cập, hạn chế nêu trên của chương trình bồi dưỡngtiêu chuẩn ngạch chuyên viên hiện hành, qua hơn 03 năm trực tiếp tham giagiảng dạy chương trình này, tôi xin đề xuất một số kiến nghị sau đây:

Thứ nhất, đề nghị Ban giám hiệu nhà trường quan tâm tổ chức cho đội

ngũ giảng viên của trường hoặc cử giảng viên đi học các khóa học về kỹ năngmềm để bổ khuyết những kỹ năng mà giảng viên còn thiếu nhưng lại đangđược phân công giảng dạy Ví dụ: kỹ năng giao tiếp hành chính, kỹ năng quản

lý thời gian, kỹ năng làm việc nhóm…Làm được như vậy sẽ giúp các giảngviên nâng cao trình độ, nâng cao chất lượng giảng dạy đáp ứng yêu cầu củahọc viên và mục tiêu đào tạo, từ đó sẽ thu hút được học viên tự giác đến lớp,tích cực học tập

Thứ hai, vì tiểu luận tình huống nhằm mục đích kiểm tra khả năng vận

dụng lý luận vào thực tiễn, vận dụng các kỹ năng được học để giải quyết một

sự việc cụ thể trong công tác quản lý nhà nước nên cần có sự điều chỉnh linhhoạt về yêu cầu lựa chọn tình huống cho phù hợp với đối tượng học viên Cụthể là, đối với các lớp chuyên viên mà học viên là những người đang công táctrong nhiều ngành, lĩnh vực, ở nhiều cấp chính quyền khác nhau thì vẫn giữnguyên yêu cầu hiện nay là học viên phải lựa chọn tình huống liên quan đếnlĩnh vực mình công tác Còn đối với các lớp chuyên viên mà học viên là côngchức mới tuyển dụng trong cùng một ngành, lĩnh vực, cùng cấp chính quyềnthì nên yêu cầu học viên lựa chọn một hoặc một số kỹ năng cụ thể trongchương trình học để vận dụng vào giải quyết tình huống quản lý nhà nước(tình huống có thể liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến công tác của họcviên) Ví dụ: các học viên lớp bồi dưỡng tiêu chuẩn ngạch chuyên viên dànhcho công chức tư pháp – hộ tịch ở cơ sở có thể chọn các kỹ năng khác nhaunhư: kỹ năng viết báo cáo, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năngquản lý thời gian, kỹ năng soạn thảo văn bản…để giải quyết các tình huốngtrong lĩnh vực tư pháp – hộ tịch hoặc các hoạt động công tác khác của mình.Ngoài ra, cần yêu cầu tình huống và cách giải quyết tình huống phải có tính thời

sự, cập nhật văn bản hiện hành của nhà nước Làm như vậy sẽ khắc phục được

tình trạng sao chép tiểu luận và đánh giá được khả năng thực hành kỹ năng củahọc viên, phù hợp với các đối tượng học viên, đạt được mục tiêu của khóa học.

Thứ ba, đề nghị nhà trường kiến nghị với Bộ Nội vụ để điều chỉnh cách

đánh giá, xếp loại học tập của học viên cần dựa trên cả điểm kiểm tra hết phầnhọc và điểm tiểu luận cuối khóa Đánh giá như vậy sẽ chính xác, toàn diệnhơn và tạo động lực cho học viên phấn đấu trong suốt quá trình học

Trên đây là một số ý kiến của cá nhân với mong muốn góp phần khắcphục một phần những bất cập của chương trình bồi dưỡng tiêu chuẩn ngạchchuyên viên hiện hành và đóng góp vào hoạt động giảng dạy chung của nhàtrường Các ý kiến chắc chắn không tránh khỏi còn những thiếu sót, hạn chếnên tôi rất mong muốn nhận được ý kiến góp ý, trao đổi của các đồng chí,đồng nghiệp trong hội thảo Xin trân trọng cảm ơn các đồng chí đã lắng nghe.Chúc hội thảo thành công tốt đẹp

MỘT VÀI SUY NGHĨ VỀ CHƯƠNG TRÌNH HỌC TẬP BỒI

DƯỠNG NGẠCH CHUYÊN VIÊN

Nguyễn Huy Kiểm Khoa lý luận cơ sở

Trước hết có thể khẳng định việc bồi dưỡng kiến thức cho ngạch chuyênviên là rất cần thiết cho mọi đối tượng ở tất cả các ngành nghề Vì hầu hết đội

ngũ cán bộ, công chức đã làm từ trước kia, cũng như cán bộ, công chức mớithi đỗ biên chế mới vào nghề, hầu hết học ở các trường chuyên nghiệp các cấpchỉ được trang bị chủ yếu kiến thức chuyên môn của ngành nghề mình theohọc mà các kỹ năng, kiến thức khác chưa được trang bị, nên đặc biệt là cán

bộ, công chức mới vào nghề hầu như thiếu hụt kiến thức khác ngoài ngànhnghề mình được đào tạo, thậm chí bản thân được trang bị kiến thức chuyênmôn tốt rồi, nhưng kỹ năng sử dụng kiến thức đó một cách linh hoạt, hiệu quảlại thực sự thiếu, làm cho kiến thức mình có không phát huy được tác dụng

Một trong những thiếu hụt lớn đó là cán bộ, công chức thiếu kiến thứchiểu biết về bộ máy tổ chức nhà nước, chức năng của bộ máy nhà nước, kỹnăng trong quản lý bộ máy nhà nước Thực tế những kiến thức này lại gắn bó,

va chạm hàng ngày trong suốt quá trình cán bộ, công chức làm việc Do đóviệc bồi dưỡng những kiến thức về quản lý nhà nước, kỹ năng quản lý nhànước cho đội ngũ cán bộ, công chức ngay sau khi tuyển dụng là rất cần thiết

Thực hiện kế hoạch bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước nhằm chuẩnhóa đội ngũ cán bộ, công chức, vừa qua Bộ nội vụ và Học viện hành chínhquốc gia đã tổ chức biên soạn: “Tài liệu bồi dưỡng ngạch chuyên viên” (Đượckèm theo Quyết định số 900/ QĐ – BNV, ngày 06 tháng 8 năm 2013 của Bộtrưởng bộ nội vụ)

Tài liệu này được biên soạn mới, gồm hai quyển:

+ Quyển I: Kiến thức chung

+ Quyển II: Các kỹ năng cơ bản

Ngoài mục đích giảng dạy, nghiên cứu khoa học hành chính, tài liệu cònđược sử dụng cho các kỳ thi nâng ngạch chuyên viên

Tuy bản thân chưa từng tham gia giảng dạy phần học này, nhưng quaquan sát, tìm hiểu từ thực tiễn cũng như quá trình tự học tập, theo tôi để gópphần nâng cao hiệu quả giảng dạy cũng như học tập chương trình bồi dưỡngkiến thức cho ngạch chuyên viên cần làm tốt một số điều cơ bản sau

Thứ nhất, chúng ta phải chuẩn bị giáo án, kiến thức lên lớp thật tốt Vì

trong giảng dạy nói chung việc chuẩn bị giáo án và kiến thức tốt trước khi lên

lớp là chìa khóa thành công của bất cứ buổi học nào Đặc biệt khi giảng dạy ởcác trường chính trị tỉnh, thành phố với đối tượng học viên có tính đặc thùriêng thì việc chuẩn bị giáo án, kiến thức lên lớp lại cần thiết hơn bao giờ hết

và luôn đòi hỏi kiến thức phải mang tính cập nhật thời sự

Thứ hai, qua quan sát, tìm hiểu giáo trình tôi thấy hai cuốn giáo trình

của chương trình bồi dưỡng ngạch chuyên viên đề cập đến rất nhiều vấn đềrất hay và bổ ích đối với bất cứ người nào ở tất cả các ngành nghề Tuy nhiên

do đề cập đến nhiều vấn đề mà thời gian học lại rất ngắn, như thế phải chăngchúng ta nên thêm thời gian học tập hay biện soạn lại giáo trình sao cho trọngtâm, trọng điểm hơn, để cả người giảng và người học có thời gian tìm hiểu vàthực hành tốt các vấn đề đã học

Thứ ba, Với một nội dung kiến thức nhiều vấn đề như vậy, đòi hỏi

người giảng trong quá trình soạn giáo án nên chắt lọc các vấn đề cơ bản, trọngtâm để truyền đạt, tránh giới thiệu chung chung; Cần phải nhẫn mạnh các vấn

đề mà ở cơ sở hay sử dụng, tiếp xúc, va chạm để học viên nắm được; Tăngthêm thời lượng để thực hành các tình huống cho học viên Từ đó giúp chohọc viên có thêm kinh nghiệm, kỹ năng xử lý các tình huống khi về cơ quan,đơn vị mình công tác Ví dụ như cần tập trung vào các chuyên đề sau: Chuyên

đề 4: Đạo đức công vụ; Chuyên đề 5: Thủ tục hành chính nhà nước; Chuyên

đề 6: Quản lý tài chính trong các cơ quan hành chính nhà nước; Chuyên đề 8:Cải cách hành chính nhà nước; Chuyên đề 11: Kỹ năng giao tiếp; Chuyên đề14: Kỹ năng soạn thảo văn bản; Chuyên đề 15: Kỹ năng viết báo cáo Bởi cácchuyên đề trên nó thường xuyên sử dụng, tiếp xúc va chạm khi giải quyết cáctình huống của cán bộ, công chức khi làm việc tại cơ quan, đơn vị

Thứ tư, cùng với việc thực hiện tốt các vấn đề chuyên môn kể trên, thì

đồng thời chúng ta phải thực hiện tốt vấn đề quản lý thời gian của học viêntrên lớp, cũng như việc thi, kiểm tra kiến thức của học viên cần phải thực hiệnnghiêm túc đúng quy chế Phải có đầy đủ các bài kiểm tra điều kiện, tiểu luận xử

lý tình huống trước khi kết thúc chuyên đề, kết thúc môn và khóa học Nếu cácbài đó không đạt yêu cầu làm lại, bởi chưa đạt nghĩa là học viên chưa hiểu tình

huống và vấn đề đặt ra, như thế nếu dễ dãi cho qua, khi kết thúc khóa học, họcviên về cơ quan, đơn vị thực hành công việc sẽ không hoàn thành nhiệm vụ.

Trên đây là một vài suy nghĩ của bản thân đưa ra nhằm góp phần nângcao hiệu quả trong công tác giảng dạy cũng như học tập chương trình bồidưỡng kiến thức ngạch chuyên viên Suy nghĩ của bản thân còn mang tính chủquan, còn nhiều thiếu sót Vì vậy tôi rất mong nhận được sự đóng góp, bổsung ý kiến của các đồng chí để vấn đề nêu ra được toàn diện, từ đó góp phầnvào sự thành công của buổi hội thảo Tôi xin chân thành cảm ơn!

MỘT VÀI SUY NGHĨ VỀ SOẠN, GIẢNG CHƯƠNG TRÌNH

BỒI DƯỠNG CHUYÊN VIÊN MỚI

Nguyễn Trần Lực Khoa lý luận cơ sở

Kinh thưa đồng chí:

Trờng ĐTCB Lê Hồng Phong luôn hớng tới mục đích là nâng cao chất ợng đ o tào t ạo, bồi dưỡng cỏn bộ cụng chức là một trong những nhiệm vụ hàng

l-đầu vậy làm thế nào để nâng cao chất lợng đ o tào t ạo, bồi dưỡng cỏn bộ cụngchức? Trong các nhiệm vụ của công tác đào tạo, bồi dỡng ngoài công tácgiảng dạy, công tác Chủ nhiệm và quản lý học viên, nghiên cứu thực tế,nghiên cứu khoa học, dự giờ thao giảng đều rất quan trong Nhưng trong đúkhõu chuẩn bị giỏo ỏn của giảng viờn cũng cần được chỳ trọng Bởi vỡ, đểchuẩn bị được một giỏo ỏn người giảng viờn cần rất nhiều thời gian vừanghiờn cứu giỏo trỡnh nhưng đồng thời phải tham khảo nhiều tài liệu thamkhảo khỏc Vỡ vậy, việc nõng cao chất lượng soạn bài là việc chuẩn bị quantrọng nhất của giỏo viờn cho giờ lờn lớp Việc chuẩn bị kỹ giỏo ỏn sẽ giỳp chogiảng viờn tớch lũy thờm những kiến thức cả về mặt lý luận và thực tiễn Điềunày phự hợp với mục tiờu của Nhà trường đề ra

Với trường Đào tạo cỏn bộ Lờ Hồng Phong Hà Nội là nơi đào tạo, bồidưỡng cỏn bộ, cụng chức cho thành phố Hà Nội, việc nõng cao chất lượng đàotạo là một trong những yờu cầu thực tiễn cấp bỏch đối với hiện nay Nõng caochất lượng đào tạo, bồi dưỡng liờn quan chặt chẽ với nhau Tuy nhiờn chấtlượng đào tạo, bồi dưỡng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: mục đớch, kếhoạch, nội dung, phương phỏp, phương tiện, cơ sở vật chất… cỏc yếu tố nàyquan hệ biện chứng với nhau và ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của Nhàtrường Trong đú, chất lượng soạn và giảng giữ một vai trũ quan trọng Cho nờnnõng cao chất lượng đào tạo là nhiệm vụ thường xuyờn và cực kỳ quan trọng củacỏc trường, nú khụng chỉ là trỏch nhiệm của cỏc trường mà cũn là uy tớn, danh

dự và sự tồn tại của một nhà trường, nhất là trong điều kiện hiện nay, nõng caochất lượng đào tạo cũng chớnh là khẳng định “thương hiệu” của từng trường

Vỡ vậy để gúp phần nõng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cỏn bộ, cụngchức trong thời gian tới, cần tỡm ra những giải phỏp nào để nõng cao chấtlượng soạn, giảng cỏc chương trỡnh đào tạo, bồi dưỡng cỏn bộ, cụng chứctrong thời gian tới là vấn đề cấp bỏch hiện nay Thực hiện kế hoạch nghiờn cứukhoa học của Nhà trường, trong lần Hội thảo khoa học lần 2 năm 2015 với chủ

đề kinh nghiệm soạn, giảng chương trỡnh chuyờn viờn mới sau 3 năm thực hiện

Với kinh nghiệm của bản thân vừa tham gia chủ nhiệm lớp và là học viên củalớp bồi dương chuyên viên, bản thân tôi nhận thấy một số vấn đề sau:

Thứ nhất: với tổng thời gian 320 tiết trong đó có… Giảng và … Thảoluận về cơ bản là đã có những sự thay đổi so với chương trình bồi dưỡngchuyên viên trước kia

Bởi vì, ngoài thời gian giảng viên giảng trên lớp thì thời gian thảo luậnchính là quá trình trao đổi giữa giảng viên và học viên, đây là thời gian rấtquan trọng không những giúp cho học viên nắm vững những kiến thức đã học saunày vận dụng vào lĩnh vực minh công tác, mà còn giúp cho giảng viên có thêmđược nhiều kiến thức thực tiễn từ học viên Qua đó giúp cho giảng viên sẽ cónhiều ví dụ thực tiễn hơn cho mình, làm tư liệu để phục vụ các chuyên đề khác.Ngoài ra, trong các lớp bồi dưỡng chuyên viên đối tượng rất phong phú

có những lớp chuyên cho một lĩnh vực như : địa chính - xây dựng, tài chính

kế toán, tư pháp - hộ tịch… có những lớp cho nhiều đối trượng khác nhau.Chính vì vậy, trong đối tượng học viên có những người thời gian công tác trêncác lĩnh vực rất lâu như địa chính - xây dựng, tài chính kế toán, tư pháp - hộtịch… họ có rất nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực mình đã tham gia, thôngqua các buổi giảng trên lớp, cũng như các buổi thảo luận đó sẽ giúp cho cảhọc viên và giảng viên sẽ làm rõ thêm nhiêu vấn đề hơn nữa

Thứ hai: đối với phần kỹ năng đây là phần giảng rất quan trong, khôngnhững giúp cho cả người học mà ngay cả đối với các giảng viên Bởi vì, đốivới các giảng viên có thể nắm rất chắc phần lý luận cũng như các văn bản quyđịnh của Đảng và Nhà nước về các lĩnh vực, nhưng học viên tại các cơ quan,đơn vị trên lĩnh vực công tác của mình họ lại là người thường xuyên vận dụngvào quá trình giải quyết công việc của mình

Cho nên, khi giảng đến phần này chính là quá trình trao đổi giữa ngườigiảng viên và học viên Điều này đòi hỏi giảng viên không những nắm chắcphần lý luận mà đòi hỏi cần phải nắm vững cả phần thực tiễn Chính vì vậy, khi

đề cập ở phần trên phần thảo luận chính là quá trình giúp cho giảng viên sẽ cónhiều ví dụ thực tiễn hơn cho mình, làm tư liệu để phục vụ các chuyên đề khác

Thứ ba: về thời gian học 3 ngày trong tuần là phự hợp với đối tượng hocviờn, giỳp cho người học sắp xếp được cụng việc qua đú đảm bảo được thờigian lờn lớp.

Tuy nhiờn trong quỏ trỡnh tham gia chủ nhiệm lớp bồi dưỡng chuyờn viờncũng như là học viờn tham gia học tập, tụi vẫn thấy cũn cú một số vấn đề sau:Một l : ào t Đối với học viờn thỡ phần nội dung chương trỡnh: cơ bản đápứng đợc yêu cầu của học viên, nội dung đã bao quát toàn diện đến các lĩnh vựcquản lý nhà nớc, giúp học viên hiểu sâu hơn về lý luận cũng nh thực tiễn Đặcbiệt, nội dung đã đề cập đến các kỹ năng cần thiết thực thi công vụ giúp họcviên vận dụng giải quyết công việc hiệu quả hơn

Hai là: Phần thảo luận tăng lờn so với chương trỡnh bồi dưỡng chuyờntrước kia, điều này rất cần thiết đối với cả giảng viờn và học viờn, qua đú giỳpcho người giảng viờn và học viờn cú nhiều thời gian trao đổi với nhau

Ba là: Riờng đối với phần kỹ năng thỡ đõy thực sự là phần sẽ gặp nhiềukhú khăn Bởi vỡ, đối với cỏc lớp cú sĩ số như hiện nay thỡ sẽ rất khú cho cỏcgiảng viờn cú thể tổ chức lớp đề học viờn cựng tham gia, cú những chuyờn đềcần phải sử dụng cỏc phương phỏp giảng dạy tớch cực để học viờn cựng thamgia sẽ khụng đủ điều kiện để thực hiện được

Kớnh thưa cỏc đồng chớ: Trên đây là một vài ý kiến cá nhân của tôi,mong nhận đợc sự đóng góp của các đồng chí để tôi có thể thực hiện tốt hơncông tác trong thời gian

Chúc Hội thảo thành công tốt đẹp./

MỘT VÀI SUY NGHĨ KHI SOẠN, GIẢNG CHƯƠNG TRèNH BỒI DƯỠNG CHUYấN VIấN MỚI, SAU 3 NĂM THỰC HIỆN

Ở TRƯỜNG ĐTCB Lấ HỒNG PHONG

GVC Nguyễn Xuõn Thỏi

Khoa NN-PL

Quyết định số 900/QĐ-BNV ngày 06 thỏng 8 năm 2013 của Bộ trưởng

Bộ Nội vụ, ban hành về tài liệu bồi dưỡng ngạch chuyờn viờn Theo chương

trình này các học viên sẽ được nghiên cứu các chuyên đề, nội dung về quản lýnhà nước bao gồm: Kiến thức chung quản lý hành chính nhà nước; Quản lýnhà nước theo ngành và lãnh thổ và những kỹ năng cơ bản Cuối khoá họchọc viên sẽ nghiên cứu thực tế, viết bài thu hoạch và viết tiểu luận Mục tiêucủa chương trình bồi dưỡng nhằm: Củng cố, bổ sung và nâng cao kiến thức cơbản cho các học viên trong thực thi công vụ, cung cấp những nội dung cầnthiết để tổ chức thực hiện, rèn luyện các kỹ năng cơ bản giúp công chức, viênchức tiến hành các hoạt động công vụ; tạo một bước chuyển biến lớn về tinhthần, thái độ phục vụ nhân dân của công chức.

Qua 3 năm thực hiện chương trình bồi dưỡng chuyên viên, là giảng viênthuộc khoa Nhà nước –Pháp luật tôi thấy bước đầu chương trình đã trang bịđược cho học viên những kiến thức cơ bản về Quản lý hành chính nhà nước,đồng thời tăng thời gian để thực hành, rèn luyện phần kỹ năng, khá sát vớicông việc mà học viên đã, đang và sẽ đảm đương khi trở về cơ sở

Thời gian học tập theo chương trình chuyên viên mới được rút ngắn còn

2 tháng (so với 3 tháng như Chương trình trước đây) đã tạo điều kiện thuânlợi cho đối tượng tham gia học tập trong điều kiện vừa học vừa phải giảiquyết những công việc thường xuyên ở cơ quan, đơn vị mình

Tuy nhiên, qua thực tế giảng dạy vẫn tồn tại một số hạn chế sau ảnhhưởng nhiều đến bài giảng và soạn giảng:

- Thứ nhất, về phía đối tượng học: với đối tượng học viên là công chức,

viên chức đang làm việc trong các cơ quan nhà nước, khi đi học sẵn có nềntảng quản lý Nhà nước từ trước nên tiếp thu kiến thức khá dễ dàng, thuận lợi.Nhưng đối với học viên các lớp là đối tượng sau tuyển dụng (mới tốt nghiệpxong đại học), lẽ ra trước kia phải học chương trình Tiền công vụ, thì nay họclên thẳng chương trình chuyên viên dẫn đến việc khá khó khăn khi tiếp cậncác kiến thức như: Các khái niệm chung về nhà nước, Pháp luật, pháp chế,Khoa học hành chính, các kiến thức cơ bản về quản lý ngành và lĩnh vực vv

Vì vậy chương trình mới với thời lượng ngắn qua 2 tháng học tập, vềlượng kiến thức vẫn chưa thể đáp ứng sự mong đợi từ phía người học

Một số bộ phận học viên ở hệ vừa làm vừa học thường không có thờigian nghiên cứu nên khi thảo luận, các học viên này ít khi chuẩn bị bài Mặtkhác, tâm lý của học viên đều ngại học chính trị, điều mong muốn của họ làsau khi thi, kiểm tra cần qua là được đây là một số bất cập từ học viên.

- Thứ hai, lớp học tại trường thường khá đông, trung bình khoảng

70hv/lớp (Chỉ hiệu quả khi 30 hv trở xuống), nên việc kết hợp phương phápgiảng dạy tích cực khá mất nhiều thời gian, mất trật tự (phương pháp thảoluận nhóm) dễ dẫn đến thất bại

- Thứ ba, về phía giảng viên: với phương châm lấy học viên làm trung

tâm, thì nắm được đối tượng học trên lớp là rất quan trọng, điều này quyếtđịnh đến phương pháp giảng và cách thức đưa ra các bài tập tình huống sáthơn với đối tượng học, giúp đối tượng học hiểu nhanh hơn, mang lại thànhcông lớn cho một bài giảng

Xuất phát từ khó khăn thực tế đã nêu trên, khi soạn giảng chúng ta cầnlưu ý một số vấn đề sau:

- Xác định loại bài giảng:

Giáo viên cần xác định rõ bài dạy của mình thuộc loại nào Theochương trình chuyên viên về cơ bản có 2 loại:

+ Bài giảng lý thuyết: cung cấp thông tin mới, lý luận mới, nhận thứcmới, quan điểm mới, chính sách, pháp luật mới;

Giảng viên phải cập nhật, bổ sung kịp thời các chủ trương, chính sáchcủa Đảng, pháp luật, các văn bản qui phạm PL của Nhà nước mới ban hànhvào bài giảng

+ Bài giảng kỹ năng: Hướng dẫn cho người học những kỹ năng thựchành cụ thể như: Kỹ năng lãnh đạo,quản lý; kỹ năng soạn thảo văn bản, kỹnăng xử lý tình huống, kỹ năng xử lý thông tin vv

Giáo viên phải đầu tư thêm các bài tập, các tình huống, các thao tác chothuần thục để hướng dẫn người học thực hành tốt nhất

- Xác định mục tiêu bài giảng:

Để xác định mục tiêu bài giảng lý thuyết, giảng viên cần biết các mức độnhận thức của người học Giảng viên cần xác định đối tượng học sau khi nghegiảng cần đạt trình độ hiểu biết nào: Biết, thông hiểu, vận dụng, phân tích,tổng hợp, đánh giá Từ đó cung cấp lượng kiến thức cần thiết để đạt mục tiêu,không quá tham lam cung cấp quá nhiều kiến thức trong một khoảng thời gianngắn trên lớp.

- Xác định mục tiêu bài dạy kỹ năng

Giảng viên cần nắm vững những mức độ khác nhau của việc hình thành

kĩ năng Có 5 mức độ hình thành kĩ năng: Bắt chước, làm được, chính xác,phối hợp, thuần thục Những bài dạy thực hành luôn mang tính chuyên môn,nghiệp vụ sâu Do vậy, giảng viên cần xác định rõ mục tiêu để hướng chongười học đạt được các yêu cầu đề ra Sau khi học xong người học phải cótrình độ thực hành ở mức độ nào, từ đó mới có để đánh giá hiệu quả giảng dạy

mà chúng ta mang đến cho người học

- Bám sát nội dung chương trình theo quyết định 900/QĐ-BNV của BộNội vụ, trên cơ sở điều chỉnh cho sát với thực tế và đối tượng học Giảng viênphải hướng dẫn, chỉ rõ cho người học Giáo trình, văn kiện, nghị quyết, vănbản quy phạm pháp luật, tài liệu khác có liên quan bài học Phân biệt chongười học về nguồn thông tin chính thống và nguồn thông tin tham khảo

- Chủ thể dạy học là giảng viên phải không ngừng nâng cao năng lựcchuyên môn; phải thường xuyên cập nhật, trang bị hệ thống tri thức về lý luậndạy học, phải thực hành rèn luyện những kỹ năng, thao tác thuần thục, nhuầnnhuyễn và thể hiện tốt những thao tác này vào mỗi khi lên lớp

- Căn cứ vào số giờ lên lớp, để có thể tạm chia ra 3 loại giảng viên: Cónhiều kinh nghiệm; có kinh nghiệm hoặc chưa có kinh nghiệm để phân công

họ đảm đương soạn giảng các chuyên đề khó theo mức tương ứng Riênggiảng viên trẻ nên dành thời gian đi dự giờ những giảng viên cùng khoa, kháckhoa để đúc rút những kinh nghiệm cho mình

- Khi phân công bài giảng, soạn giảng không nên tập trung chỉ 1 người,nên phân công 2-3 người hoặc một nhóm, có như vậy mọi người cùng nắmkiến thức chuyên môn của khoa sâu hơn, có trách nhiệm hơn Đây cũng làbiện pháp khắc phục hiện tượng thay đổi, điều chỉnh lịch học, vì lúc nào cũng

có giảng viên ứng phó khi giảng viên được phân công giảng dạy không thựchiện vì nhiều lý do khác nhau

- Về chương trình giảng dạy hiện nay đã có sự giảm thiểu đáng kể vềthời gian, lượng kiến thức, môn học, bài học…và tăng cường nghiên cứu thực

tế Vì vậy người giảng viên phải tìm ra những giải pháp cho mình để có cáchchuyển tải kiến thức đến người học tốt nhất, để làm sao người học học tốt,người dạy dạy giỏi mà phải thực hiện trong khung thời gian và lượng bàigiảng cho phép

Để giảng dạy có hiệu quả giảng viên phải chú ý:

- Giảng viên lựa chọn phương pháp giảng kết hợp với phương tiện hiệnđại(máy chiếu) cho phù hợp để học viên hiểu được điều mà giảng viên trìnhbày và thực hiện tốt hơn kỹ năng cần đạt được

- Giảng viên nên liên hệ thực tế những gì gắn với thực tiễn cuộc sống,gắn với công tác của họ, có như vậy sẽ tạo hứng thú cho người học, sự hănghái tham gia đóng góp xây dựng bài và người học cảm thấy những yêu cầucủa họ khi dự học được đáp ứng

- Giảng viên nên áp dụng phương pháp trực quan(dùng hình ảnh, đoạnvideo clip ), đây là phương pháp góp phần tăng thêm khả năng ghi nhớ bàigiảng ngay trên lớp và khắc phục những phút giây nhàm chán cho người học

- Giảng viên nên khuyến khích người học tham gia phát biểu hoặc thựchiện cùng tham gia khi áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực Với cáchnày, người học có dịp để nói, trao đổi, giao tiếp nhau tăng sự nhớ của họcviên lên một cách tối đa

- Khi sử dụng phương pháp thuyết trình cần kết hợp các phương phápkhác cho phù hợp với nội dung bài giảng, phải tạo không khí linh hoạt, sôi nổitrong từng tiết giảng nhằm khắc phục sự mệt mỏi, nhàm chán của học viên

- Sau mỗi phần giảng, bài giảng, thầy giáo nên chốt lại nội dung (neokiến thức) để tái lập và tạo điểm nhấn, giúp người học khắc ghi những nộidung trọng tâm.

Tóm lại: Xây dựng một bài giảng tốt sẽ tác động đến phương pháp giảng

dạy hay, điều này sẽ quyết định đến 80% sự thành công cho một giảng viênkhi lên lớp, đây cũng là một yếu tố nâng cao chất lượng trong đào tạo đội ngũcán bộ công chức, bảo đảm góp phần xây dựng nền hành chính chuyênnghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, xây dựng Nhà nướcpháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế./

MỘT SỐ VẤN ĐỀ RÚT RA SAU 3 NĂM THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH BỒI DƯỠNG NGẠCH CHUYÊN VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ LÊ HỒNG PHONG TPHN

Nguyễn Thị Mai Hoa Khoa NN&PL

Ngày 22 tháng 01 năm 2013, Bộ Nội vụ ban hành Chương trình Bồidưỡng ngạch chuyên viên kèm theo Quyết định số 51/QĐ-BNV của Bộ

trưởng Bộ Nội vụ Theo Quyết định này, chương trình được thiết kế bao gồm

ba phần chính:

Phần I: Kiến thức chung – 116 tiết;

Phần II: Kiến thức quản lý nhà nước theo ngành, lãnh thổ - 32 tiết;

Phần III: Các kỹ năng – 112 tiết

Phần Kiến thức chung gồm 9 chuyên đề, phần Kỹ năng gồm 7 chuyên

đề, bản thân tôi đã tham gia giảng dạy 5 chuyên đề (2 chuyên đề thuộc phầnkiến thức chung, 3 chuyên đề thuộc phần kỹ năng), đồng thời cũng đã là họcviên học chương trình này, qua thực hiện Chương trình, tôi nhận thấy một sốvấn đề sau:

Thứ nhất: so với chương trình Bồi dưỡng ngạch chuyên viên trước đây,chương trình này của Bộ Nội vụ rút ngắn, giảm tải đi nhiều, tạo điều kiệnthuận lợi cho người học, đặc biệt là đối tượng tham gia là cán bộ, công chức,viên chức vừa học vừa phải giải quyết những công việc thường xuyên ở cơquan, đơn vị mình

Thứ hai: Về nội dung, Chương trình bồi dưỡng cơ bản đã trang bị cho họcviên những kiến thức chung về Nhà nước và quản lý hành chính nhà nước

Thứ ba: Tăng thời gian rèn luyện những kỹ năng cơ bản trong thực thicông vụ cho đối tượng là cán bộ, công chức, viên chức

Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm trên, Chương trình vẫn còn tồn tạimột số vấn đề sau:

Một là: Ở phần Kiến thức chung, kiến thức về Nhà nước và pháp luật rất

sơ sài Chuyên đề “Nhà nước trong hệ thống chính trị”, nhưng chỉ đề cập đến

“Nhà nước”, không đề cập đến vấn đề “pháp luật” Điều này khó tạo được cáinhìn tổng quan cho người học, đặc biệt là đối với đối tượng mới tham gia vàonền công vụ

Hai là: Vẫn tồn tại sự trùng lặp một phần nội dung kiến thức giữa cácchuyên đề, chẳng hạn giữa chuyên đề Công vụ, công chức với chuyên đề Đạođức công vụ; giữa chuyên đề Tổ chức bộ máy nhà nước, Thủ tục hành chínhnhà nước, Công vụ, công chức với chuyên đề Cải cách hành chính nhà nước

(Ví dụ, trong chuyên đề Tổ chức bộ máy nhà nước, vấn đề Cải cách tổ chức

bộ máy đã được đề cập, trong chuyên đề Thủ tục hành chính nhà nước, nộidung Cải cách thủ tục hành chính nhà nước cũng đã được đề cập) Nếu cùngmột giảng viên giảng các chuyên đề trên, bản thân giảng viên sẽ tự điều chỉnh

để không giảng trùng lặp mà vẫn đảm bảo dung lượng kiến thức; tuy nhiên điềunày ít xảy ra, chủ yếu là mỗi giảng viên giảng một chuyên đề Khi mỗi giảngviên giảng một chuyên đề, nếu giảng viên giảng các chuyên đề trước tuân thủ

bố cục chuyên đề, nói hết các nội dung trong chương trình thì sẽ gây khó khăncho người giảng chuyên đề sau, bởi khi đó các nội dung đều “đã học”

Thứ ba: Ở phần Kỹ năng, thời gian dành cho thảo luận, thực hành quádài (gấp 2 đến 3 lần so với nghiên cứu lý thuyết) Tất nhiên, mục đích củaphần học này là rèn luyện kỹ năng cho người học; các kỹ năng cơ bản nhưgiao tiếp, quản lý thời gian, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng quản lý hồ sơ,soạn thảo văn bản, kỹ năng viết báo cáo, thu thập và xử lý thông tin… phảithảo luận, thực hành nhiều mới trở thành kỹ năng được Song, điều này hầunhư chỉ phù hợp với đối tượng người học là cán bộ, công chức, viên chức vừađược tuyển dụng vào nền công vụ; còn đối với đối tượng là cán bộ, côngchức, viên chức đã đi làm lâu năm thì chưa hoàn toàn phù hợp; bởi trong côngviệc, những vấn đề đó họ đã trực tiếp giải quyết, thực hành nhiều rồi, nênkhông cần thiết phải duy trì thời lượng thảo luận, thực hành nhiều như khungchương trình của Bộ Nội vụ

Bốn là: Trong quá trình soạn, giảng, tôi phát hiện thấy giáo trình của BộNội vụ còn có sai sót, đặc biệt là việc viện dẫn, áp dụng văn bản cũ, đã hếthiệu lực, mặc dù thời điểm ban hành chương trình mới, văn bản mới đã cóhiệu lực pháp luật

Để khắc phục những điểm tồn tại trên, trong quá trình soạn, giảng, tôi đãthực hiện những vấn đề sau:

Một là, để tránh sự trùng lặp nội dung kiến thức trong giảng dạy, tôi vàcác giảng viên cùng soạn, giảng một chuyên đề trong khoa đã bàn bạc thốngnhất nội dung soạn, giảng, tránh tình trạng giảng trùng lặp, vừa gây khó khăn

cho giảng viên giảng sau, vừa gây nhàm chán cho học viên Trên thực tế,Khoa Nhà nước – pháp luật đã có một cuộc Hội thảo khoa học cấp Khoa(tháng 8/2014) bàn về việc nâng cao chất lượng soạn, giảng chương trình Bồidưỡng kiến thức ngạch chuyên viên (mới) Thông qua Hội thảo Khoa, cácgiảng viên cùng soạn, giảng một chuyên đề trao đổi, thống nhất khung khốilượng kiến thức chuẩn của chuyên đề khi lên lớp, việc thống nhất đó sẽ giúpcác giảng viên chủ động khi lên lớp, đồng thời, tạo sự thống nhất về kiến thứcgiữa các lớp do các giảng viên khác nhau giảng dạy Bên cạnh đó, thông quaHội thảo khoa học, các giảng viên trong Khoa đã đóng góp, bổ sung vào từngchuyên đề để việc soạn, giảng chương trình chất lượng, hiệu quả hơn, đáp ứngyêu cầu nâng cao chất lượng dạy và học giai đoạn hiện nay

Thứ hai: để phù hợp với đối tượng học, một chuyên đề tôi soạn 2 kiểugiáo án Đối với lớp có đối tượng học là cán bộ, công chức, viên chức mớitham gia vào nền công vụ, việc soạn, giảng tập trung, tăng cường phần thảoluận, thực hành hơn, để học viên có thể tham gia thảo luận, thực hành, từ đónâng cao kỹ năng Đối với lớp mà đối tượng đi học là cán bộ, công chức, viênchức đang đi làm, quá trình soạn, giảng cần kết hợp so sánh, đối chiếu giữa lýthuyết và thực tế để việc học tập hiệu quả hơn

Thứ ba: quá trình soạn, giảng của tôi cũng như các giảng viên kháctrong khoa Nhà nước – Pháp luật, luôn luôn phải cập nhật kiến thức, văn bảnmới để kịp thời bổ sung, chỉnh sửa giáo án

Mặc khác, để soạn, giảng một chuyên đề, các giảng viên cần đọc cácchuyên đề khác để có sự liên hệ, xâu chuỗi các vấn đề có liên quan, đồng thờitránh trùng lặp kiến thức

Trên đây là một vài nhận xét và kinh nghiệm rút ra của tôi sau 3 nămsoạn, giảng chương trình Bồi dưỡng ngạch Chuyên viên mới, đồng thời từnhững hạn chế của chương trình, tôi xin đưa ra một đề xuất: nên bổ sung thêmkiến thức chung về pháp luật, pháp chế; đồng thời giảm số tiết thảo luận, thựchành các chuyên đề kỹ năng Như vậy, vừa bảo đảm cân đối những kiến thức

cơ bản và kỹ năng, đồng thời đáp ứng được yêu cầu của người học hiện nay

MỘT VÀI SUY NGHĨ SAU BA NĂM SOẠN GIẢNG CHƯƠNG

TRÌNH CHUYÊN VIÊN MỚI

Thái Thị Thu Khoa Nhà nước- Pháp luật

Ngày 06 - 8 - 2013, Bộ trưởng Bộ Nội vụ ra quyết định số 900/QĐ –BNV về việc ban hành “Chương trình bồi dưỡng ngạch chuyên viên” sau khi

đã được các giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, các chuyên gia nhiều năm công tác ở

Bộ Nội vụ, Học viện Hành chính Quốc gia biên soạn, chỉnh sửa, cập nhật, bổsung nhiều nội dung mới, đáp ứng tốt cho việc đào tạo, bồi dưỡng kiến thứcquản lý nhà nước nhằm chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công chức ở cơ sở TrườngĐTCB Lê Hồng Phong Hà Nội đã triển khai giảng dạy theo chương trình mớitại các lớp bồi dưỡng ngạch chuyên viên được khai giảng từ tháng 8 năm

2013 Khoa Nhà nước – Pháp luật đi đầu trong thực hiện chương trình mới Qua soạn, giảng chương trình mới, tôi thấy chương trình có những ưu điểm sau: Thứ nhất: Về nội dung, Chương trình bồi dưỡng cơ bản đã trang bị cho họcviên những kiến thức chung về Nhà nước và quản lý hành chính nhà nước

Thứ hai: Tăng thời gian rèn luyện những kỹ năng cơ bản trong thực thicông vụ cho đối tượng là cán bộ, công chức, viên chức

Thứ ba: Thời gian bồi dưỡng được rút ngắn còn 2 tháng (so với 3 thángnhư Chương trình trước đây) đã tạo điều kiện thuân lợi cho đối tượng thamgia học tập trong điều kiện vừa học vừa phải giải quyết những công việcthường xuyên ở cơ quan, đơn vị mình Chương trình lần này thực sự đã hạnchế một phần những thiếu sót, trùng lặp giữa các phần học; lựa chọn được nhữngnội dung cơ bản, cốt lõi, loại bỏ những nội dung lạc hậu, không còn phù hợp;cập nhật những kiến thức mới về quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước cùng những nội dung quan trọng khác nhằm đáp ứngmục tiêu đào tạo bồi dưỡng cơ bản, thiết thực, gắn với thực tiễn

Tuy nhiên, chương trình còn có một số tồn tại, hạn chế như sau:

Một là, một số nội dung bài giảng còn trùng lặp giữa các chuyên đềchẳng hạn như bài công vụ, công chức học viên đã được nghiên cứu “ nghĩa

vụ, quyền và lợi ích của công chức”, đến chuyên đề đạo đức công vụ lại họclại nội dung này; cùng nội dung “ cải cách thủ tục hành chính” được học ởhai chuyên đề cải cách thủ tục hành chính ( trang 107) và chuyên đề cải cáchhành chính ( trang 174)

Hai là, tài liệu bồi dưỡng ngạch chuyên viên ở một số nội dung chưađược sửa đổi, cập nhật kịp thời, nhiều nội dung còn lan man, dàn trãi, thiếutính hệ thống, logic của vấn đề Trên thực tế một số chuyên đề trong giáo

trình sao chép luật, nghị định, thông tư…nên nội dung bên trong không đảmbảo tính ổn định do dễ bị lạc hậu so với qui định hiện hành, đề mục khôngphù hợp với nội dung diễn giải, chẳng hạn như mục 2.3.1 (tr 64 quyển 1) “Tiền lương của công chức”

Ba là, kết cấu nội dung chương trình chưa phù hợp với đa số đối tượnghọc viên mà chủ yếu là đối tượng ở cấp huyện hay sở, ban, ngành… Trênthực tế, học viên chỉ quan tâm đến những vấn đề liên quan thực tiễn công táccủa họ cho nên hạn chế sự thu hút vào bài giảng Ngoài ra phân bổ thời giancho một số bài chưa phù hợp, chưa căn cứ thực tế vào nội dung từng bài, nhất

là các bài ở phần I “ kiến thức chung” theo quy định giảng 12 tiết, nhưng sovới thực tế cần giảm mỗi chuyên đề 4 tiết thảo luận, và các chuyên đề kỹ năngcũng vậy (mỗi chuyên đề kỹ năng giảm 4 tiết) Như vậy, vừa bảo đảm cân đốinhững kiến thức cơ bản và kỹ năng, đồng thời vẫn bảo đảm quỹ thời giantrong khung chương trình 2 tháng Điều quan trọng hơn là đáp ứng được yêucầu của người học hiện nay

Để khắc phục những tồn tại, hạn chế nêu trên, bản thân cần tập trung một

số gỉải pháp như sau :

Thứ nhất, cần điều chỉnh những nội dung trùng lặp, phân bố bài giảngsao cho phù hợp với đặc điểm của từng chuyên đề, để từ đó có thể tập trungthời lượng vào những nội dung khác thiết thực hơn

Thứ hai, xây dựng nội dung theo tính hệ thống, không dàn trãi Đối vớicác văn bản pháp luật cụ thể chỉ nêu khái quát không nên chi tiết, cụ thể củapháp lệnh, thông tư hay nghị định… dễ dẫn đến tình trạng lạc hậu

Thứ ba, để chương trình có thể phù hợp với đa dạng đối tượng người họcthì nên soạn giảng giáo trình đối công chức cấp xã sau tuyển dụng riêng, đối vớicông chức các sở, ngành riêng vì mỗi đối tượng có thể có những qui định riêng.Thứ tư, về nội dung các bài học, cần được đính chính khi tái bản vì trong

quá trình giảng dạy chúng tôi phát hiện được trong giáo trình có một số thiếu

sót, không chính xác Nếu không sửa chữa thì học viên sẽ hiểu sai, không hiểuhoặc lúng túng trong học tập, nghiên cứu

Thứ năm, về câu hỏi thảo luận, tôi thấy điểm mới của chương trình lần

này là ra câu hỏi thảo luận và giới thiệu tài liệu tham khảo sau mỗi bài Tuynhiên, phần câu hỏi thảo luận chủ yếu là học viên trình bày, nêu lại nhữngkiến thức đã học, rất ít yêu cầu liên hệ thực tiễn Thiết nghĩ cần ra câu hỏi gắnvới liên hệ thực tiễn để một mặt việc kiểm tra đánh giá khách quan hơn, mặtkhác, người học thấy lý luận gắn với thực tiễn, học tập là có ích, thiết thực,không xa rời cuộc sống, góp phần nâng cao thực thi công vụ

Nhìn chung, qua việc soạn, giảng chương trình bồi dưỡng ngạch chuyênviên, bản thân cũng xin mạnh dạn đề xuất những tồn tại, hạn chế và gỉai phápnêu trên để chương trình, ngày càng hoàn thiện hơn góp phần vào công cuộcđào tạo bồi dưỡng cán bộ, công chức của Thành phố đạt hiệu quả và cũngnhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ được giao trong công tác giảng dạy củatrường ĐTCB Lê Hồng Phong Hà Nội /

MỘT VÀI SUY NGHĨ VỀ SOẠN GIẢNG CHƯƠNG TRÌNH

BỒI DƯỠNG CHUYÊN VIÊN MỚI

Nguyễn Tiến Việt Khoa Nhà nước và Pháp luật

Chương trình bồi dưỡng ngạch chuyên viên mới được ban hành theoQuyết định số 900/QĐ-BNV ngày 06 tháng 8 năm 2013 của Bộ trưởng BộNội vụ Cấu trúc của chương trình gồm 3 phần: kiến thức chung; kiến thứcquản lý nhà nước theo ngành và lãnh thổ; kỹ năng

Phần kiến thức chung gồm có 8 chuyên đề, cụ thể tên các chuyên đề :

- Quản lý tài chính trong các cơ quan hành chính nhà nước

- Hệ thống thông tin trong quản lý nhà nước

- Cải cách hành chính nhà nước

Phần kiến thức quản lý nhà nước theo ngành và lãnh thổ gồm có 1chuyên đề: Tổng quan quản lý nhà nước theo ngành và lãnh thổ

Phần kỹ năng bao gồm có 7 chuyên đề, cụ thể tên các chuyên đề:

- Quản lý thời gian

- Kỹ năng giao tiếp

- Quản lý hồ sơ

- Kỹ năng làm việc nhóm

- Kỹ năng soạn thảo văn bản

- Kỹ năng viết báo cáo

- Kỹ năng thu thập và xử lý thông tin

Sau 3 năm tham gia soạn giảng một số chuyên đề trong chương trình, tôinhận thấy:

Thứ nhất: Về nội dung, Chương trình bồi dưỡng cơ bản đã trang bị cho học

viên những kiến thức chung về Nhà nước và quản lý hành chính nhà nước

Thứ hai: Tăng thời gian rèn luyện những kỹ năng cơ bản trong thực thi

công vụ cho đối tượng là cán bộ, công chức, viên chức

Thứ ba: Thời gian bồi dưỡng được rút ngắn hơn so với chương trình trước

đây, đã tạo điều kiện thuân lợi cho đối tượng tham gia học tập trong điều kiện vừahọc vừa phải giải quyết những công việc thường xuyên ở cơ quan, đơn vị mình

Để soạn giảng tốt những chuyên đề trong chương trình bồi dưỡngngạch chuyên viên mới, tôi mạnh dạn đưa ra một vài ý kiến như sau:

Thứ nhất: Các chuyên đề trong chương trình bồi dưỡng ngạch chuyên

viên là những chuyên đề liên quan đến rất nhiều những vấn đề thực tiễn trongnhững hoạt động quản lý nhà nước, điều này đòi hỏi người giảng viên khisoạn giảng cần đưa nhiều vấn đề thực tiễn vào bài soạn Chính vì vậy, ngườigiảng viên cần đầu tư rất nhiều thời gian, công sức để tìm hiểu, nghiên cứu,đánh giá và đúc kết thực tiễn

Thứ hai, Các chuyên đề trong chương trình đề cập đến tất cả các lĩnh vực

quản lý hành chính nhà nước Để truyền tải những kiến thức trên, đồng nghĩavới việc giảng viên phải đọc một khối lượng văn bản rất lớn, đặc biệt là cácvăn bản quy phạm pháp luật Trong thực tế những văn bản này được sửa đổi,

bổ sung thường xuyên Vì vậy, giảng viên cần cập nhật thường xuyên, để kịpthời bổ sung vào bài giảng

Thứ ba, ngoài phương pháp truyền thống là thuyết trình, giảng viên nên

sử dụng nhiều phương pháp giảng dạy khác, đặc biệt là các phương phápgiảng dạy tích cực Nhằm giúp học viên thuận lợi trong việc tiếp cận nhữngkiến thức về quản lý hành chính nhà nước trong bài giảng

Thứ tư: Khi giảng các chuyên đề trong phần kỹ năng, giảng viên nên kết

hợp một cách hợp lý giữa lý luận với thực tiễn Giảng viên có thể cho họcviên thực hiện các bài tập xen kẽ với phần lý thuyết Không nên truyền tải lýthuyết cả một buổi hay một ngày sau đó mới cho học viên làm bài tập Có thể cứmỗi một tiết lý thuyết là một tiết bài tập Vì đây là những chuyên đề kỹ năng,người giảng viên nên chú trọng nhiều đến phần bài tập, nghĩa là học viên cầnthực hành nhiều Nếu học viên chỉ nghe giảng viên truyền đạt lý thuyết thì khó

có thể có được kỹ năng Học viên nên thực hành càng nhiều càng tốt

Thứ năm: Khi giảng các chuyên đề, giảng viên cần lấy học viên làm

trung tâm, nên giành nhiều thời gian cho học viên trao đổi, phát biểu ý kiến.Giảng viên gần như có vai trò hướng dẫn

Thứ sáu: Ngoài những bài tập đã có ở trong tài liệu bồi dưỡng chương

trình chuyên viên mới, giảng viên cần thiết kế thêm một số bài tập khác đểhọc viên thực hành Giảng viên cần tìm hiểu, nghiên cứu một số tình huống

thực tế trong công tác quản lý nhà nước, để tạo những tình huống đó thànhnhững bài tập.

Thứ bảy: Các chuyên đề trong chương trình bồi dưỡng ngạch chuyên

viên mới ngoài số tiết lý thuyết, còn số tiết thảo luận, thực hành Trong số tiết thảoluận, thực hành giảng viên cần xây dựng các câu hỏi thảo luận gợi mở vấn đềnghiên cứu phù hợp với ngạch chuyên viên Cuối mỗi chuyên đề trong chươngtrình đều đã có sẵn câu hỏi thảo luận, nhưng một số câu hỏi thảo luận vẫn chỉmang nội dung ôn tập lại kiến thức mà giảng viên đã trình bày ở phần lý thuyết

Do vậy, giảng viên không nên sử dụng những câu hỏi này trong phần thảo luận,

mà cần xây dựng thêm một số câu hỏi có tính chất gợi mở vấn đề nghiên cứu liênquan đến nội dung chuyên đề giảng dạy để sử dụng trong phần thảo luận

Thứ tám: Theo như cách phân lịch hiện nay, giảng viên sẽ lên lớp đủ số

tiết lý thuyết, sau đó sẽ thực hiện số tiết thảo luận, thực hành Sẽ hiệu quảhơn, nếu như giảng viên linh hoạt lồng ghép thảo luận, thực hành vào trongphần lý thuyết Điều này sẽ giúp cho học viên đỡ căng thẳng, mệt mỏi, tránhtình trạng nhàm chán

Trên đây là một vài suy nghĩ của tôi về soạn giảng chương trình bồi dưỡngngạch chuyên mới Rất mong ý kiến đóng góp, bổ sung của các đồng chí

ĐÔI ĐIỀU SUY NGHĨ VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

SOẠN, GIẢNG CHƯƠNG TRÌNH BỒI DƯỠNG CHUYÊN VIÊN Ở TRƯỜNG ĐTCB LÊ HỒNG PHONG - THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Trần Huyền Phương Khoa Dân vận

Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng đã từng nói: "Dạy học là một nghề sángtạo bậc nhất trong các nghề sáng tạo vì nó sáng tạo ra những con người sángtạo" Điều đó cho thấy, giảng dạy giữ vai trò cực kỳ quan trọng trong quátrình đào tạo, bồi dưỡng

Chúng ta đều biết rằng, trong chương trình bồi dưỡng chuyên viên thìđối tượng người học ở đây chủ yếu là công chức được tuyển dụng trong kỳ