LỜI NÓI ĐẦUDù trong thời đại nào thì kỹ thuật cũng đóng vao trò hết sức quan trọng.Trong thời buổi công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước hiện nay thì các nghành kỹthuật càng thể hiện vai
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU 4
PHẦN I:GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN CƠ ĐIỆN TỬ ASO 5
I GIỚI THIỆU CHUNG 5
II CƠ CẤU TỔ CHỨC 6
III LĨNH VỰC HOẠT ĐỘNG 6
IV MỘT SỐ SẢN PHẨM 6
PHẦN II:TÌM HIỂU LINH KIỆN ĐIỆN TỬ 8
I ĐIỆN TRỞ 8
II MỎ HÀN 10
III THYRISTOR 12
IV ĐỒNG HỒ VẠN NĂNG 14
V TRIÁC 15
VI KHUẾCH ĐẠI DÙNG VI MẠCH THUẬT TOÁN (OA) 16
VII ĐIỐT 17
VIII TRANZITO 19
IX TỤ ĐIỆN 20
X CUỘN CẢM 22
PHẦN III:TỦ NẠP ẮC QUY VÀ CẤP ĐIỆN MỘT CHIỀU 23
I GIỚI THIỆU TỦ NẠP ẮC QUY VÀ CẤP NGUỒN MỘT CHIỀU AQD110/30 23
II CÁC ĐIỀU KIỆN BẢO HÀNH – BẢO QUẢN THIẾT BỊ 25
III QUY TRÌNH VẬN HÀNH TỦ MỘT CHIỀU 26
IV CÁC BẢN VẼ KỸ THUẬT 28
V MỘT SỐ HÌNH ẢNH MẪU CỦA SẢN PHẨM 29
PHẦN VI:TỦ MẠ ĐIỆN THANH CÁI KỸ THUẬT SỐ 32
I GIỚI THIỆU TỦ MẠ THANH CÁI KỸ THUẬT SỐ 32
II CÁC BẢN VẼ KỸ THUẬT 36
III MỘT SỐ HÌNH ẢNH MẪU CỦA SẢN PHẨM 37
PHẦN VI:KẾT LUẬN 38
Trang 3NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP Công ty cổ phần cơ điện tử ASO
Địa chỉ : Km 15 – Quốc lộ 3 – Tân Quang –TX Sông Công – Tỉnh Thái Nguyên Điện Thoại: 0280 3645669
Fax: 0280 3645667
NHẬN XÉT
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Thái nguyên , ngày, … tháng, … năm 2013
Cơ sở thực tập
Trang 4NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
ThS Nguyễn Tuấn Anh
NHẬN XÉT
………
………
………
………
………
………
………
………
………
ĐIỂM BÁO CÁO ………
………
………
Thái nguyên, ngày, … tháng, … năm 2013
Giáo viên hướng dẫn
Trang 5LỜI NÓI ĐẦU
Dù trong thời đại nào thì kỹ thuật cũng đóng vao trò hết sức quan trọng.Trong thời buổi công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước hiện nay thì các nghành kỹthuật càng thể hiện vai trò then chốt của nó trong hoạt động sản xuất đặc biệt làngành Điện – Điện Tử
Là sinh viên Khoa điện tử chúng em đã có được những kiến thức lý thuyết tạiTrường ĐH Kĩ Thuật Công Nghiệp – ĐH Thái Nguyên, song “học phải đi đôi vớihành” vì vậy được sự tạo điều kiện của các thầy cô trong Khoa Điện, Khoa Điện Tử,nhóm sinh viên chúng em đã được thực tập tại Công ty cổ phần cơ điện tử ASO đểkết hợp giữa kiến thức đã học và thực tiễn trong công việc
Trong thời gian thực tập tại Công ty được sự hướng dẫn tận tình của cácthầy cô trong Khoa Điện tử và sự hướng dẫn của các anh, các chú, các bác đặc biệt
là anh Phạm Văn Minh , chúng em đã kết thúc đợt thực tập an toàn và thu đượcnhiều kiến thức và kinh nghiệm bổ ích Tất cả sẽ tạo tiền đề cho thời gian học tậpcòn lại cũng như quá trình công tác sau này khi ra trường của mỗi sinh viên
Nội dung thực tập:
- Tìm hiểu về công ty ASO
- Tìm hiểu và kiểm tra các thiết bị và linh kiện điên tử
- Tham khảo các bo mạch các hệ thống đang lắp đặt tại công ty
- Đọc hiểu bản vẽ:
1) Hệ thông nạp ắc quy tự động và cấp nguồn 1 chiều
2) Tủ mạ điện thanh cái kỹ thuật số
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song do thời gian và kinh nghiệm thực tế cònnhiều hạn chế nên trong quá trình thực tập không thể tránh khỏi những thiếu sót
Vì vậy chúng em kính mong được sự đóng góp của thầy cô, các chú và các anhtrong công ty
Thái nguyên , ngày, … Tháng, … năm 2013
Nhóm sinh viên
Trang 6PHẦN I GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN CƠ ĐIỆN TỬ ASO
I GIỚI THIỆU CHUNG
Logo Công ty cổ phần Cơ điện tử ASO Giới thiệu
Công ty cổ phần Cơ điện tử ASO hoạt động trong lĩnh vực cơ điện tử phục
vụ quá trình tự động hóa xí nghiệp công nghiệp Công ty đã đầu tư xây dựng cơ sởsản xuất và văn phòng làm việc trên diện tích 7000m2Tại Tân Quang – TX SôngCông–Thái Nguyên
Công ty có đội ngũ cán bộ kỹ thuật giàu kinh nghiệm, bao gồm các PGS,Tiến sỹ, Thạc sỹ, Kỹ sư thuộc các chuyên ngành Tự động hóa, Kỹ thuật điện tử,Điện tử viễn thông, Công nghệ thông tin và Cơ khí chế tạo máy Công ty còn nhậnđược sự hợp tác của các nhà khoa học kỹ thuật đến từ Trường ĐH Kĩ thuật Côngnghiệp Thái Nguyên
Với phương châm phát triển sản phẩm mang thương hiệu Việt đáp ứng nhucầu ngày càng phát triển của sản xuất công nghiệp trong nước Công ty đã nghiêncứu - thiết kế - chế tạo và chuyển giao công nghệ thành công nhiều sản phẩm tựđộng hoá như: Hệ thống điện phân dòng điện đến 30kA; Hệ thống kích thích chođộng cơ và máy phát đồng bộ; Hệ thống điều tốc tuabin thuỷ điện; Hệ thống điềukhiển lò hồ quang và đúc thép liên tục cho luyện thép; Hệ thống tuyển than; Hệthống cân băng định lượng; Hệ thống lọc bụi tĩnh điện; Tủ tiết kiệm điện chiếusáng đèn đường; Tủ nạp ắc quy tự động và cấp nguồn một chiều… Các sản phẩmcủa công ty đã có mặt ở nhiều tỉnh thành trong cả nước và đang hướng đến xuấtkhẩu
* Tiêu chí hoạt động của Công ty là: “Chất lượng để tồn tại – Cải tiến để
phát triển - ASO song hành cùng ISO”.
* Địa chỉ trụ sở chính:
Km 15 – Quốc lộ 3 – Tân Quang – TX Sông Công – Tỉnh Thái Nguyên.Điện thoại: 0280 3645669
Trang 7Ngành nghề kinh doanh chính: Dịch vụ nghiên cứu, phát triển, ứng dụngkhoa học kỹ thuật và công nghệ vào sản xuất; Tư vấn thiết kế và chuyển giao côngnghệ trong lĩnh vực tự động hóa, cơ điện tử; Lắp đặt các hệ thống tự động hóa, hệthống đo lường, hệ thống cung cấp phân phối điện đến 35kV và các hệ thống cơkhí tự động hóa Kinh doanh các linh kiện điện tử, các loại máy móc, thiết bị tronglĩnh vực sản xuất công nghiệp
II CƠ CẤU TỔ CHỨC
- Hệ thống điều khiển tự động ngành xi măng
- Hệ thống điều khiển tự động ngành luyện kim màu, thiếc, chì, kẽm, đồng
- Hệ thống điều khiển tự động ngành thép
- Các hệ thống khởi động và bảo vệ động cơ điện
- Lắp đặt các thiết bị, hệ thống truyền tải và phân phối điện
IV MỘT SỐ SẢN PHẨM
*Điều khiển truyền động
- Hệ thống điều khiển đúc thép liên tục
- Hệ thống kích từ động cơ và máy phát đồng bộ
- Tủ điều tốc tuabin thủy điện ASG5000
- Hệ thống kích từ máy phát kỹ thuật số AEG500
* Hệ thồng lọc bụi
- Hệ thống lọc bụi tĩnh điện
* Cân băng định lượng
- Bộ điều khiển cân băng định lượng AWE12
- Hệ thống cân băng định lượng
Trang 8* Phần mềm điều khiển giám sát
- Phần mềm điều khiển lò hồ quang
- Phần mềm giám sát dữ liệu lò cao
- Phần mềm điều khiển động cơ không đồng bộ
- Phần mềm Scada phân xưởng nghiền thô - nghiền mịn
- Phần mềm cân băng
- Phần mềm điều khiển Robo
- Phần mềm giám sát trạm tuyển than
* Hệ thống tủ phân phối điện
- Tủ nạp ắc quy và cung cấp nguồn một chiều
- Tủ tiết kiệm điện chiếu sáng đèn đường
- Hệ thống chỉnh lưu điện phân
* Các sản phẩm khác
- Hệ thống tự động ổn định dòng điện một chiều cho bể điện phân
- Hệ thống tự động ổn định áp lực bơm nước
Trang 9PHẦN II TÌM HIỂU LINH KIỆN ĐIỆN TỬ
I ĐIỆN TRỞ
1 Khái niệm về điện trở
Điện trở là gì ? Ta hiểu một cách đơn giản - Điện trở là sự cản trở dòng điệncủa một vật dẫn điện, nếu một vật dẫn điện tốt thì điện trở nhỏ, vật dẫn điện kémthì điện trở lớn, vật cách điện thì điện trở là vô cùng lớn
2 Điện trở trong thiết bị điện tử
a) Hình dáng và ký hiệu :
Hình dạng của điện trở trong các thiết bị đện tử
Ký hiệu của điện trở trên các sơ đồ nguyên lý
b) Cách ghi trị số của điện trở:
Các điện trở có kích thước nhỏ được ghi trị số bằng các vạch mầu theo mộtquy ước chung của thế giới.( xem hình ở trên ) Các điện trở có kích thước lớn hơn
từ 2W trở lên thường được ghi trị số trực tiếp trên thân Ví dụ như các điện trởcông suất, điện trở sứ
Trở sứ công xuất lớn , trị số được ghi trực tiếp
3 Cách đọc trị số điện trở bằng vạch màu
Đen 0 Xanh lá 5
Nâu 1 Xanh lam 6
Trang 10Đỏ 2 Tím 7
Cam 3 Xám 8
Vàng 4 Trắng 9
* Cách đọc điện trở 4 vạch màu:
*Cách đọc điện trở 5 vạch màu:
Trang 11II MỎ HÀN
Là dụng cụ quen thuộc dùng để nung chảy vật liệu hàn (chì, thiếc…) tạothành mối hàn hoặc loại bỏ mối hàn với sự giúp đỡ của hút chì Có nhiều loại vớicông suất khác nhau Tuy nhiên do là thiết bị dùng nhiệt nên nếu không cẩn thạnthì mỏ hàng chính là tác nhân phá hủy linh kiện
1 Mỏ hàn xung:
- Cơ chế hoạt động của nó là dòng điện ra ở 2 đầu dây biến thế có cường độrất lớn hiệu điện thế nhỏ cỡ 1v hay nhỏ hơn để đốt dây đồng
- Ưu điểm: Rẻ tiền, Nóng nhanh
- Nhược điểm: Nặng, dễ rung tay, khó hàn đặc biệt là các mối hàn nhỏ
2 Mỏ hàn nhiệt:
- Dùng mỏ hàn điện sử dụng điện trở đốt nóng Công suất thông thường của
mỏ hàn khoảng 40W
Trang 123 Mỏ hàn hơi:
Các mỏ hàn hơi thường có cấu tạo theo kiểu hút khí, gồm hai ống dẫn oxy
và khí nhiên liệu, hai khí được đưa vào buồng hòa trộn, phía ngoài có hai van điềuchỉnh lượng khí oxy và khí nhiên liệu Hỗn hợp khí sau khi được hòa trộn đượccung cấp qua ống trộn và theo ống dẫn ra đầu mỏ hàn
III THYRISTOR
Thyristor là phần tử bán dẫn cấu tạo từ bốn lớp bán dẫn,ví dụ như
P-N-P-N, tạo ra ba lớp tiếp giáp P-N: J1,J2,J3
Thyristor có ba cực: anode (A), catode (K) và cực điều khiển (G) như được
biểu diễn trong hình vẽ
1 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của Thyristor
Thyristor có cấu tạo gồm 4 lớp bán dẫn ghép lại tạo thành hai Transistor mắcnối tiếp, một Transistor thuận và một Transistor ngược (như sơ đồ tương đương ởtrên) Thyristor có 3 cực là Anot, Katot và Gate gọi là A-K-G, Thyristor là Diode
có điều khiển , bình thường khi được phân cực thuận, Thyristor chưa dẫn điện, khi
có một điện áp kích vào chân G => Thyristor dẫn cho đến khi điện áp đảo chiềuhoặc cắt điện áp nguồn Thyristor mới ngưng dẫn
Trang 13
2 Đo kiểm tra Thyristor
Đặt động hồ thang x1W , đặt que đen vào Anot, que đỏ vào Katot ban đầukim không lên, dùng Tovit chập chân A vào chân G => thấy đồng hồ lên kim , sau
đó bỏ Tovit ra => đồng hồ vẫn lên kim => như vậy là Thyristor tốt
3 Ứng dụng
Thyristor chủ yếu được sử dụng ở những ứng dụng yêu cầu điện áp và dòngđiện lớn, và thường được sử dụng để điều khiển dòng xoay chiều AC (Alternatingcurrent), vì sự thay đổi cực tính của dòng điện khiến thiết bị có thể đóng một cách
tự động( được biết như là quá trình Zero Cross-quá trình đóng cắt đầu ra tại lân cậnđiểm 0 của điện áp hình sin)
Trang 14IV ĐỒNG HỒ VẠN NĂNG
Đồng hồ vạn năng hay vạn năng kế là một dụng cụ đo lường điện có nhiềuchức năng Các chức năng cơ bản là ampe kế, vôn kế, và ôm kế, ngoài ra có một sốđồng hồ còn có thể đo tần số dòng điện, điện dung tụ điện, kiểm tra bóng bán dẫn(transitor)
Có 2 loại đồng hồ vạn năng là:
- Đồng hồ đo điện vạn năng VOM
- Đồng hồ đo điện tử DMM
1 Đồng hồ đo điện vạn năng VOM :
* Cấu tạo: VOM dựa trên thành phần cơ bản là cơ cấu từ điện
– Cấu tạo gồm 2 phần chính: Bộ phận hiển thị và Mạch đo Ngoài ra còn cómạch phân tầm để thích hợp với các mức đo khác nhau VOM thuộc loại đồng hồ
đo tương tự vì mạch đo và sự chỉ thị kết quả dưới dạng liên tục không gián đoạn
* Sử dụng đồng hồ VOM:
Đồng hồ vạn năng (VOM) là thiết bị đo không thể thiếu được với bất kỳ một
kỹ thuật viên điện tử nào, đồng hồ vạn năng có 4 chức năng chính là:
- Đo điện trở
- Đo điện áp DC
- Đo điện áp AC
- Đo dòng điện
Trang 15V TRIÁC
1 Cấu tạo, nguyênl ý làm việc
Triác có cấu trúc giống như hai Thyristo mắc song song ngược, có chungcực điều khiển Do vậy ta không phân biệt Anốt, Katốt mà A1, A2 vừa đóng vaitrò Anốt vừa đóng vai trò Katốt, tuỳ thuộc vào điện áp phân cực UA1A2
Nhận xét:
- Triác có khả năng dẫn điện theo cả hai chiều
- Cũng như Thyristo, Triác có thể được kích mở bằng hai phương pháp
đó là phương pháp kích mở bằng điện áp thuận (IG = 0) và phươngpháp kích mở bằng dòng điều khiển Ig≠0
Do có tính dẫn điện theo cả hai chiều nên nó thường được dùng trong các mạchbiến đổi điện áp xoay chiều thành xoay chiều
- Đặc tuyếnV-A: gồm hai phần đối xứng nhau qua gốc toạ độ 0
2 Ứng dụng
Trang 16- Mạch biến đổi xoay chiều: xoay chiều công suất nhỏ.
- Mạch biến đổi xoay chiều: xoay chiều công suất lớn
VI KHUẾCH ĐẠI DÙNG VI MẠCH THUẬT TOÁN (OA)
1 Khái niệm chung
Danh từ "Khuếch đại thuật toán" (OA-OperationalAmplifier) thuộc về bộkhuếch đại dòng một chiều có hệ số khuếch đại lớn,có hai đầu vào vi sai và mộtđầu ra chung
Trong đó:
Trang 172 Đặc tuyến truyền đạt:
ura = f(uvào)
3 Một số ứng dụng của KĐTT
- Mạch khuếch đại đảo - Mạch khuếch đại cộng không đảo
- Mạch khuếch đại không đảo - Mạch khuếch đại trừ
- Mạch khuếch đạicộng đảo - Mạch tích phân
Trang 182 Cách kiểm tra Đi ốt bằng đồng hồ vạn năng
Đặt đồng hồ ở thang x 1Ω , đặt hai que đo vào hai đầu Diode (đo 2 lần đảo chiều kim )
- Nếu Kim lên và kim không lên thì Điot tốt, trường hợp kim lên thì que đen
là anot (P) que đỏ là catot (N) bởi vì que đỏ nối với cực âm của pin que đen nối vớicực dương của pin
- Nếu đo cả hai chiều kim lên = 0Ω => là Diode bị chập
- Nếu đo thuận chiều mà kim không lên => là Diode bị đứt
3 Một số loại điôt
Trang 19- điôt zener - điôt xung - điôt biến dung
- điôt thu quang - điôt tách sóng
- điôt phát quang - điốt nắn điện
VIII TRANZITO
1 Cấu tạo
Cũng giống như điốt, tranzito được tạo thành từ hai chất bán dẫn điện Khi ghép một bán dẫn điện âm nằm giữa hai bán dẫn điện dương ta được một PNP tranzitor Khi ghép một bán dẫn điện dương nằm giữa hai bán dẫn điện âm ta đượcmột NPN tranzitor
Mỗi tranzito đều có ba cực:
1 Cực gốc (base)
Trang 20và tạo dao động.Tranzitor cũng thường được kết hợp thành mạch tích hợp (IC),có thể tích hợp tới một tỷ tranzitor trên một diện tích nhỏ.
3 Cách đo
- Xác định các chân B của tranzitor :
+ Bước 1: vặn đồng hồ về thang đo x1 ohm
+ Bước 2: đo ngẫu nhiên 3 cặp của tranzitor rồi đảo chiều lại que đo
+ Bước 3: ghi nhớ 2 cặp chân mà ta đo đc một giá tri ohm nhất định, giá trị 2cặp chân này có giá trị bằng nhau lúc này ta thấy 2 cặp chân đó có 1 chân chung,
và chân chung đó là chân B của tranzitor đó bây giờ xảy ra 2 trường hợp
trường hợp 1: chân chung mà ta xác định được là que đen thì ta xác định được con tranzitor này là loại tranzitor NPN tức là tranzitor ngược
trường hợp 2: khi chân chung ta xác định được là que đỏ, ta xác định được con tranzitor này là loại PNP tức là tranzitor thuận
- Xác định 2 chân C và E còn lại của tranzitor
+ Bước 1: vặn thang đo về thang 10k
+ Bước 2: đo 2 chân cò lại và đảo chiều que đo lúc này xảy ra 2 trường hợp
đó là một chiều kim đồng hồ chỉ trị số ohm nào đó, còn chiều còn lại kim chỉ vô cùng lần kim chỉ vô cùng bỏ qua, chiều que đo kim đồng hồ chỉ trị số ohm nào đó,lúc này xảy ra 2 trường hợp:
Trường hợp 1: nếu ở trên ta xác định được tranzitor ở trên là loại NPN thì que đỏ lúc này là chân C, còn que đen là chân E
Trường hợp 2: nếu ở trên ta xác định được tranzitor ở trên là loại PNP thì que đỏ lúc này là chân E, còn que đen lúc này là chân C
IX TỤ ĐIỆN
1 Cấu tạo của tụ điện
Cấu tạo của tụ điện gồm hai bản cực đặt song song, ở giữa có một lớp cách
Trang 21Người ta thường dùng giấy, gốm , mica, giấy tẩm hoá chất làm chất điện môi và tụ điện cũng được phân loại theo tên gọi của các chất điện môi này như Tụ giấy, Tụ gốm, Tụ hoá.
2 Cách đọc giá trị điện dung trên tụ điện
+ Với tụ hoá : Giá trị điện dung của tụ hoá được ghi trực tiếp trên thân tụ
+ Với tụ giấy , tụ gốm : Tụ giấy và tụ gốm có trị số ghi bằng ký hiệu
Cách đọc : Lấy hai chữ số đầu nhân với 10(Mũ số thứ 3 )
3 Phân loại tụ điện
+ Tụ giấy, Tụ gốm, Tụ mica (Tụ không phân cực )
+ Tụ hoá (Tụ có phân cực )
+ Tụ xoay
4 Ứng dụng của tụ điện
* Tụ điện trong mạch lọc nguồn.
* Tụ điện trong mạch dao động đa hài tạo xung vuông
Trang 22X CUỘN CẢM
- Cấu tạo của cuộn cảm: Cuộn cảm gồm một số vòng dây quấn lại thành nhiều vòng, dây quấn được sơn emay cách điện dây có thể là không khí, hoặc là vật liệu dẫn từ như Ferrite hay lõi thép kỹ thuật, lõi cuộn
Ký hiệu cuộn dây trên sơ đồ :
L1 là cuộn dây lõi không khí
L2 là cuộn dây lõi ferit
L3 là cuộn dây có lõi chỉnh
L4 là cuộn dây lõi thép kỹ thuật
- Ứng dụng của cuộn cảm
+ Loa (Speaker), Micro, Rơ-le (Relay) …