Thực thi pháp luật về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất qua thực tiễn tại thị xã Sơn Tây thành phố Hà Nội

Nội dung chủ yếu của pháp luật về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtError!. Thực thi pháp luật và đặc điểm của thực thi pháp luật về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất .... Đi

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

NGUYỄN HUY CẬN

THùC THI PH¸P LUËT VÒ QUY HO¹CH, KÕ HO¹CH Sö DôNG §ÊT QUA THùC TIÔN

T¹I THÞ X· S¥N T¢Y THµNH PHè Hµ NéI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2016

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

NGUYỄN HUY CẬN

THùC THI PH¸P LUËT VÒ QUY HO¹CH, KÕ HO¹CH Sö DôNG §ÊT QUA THùC TIÔN

T¹I THÞ X· S¥N T¢Y THµNH PHè Hµ NéI

Chuyên ngành: Luật Kinh tế

Mã số: 60 38 01 07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS DOÃN HỒNG NHUNG

HÀ NỘI - 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội

Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi

có thể bảo vệ Luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

NGƯỜI CAM ĐOAN

Nguyễn Huy Cận

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa

Lời cam đoan

Mục lục

MỞ ĐẦU 5

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUY HOẠCH

KẾ HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT VÀ PHÁP LUẬT VỀ QUY

HOẠCH, KẾ HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤTError! Bookmark not defined

1.1 Khái niệm, đặc điểm, mục đích, mục tiêu và nguyên tắc của

quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Error! Bookmark not defined

1.1.1 Khái niệm quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtError! Bookmark not defined

1.1.2 So sánh giữa quy hoạch và kế hoạch sử dụng đấtError! Bookmark not defined

1.1.3 Đặc điểm của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtError! Bookmark not defined

1.1.4 Mục đích, mục tiêu của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtError! Bookmark not defined

1.1.5 Các nguyên tắc cơ bản của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtError! Bookmark not defined 1.2 Những vấn đề chung về pháp luật quy hoạch , kế hoạch sử

dụng đất Error! Bookmark not defined

1.2.1 Vai trò của pháp luật quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtError! Bookmark not defined

1.2.2 Sự cần thiết quy định pháp luật đối với quy hoạch , kế hoạch sử

dụng đất Error! Bookmark not defined

1.2.3 Đặc điểm của pháp luật về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtError! Bookmark not defined

1.2.4 Nội dung chủ yếu của pháp luật về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtError! Bookmark not defined

1.2.5 Thực thi pháp luật và đặc điểm của thực thi pháp luật về quy

hoạch, kế hoạch sử dụng đất Error! Bookmark not defined

1.3 Sơ lược lịch sử phát triển về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

ở Việt Nam Error! Bookmark not defined

1.3.1 Giai đoạn trước năm 1980 Error! Bookmark not defined

1.3.2 Giai đoạn từ năm 1981 đến trước năm 1986Error! Bookmark not defined

1.3.3 Giai đoạn từ năm 1987 đến trước năm 1993Error! Bookmark not defined

1.3.4 Giai đoạn từ năm 1993 đến trước năm 2003Error! Bookmark not defined

1.3.5 Giai đoạn từ năm 2003 đến trước năm 2013Error! Bookmark not defined

1.3.6 Giai đoạn từ năm 2013 đến nay Error! Bookmark not defined

1.4 Kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới và một số gợi

mở cho Việt Nam Error! Bookmark not defined

1.4.1 Kinh nghiệm của Trung Quốc về quy hoạch đô thịError! Bookmark not defined

1.4.2 Kinh nghiệm của Singapore về quy hoạch đô thị Error! Bookmark not defined

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined

Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ QUY HOẠCH , KẾ HOẠCH

SỬ DỤNG ĐẤT QUA THỰC TIỄN TH ỰC THI TẠI THỊ XÃ SƠN

TÂY THÀNH PHỐ HÀ NỘI Error! Bookmark not defined

2.1 Quy định của pháp luật về quy hoạch , kế hoạch sử dụng đất

theo Luật đất đai năm 2013 Error! Bookmark not defined

2.1.1 Các nguyên tắc và căn cứ lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtError! Bookmark not defined

2.1.2 Các quy định về quy hoạch , kế hoạch sử dụng đất và kỳ quy

hoạch, kế hoạch sử dụng đất Error! Bookmark not defined

2.1.3 Xây dựng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtError! Bookmark not defined

2.1.4 Công bố quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtError! Bookmark not defined

2.1.5 Thực hiện và quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtError! Bookmark not defined

2.2 Thực tiễn thực thi pháp luật về quy hoạch, kế hoạch sử dụng

đất trên địa bàn thị xã Sơn Tây thành phố Hà NộiError! Bookmark not defined

2.2.1 Điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội của thị xã Sơn Tây tác động

đến việc thực thi pháp luật về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtError! Bookmark not defined

2.2.2 Tình hình th ực thi việc quy hoạch , kế hoạch đất tại thị xã Sơn

Tây thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined

2.2.3 Những tồn tại , hạn chế tro ng việc thực thi pháp luật về quy

hoạch, kế hoạch sử dụng đất Error! Bookmark not defined

2.2.4 Nguyên nhân của những tồn tại , hạn chế trong việc lập và thực

hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Error! Bookmark not defined

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined

Chương 3: HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUY HOẠCH , KẾ

HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT Ở VIỆT NAM QUA THỰC TIỄN

THỰC THI TẠI THỊ XÃ SƠN TÂY, THÀNH PHỐ HÀ NỘIError! Bookmark not defined 3.1 Yêu cầu nâng cao chất lượng thực thi pháp luật về quy

hoạch, kế hoạch sử dụng đất trong giai đoạn hiện nayError! Bookmark not defined

3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng thực thi pháp luật quy hoạch,

kế hoạch sử dụng đất trong giai đoạn hiện nayError! Bookmark not defined

3.2.1 Hoàn thiện pháp luật về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtError! Bookmark not defined

3.2.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả thự c thi pháp luật về quy hoạch , kế

hoạch sử dụng đất trên địa bàn thị xã Sơn Tây thành phố Hà NộiError! Bookmark not defined TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 9

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của việc nghiên cứu luận văn

Đất đai là một loại tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá của quốc gia, là

tư liệu sản xuất đặc biệt, là địa bàn phân bố dân cư, là bộ phận cấu thành nên lãnh thổ quốc gia Việt Nam, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là nơi diễn ra tất cả các hoạt động sống của con người và động thực vật Có vai trò to lớn về mọi mặt trong đời sống kinh tế, chính trị, xã hội của con người, nhưng đất đai ngày càng cạn kiệt, suy thoái.Việc sử dụng đất tại Việt Nam hiện nay chưa hợp

lý, chưa phát huy được hết vai trò của đất đai Trong giai đoạn phát triển kinh tế,

xã hội hiện nay, bình ổn quan hệ đất đai là góp phần bình ổn các quan hệ xã hội Nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất vì thế đã và đang trở thành vấn đề cấp thiết của xã hội Trong đó xây dựng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một hoạt động cơ bản trong quá trình quản lý nhà nước về đất đai Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là công cụ để Nhà nước quản lý đất đai được thống nhất, là phương tiện để Nhà nước tiếp tục khẳng định và thực hiện quyền định đoạt đối với đất đai, giúp Nhà nước lựa chọn được phương án sử dụng đất đạt hiệu quả cao nhất về kinh

tế-xã hội, môi trường-sinh thái, an ninh - quốc phòng… có ý nghĩa pháp lý và vai trò như vậy, nhưng hoạt động xây dựng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hiện nay đang còn nhiều hạn chế, bất cập ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả quản lý và sử dụng đất Pháp luật về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã đến lúc cần được đổi mới để điều chỉnh có hiệu quả các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Luật đất đai năm 2013 đã có những thay đổi quan trọng trong đó có quy định về quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất Điều này nhằm đảm bảo sự bắt kịp của quy định trong Luật đất đai với các biến đổi về cơ cấu kinh tế xã hội và nhu cầu phá t triển việc sử dụng đất cho các mục đích phát triển kinh tế , phục vụ xây dựng cơ sở

hạ tầng Vấn đề đất đai, thu hồi đất, quy hoạch sử dụng đ ất đai đang là vấn đề bức xúc trong dư luận , gây ra những phản ứng quyết liệt từ phía người dân mất đất Chính vì lẽ đó, việc sửa đổi, bổ sung quy định về quy hoạch kế hoạch sử dụng đất

có ý nghĩa quan trọng trong giai đoạn hiện nay Tuy nhiên, trên thực tế, những sửa đổi, bổ sung của Luật đất đa i 2013 mặc dù đã tương đối toàn diện nhưng về mặt nào đó vẫn còn nhiều hạn chế , tồn tại nhất định như quy hoạch chưa ổn định , việc thực hiện quy hoạch còn bất cập , chưa tuân thủ chặt chẽ nên có thay đổi liên tục trong quá trình thực hiện , việc phân bổ phạm vi các loại đất chưa thực sự hợp lý , vấn đề bảo vệ đất nông nghiệp , thực hiện triệt để việc chỉ quy hoạch đất không có nhiều lợi ích về sản xuất nông nghiệp vào trong phát triển côn g nghiệp và cơ sở hạ tầng còn chưa thực sự tuân thủ

Thị xã Sơn Tây là một thị xã thuộc Thủ đô Hà Nội , với vị trí quan trọng về kinh tế , văn hóa , xã hội Thị xã Sơn T ây có diện tích 11.346ha, dân số 181.831 người, với đơn vị hành chính gồm 9 phường, 6 xã Trong thời gian gần đây , thị xã Sơn Tây đã có những thay đổi lớn về kinh tế , xã hội, đặc biệt sau giai đoạn sáp nhập vào thành phố Hà Nội Vấn đề đất đai luôn là vấn đề nóng ở một đô thị như Sơn Tây, việc phát triển kinh tế trong giai đoạn vừa qua kéo theo nhu cầu đất phi nông nghiệp cho các dự án công nghiệp - dịch vụ, hạ tầng ngày càng nhiều Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của Thị xã Sơn Tây đã đạt hiệ u quả tốt , nhằm đảm bảo nhu cầu phát triển kinh tế cũng như an ninh quốc phòng Tuy nhiên, qua quá trình thực hiện , vấn đề quy hoạch , kế hoạch sử dụng đất của thị xã Sơn Tây vẫn còn những tồn tại, hạn chế nhất định cần được khắc phục

Đứng trước yêu cầu cấp thiết đó, tôi lựa chọn đề tài “Thực thi pháp luật về

quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất qua thực tiễn tại thị xã Sơn Tây thành phố Hà Nội” làm đề tài cho luận văn thạc sỹ luật học, với mong muốn góp phần hoàn thiện

pháp luật đất đai, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất nói chung, nâng cao hiệu quả của hoạt động xây dựng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nói riêng đáp

ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội thị xã Sơn Tây hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Hoạt động xây dựng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại Việt Nam không còn là vấn đề mới khi nó được ghi nhận là một hoạt động cơ bản của cơ quan quản

lý nhà nước Đã có một số bài viết trên tạp chí, trên báo điện tử về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Song các bài viết này còn mang tính nhỏ, lẻ đề cập những thiếu sót, bất cập, hạn chế của một quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cụ thể ở một địa phương, một dự án nào đó Cho đến nay chưa có một công trình nghiên cứu nào mang tính hệ thống về các quy định của pháp luật quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Có thể kể ra một số công trình nghiên cứu đã được công bố về quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất:

Dự án 3 – Quy hoạch sử dụng đất đai, chương trình hợp tác Việt Nam- Thụy Điển về đổi mới hệ thống địa chính, CPLAR

Trường đại học Nông nghiệp I Hà Nội (2005), Giáo trình quy hoạch sử dụng

đất, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội

Trường đại học Nông lâm Huế (2005), Tập bài giảng quy hoạch sử dụng

đất, Huế

Trung tâm đào tạo từ xa Đại học Huế (2006), Giáo trình Luật Đất đai, Nxb

Công an nhân dân, Hà Nội

Trường Đại học Luật Hà Nội (2007), Giáo trình Luật Đất đai, Nxb Tư pháp,

Hà Nội

Trường Đại học kinh tế quốc dân (2000), Giáo trình quản lý nhà nước về đất

đai và nhà ở, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

Hạnh Nguyên “Quản lý và quy hoạch đất đai: Nóng bỏng và bất cập”,

ngày28/2/2007, http://www.cpv.org.vn/print_preview.asp?id=BT2820741289

Kiều Minh, “Làm gì khi quy hoạch sử dụng đất còn nhiều ''khuyết tật”,

Vietnamnet số ra ngày 15/5/2006

Đặc biệt trong giai đoạn gần đây có sách chuyên khảo “Pháp luật về quy hoạch không gian xây dựng đô thị” năm 2012 của PGS.TS Doãn Hồng Nhung là

công trình nghiên cứu mang tính toàn diện, đầy đủ về quy hoạch đô thị, trong đó có quy hoạch về sử dụng đất ở Việt Nam hiện nay

Tác giả Tôn Gia Huyên với công trình “Quy hoạch sử dụng đất ở Việt Nam

trong thời kỳ công nghiệp hóa và hội nhập” đăng trên tạp ch í Khoa học, Trường

Đại học tài nguyên môi trường thành phố Hồ Chí Minh năm 2014

Tác giả Lê Thị Phúc với Luận văn “Pháp luật về quy hoạch, kế hoạch sử

dụng đất tại Việt Nam” bảo vệ năm 2008 tại Khoa Luật Đại học quốc gia H à Nội;

Luận án “Pháp luật về quy hoạch sử dụng đất qua thực tiễn tại tỉnh Thừa Thiên

Huế” bảo vệ năm 2014 tại Khoa Luật Đại học quốc gia Hà Nội

Như vậy, có thể nói, dưới góc độ pháp lý chưa có nhiều công trình nghiên cứu thực chuyên sâu về pháp luật quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất đặc biệt nghiên cứu thực trạng áp dụng trên một địa bàn cụ thể như thị xã Sơn Tây thành phố Hà Nội

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài là nhằm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn của pháp luật về quy hoạch sử dụng đất và kế hoạch sử dụng đất Đặc biệt luận văn nghiên cứu về thực trạng thực thi pháp luật về quy hoạch kế hoạch sử dụng đất trên địa bàn thị xã Sơn Tây thành phố H à Nội Thông qua việc tìm hiểu thực trạng của pháp luật quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, thực trạng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất thị xã Sơn Tây, luận văn đề xuất một số giải pháp góp phần đổi mới hoàn thiện hệ thống pháp luật về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Để đạt được mục đích trên, đề tài cần giải quyết các nhiệm vụ sau đây:

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

I Tài liệu tiếng Việt

1 Nguyễn Thế Bá (2004), Quy hoạch xây dựng phát triển đô thị, NXb Xây

dựng, Hà Nội

2 Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2006), Báo cáo số 268/BC ngày 09

tháng 02 năm 2006 về việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nông lâm nghiệp theo Luật đất đai, Hà Nội

3 Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (2016), Báo cáo số 268/BC ngày

09 tháng 02 năm 2016 về việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nông lâm nghiệp theo Luật Đất đai, Hà Nội

4 Bộ Tài chính (2014), Thông tư số 76/2014/TT-BTC ngày 16/6/2014 của Bộ Tài

chính hướng dẫn một số điều của Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về thu tiền sử dụng đất, Hà Nội

5 Bộ Tài chính (2014), Thông tư số 77/2014/TT-BTC ngày 16/6/2014 của Bộ

Tài chính hướng dẫn một số điều của Nghị định số 46/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về thu tiền thuê đất,thuê mặt nước, Hà

Nội

6 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2014), Thông tư số 23/2014/TT-BTNMT ngày

19/5/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Hà

Nội

7 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2014), Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT ngày

19/5/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về hồ sơ địa chính, Hà

Nội

8 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2014), Thông tư số 25/2014/TT-BTNMT ngày

19/5/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về bản đồ địa chính,

Hà Nội

9 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2014), Thông tư số 29/2014/TT-BTNMT ngày

02/6/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết việc lập, điều