Sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện tại Trường Đại học Hải Dương

Các yếu tố tác động đến sự phát triển sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện tại Trường ĐHHD .... GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM & DỊCH VỤ THÔNG TIN – THƯ VIỆN

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

PHẠM THỊ THÊU

SẢN PHẨM VÀ DỊCH VỤ THÔNG TIN - THƯ VIỆN

TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI DƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ THÔNG TIN - THƯ VIỆN

HÀ NỘI - 2016

Trang 2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

PHẠM THỊ THÊU

SẢN PHẨM VÀ DỊCH VỤ THÔNG TIN - THƯ VIỆN

TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI DƯƠNG

Chuyên ngành : Khoa học Thông tin - Thư viện

Mã số : 60 32 02 03

LUẬN VĂN THẠC SĨ THÔNG TIN - THƯ VIỆN

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Vũ Văn Nhật

HÀ NỘI - 2016

Trang 3

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 6

1.Tính cấp thiết của đề tài 6

2 Tình hình nghiên cứu 7

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 9

4 Giả thuyết nghiên cứu 10

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 10

6 Phương pháp nghiên cứu 10

7 Ý nghĩa khoa học và ứng dụng của đề tài 11

8 Kết quả nghiên cứu 11

9 Bố cục của luận văn 12

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ SẢN PHẨM VÀ DỊCH VỤ

THÔNG TIN - THƯ VIỆN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI DƯƠNGError! Bookmark not defined

1.1 Những vấn đề chung về sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư việnError! Bookmark not defined

1.1.1 Khái niệm sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư việnError! Bookmark

not defined

1.1.2 Mối quan hệ giữa sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện Error!

Bookmark not defined

1.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển SP&DVTT-TVError! Bookmark

not defined

1.1.4 Các tiêu chí đánh giá chất lượng SP&DVT-TTError! Bookmark not

defined

1.2 Khái quát về Trường Đại học Hải DươngError! Bookmark not defined

1.2.1 Quá trình hình thành và phát triển, chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ

chức của Trường Đại học Hải Dương Error! Bookmark not defined

Trang 4

1.2.2 Quá trình hình thành, phát triển, chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm

defined

1.2.3 Đặc điểm người dùng tin và nhu cầu tin tại Trung tâm Thông tin -Thư

viện Trường Đại học Hải Dương Error! Bookmark not defined

1.2.4 Nguồn lực thông tin tại Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học

Hải Dương Error! Bookmark not defined

1.3 Vai trò và yêu cầu của SP&DVTT-TV đối với sự nghiệp giáo dục và

đào tạo của Trường Đại học Hải Dương Error! Bookmark not defined

1.3.1 Vai trò của sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư việnError! Bookmark

not defined

1.3.2 Yêu cầu đối với sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện Error!

Chương 2 THỰC TRẠNG SẢN PHẨM VÀ DỊCH VỤ THÔNG TIN - THƯ

VIỆN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI DƯƠNG Error! Bookmark not defined

2.1 Các loại hình sản phẩm thông tin - thư việnError! Bookmark not defined

2.1.1 Hệ thống mục lục Error! Bookmark not defined

2.1.2 Cơ sở dữ liệu Error! Bookmark not defined

2.1.3 Thư mục thông báo tài liệu mới Error! Bookmark not defined

defined

2.2 Các loại hình dịch vụ thông tin - thư viện tại Trường Đại học Hải DươngError! Bookmark not defined

2.2.1 Dịch vụ cung cấp tài liệu Error! Bookmark not defined

2.2.2 Dịch vụ tra cứu tin Error! Bookmark not defined

2.2.3 Dịch vụ Inertnet Error! Bookmark not defined

2.2.4 Dịch vụ hướng dẫn người dùng tin Error! Bookmark not defined

2.3 Các yếu tố tác động đến sự phát triển sản phẩm và dịch vụ thông tin -

thư viện tại Trường ĐHHD Error! Bookmark not defined

2.3.1 Nhu cầu về các SP&DVTT-TV Error! Bookmark not defined

Trang 5

2.3.2 Vấn đề sở hữu thông tin của xã hội Error! Bookmark not defined

2.3.3 Chính sách thông tin quốc gia Error! Bookmark not defined

2.3.4 Trình độ nguồn nhân lực của Thư viện Error! Bookmark not defined

2.3.5 Nguồn lực thông tin của thư viện Error! Bookmark not defined

2.3.6 Hạ tầng công nghệ thông tin Error! Bookmark not defined

2.3.7 Nhu cầu tin của người dùng tin Error! Bookmark not defined

2.4 Đánh giá về chất lượng SP&DV Thông tin -Thư viện tại Trường ĐHHDError! Bookmark not defined

2.4.1 Đánh giá về Sản phẩm Thông tin - Thư việnError! Bookmark not

defined

2.4.2 Đánh giá Dịch vụ Thông tin - Thư viện Error! Bookmark not defined

2.5 Nhận xét chung về sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư việnError! Bookmark not defined

2.5.1 Điểm mạnh về sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện Error!

2.5.2 Điểm yếu về sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện Error!

Chương 3 GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

SẢN PHẨM & DỊCH VỤ THÔNG TIN – THƯ VIỆN TẠI TRƯỜNG ĐẠI

HỌC HẢI DƯƠNG Error! Bookmark not defined

3.1 Giải pháp phát triển SP&DV thông tin - thư việnError! Bookmark not defined

3.1.1 Nâng cao chất lượng các sản phẩm thông tin - thư viện Error!

3.1.2 Nâng cao chất lượng các dịch vụ thông tin - thư việnError! Bookmark

not defined

3.2 Đa dạng hóa các loại hình SP&DV thông tin - thư việnError! Bookmark not defined

3.2.1 Xây dựng các sản phẩm thông tin - thư viện mớiError! Bookmark not

defined

3.3 Các giải pháp hỗ trợ Error! Bookmark not defined

Trang 6

3.3.1 Nâng cao chất lượng thông tin và tăng cường cơ sở vật chất Error!

3.3.2 Phát huy nguồn lực con người Error! Bookmark not defined 3.3.3 Xây dựng kế hoạch Marketing các SP&DV thông tin - thư viện Error!

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

Trang 7

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hiện nay, nước ta đang bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhằm đưa Việt Nam trở thành nước công nghiệp văn minh, hiện đại Trong sự nghiệp cách mạng to lớn đó, công tác đào tạo nguồn nhân lực luôn giữ vai trò quan trọng; công nghệ thông tin và truyền thông đã trở thành một bộ phận của lực lượng sản xuất trực tiếp, thúc đẩy sự phát triển của kinh tế, làm chuyển dịch nhanh cơ cấu kinh tế và biến đổi sâu sắc các lĩnh vực của đời sống xã hội, đưa xã hội loài người tiến vào một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên thông tin và phát triển kinh tế tri thức, trong đó tri thức đóng vai trò ngày càng quan trọng và trở thành nhân tố quyết định

sự phát triển của mỗi quốc gia Mọi sự sáng tạo, đột phá, tiến bộ và vươn lên trong thế giới hiện đại đều bắt nguồn từ thông tin và trên cơ sở của thông tin Nhu cầu tin của con người cũng ngày càng đa dạng và phong phú hơn Thông tin giúp con người có những định hướng đúng đắn, làm chủ được cuộc sống của mình Ngay

trong Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã chỉ rõ: “Phát triển giáo dục và đào tạo

là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện để phát triển nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển

xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững”

Việt Nam bước vào thế kỷ XXI với chủ trương xây dựng nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, trong đó tri thức là yếu tố quyết định đến

sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Để thực hiện công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và phát triển nền kinh tế tri thức, Đảng và Nhà nước đã khẳng định tầm quan trọng của giáo dục và đào tạo, thể hiện trong Nghị quyết Trung ương

2 khóa VIII: “Cùng với sự phát triển khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu” Do vậy giáo dục và đào tạo giữ vai trò quan trọng đối với

việc phát triển kinh tế - xã hội Giáo dục và đào tạo ở Việt Nam hiện nay, trong đó

có giáo dục đại học phải đào tạo được nguồn nhân lực có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế

Trang 8

dung, chất lượng còn chưa cao Để khắc phục những hạn chế đó cần có sự nhìn nhận, đánh giá khách quan về thực trạng, đồng thời đưa ra các giải pháp hoàn thiện, phát triển và nâng cao chất lượng hệ thống SP&DVTT-TV nhằm thỏa mãn tối

đa nhu cầu tin của NDT cũng như nâng cao hiệu quả hoạt động của Trung tâm Với mong muốn tìm kiếm những giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện, phát triển

và nâng cao chất lượng hệ thống SP&DVTT-TV để đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu tin của người dùng tin; nâng cao hiệu quả hoạt động thông tin đồng thời góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, nghiên cứu khoa học và học tập của giảng viên,

sinh viên trong toàn trường, tôi lựa chọn đề tài “Sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện tại Trường Đại học Hải Dương” làm đề tài luận văn thạc sĩ Khoa học

Thư viện của mình

2 Tình hình nghiên cứu

giáo trình “Sản phẩn và dịch vụ thông tin - thư viện” của tác giả Trần Mạnh Tuấn xuất bản năm 1998 và giáo trình “Thông tin học” của tác giả Đoàn Phan Tân xuất

bản năm 2006 Các tài liệu này đã cung cấp một cách cơ bản các vấn đề lý luận về các loại hình SP&DVTT-TV Tuy nhiên trong các tài liệu này, tác giả chưa đi sâu phân tích về các loại hình sản phẩm và dịch vụ trong từng loại hình thư viện cụ thể;

SP&DVTT-TV cũng được đề cập đến trong các tạp chí chuyên ngành, liên ngành như các bài viết sau:

- Một số vấn đề về chính sách phát triển sản phẩm và dịch vụ thông tin tại Việt Nam của tác giả Nguyễn Hữu Hùng đăng trên Tạp chí Thông tin và Tư liệu - số

2 - năm 2008 - tr.1-6

- Dịch vụ các thư viện chuyên ngành trên địa bàn Hà Nội: Hiện trạng và vấn

đề của tác giả Nguyễn Thị Hạnh đăng trên Tạp chí Thông tin và Tư liệu - số 2 - năm

2008 - tr 10-14

- Dịch vụ cung cấp thông tin theo chuyên đề: Nội dung và một số kiến nghị

của tác giả Trần Mạnh Tuấn đăng trên Tạp chí Thông tin và Tư liệu - số 1- năm

2003 - tr 9-14

Trang 9

- Một số vấn đề về sự phát triển các sản phẩm và dịch vụ thông tin của tác giả

Trần Mạnh Tuấn đăng trên Tạp chí Thông tin và Tư liệu - số 4 - năm 2003 - tr 15-21

- Sản phẩm thông tin từ góc độ Marketing của tác giả Trần Mạnh Tuấn đăng

trên Tạp chí Thông tin và Tư liệu - số 3 - năm 2004 - tr 7-12

- Sản phẩm và dịch vụ thông tin - thực trạng và các vấn đề của tác giả Trần

Mạnh Trí đăng trên Tạp chí Thông tin Khoa học Xã hội - số 4 - năm 2003 - tr 19-26

- Đánh giá các dịch vụ thông tin và thư viện của tác giả Vũ Văn Sơn đăng

trên Tạp chí Thông tin và Tư liệu - số 4 - năm 1997 - tr 10-14

Các bài viết này đã mô tả khái lược một số sản phẩm, dịch vụ thông tin tiêu biểu và phổ biến hiện nay, giúp liệt kê, nhận dạng các nhóm sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện, xác định mối quan hệ giữa cơ sở phân nhóm sản phẩm và dịch

vụ theo những mục đích, khía cạnh khác nhau Đồng thời đề cập đến những phương pháp đánh giá cũng như phân tích các quan điểm tiếp cận về tính hiệu quả của các SP&DVTT-TV

Bên cạnh đó, vấn đề SP&DVTT-TV cũng đã được nhiều luận văn nghiên cứu đến như:

- “Nghiên cứu hoàn thiện hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin thư viện của Trung tâm Thông tin Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội” của tác giả Phạm Thị

Yên công bố năm 2005

- “Nghiên cứu hoàn thiện các dịch vụ cung cấp thông tin khoa học Kiến trúc Xây dựng tại trường Đại học Kiến trúc Hà Nội” của tác giả Vũ Thị Mỹ Nguyên

công bố năm 2008

- “Nghiên cứu phát triển sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện tại Trung tâm Thông tin - Thư viện trường Đại học Sư phạm Hà Nội” của tác giả Vũ Huy

Thắng công bố năm 2009

- “Phát triển và nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện tại Thư viện Hà Nội” của tác giả Trần Nhật Linh công bố năm 2010;

- “Hoàn thiện hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông” của tác giả Trần Thị Ngọc Diệp công bố năm 2011

Trang 10

- “Phát triển sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện tại trường Đại học Ngoại thương Hà Nội” của tác giả Thạch Lương Giang công bố năm 2012

- “Nghiên cứu phát triển các sản phẩm và dịch vụ thông tin thư viện tại trường Cao đẳng Hải Dương” của tác giả Dương Thị Toàn công bố năm 2012

Những đề tài này đã nghiên cứu và làm rõ khái niệm về SP&DVTT-TV, mối quan hệ giữa chúng, khảo sát và đánh giá các SP&DV hiện có, đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện và phát triển các SP&DVTT-TV Tuy nhiên các đề tài

kể trên đều mới chỉ đề cập đến SP&DVTT-TV ở một cơ quan đơn vị cụ thể, trên một địa bàn cụ thể, đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện và phát triển các SP&DVTT-TV cho một thư viện cụ thể tại nơi mà tác giả nghiên cứu

Nghiên cứu về SP&DVTT-TV Trường Đại học Hải Dương là một vấn đề rất mới chưa có tác giả nào nghiên cứu Do vậy tác giả mạnh dạn nghiên cứu và hoàn thiện hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện tại Trường ĐHHD nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ NDT, đáp ứng được yêu cầu đổi mới Để thực hiện đề tài này tác giả luận văn đã kế thừa những thành quả nghiên cứu của các tác giả đi trước và những kiến thức, kinh nghiệm của bản thân để làm rõ thực trạng SP&DVTT-TV tại TTTT-TV Trường Đại học Hải Dương Qua đó đề xuất các giải pháp nhằm phát triển và nâng cao chất lượng hệ thống SP&DVTT-TV tại Trường ĐHHD phù với yêu cầu và nhiệm vụ của Thư viện trong giai đoạn hiện nay

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu và đánh giá thực trạng hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện tại Trường ĐHHD hiện nay Qua đó đề xuất các giải pháp nhằm phát triển

và nâng cao chất lượng các sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện tại TT TT-TV Trường ĐHHD

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện được mục đích nghiên cứu, luận văn sẽ giải quyết những nhiệm

vụ sau đây:

- Nghiên cứu những vấn đề lý luận chung liên quan đến SP&DVTT-TV

Trang 11

- Tìm hiểu mục tiêu, chức năng, nhiệm vụ của Trường ĐHHD và TTTT-TV Trường ĐHHD

- Nghiên cứu đặc điểm người dùng tin và nhu cầu tin tại TTTT-TV Trường ĐHHD

- Nghiên cứu và đánh giá thực trạng hệ thống SP&DVTT-TV tại TTTT-TV Trường ĐHHD

- Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng các SP&DVTT-TV tại TTTT-TV Trường ĐHHD

4 Giả thuyết nghiên cứu

Nếu TTTT-TV Trường ĐHHD chú trọng tới việc phát triển và nâng cao chất lượng hệ thống SP&DVTT-TV thì sẽ tăng cường được hiệu quả của hoạt động thông tin, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo, nghiên cứu khoa học, học tập của giảng viên và sinh viên của Nhà trường

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

5.1 Đối tượng nghiên cứu:

Các sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện tại Trường ĐHHD

5.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi không gian: Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường ĐHHD;

- Phạm vi thời gian: Hệ thống SP&DVTT-TV tại Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường ĐHHD trong giai đoạn hiện nay;

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp luận

Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời dựa trên các quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về văn hóa và thông tin - thư viện

6.2 Phương pháp cụ thể

- Phương pháp thu thập, phân tích và tổng hợp tài liệu

- Phương pháp quan sát trực tiếp

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	417,15 KB