Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Nam Định đáp ứng yêu cầu năng lực ngoại ngữ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC NGUYỄN THỊ NHƯ HOA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP VĂN HÓA - NGHỆ THUẬT NAM ĐỊNH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU NĂNG LỰC

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ NHƯ HOA

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH

TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP VĂN HÓA - NGHỆ THUẬT NAM ĐỊNH

ĐÁP ỨNG YÊU CẦU NĂNG LỰC NGOẠI NGỮ

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Kiều Oanh

HÀ NỘI - 2016

LỜI CẢM ƠN

Với lòng biết ơn trân thành và tình cảm quý mến sâu sắc, tác giả luận văn xin gửi lời cám ơn đến Ban giám hiệu, phòng Đào tạo và các thầy cô giáo trường Đại học giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội đã giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Tác giả cũng xin trân trọng cảm ơn toàn thể cán bộ, giáo viên và các em học sinh trường TC VHNT NĐ đã quan tâm, giúp đỡ, tạo điều kiện, cung cấp thông tin và tham gia nhiều ý kiến quý báu cho tác giả trong quá trình làm việc, nghiên cứu và thực hiện luận văn

Trân trọng gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè và người thân, những người đã giúp đỡ, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho tác giả trong quá trình học tập và nghiên cứu

Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn đến TS Nguyễn Kiều Oanh - người đã tận tâm hướng dẫn, giúp đỡ tác giả về kiến thức cũng như phương pháp luận trong suốt thời gian nghiên cứu và thực hiện luận văn

Với thời gian nghiên cứu còn hạn chế, luận văn không thể tránh khỏi những thiếu xót và khuyết điểm Tác giả rất mong được sự đóng góp chân thành của các nhà khoa học, các thầy giáo, cô giáo, các cấp lãnh đạo, bạn bè đồng nghiệp và bạn đọc để luận văn này hoàn thiện hơn

Xin trân trọng cảm ơn !

Hà Nội, ngày tháng năm 2016

Tác giả

Nguyễn Thị Như Hoa

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT v

DANH MỤC BẢNG vi

MỞ ĐẦU 8

1 Lý do chọn đề tài 8

2 Mục đích nghiên cứu Error! Bookmark not defined

3 Nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu Error! Bookmark not defined

5 Phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined

6 Câu hỏi nghiên cứu Error! Bookmark not defined

7 Giả thuyết khoa học Error! Bookmark not defined

8 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài Error! Bookmark not defined

9 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

10 Cấu trúc của luận văn Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

MÔN TIẾNG ANH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU NĂNG LỰC NGOẠI NGỮError! Bookmark not defined 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined

1.1.1 Quốc tế Error! Bookmark not defined

1.1.2 Trong nước Error! Bookmark not defined

1.2 Một số khái niệm cơ bản Error! Bookmark not defined

1.2.1 Quản lý Error! Bookmark not defined

1.2.2 Quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined

1.2.3 Quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined

1.2.4 Quản lý hoạt động dạy học Error! Bookmark not defined

1.3 Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh tại các trường TCCN đáp ứng yêu

cầu năng lực ngoại ngữ Error! Bookmark not defined

1.3.1 Hoạt động dạy học tiếng Anh tại các trường TCCNError! Bookmark not defined

1.3.2 Nội dung quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở trường TCCNError! Bookmark not defined 1.3.3 Yêu cầu năng lực ngoại ngữ cho học sinh TCCNError! Bookmark not defined

1.4 Vai trò của nhà trường TCCN trong quản lý hoạt động dạy tiếng Anh

đáp ứng yêu cầu năng lực ngoại ngữ Error! Bookmark not defined

Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN

TIẾNG ANH TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP VĂN HÓA NGHỆ THUẬT

NAM ĐỊNH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU NĂNG LỰC NGOẠI NGỮError! Bookmark not defined

2.1 Đặc điểm kinh tế xã hội và giáo dục TCCN tỉnh Nam ĐịnhError! Bookmark not defined

2.1.1 Vị trí địa lý, dân số, truyền thống Error! Bookmark not defined

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế, xã hội và giáo dụcError! Bookmark not defined

2.1.3 Sơ lược về quy mô trường lớp, đội ngũ giáo viên tiếng Anh các trường

TCCN trong tỉnh Error! Bookmark not defined

2.2 Giới thiệu một vài nét về trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Nam ĐịnhError! Bookmark not defined

2.2.1 Quá trình hình thành và phát triển của nhà trườngError! Bookmark not defined

2.2.2 Cơ cấu tổ chức và đội ngũ giáo viên của nhà trườngError! Bookmark not defined

2.2.3 Cở sở vật chất và thiết bị - phương tiện dạy học của nhà trườngError! Bookmark not defined

2.3 Thực trạng hoạt động dạy học tiếng Anh đáp ứng yêu cầu năng lực ngoại

ngữ cho học sinh Error! Bookmark not defined

2.3.1 Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của tiếng Anh và việc dạy học

tiếng Anh đối với GV và HS nhà trường Error! Bookmark not defined

2.3.2 Thực trạng hoạt động dạy môn tiếng Anh của giáo viênError! Bookmark not defined

2.3.3 Thực trạng hoạt động học môn tiếng Anh của học sinhError! Bookmark not defined

2.3.4 Thực trạng cơ sở vật chất, phương tiện, thiết bị phục vụ hoạt động dạy họcError! Bookmark not defined

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh tại trường Trung cấp

Văn hóa Nghệ thuật Nam Định theo yêu cầu năng lực ngoại ngữ cho học sinh.Error! Bookmark not defined

2.4.1 Thực trạng quản lý việc nâng cao nhận thức của GV và HS về tiếng Anh

và việc học tiếng Anh tại nhà trường Error! Bookmark not defined

2.4.2 Thực trạng quản lý nội dung, chương trình môn tiếng Anh đáp ứng yêu

cầu năng lực ngoại ngữ cho học sinh Error! Bookmark not defined

2.4.3 Thực trạng quản lý hoạt động dạy môn tiếng Anh của giáo viênError! Bookmark not defined

2.4.4 Thực trạng quản lý hoạt động học môn tiếng Anh của học sinh.Error! Bookmark not defined

2.4.5 Thực trạng quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinhError! Bookmark not defined 2.4.6 Thực trạng quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy họcError! Bookmark not defined

2.5 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh

tại trường TC VHNT NĐ đáp ứng yêu cầu năng lực ngoại ngữError! Bookmark not defined

Tiểu kết Chương 2 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3 : CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp Error! Bookmark not defined

3.1.1 Đảm bảo tính thệ thống, đồng bộ Error! Bookmark not defined

3.1.2 Đảm bảo tính thực tiễn, khả thi Error! Bookmark not defined

3.1.3 Đảm bảo tính hiệu quả Error! Bookmark not defined

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại trường Trung

cấp Văn hóa Nghệ thuật Nam Định đáp ứng yêu cầu năng lực ngoại ngữ.Error! Bookmark not defined

3.2.1 Biện pháp quản lý nội dung, chương trình môn học tiếng AnhError! Bookmark not defined

3.2.2 Nhóm các biện pháp quản lý hoạt động dạy của giáo viênError! Bookmark not defined

3.2.3 Nhóm các biện pháp quản lý hoạt động học của học sinh.Error! Bookmark not defined

3.2.4 Nhóm các biện pháp quản lý việc kiểm tra, đánh giá việc dạy học môn

tiếng Anh Error! Bookmark not defined

3.2.5 Nhóm các biện pháp quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy họcError! Bookmark not defined

3.3 Mối quan hệ giữa các nhóm biện pháp quản lý Error! Bookmark not defined

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện phápError! Bookmark not defined

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm Error! Bookmark not defined

3.4.2 Đối tượng khảo nghiệm Error! Bookmark not defined

3.4.3 Kết quả khảo nghiệm Error! Bookmark not defined

Tiểu kết Chương 3 Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

BGH : Ban giám hiệu BGDĐT : Bộ Giáo dục và Đào tạo CBQL : Cán bộ quản lý

CNTT : Công nghệ thông tin CSVC : Cơ sở vật chất CTGD : Chương trình giảng dạy

GD ĐT : Giáo dục Đào tạo

GV : Giáo viên GVCN : Giáo viên chủ nhiệm

HS : Học sinh KHGD : Kế hoạch giảng dạy

NĐ : Nam Định NLNN : Năng lực ngoại ngữ NNQG 2020 : Ngoại ngữ quốc gia 2020 PPCT : Phân phối chương trình PPDH : Phương pháp dạy học PPGD : Phương pháp giảng dạy PTDH : Phương tiện dạy học QLGD : Quản lí giáo dục SKKN : Sáng kiến kinh nghiệm TBDH : Thiết bị dạy học

TCM : Tổ chuyên môn TCCN : Trung cấp chuyên nghệp TTCM : Tổ trường chuyên môn UBND : Ủy ban nhân dân

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Bảng tự đánh giá năng lực ngoại ngữ Error! Bookmark not defined

Bảng 2.1: Bảng thống kê giáo viên tiếng Anh TCCN trong tỉnhError! Bookmark not defined

Bảng 2.2: Thực trạng giáo viên tiếng Anh Error! Bookmark not defined

Bảng 2.3: Khảo sát HS về thực trạng hoạt động dạy tiếng AnhError! Bookmark not defined

Bảng 2.4: Khảo sát GV về thực trạng hoạt động dạy tiếng AnhError! Bookmark not defined

Bảng 2.5: Khảo sát HS về thực trạng hoạt động học môn tiếng Anh.Error! Bookmark not defined Bảng 2.6: Khảo sát GV về thực trạng hoạt động học môn tiếng AnhError! Bookmark not defined Bảng 2.7: Thống kê PTDH và TBDH tiếng Anh Error! Bookmark not defined

Bảng 2.8: Thực trạng QL việc nâng cao nhận thức của HS và GV.Error! Bookmark not defined

Bảng 2.9: Thực trạng quản lý nội dung, chương trình môn tiếng Anh.Error! Bookmark not defined Bảng 2.10: Thực trạng quản lý việc xây dựng kế hoạch giảng dạyError! Bookmark not defined

Bảng 2.11: Thực trạng quản lý về việc thực hiện chương trình giảng dạyError! Bookmark not defined Bảng 2.12: Thực trạng quản lý về hồ sơ dạy học của GVError! Bookmark not defined

Bảng 2.13: Thực trạng QL việc tổ chức hoạt động dạy tiếng Anh của GVtheo

tinh thần của đề án NNQG 2020 và đổi mới giáo dục.Error! Bookmark not defined

Bảng 2.14: Thực trạng quản lý hoạt động học môn tiếng Anh của HS.Error! Bookmark not defined Bảng 2.15: Thực trạng QL việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HSError! Bookmark not defined Bảng 2.16: Thực trạng quản lý CSVC, PTDH, TBDH tiếng AnhError! Bookmark not defined

Bảng 2.17: Thực trạng QL hoạt động bồi dưỡng, tự bồi dưỡng và học tậpnâng

cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ Error! Bookmark not defined

Bảng 2.18: Thực trạng quản lý việc nghiên cứu khoa học của GVError! Bookmark not defined

Bảng 2.19: Thực trạng QL việc tổ chức và tham gia các hoạt độngngoại khóa

môn tiếng Anh Error! Bookmark not defined

Bảng 3.1: Kết quả khảo sát mức độ cần thiết và khả thi của các biện phápquản

lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC BIỂU ĐỒ - SƠ ĐỒ

Biểu đồ 2.1 Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của tiếng Anh Error!

Bookmark not defined

Biểu đồ 2.2: Thời gian học ở nhà của HS Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 3.1: Kết quả khảo sát mức độ cần thiết của các biện phápquản lý hoạt động

dạy học môn tiếng Anh Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 3.2: Kết quả khảo sát mức độ khả thi của các biện phápquản lý hoạt động

dạy học môn tiếng Anh Error! Bookmark not defined.

Sơ đồ 1.1 Cấu trúc hệ thống quản lý Error! Bookmark not defined

Sơ đồ 1.2: Quan hệ của các chức năng trong quản lý Error! Bookmark not

defined

Sơ đồ 1.3: Các chủ thể quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục mọi thời đại luôn mang trong mình sứ mệnh vô cùng to lớn và thiêng liêng là: nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài Ngày nay với mục tiêu trở thành một nước công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng một nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế sâu rộng, Việt Nam coi “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”, đầu tư cho giáo dục luôn là sự đầu tư thông minh, bền vững cho tương lai

Ngày nay, tiếng Anh không chỉ là công cụ để giao tiếp mà còn giúp con người mở mang kiến thức, thiết lập và duy trì các mối quan hệ kinh tế - xã hội Trên thế giới tiếng Anh trở thành ngôn ngữ được sử dụng nhiều nhất, tại Việt Nam tiếng Anh đang trong lộ trình được công nhận là ngôn ngữ thứ 2 sau tiếng Việt (theo 9 nhiệm vụ năm học 2016 - 2017 của Bộ GD-ĐT) Năm 2012, Việt Nam xếp hạng 31/54 quốc gia, thì sang năm 2013 nước

ta vươn lên thứ 28/60 quốc gia và vùng lãnh thổ về khả năng sử dụng tiếng Anh, vượt trên cả Pháp, Ý, Trung Quốc, Thái Lan…

Hệ thống giáo dục Việt Nam đã có những đổi mới kịp thời đối với hoạt động dạy tiếng Anh trong nhà trường, khi nhận ra tiếng Anh vừa là điều kiện, vừa là phương tiện cần thiết đối với mọi tầng lớp xã hội và thành phần kinh tế Trong nhà trường phổ thông, tiếng Anh là một trong những môn học bắt buộc và là môn thi tốt nghiệp bên cạnh hai môn học chính truyền thống là Toán và Ngữ Văn Trong hệ thống các trường cao đẳng, đại học, đa số các trường đã chọn tiếng Anh là môn ngoại ngữ được giảng dạy trong trường Tuy nhiên, sau nhiều năm học tiếng Anh, khả năng sử dụng tiếng Anh của học sinh, sinh viên vẫn chưa đáp ứng được mục tiêu đề ra Nhiều học sinh sau 10 năm thậm chí 15 năm học tiếng Anh trong trường phổ thông và đại học vẫn không có đủ trình độ ngoại ngữ để giao tiếp và làm việc Trong kỳ thi THPT quốc gia, môn ngoại ngữ có điểm trung bình thấp nhất là 3,48 Thậm chí, ở nhiều cụm thi, có đến 2/3 thí sinh bỏ trống phần

tự luận ở bài thi tiếng Anh (được 0 điểm).Trước thực trạng về hoạt động dạy học tiếng Anh và năng lực sử dụng ngoại ngữ của người học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quyết

định quan trọng và cấp thiết Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục

quốc dân giai đoạn 2008 - 2020" gọi tắt là đề án ngoại ngữ quốc gia 2020 được Thủ

tướng Chính phủ phê duyệt năm 2008 và thông tư số 01/2014/TT-BGDĐT ban hành

động dạy học tiếng Anh trong giai đoạn 2008 – 2020 Đó là: “đổi mới toàn diện việc dạy

và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, triển khai chương trình dạy và học ngoại ngữ mới ở các cấp học, trình độ đào tạo, nhằm đến năm 2015 đạt được một bước tiến rõ rệt về trình độ, năng lực sử dụng ngoại ngữ của nguồn nhân lực, nhất là đối với một số lĩnh vực ưu tiên” Từ những quy định về trình độ, năng lực sử dụng ngoại ngữ của người học tại đề án và thông tư, hoạt động dạy và học tiếng Anh đã được định hướng rõ ràng Hệ quả thay đổi đầu tiên là ở hoạt động dạy, kiểm tra, đánh giá của giáo viên và hoạt động học tập của học sinh Trước yêu cầu đổi mới, nhà quản lý giáo dục nhận thấy cần phải có hành động thiết thực cả ở tầm vĩ mô và vi mô để đảm bảo học sinh sau khi ra trường có đủ năng lực ngoại ngữ cần thiết

Các nhà chuyên môn, giáo viên và đặc biệt là cán bộ quản lý giáo dục đã thể hiện

sự quan tâm mạnh mẽ đến năng lực ngoại ngữ của người học thông qua việc đổi mới quản lý hoạt động dạy và học Qua quan sát và kinh nghiệm giảng dạy tiếng Anh hơn 10 năm trong nhà trường Trung cấp chuyên nghiệp (TCCN), tôi nhận thấy trước yêu cầu về năng lực ngoại ngữ của người học, hoạt động dạy học môn tiếng Anh trên cả nước có nhiều sự thay đổi đáng kể ở các cấp, bậc học Mục tiêu dạy học đã khác đi khi hướng tới

sự rèn luyện cân đối 4 kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết của tiếng Anh thay vì chỉ chú trọng cung cấp cấu trúc, ngữ pháp như trước kia Nội dung chương trình, sách giáo khoa cũng

có nhiều cải tiến với các bài học, nội dung sát thực tế Nhà giáo đã tổ chức các giờ dạy học hiệu quả với mục tiêu lấy người học làm trung tâm, kết hợp linh hoạt các phương thức dạy học truyền thống và hiện đại Hình thức kiểm tra đánh giá cũng có nhiều đổi mới Bên cạnh việc đánh giá năng lực của người học thông qua các bài kiểm tra, các kỳ thi, cuộc thi, các chuẩn về đánh giá năng lực giáo viên tiếng Anh cũng được ban hành và

áp dụng Đồng thời, nhà quản lý cũng có những biện pháp quản lý đa dạng, linh hoạt hơn đối với hoạt động dạy học tiếng Anh

Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Nam Định (TC VHNT NĐ) tổ chức hoạt động dạy học tiếng Anh hướng vào năng lực sử dụng ngoại ngữ của học sinh TCCN bắt đầu từ năm 2013 Tuy nhiên, do chỉ là một trường nhỏ ở địa phương, mong muốn sử dụng thành thạo ngoại ngữ của học sinh không cao Nhiều người cho rằng, nếu làm việc đúng chuyên ngành được đào tạo như (chèo, cải lương, nhạc cụ dân tộc, hội họa, thanh nhạc, thư viện, quản lý văn hóa…), thì học sinh sau khi ra trường ít có cơ hội và nhu cầu