Trong đó: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh cơ bản là số chênh lệch giữa doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ và doanh thu thuần hoạt động tài chính so với chi phí kinh do
Trang 1KHOA KẾ TOÁN – TÀI CHÍNH– NGÂN HÀNG
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT
QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH
CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN THIẾT KẾ
GIAO THÔNG VẬN TẢI PHÍA NAM
Ngành: KẾ TOÁN – TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
Chuyên ngành: TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP
Giảng viên hướng dẫn: ThS Trần Tấn Hùng
Sinh viên thực hiện: Cao Thùy Bảo Trân
MSSV: 1211191082 Lớp: 12DTDN04
TP Hồ Chí Minh, 2016
Trang 2KHOA KẾ TOÁN – TÀI CHÍNH– NGÂN HÀNG
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT
QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH
CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN THIẾT KẾ
GIAO THÔNG VẬN TẢI PHÍA NAM
Ngành: KẾ TOÁN – TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
Chuyên ngành: TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP
Giảng viên hướng dẫn: ThS Trần Tấn Hùng
Sinh viên thực hiện: Cao Thùy Bảo Trân
MSSV: 1211191082 Lớp: 12DTDN04
TP Hồ Chí Minh, 2016
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là đề tài nghiên cứu của tôi Những kết quả và các số liệu trong báo cáo thực tập tốt nghiệp được thực hiện tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết
kế Giao Thông Vận Tải phía Nam, không sao chép bất kỳ nguồn nào khác Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước nhà trường về sự cam đoan này
……… , ngày ….tháng ….năm 2016
Ký tên
Trang 4LỜI CÁM ƠN
Kính thưa quý thầy cô trường Đại Học Công Nghệ TP.HCM, Quý ban lãnh đạo Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Giao thông vận tải phía Nam
Trong suốt quá trình học tập tại trường, nếu chỉ tiếp thu tốt những kiến thức
đã học thôi thì chưa đủ mà phải vận dụng thực hành nó vào trong thực tế để giúp em không bỡ ngỡ trước sự đa dạng và phong phú của nó Thời gian thực tập tại công ty
đã tạo điều kiện cho em nâng cao nhận thức của bản thân và có thêm kinh nghiệm cho mình
Qua thời gian thực tập, em đã hoàn thành báo cáo của mình Điều đầu tiên em muốn nói là gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến ban lãnh đạo công ty, đặc biệt là phòng tài chính – kế toán, những người đã tạo điều kiện cho em được thực tập, được tiếp xúc với thực tế để bù đắp những phần còn thiếu sót của em
Em thành thật biết ơn quý thầy cô trường ĐH Công Nghệ TP.Hồ Chí Minh đã dạy dỗ, chỉ bảo, giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập tại trường đặc biệt là Thầy Trần Tấn Hùng là người trực tiếp hướng dẫn em trong suốt thời gian thực tập để em hoàn thành báo cáo của mình
Một lần nữa em xin gửi đến Ban giám hiệu nhà trường, các thầy cô giáo, Ban lãnh đạo Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Giao thông vận tải phía Nam, phòng tài chính – kế toán lời chúc sức khỏe và thành công trong lĩnh vực phát triển của mình
Em xin chân thành cảm ơn!
……… , ngày ….tháng ….năm 2016
Ký tên
Cao Thuỳ Bảo Trân
Trang 5CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
-
NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP Tên đơn vị thực tập:
Địa chỉ:
Điện thoại liên lạc:
Email:
NHẬN XÉT VỀ QUÁ TRÌNH THỰC TẬP CỦA SINH VIÊN: Họ và tên sinh viên:
MSSV:
Lớp:
Thời gian thực tập tại đơn vị: Từ đến
Tại bộ phận thực tập Trong quá trình thực tập sinh viên đã thể hiện:
1 Tinh thần trách nhiệm với công việc và ý thức chấp hành kỷ luật:
2 Số buổi thực tập thực tế tại đơn vị:
□ > 3 buổi/tuần □ 1-2 buổi/tuần □ Ít đến đơn vị
3 Báo cáo thực tập phản ánh được thực trạng hoạt động của doanh nghiệp:
4 Nắm bắt được những quy trình nghiệp vụ chuyên ngành Kế toán:
TP HCM, ngày ….tháng ….năm 2016
Đơn vị thực tập
Trang 6TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP HCM
KHOA KẾ TOÁN – TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
NHẬN XÉT VỀ QUÁ TRÌNH THỰC TẬP CỦA SINH VIÊN:
Họ và tên sinh viên:
MSSV:
Lớp:
Thời gian thực tập: Từ đến
Tại đơn vị: Trong quá trình viết báo cáo sinh viên đã thể hiện:
1 Thực hiện viết báo cáo thực tập theo quy định:
2 Thường xuyên liên hệ và trao đổi chuyên môn với giảng viên hướng dẫn:
□ Thường xuyên □ Ít liên hệ □ Không
3 Báo cáo thực tập đạt chất lượng theo yêu cầu:
TP HCM, ngày ….tháng ….năm 2016
Giảng viên hướng dẫn
Trang 7DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
ĐT & PT Đầu tư và Phát triển
KQHĐKD Kết quả hoạt động kinh doanh
LNKTTT Lợi nhuận kế toán trước thuế
SX TM DV Sản xuất Thương mại Dịch vụ
Trang 8TNHH Trách nhiệm hữu hạn
Trang 9DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1: Bảng kết quả hoạt động kinh doanh 39
Trang 10DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH
Sơ đồ 2.1: Sơ đồ hạch toán Các khoản giảm trừ doanh thu 9
Sơ đồ 2.2: Sơ đồ hạch toán Doanh thu tài chính 11
Sơ đồ 2.3: Sơ đồ hạch toán Thu nhập khác 12
Sơ đồ 2.4: Sơ đồ hạch toán Giá vốn hàng bán 15
Sơ đồ 2.5: Sơ đồ hạch toán Chi phí tài chính 17
Sơ đồ 2.6: Sơ đồ hạch toán Chi phí bán hàng 19
Sơ đồ 2.7: Sơ đồ hạch toán Chi phí quản lý doanh nghiệp 22
Sơ đồ 2.8: Sơ đồ hạch toán Chi phí khác 24
Sơ đồ 2.9: Sơ đồ hạch toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp 27
Sơ đồ 2.10: Sơ đồ hạch toán TK xác định kết quả hoạt động kinh doanh 29
Sơ đồ 3.1: Cơ cấu bộ máy quản lý 33
Sơ đồ 3.2: Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán Công ty TEDI SOUTH 35
Sơ đồ 3.3: Hình thức sổ kế toán 36
Trang 11MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1
1.1 Lý do chọn đề tài 1
1.2 Mục đích nghiên cứu 1
1.3 Phương pháp nghiên cứu 1
1.4 Phạm vi nghiên cứu 2
1.5 Kết cấu đề tài 2
CHƯƠNG 2: Cơ sở lý luận kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả hoạt động kinh doanh 3
2.1 Khái niệm, ý nghĩa và nhiệm vụ của kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 3
Khái niệm 3
Ý nghĩa của việc xác định kết quả kinh doanh 4
Nhiệm vụ 4
2.2 Kế toán doanh thu, thu nhập khác 5
Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ 5
Kế toán khoản giảm trừ doanh thu 7
Kế toán doanh thu tài chính 9
Kế toán thu nhập khác 11
2.3 Kế toán các khoản chi phí 13
Giá vốn bán hàng 13
Chi phí tài chính 15
Chi phí bán hàng 17
Chi phí quản lý doanh nghiệp 20
Kế toán Chi phí khác 23
Kế toán Thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành 24
2.4 Kế toán xác định kết quả kinh doanh 27
CHƯƠNG 3: Giới thiệu chung về công ty tư vấn thiết kế giao thông vận tải phía nam (Tedi South) 30
Trang 123.1 Thông tin chung về công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Giao thông
vận tải Phía Nam 30
3.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế GTVT Phía Nam 31
3.3 Cơ cấu 31
Đại hội đồng cổ đông 32
Hội đồng quản trị 32
Ban kiểm soát 32
Tổng giám đốc công ty 32
Các Phó Tổng giám đốc 32
Các đơn vị trực thuộc 34
3.4 Cơ cấu tổ chức kế toán tại công ty 34
Tổng quan về tổ chức bộ máy kế toán tại công ty 34
Chuẩn mực và chế độ kế toán áp dụng 35
Chính sách kế toán chủ yếu mà công ty áp dụng 35
Hình thức sổ kế toán 36
Hệ thống chứng từ và tài khoản sử dụng: 37
Hệ thống Báo cáo tài chính của công ty: 37
3.5 Tình hình công ty những năm gần đây 37
Tình hình doanh thu: 40
Tình hình chi phí 40
Tình hình lợi nhuận 41
3.6 Thuận lợi, khó khăn và phương hướng phát triển 41
Thuận lợi 41
Khó khăn 41
Phương hướng phát triển 42
CHƯƠNG 4: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIÊU THỤ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY 43
4.1 Kế toán doanh thu, thu nhập khác 43
Kế toán doanh thu bán hàng 43
Trang 13Kế toán khoản giảm trừ doanh thu 46
Kế toán doanh thu tài chính 46
Kế toán thu nhập khác 49
4.2 Kế toán các khoản chi phí 51
Kế toán giá vốn hàng bán 51
Kế toán chi phí tài chính 54
Kế toán chi phí bán hàng 56
Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp 56
Kế toán chi phí khác 59
Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp 61
4.3 Kế toán xác định kết quả kinh doanh 63
Tài khoản sử dụng 63
Minh hoạ một số nghiệp vụ phát sinh trong kỳ 63
4.4 Trình bày thông tin trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh 69
4.5 So sánh lý thuyết và thực tế công tác kế toán tại công ty 71
Về tổ chức bộ máy kế toán 71
Về hình thức ghi sổ 71
Về vận dụng tài khoản 72
Về kế toán doanh thu, chi phí 72
CHƯƠNG 5: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ 74
5.1 Nhận xét 74
Ưu điểm 74
Hạn chế: 75
5.2 Kiến nghị 76
Về hoạt động kinh doanh của công ty 76
Về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 77
Về công tác tổ chức kế toán 78
KẾT LUẬN 80
Trang 14CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
1.1 Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, nền kinh tế nước ta đang trên đà phát triển và hội nhập với nền kinh tế Thế giới đã tạo ra nhiều cơ hội nhưng đồng thời cũng là một thách thức lớn đối với các doanh nghiệp trong nước Điều đó có nghĩa để tồn tại và phát triển được trên thị trường đòi hỏi doanh nghiệp phải nỗ lực không ngừng, nâng cao sự tự chủ, năng động để tìm ra các phương hướng chiến lược hoạt động kinh doanh có hiệu quả để tiết kiệm chi phí đem lại lợi nhuận cao Lợi nhuận vừa là động lực vừa là điều kiện để cho doanh nghiệp tồn tại, mở rộng và phát triển quy mô hoạt động Muốn như vậy đòi hỏi doanh nghiệp phải nhận thức được tầm quan trọng của
hệ thống kế toán, đặc biệt là việc thực hiện công tác kế toán về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp từ đó đưa ra những biện pháp hữu hiệu nhằm nâng cao lợi nhuận cũng như hoàn thiện hơn tổ chức công tác kế toán tại doanh nghiệp
Xuất phát từ nhận thức đó nên em đã chọn đề tài “Kế toán doanh thu, chi phí
và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn và Thiết kế GTVT TP Hồ Chí Minh”
1.2 Mục đích nghiên cứu
Nắm rõ hơn hoạt động sản xuất kinh doanh thực tế của doanh nghiệp
Tìm hiểu thực tế về công tác hạch toán kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty có gì khác so với những kiến thức lý thuyết đã học ở trường
Đánh giá, nhận xét và đề xuất một số kiến nghị nhằm góp phần hoàn thiện hệ thống kế toán của doanh nghiệp
1.3 Phương pháp nghiên cứu
Sử dụng các phương pháp điều tra, thu thập và phân tích các số liệu trong quá trình thực tập nghiên cứu vấn đề thực tiễn, sau đó tổng hợp các kết quả đã phân tích
để đưa ra đề xuất theo mục tiêu đã định hướng
Trang 15Ngoài ra, tham khảo thêm một số sách chuyên ngành kế toán và một số văn bản quy định chế độ, chuẩn mực kế toán hiện hành theo Bộ Tài chính
1.4 Phạm vi nghiên cứu
Về không gian: Công ty Cổ phần Tư vấn và Thiết kế GTVT TP.Hồ Chí Minh
Về thời gian: từ ngày 14/3/2016 đến ngày
Số liệu phân tích là số liệu năm 2015 (bao gồm Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh năm 2015 và các sổ sách, chứng từ khác có liên quan)
1.5 Kết cấu đề tài
Đề tài: “Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn và Thiết kế Giao thông vận tải Phía Nam (TEDI SOUTH)” được chia làm 5 chương, cụ thể:
Chương 1: Giới thiệu
Chương 2: Cơ sở lý luận kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả hoạt
động kinh doanh
Chương 3: Tổng quan về Công ty Cổ phần Tư vấn và Thiết kế Giao thông
vận tải Phía Nam (TEDI SOUTH)
Chương 4: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả
hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn và Thiết kế Giao thông vận tải Phía Nam
Chương 5: Nhận xét - Kiến nghị
Trang 16CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN KẾ TOÁN DOANH THU,
CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ HOẠT
ĐỘNG KINH DOANH
2.1 Khái niệm, ý nghĩa và nhiệm vụ của kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh
Khái niệm
2.1.1.1 Doanh thu và thu nhập khác
Theo chuẩn mực kế toán doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu Điều này có thể được hiểu là những khoản thu không phát sinh từ hoạt đông sản xuất kinh doanh hay không làm tăng vốn chủ sở hữu sẽ không được coi là doanh thu
Vd: Khi người nhận đại lý thu hộ tiền bán hàng cho đơn vị chủ hàng, thì doanh thu của người nhận đại lý chỉ là tiền hoa hồng Các khoản góp vốn của cổ đông hoặc chủ sở hữu làm tăng vốn chủ sở hữu nhưng không là doanh thu vì những khoản này không phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh
2.1.1.2 Chi phí
Để tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm đạt được mục tiêu đề
ra, doanh nghiệp phải chấp nhận bỏ ra các hao phí về nguồn lực (như hao phí về lao động vật hóa, lao động sống) Và biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí mà doanh nghiệp đã chi ra trong một kỳ nhất định được gọi là chi phí
Như vậy, chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông Chi phí bao gồm chi phí sản xuất, kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh bình thường của doanh nghiệp và các chi phí khác
2.1.1.3 Kết quả hoạt động kinh doanh
Kết quả hoạt động kinh doanh là số lãi hoặc lỗ do các hoạt động kinh doanh của doanh của doanh nghiệp mang lại trong một kỳ kế toán Cuối mỗi kỳ, kế toán xác
Trang 17định kết quả kinh doanh trong kỳ từ việc tổng hợp kết quả kinh doanh của hoạt động sản xuất kinh doanh cơ bản và kết quả kinh doanh của hoạt động khác
Trong đó:
Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh cơ bản là số chênh lệch giữa doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ và doanh thu thuần hoạt động tài chính so với chi phí kinh doanh bao gồm: giá vốn bán hàng, chi phí tài chính, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp
Ý nghĩa của việc xác định kết quả kinh doanh
Kết quả hoạt động kinh doanh là chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp sau một thời kỳ nhất định Vì vậy việc xác định kết quả hoạt động kinh doanh có ý nghĩa quan trọng trong quá trình và phát triển của doanh nghiệp Mục tiêu mà các doanh nghiệp luông hướng tới là tăng doanh thu, giảm chi phí, từ đó tăng khả năng lợi nhuận, góp phần tăng nguồn vốn hoạt động và việc xác định kết quả kinh doanh cho thấy được tình hình hoạt động hiện tại của doanh nghiệp Từ đó, đưa ra những phân tích, đánh giá và sẽ lựa chọn những phương án kinh doanh, phương
án đầu tư một cách hiệu quả nhất
Nhiệm vụ
Cuối mỗi kỳ, nhiệm vụ của kế toán xác định kết quả kinh doanh là phản ánh đầy đủ, kịp thời, chính xác kết quả hoạt động kinh doanh trong kỳ từ việc tổng hợp kết quả kinh doanh của hoạt động sản xuất kinh doanh cơ bản và kết quả kinh doanh của hoạt động khác Cụ thể thực hiện các nhiệm vụ sau:
Lập chứng từ kế toán phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, mở sổ kế toán tổng hợp, sổ chi tiết
Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời và chính xác tình hình biến động chi tiết cho từng loại sản phẩm hàng hóa và dịch vụ của từng bộ phận khác nhau trong doanh nghiệp
Theo dõi và phản ánh đầy đủ và chính xác các khoản doanh thu, chi phí của các hoạt động trong kỳ kế toán
Trang 18 Thực hiện các bút toán điều chỉnh trước khi khóa sổ kế toán để tính kết quả kinh doanh
Khóa sổ cuối kỳ, tính toán kết quả kinh doanh, lập báo cáo tài chính định
kỳ và đề ra các phương án kinh doanh, đầu tư hiệu quả
2.2 Kế toán doanh thu, thu nhập khác
Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
2.2.1.1 Khái niệm
Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là chỉ tiêu quan trọng trong báo cáo tài chính của doanh nghiệp vì nó phản ánh vừa phản ánh được quy mô kinh doanh vừa phản ánh khả năng tạo ra dòng tiền từ đó xác định lợi nhuận doanh nghiệp nhằm thể hiện hiệu quả hoạt động của công ty Nói cách khác, doanh thu là tổng giá trị kinh
tế mà doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu nhằm bù đắp chi phí kinh doanh và tạo ra lợi nhuận
2.2.1.2 Điều kiện và nguyên tắc ghi nhận
a Điều kiện ghi nhận Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi thỏa mãn đồng thời 5 điều kiện sau:
Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua
Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa
Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn
Doanh nghiệp đã thu hoặc sẽ thu được các lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng
Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng
Khác với ngành sản xuất, sản phẩm của ngành dịch vụ không mang hình thái vật chất mà theo đó chất lượng của sản phẩm dịch vụ được đánh giá bằng giác quan hay sản phẩm thực tế của khách hàng Vì vậy, điều kiên ghi nhận của doanh thu cung cấp dịch vụ khác với doanh thu bán hàng Cụ thể với các điều kiện sau:
Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn
Trang 19 Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó
Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo
Xác định được chi phí cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó
Hợp đồng, hóa đơn giá trị gia tăng, hóa đơn bán hàng
Bảng kê hàng gửi bán đã tiêu thụ
Các chứng từ thanh toán: Phiếu thu, giấy báo có của ngân hàng
2.2.1.4 Tài khoản sử dụng
Tài khoản 511- Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
Bên Nợ:
Các khoản thuế gián thu phải nộp (GTGT, TTĐB, XK, BVMT)
Doanh thu hàng bán bị trả lại; Khoản giảm giá hàng bán và khoản chiết khấu thương mại kết chuyển cuối kỳ
Kết chuyển doanh thu thuần vào Tài khoản 911 “Xác định kết quả kinh doanh”
Bên Có:
Doanh thu bán sản phẩm, hàng hóa, bất động sản đầu tư và cung cấp dịch
vụ của doanh nghiệp thực hiện trong kỳ kế toán
Tài khoản 511 không có cuối kỳ, gồm 6 tài khoản cấp 2:
Tài khoản 5111: Doanh thu bán hàng hóa
Tài khoản 5112: Doanh thu bán các thành phẩm
Trang 20 Tài khoản 5113: Doanh thu cung cấp dịch vụ
Tài khoản 5114: Doanh thu trợ cấp, trợ giá
Tài khoản 5117: Doanh thu kinh doanh bất động sản đầu tư
Tài khoản 5118: Doanh thu khác
2.2.1.5 Định khoản các nghiệp vụ phát sinh
Đối với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, bất động sản đầu tư thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế bảo vệ môi trường, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ theo giá bán chưa có thuế, các khoản thuế gián thu phải nộp (chi tiết từng loại thuế) được tách riêng ngay khi ghi nhận doanh thu (kể cả thuế GTGT phải nộp theo phương thức trực tiếp), ghi:
Nợ TK 111, 112,131,… (Tổng giá thanh toán)
Có TK 511 – Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (gía chưa có thuế)
Có TK 333 – Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước
Trường hợp không tách ngay được các khoản thuế phải nộp, kế toán ghi nhận daonh thu bao gồm cả thuế phải nộp Định kỳ kế toán xác định nghĩa vụ thuế phải nộp và ghi giảm doanh thu, ghi:
Nợ TK 511 – Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
Có TK 333 – Thuế và các khoản thuế phải nộp Nhà nước
Kế toán khoản giảm trừ doanh thu
2.2.2.1 Nội dung chiết khấu thương mại
“Chiết khấu thương mại là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách mua hàng với số lượng lớn” (Kế toán tài chính, 2015, NXB Lao Động)
2.2.2.2 Nội dung hàng bán bị trả lại
“Hàng bán bị trả lại là giá trị của số sản phẩm, hàng hóa bị khách hàng trả lại
do các nguyên nhân: Vi phạm cam kết, vi phạm hợp đòng kinh tế, hàng bị kém, mất phẩm chất, không đúng chủng loại, quy cách” (Kế toán tài chính, 2015, NXB Lao Động)
Trang 212.2.2.3 Nội dung giảm giá hàng bán
“Giảm giá hàng bán là khoản giảm trừ cho ngươi mua do sản phẩm, hàng hóa kém, mất phẩm chất hay không đúng quy cách theo quy định trong hợp đồng kinh tế” (Kế toán tài chính, 2015, NXB Lao Động)
2.2.2.4 Chứng từ sử dụng:
Hóa đơn bán hàng kèm văn bản về chính sách chiết khấu thương mại của công ty
Biên bản đề nghị giảm giá
Hóa đơn xuất trả hàng đã mua kèm biên bản thỏa thuận trả hàng, Phiếu nhập kho lại số hàng trả lại
2.2.2.5 Tài khoản sử dụng
Tài khoản 521 – Các khoản giảm trừ doanh thu
Bên Nợ:
Số chiết khấu thương mại đã chấp nhận thanh toán cho khách hàng
Số giảm giá hàng bán đã chấp thuận cho người mua hàng
Doanh thu của hàng bán bị trả lại, đã trả lại tiền cho người mua hoặc tính trừ vào khoản phải thu khách hàng về số sản phẩm, hàng hóa đã bán
Bên Có:
Cuối kỳ kế toán, kết chuyển toàn bộ số chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, doanh thu của hàng bán bị trả lại sang Tài khoản 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ” để xác định doanh thu thuần của kỳ báo cáo
Tài khoản 521 – Các khoản giảm trừ doanh thu không có số dư cuối kỳ, có 3 tài khoản cấp 2:
Tài khoản 5211 – Chiết khấu thương mại
Tài khoản 5212 – Hàng bán bị trả lại
Tài khoản 5213 – Giảm giá hàng bán
Tài khoản 521 không có số dư cuối kỳ
Trang 222.2.2.6 Các nghiệp vụ phát sinh
Trường hợp sản phẩm, hàng hóa đã bán giảm giá, chiết khấu thương mại và thanh toán với người mua hàng về số tiền của hàng bán bị trả lại thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ và doanh nghiệp nộp thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ, ghi:
Nợ TK 521 – Các khoản giảm trừ doanh thu
Nợ TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp (thuế GTGT đầu ra được giảm)
Có TK 111, 112, 131,
Đối với trường hợp hàng bán bị trả lại, kế toán phải hạch toán thêm một định khoản nhập kho sản phẩm, hàng hóa bị trả lại, phản ánh giá vốn của hàng bán bị trả lại:
Nợ TK 154, 155, 156
Có TK 632
Cuối kỳ kế toán, kết chuyển tổng số giảm trừ doanh thu phát sinh trong kỳ sang Tài khoản 511 – “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
Kế toán doanh thu tài chính
2.2.3.1 Nội dung doanh thu tài chính
Doanh thu hoạt động tài chính là các khoản phải thu của doanh nghiệp bao gồm: tiền lãi (lãi cho vay, lãi tiền gửi Ngân hàng, lãi đầu tư trái phiếu, chiết khấu
Kết chuyển khoản giảm
doanh thu
Thuế GTGT hoàn lại cho khách hàng
Sơ đồ 2.1: Sơ đồ hạch toán Các khoản giảm trừ doanh thu
Trang 23thanh toán được hưởng do mua hàng hóa, dịch vụ,…), tiền bản quyền, cổ tức, lợi nhuận được chia và doanh thu hoạt động tài chính khác
2.2.3.2 Chứng từ sử dụng
Giấy báo tiền gửi Ngân hàng, sổ phụ Ngân hàng
Hợp đồng kinh tế, phiếu thu khoản chiết khấu thanh toán được hưởng nếu thanh toán bằng tiền, các chứng từ khác có liên quan
2.2.3.3 Tài khoản sử dụng
Tài khoản 515 – Doanh thu hoạt động tài chính
Bên Nợ:
Số thuế GTGT phải nộp tính theo phương pháp trực tiếp (nếu có)
Kết chuyển doanh thu hoạt động tài chính thuần sang Tài khoản 911 – “Xác định kết quả kinh doanh”
Bên Có:
Các khoản doanh thu hoạt động phát sinh trong kỳ
Tài khoản 515 không có số dư cuối kỳ
2.2.3.4 Các nghiệp vụ phát sinh
Kế toán thu lãi tiền gửi ngân hàng, lãi cho vay, lãi cổ phiếu, trái phiếu được hưởng trong kỳ:
Nợ TK 111,112 – Khoản lãi được hưởng
Có TK 515 – Doanh thu tài chính
Kế toán bán ngoại tệ, ghi:
Nợ TK 111 (1111), 112 (1121) – Tỷ giá thực tế bán
Có TK 111 (1112), 112 (1122) – Tỷ giá trên sổ kế toán
Có TK 515 – Khoản lãi thu được do chênh lệch tỷ giá
Số tiền chiết khấu thanh toán được hưởng do thanh toán tiền mua hàng trước thời hạn được người bán chấp thuận, ghi:
Nợ TK 331 – Phải trả cho người bán
Có TK 515 – Doanh thu tài chính
Trang 24Kế toán thu nhập khác
2.2.4.1 Nội dung thu nhập khác
Thu nhập khác là các khoản thu khác ngoài hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp hoặc các hoạt động mang tính chất không thường xuyên: thu nhập
từ nhượng bán, thanh lý tài sản, chênh lệch do đánh giá lại vật tư, hàng hóa, TSCĐ đưa đi góp vốn, thu tiền phạt do khách hàng vi phạm hợp đồng, các khoản thuế được hoàn lại…
Phân bổ lãi do bán hàng trả chậm
Cuối năm, kết chuyển khoản lãi tỷ giá do đánh giá lại nợ dài hạn
Thuế GTGT theo
phương pháp trực tiếp
Kết chuyển doanh thu tài chính
Trang 25 Số thuế GTGT phải nộp (nếu có) tính theo phương pháp trực tiếp
Cuối kỳ, kết chuyển các khoản thu nhập khác phát sinh trong kỳ sang Tài khoản 911 “Xác định kết quả kinh doanh”
Bên Có:
Các khoản thu nhập khác phát sinh trong kỳ
Tài khoản 711 không có số dư cuối kỳ
2.2.4.4 Các nghiệp vụ phát sinh
Kế toán phản ánh khoản thu về thanh lý, nhượng bán TSCĐ:
Nợ TK 111, 112, 131 – Tổng thanh toán
Có TK 711 – Số thu nhập chưa có thuế
Có TK 3331 (33311) – Thuế GTGT phải nộp (nếu có)
Khi thu tiền phạt khách hàng do vi phạm hợp đồng kinh tế hay thu khoản nợ khó đòi đã xử lý, ghi:
Nợ TK 111,112 – Khoản tiền phạt của khách hàng
TK 3331
Sơ đồ 2.3: Sơ đồ hạch toán Thu nhập khác
Trang 262.3 Kế toán các khoản chi phí
Giá vốn bán hàng
2.3.1.1 Nội dung
Giá vốn hàng bán là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh số tiền được trừ khỏi doanh thu thuần để tính kết quả kinh doanh (lợi nhuận gộp và lợi nhuận thuần) của từng kỳ kế toán
Chỉ tiêu giá vốn hàng bán là trị giá sản phẩm, dịch vụ mà doanh nghiệp đã bán hay cung cấp trong từng kỳ kế toán Ngoài ra, còn có các khoản khác cũng được tính vào giá vốn hàng bán trong kỳ như: khoản hao hụt, mất mát do công ty chịu trách nhiệm, dự phòng giảm giá hàng tồn kho, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp tiêu hao vượt mức
2.3.1.2 Phương pháp xác định giá vốn bán hàng
a Phương pháp tính giá thành Đối với các doanh nghiệp sản xuất và cung cấp dịch vụ việc xác định đầy đủ, chính xác các loại chi phí là quan trọng và cần thiết, từ đó xác định giá thành thực tế của sản phẩm là cơ sở để xác định giá bán
Trong kỳ, kế toán thực hiện việc ghi chép, tập hợp chi phí sản xuất theo từng khoản mục cho từng sản phẩm, dịch vụ cung cấp cho khách hàng
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
Chi phí nhân công trực tiếp
Chi phí sử dụng máy thi công (đối với hoạt động xây lắp)
Chi phí sản xuất chung
Cuối kỳ, kế toán kết chuyển hoặc phân bổ chi phí vào tìa khoản thích hợp và tính giá thành cho từng khoản mục sản phẩm, dịch vụ đã cung cấp Các phương pháp tính giá thành thường dùng là:
Phương pháp trực tiếp (phương pháp giản đơn)
Phương pháp hệ số
Phương pháp tỷ lệ (định mức)
Phương pháp kết hợp: áp dụng kết hợp nhiều phương pháp để tính giá thành
Trang 27b Phương pháp xác định giá vốn hàng bán
Để tính giá xuất kho của các hàng hóa hay dịch vụ bán ra, ta có thể áp dụng một trong các phương pháp sau:
Phương pháp tính theo giá đích danh
Phương pháp nhập trước, xuất trước (FIFO)
Phương pháp nhập sau, xuất trước (LIFO)
Phương pháp tính bình quân gia quyền
Trị giá vốn sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đã bán trong kỳ
Chi phí nguyên vật liệu, vật liệu, chi phí nhân công vượt trên mức bình thường và chi phí sản xuất chung cố định không phân bổ được tính vào giá vốn hàng bán trong kỳ
Các khoản hao hụt, mất mát của hàng tồn kho sau khi trừ phần bồi
thường do trách nhiệm cá nhân gây ra
Chi phí xây dựng, tự chế TSCĐ vượt trên mức bình thường không được tính vào nguyên giá TSCĐ hữu hình tự xây dựng, tự chế hoàn thành
Số trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho (chênh lệch giữa số dự phòng giảm giá hàng tồn kho phải lập năm nay lớn hơn năm trước chưa
sử dụng hết)
Bên Có:
Giá vốn hàng đã bán bị trả lại
Khoản hoàn nhập dự phòng giảm giá hàng tồn kho cuối năm tài chính
Kết chuyển giá vốn của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đã bán trong kỳ để xác định kết quả hoạt động kinh doanh
Trang 28Tài khoản 632 không có số dư cuối kỳ
2.3.2.2 Chứng từ sử dụng
Hợp đồng cho vay, hợp đồng kinh tế (có điều kiện về chiết khấu thanh toán)
Sổ phụ ngân hàng, các chứng từ có liên quan khác
2.3.2.3 Tài khoản sử dụng
Tài khoản 635 – Chi phí tài chính
Bên Nợ:
Chi phí tài chính phát sinh trong kỳ
Số trích lập dự phòng giảm giá chứng KHOẢN kinh kinh doanh
Bên Có:
Hoàn nhập dự phòng giảm giá chứng KHOẢN kinh doanh
Sơ đồ 2.4: Sơ đồ hạch toán Giá vốn hàng bán
TK632
Kết chuyển giá vốn hàng đã bán trong kỳ
TK 156
Mua xong bán ngay
Mua xong gửi
Hàng gởi bán đã bán được
Xuất kho bán trực tiếp
Hàng hóa đã bán bị trả lại nhập kho
TK 157
Trang 29 Các khoản được ghi giảm chi phí tài chính
Kết chuyển toàn bộ chi phí tài chính sang TK 911 – “Xác định kết quả kinh doanh”
Tài khoản 635 không có số dư cuối kỳ
2.3.2.4 Các nghiệp vụ phát sinh
Doanh nghiệp phải thanh toán định kỳ tiền lãi vay cho bên vay, ghi:
Nợ TK 635 – Chi phí tài chính
Có TK 111, – Khoản lãi vay trả định kỳ
Chấp nhận khoản chiết khấu thanh toán do khách hàng thanh toán trước hạn căn cứ vào hợp đồng kinh tế, ghi:
Nợ TK 635
Có TK 131, 111, 112, Khoản chiết khấu thanh toán
Dự phòng cần lập năm nay cao hơn dự phòng đã lập cuối năm trước, doanh nghiệp trích lập thêm, ghi:
Nợ TK 635 – Chi phí tài chính
Có TK 229 – Dự phòng giảm giá đầu tư
Dự phòng cần lập năm nay thấp hơn dự phòng đã lập cuối năm trước, doanh nghiệp hoàn nhập dự phòng, ghi:
Nợ TK 229 – Dự phòng giảm giá đầu tư
Có TK 635 – Chi phí tài chính
Khoản lỗ phát sinh khi bán ngoại tệ của hoạt động kinh doanh, ghi:
Nợ TK 111 (1111), 112 (1121) – Theo tỷ giá bán
Nợ TK 635 – Khoản lỗ phát sinh do chênh lệch tỷ giá
Có TK 111 (1112), 112 (1122) – Tỷ giá ghi sổ kế toán
Trang 30Chi phí bán hàng
2.3.3.1 Nội dung
Chi phí bán hàng là những khoản chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra nhằm phục
vụ trực tiếp cho quá trình tiêu thụ hàng hóa, thành phẩm, dịch vụ, bao gồm: tiền lương, các khoản phụ cấp phải trả cho nhân viên bán hàng, tiếp thụ, vận chuyển, bảo quản, khấu hao tài sản cố định, chi phí dịch vụ mua ngoài…
Chiết khấu thanh toán chấp nhận cho khách hàng
Trích dự phòng giảm giá đầu tư chứng KHOẢN
Hòa nhập dự phòng giảm giá đầu tư chứng
Trang 31 Phiếu xuất kho vật liệu, công cụ dụng cụ, bảng phân bổ khấu hao TSCĐ
Phiếu chi, hóa đơn GTGT cho các hoạt động liên quan đến bán hàng
2.3.3.3 Tài khoản sử dụng
Tài khoản 641 – Chi phí bán hàng
Bên Nợ: Các chi phí phát sinh có liên quan đến tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa,
cung cấp dịch vụ
Bên Có:
Các khoản ghi giảm chi phí bán hàng
Cuối kỳ, kết chuyển chi phí bán hàng vào Tài khoản 911 để xác định kết quả kinh doanh
Tài khoản 641 không có số dư cuối kỳ, gồm các tài khoản cấp 2:
Tài khoản 6411 – Chi phí nhân viên
Tài khoản 6412 – Chi phí vật liệu, bao bì
Tài khoản 6413 – Chi phí dụng cụ, đồ dùng
Tài khoản 6414 – Chi phí khấu hao TSCĐ
Tài khoản 6415 – Chi phí bảo hành
Tài khoản 6417 – Chi phí dịch vụ mua ngoài
Tài khoản 6418 – Chi phí bằng tiền khác
Trang 32 Chi phí điện, nước mua ngoài, chi phí thông tin (điện thoại, fax, ), chi phí thuê ngoài sửa chữa TSCĐ có giá trị không lớn, được tính trực tiếp vào chi phí bán hàng, ghi:
Tiền lương và các khoản trích
theo lương trả cho nhân viên
bán hàng
Trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ ở bộ phận
bán hàng Chi phí khấu hao TSCĐ
Các chi phí khác
Các khoản giảm chi phí
Kết chuyển chi phí quản lý
Sơ đồ 2.6: Sơ đồ hạch toán Chi phí bán hàng
Trang 33Chi phí quản lý doanh nghiệp
2.3.4.1 Nội dung
Chi phí quản lý doanh là chi phí quản lý chung của doanh nghiệp gồm các chi phí về lương nhân viên bộ phận quản lý doanh nghiệp (tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp, ); chi phí vật liệu văn phòng, khấu hao TSCĐ dùng cho quản lý doanh nghiệp; tiền thuê đất, thuế môn bài; khoản lập dự phòng phải thu khó đòi; dịch
vụ mua ngoài (điện, nước, ); chi phí bằng tiền khác,
2.3.4.2 Chứng từ sử dụng
Phiếu xuất kho vật liệu, công cụ dụng cụ, bảng phân bổ vật liệu, công cụ dụng cụ;
Bảng lương, bảng phân bổ tiền lương
Hóa đơn GTGT, hóa đơn bán hàng phục vụ cho công việc QLDN
Phiếu chi cho các hoạt động liên quan đến quản lý
2.3.4.3 Tài khoản sử dụng
Tài khoản 642 – Chi phi quản lý doanh nghiệp
Bên Nợ:
Các chi phí quản lý doanh nghiệp thực tế phát sinh trong kỳ;
Số dự phòng phải thu khó đòi, dự phòng phải trả (Chênh lệch giữa số dự phòng phải lập kỳ này lớn hơn số dự phòng đã lập kỳ trước chưa sử dụng hết);
Bên Có:
Các khoản được ghi giảm chi phí quản lý doanh nghiệp;
Hoàn nhập dự phòng phải thu khó đòi, dự phòng phải trả
Kết chuyển chi phí quản lý doanh nghiệp vào tài khoản 911 "Xác định kết quả kinh doanh"
Tài khoản 642 không có số dư cuối kỳ, gồm các tài khoản cấp 2:
Tài khoản 6421 – Chi phí nhân viên
Tài khoản 6422 – Chi phí vật liệu quản lý
Tài khoản 6423 – Chi phí đồ dùng văn phòng
Trang 34 Tài khoản 6424 – Chi phí khấu hao TSCĐ
Tài khoản 6425 – Thuế, phí và lệ phí
Tài khoản 6426 – Chi phí dự phòng
Tài khoản 6427 – Chi phí dịch vụ mua ngoài
Tài khoản 6428 – Chi phí bằng tiền khác
Tính tiền lương, phụ cấp và trích BHXH, BHYT, kinh phí công đoàn cho cán
bộ quản lý doanh nghiệp, ghi:
Nợ TK 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp (6421)
Thuế môn bài, tiền thuê đất, phải nộp Nhà nước, ghi:
Nợ TK 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp (6425)
Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước
Trường hợp số dự phòng phải thu khó đòi phải trích lập kỳ này lớn hơn số
đã trích lập từ kỳ trước, kế toán trích lập bổ sung phần chênh lệch, ghi:
Nợ TK 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp (6426)
Trang 35Nợ các TK 111, 112,
Có TK 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp
Sơ đồ 2.7: Sơ đồ hạch toán Chi phí quản lý doanh nghiệp
Chi phí vật liệu, công
cụ, dụng cụ
Chi phí khấu hao tài sản cố định
Lập dự phòng khoản phải thu khó đòi
Hoàn nhập dự phòng khoản phải thu khó đòi
Các khoản giảm trừ chi phí
TK 111, 112, 138
TK 911
TK 229
Trang 36Kế toán Chi phí khác
Chi phí khác là các khoản chi phí xảy ra không thường xuyên, riêng biệt với các hoạt động thông thường của doanh nghiệp như: Giá trị còn lại của TSCĐ khi nhượng bán, thanh lý, khoản tiền phạt do vi phạm hợp đồng kinh tế…
Tài khoản 811 – Chi phí khác
Bên Nợ: Các khoản chi phí khác phát sinh trong kỳ
Bên Có: Cuối kỳ, kết chuyển Chi phí khác vào Tài khoản 911 “Xác định kết quả kinh doanh”
Tài khoản 811 không có số dư đầu kỳ và cuối kỳ
2.3.5.3 Các nghiệp vụ phát sinh
Ghi giảm TSCĐ dùng vào hoạt động SXKD đã nhượng bán, thanh lý, ghi:
Nợ TK 214 – Hao mòn TSCĐ (giá trị hao mòn)
Nợ TK 811 – Chi phí khác (giá trị còn lại)
Trang 37Kế toán Thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành
Thu nhập chịu thuế được xác định:
Thu nhập chịu
Chi phí được trừ +
Các khoản thu nhập khác
Kết chuyển cuối kì
Khoản phải nộp do vi phạm hợp đồng kinh tế
TK 214
Giá trị hao mòn
Ghi giảm TSCĐ khi thanh
Trang 382.3.6.3 Chứng từ sử dụng
Tờ khai tạm tính thuế TNDN theo quý
Tờ khai quyết toán thuế TNDN
2.3.6.4 Tài khoản sử dụng
Bên Nợ:
Chi phí TNDN hiện hành phát sinh trong năm;
Thuế TNDN hiện hành của các năm trước phải nộp bổ sung do phát hiện sai sót không trọng yếu của các năm trước
Chi phí thuế TNDN hoãn lại phát sinh trong năm từ việc ghi nhận thuế thu nhập hoãn lại phải trả
Số hoàn nhập Tài sản thuế TNDN hoãn lại đã ghi nhận từ các năm trước
Kết chuyển chênh lệch giữa số phát sinh bên Có lớn hơn số phát sinh bên
Nợ TK 8212 - “Chi phí thuế TNDN hoãn lại” phát sinh trong kỳ vào bên
Có TK 911
Bên Có:
Số thuế TNDN hiện hành thực tế phải nộp trong năm nhỏ hơn số thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành tạm phải nộp được giảm trừ vào chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành đã ghi nhận trong năm;
Số thuế TNDN phải nộp được ghi giảm do phát hiện sai sót không trọng yếu của các năm trước
Ghi giảm chi phí thuế TNDN hoãn lại và ghi nhận tài sản thuế thu nhập hoãn lại
Số hoàn nhập Thuế thu nhập hoãn lại phải trả đã ghi nhận từ các năm trước
Kết chuyển số chênh lệch giữa số phát sinh bên Nợ lớn hơn số phát sinh bên Có TK 8212 - “Chi phí thuế TNDN hoãn lại” vào bên Nợ 911 -
“Xác định kết quả kinh doanh”
Tài khoản 821 không có số dư cuối kỳ có 2 tài khoản cấp 2:
Tài khoản 8211 - Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành;
Trang 39 Tài khoản 8212 - Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại
2.3.6.5 Các nghiệp vụ phát sinh Hạch toán chi phí thuế TNDN hiện hành
Hàng quý, khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp tạm phải nộp ngân sách Nhà nước, ghi:
Nợ TK 8211- Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành
Có TK 3334 - Thuế thu nhập doanh nghiệp
Khi nộp thuế thu nhập doanh nghiệp vào ngân sách nhà nước, ghi:
Nợ TK 3334 - Thuế thu nhập doanh nghiệp
Có TK 111, 112,…
Cuối năm tài chính, căn cứ vào số thuế thu nhập doanh nghiệp thực tế phải nộp theo tờ khai quyết toán thuế Nếu số thuế TNDN thực tế phải nộp trong năm lớn hơn số thuế tạm phải nộp, kế toán phản ánh bổ sung số thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành còn phải nộp, ghi:
Hạch toán chi phí thuế TNDN hoãn lại
Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại phát sinh trong năm từ việc ghi nhận thuế thu nhập hoãn lại phải trả, ghi:
Nợ TK 8212 - Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại
Có TK 347 - Thuế thu nhập hoãn lại phải trả
Khi hoàn nhập thuế TNDN hoãn lại phải trả, ghi:
Nợ TK 347/ Có TK 8212
Khi hạch toán tài sản thuế TNDN hoãn lại tăng, ghi:
Nợ TK 243 – Tài sản thuế thu nhập hoãn lại
Trang 40Có TK 8212 – Chi phí thuế TNDN hoãn lại
Khi hoàn nhập tài sản thuế thu nhập hoãn lại, ghi:
Chi phí hoạt động tài chính, chi phí thuế thu nhập DN và chi phí khác;
Chi phí bán hàng và chi phí quản lý DN;
Cuối kỳ kết chuyển thuế TNDN
Hàng quý tạm tính thuế TNDN nộp, điều chỉnh
bổ sung thuếTNDN phải
nộp
Điều chỉnh giảm khi số thuế tạm phải nộp trong năm lớn hơn số phải nộp xác định cuối năm
Sơ đồ 2.9: Sơ đồ hạch toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp