Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng một số dự án trên địa bàn huyện sông lô, tỉnh vĩnh phúc giai đoạn 2012 2015

DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1: Hiện trạng sử dụng đất năm 2015 của huyện Sông Lô 51 Bảng 3.2: ết quả xác định đối tượng được bồi thường của dự án đường đôi trung tâm huyện lỵ huyện Sông Lô

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

-

NGUYỄN TRUNG HIẾU

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SÔNG LÔ, TỈNH VĨNH PHÚC

GIAI ĐOẠN 2012 - 2015

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Thái Nguyên - 2016

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

-

NGUYỄN TRUNG HIẾU

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SÔNG LÔ, TỈNH VĨNH PHÚC

GIAI ĐOẠN 2012 - 2015

Chuyên ngành: Quản lý đất đai

Mã số: 60.85.01.03

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Người hướng dẫn khoa học: TS VŨ THỊ THANH THỦY

Thái Nguyên - 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu riêng của tôi Các số liệu, kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào khác

Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc Nếu có gì sai phạm tôi xin chịu trách nhiệm trước Nhà trường

LỜI CẢM ƠN

Trong thời gian thực tập và thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của Ban Giám hiệu Trường Đại học Nông Lâm thái Nguyên, Khoa Quản lý Tài nguyên, UBND huyện Sông Lô, Phòng Tài nguyên & Môi trường huyện Sông Lô, các phòng ban chuyên môn; các thầy, cô, bạn bè, đồng nghiệp và gia đình

Nhân dịp này tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới:

1 TS Vũ Thị Thanh Thủy - ĐH Nông Lâm Thái nguyên đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn này

2 Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo Sau đại học, Khoa Quản lý Tài nguyên và các thầy, cô giáo giảng dạy chuyên ngành Trường Đại học Nông Lâm đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập

3 UBND huyện Sông Lô, Phòng Tài nguyên & Môi trường huyện Sông Lô, các phòng ban chuyên môn thuộc UBND huyện Sông Lô cùng bạn

bè, đồng nghiệp,… đã quan tâm và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện

MỤC LỤC

Trang

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT vii

DANH MỤC CÁC BẢNG viii

DANH MỤC CÁC HÌNH ix

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 3

2.1 Mục tiêu chung 3

2.2 Mục tiêu cụ thể 3

3 Ý nghĩa khoa học 3

Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

1.1 Cơ sở khoa học về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước

thu hồi đất 4

1.1.1 Cơ sở lý luận về thực tiễn chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất 4

1.1.1.1 Thu hồi đất 4

1.1.1.2 Bồi thường quyền sử dụng đất 4

1.1.1.3 Hỗ trợ 5

1.1.1.4 Tái định cư 5

1.1.1.5 Quy trình thực hiên công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng 6

3, Kiểm kê đất đai, tài sản có trên đất 6

1.1.1.6 Đặc điểm của công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng 9

1.1.1.7 Một số yếu tố tác dộng đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng 10

1.1.2 Cơ sở pháp lý của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng 18

1.1.2.1 Một số văn bản, nghị định của Nhà nước hướng dẫn về công tác bồi thường giải phóng mặt bằng 18

1.1.2.2 Một số văn bản chỉ đạo về công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng của tỉnh Vĩnh Phúc 19

1.2 Tình hình bồi thường, giải phóng mặt bằng trên thế giới và ở Việt Nam 19

1.2.1 Tình hình bồi thường giải phóng mặt bằng ở một số nước trên thế giới 19

1.2.1.1 Đài Loan 19

1.2.1.2 Hàn Quốc 21

1.2.1.3 Thái Lan 22

1.2.1.4 Singapore 23

1.2.1.5 Australia 25

1.2.1.6 Nhật Bản 26

1.2.2 Tình hình bồi thường, giải phóng mặt bằng một số địa phương ở Việt Nam 27 1.2.2.1 Hà Nội 27

1.2.2.2 Thành phố Hồ Chí Minh 28

1.2.3 Chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng ở Việt Nam 30

1.2.3.1 Thời kỳ từ năm 1993 đến năm 2003 30

1.2.3.2 Thời kỳ từ năm 2003 đến năm 2013 30

1.2.3.3 Từ năm 2013 đến nay 32

1.3 Một số nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam 37

Chương 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP

NGHIÊN CỨU 41

2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 41

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 41

2.1.2 Phạm vi nghiên cứu 41

2.2 Nôi dung nghiên cứu 41

2.3 Phương pháp nghiên cứu 41

2.3.1 Phương pháp thu thập tài liệu thông tin thứ cấp 41

2.3.2 Phương pháp thu thập tài liệu thông tin sơ cấp 42

2.3.3 Phương pháp tổng hợp, xử l số liệu 42

2.3.4 Phương pháp chuyên gia 42

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 43

3.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc 43

3.1.1 Điều kiện tự nhiên của huyện Sông Lô 43

3.1.1.1 Vị trí địa lý 43

3.1.1.2 Địa hình địa mạo 45

3.1.1.3 Khí hậu 45

3.1.1.4 Thủy văn 45

3.1.1.5 Tài nguyên khoáng sản 46

3.1.1.6 Tài nguyên đất 46

3.1.1.7 Tài nguyên rừng 47

3.1.2 Điều kiện kinh tế - văn hóa - xã hội của huyện Sông Lô 47

3.1.2.1 Điều kiện kinh tế 47

3.1.2.2 Điều kiện văn hóa 48

3.1.2.3 Điều kiện xã hội 48

3.1.3 Đánh giá chung về thực trạng phát triển của huyện Sông Lô 48

3.1.4 Hiện trạng sử dụng đất đai của huyện Sông Lô 50

3.1.5 Thực trạng công tác quản l đất đai của huyện Sông Lô 53

3.2 Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng của 2 dự án nghiên cứu tại huyện Sông Lô 55

3.2.1 Dự án đường đôi trung tâm huyện lỵ huyện Sông Lô (Dự án 1) 58

3.2.1.1 ết quả xác định đối tượng và điều kiện được bồi thường 58

3.2.1.2 ết quả bồi thường về đất của dự án đường đôi trung tâm huyện lỵ

huyện Sông Lô 59

3.2.1.3 ết quả bồi thường về tài sản trên đất của dự án 60

3.2.1.4 Kết quả hỗ trợ của dự án đường đôi trung tâm huyện lỵ huyện Sông Lô 62 3.2.2 Dự án xây dựng Doanh trại BCH quân sự huyện Sông Lô (Dự án 2) 65

3.2.2.1 ết quả xác định đối tượng và điều kiện được bồi thường 65

3.2.2.2 ết quả bồi thường về đất của dự án xây dựng doanh trại BCH quân sự huyện Sông Lô 66

3.2.2.3 ết quả bồi thường về tài sản trên đất của dự án xây dựng doanh trại BCH quân sự huyện Sông Lô 67

3.2.2.4 Kết quả hỗ trợ của dự án 68

3.3 Phương thức sử dụng tiền bồi thường, hỗ trợ của người dân tại 2 dự án nghiên cứu 70

3.4 Ảnh hưởng của BT GPMB đến cuộc sống của các hộ bị thu hồi đất tại 2 dự án nghiên cứu 71

3.5 Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng qua ý kiến người bị thu hồi đất và cán bộ trực tiếp liên quan 74

3.6 Thuận lợi, khó khăn tại 2 dự án nghiên cứu và kiến nghị giải pháp thúc đẩy tiến độ GPMB tại địa phương 77

3.6.1 Thuận lợi 77

3.6.2 hó khăn 77

3.6.3 Kiến nghị giải pháp thúc đẩy tiến độ GPMB tại địa phương 78

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 80

1 Kết luận 80

2 Kiến nghị 81

TÀI LIỆU THAM KHẢO 82 PHỤ LỤC

KNTC : Khiếu nại tố cáo

VHTT : Văn hóa thông tin

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1: Hiện trạng sử dụng đất năm 2015 của huyện Sông Lô 51 Bảng 3.2: ết quả xác định đối tượng được bồi thường của dự

án đường đôi trung tâm huyện lỵ huyện Sông Lô

58

Bảng 3.3: Kinh phí bồi thường về đất của dự án đường đôi

trung tâm huyện lỵ huyện Sông Lô

60

Bảng 3.4: Bảng so sánh chênh lệch giữa giá nhà nước và giá

người có đất bị thu hồi được nhận

56

Bảng 3.5: Kinh phí hỗ trợ chuyển đổi nghề &TVL tại dự án

đường đôi trung tâm huyện lỵ huyện Sông Lô

63

Bảng 3.6: Bảng tổng hợp giá bồi thường, hỗ trợ người có đất bị

thu hồi nhận được tại dự án đường đôi trung tâm huyện lỵ huyện Sông Lô

64

Bảng 3.7: ết quả xác định đối tượng được bồi thường của dự

án xây dựng doanh trại BCH quân sự huyện Sông Lô

66

Bảng 3.8: Kinh phí bồi thường về đất của dự án xây dựng

doanh trại BCH quân sự huyện Sông Lô

67

Bảng 3.9: Kinh phí bồi thường về hoa màu của dự án xây dựng

doanh trại BCH quân sự huyện Sông Lô

68

Bảng 3.10: Kinh phí hỗ trợ chuyển đổi nghề & TVL tại dự án

xây dựng doanh trại BCH quân sự huyện Sông Lô

69

Bảng 3.11: Bảng tổng hợp giá bồi thường, hỗ trợ người có đất

thu hồi nhận được tại dự án xây dựng doanh trại BCH quân sự huyện Sông Lô

69

Bảng 3.12: Phương thức sử dụng tiền bồi thường, hỗ trợ của các

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt, giữ vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và sự ổn định đời sống của người dân Trong quá trình phát triển đất nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, việc thu hồi đất

để phục vụ cho lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và phát triển kinh tế - xã hội là một quá trình tất yếu, tác động rất lớn đến người bị thu hồi đất Quá trình này sẽ thúc đấy sự phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội của từng quốc gia, địa phương về mọi mặt Trong quá trình xây dựng và phát triển đó, Đảng

và Nhà nước luôn quan tâm, đặc biệt chú trọng tới các dự án đầu tư phát triển Tuy nhiên, để thực hiện được các dự án đầu tư phát triển các dự án đó luôn cần có một quỹ đất thuận lợi để triển khai thực hiện dự án Điều này liên quan trực tiếp đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng - một quy trình tất yếu

và là điều kiện tiên quyết không thể thiếu đối với các dự án đầu tư xây dựng

Trong điều kiện đất đai ngày càng khan hiếm hiện nay, công tác bồi thường giải phóng mặt bằng càng khẳng định vai trò quan trọng và là điều kiện cần để các dự án đầu tư xây dựng có thể bắt đầu Những năm qua công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư trên cả nước đã đạt được những hiệu quả nhất định, góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội của các vùng, miền, khu vực Tuy nhiên do nhiều nguyên nhân khác nhau, vẫn còn nhiều tồn tại, bất cập trong việc thực hiện chính sách này đã và đang làm hạn chế hiệu quả đầu tư của các dự án, tình hình bất ổn định về trật tự xã hội đang xảy ra

ở nhiều địa phương Đặc biệt là tình trạng khiếu kiện đối với lĩnh vực đất đai đang chiếm tỷ lệ khá cao chủ yếu khiếu kiện về chính sách thu hồi đất, giá bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Vấn đề bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định

cư khi bị Nhà nước thu hồi đất đang là vấn đề nóng hổi trong dư luận được nhiều người quan tâm vì trên thực tế có nhiều vướng mắc trong công tác này đang gây bức xúc trong dư luận, xã hội, ảnh hưởng xấu đến ổn định đời sống, sản xuất,

của người dân nhiều nơi, làm chậm tiến độ triển khai dự án đầu tư và gây lãng phí đất đai

Đất đai là vấn đề lớn, phức tạp và rất nhạy cảm, trong khi các quy định

về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thường xuyên thay đổi dẫn tới tình trạng

so bì, khiếu nại của người có đất bị thu hồi khi triển khai các dự án hoặc trong một dự án nhưng thực hiện thu hồi đất qua nhiều năm Mặt khác, Luật đất đai chưa có cơ chế nào bắt buộc phải bảo đảm có quỹ đất và nguồn vốn xây dựng, các khu tái định cư trước khi thu hồi đất,… chưa chú trọng tạo việc làm mới, chuyển đổi nghề cho người có đất bị thu hồi; việc lập và tổ chức thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại một số dự án còn thiếu kiên quyết, thiếu dân chủ, công khai, minh bạch; năng lực, phẩm chất của đội ngũ cán bộ làm công tác giải phóng mặt bằng ở nhiều nơi còn chưa đáp ứng yêu cầu; chưa phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng tham gia thực hiện

Một số địa phương thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, chưa làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, giải thích cho nhân dân hiểu rõ quy định của pháp luật hoặc né tránh, thiếu cương quyết, không giải quyết dứt điểm, làm cho việc giải phóng mặt bằng bị kéo dài nhiều năm Trong khi đó,

Tổ chức Phát triển quỹ đất chưa được quan tâm đầu tư đúng mức về kinh phí

và nhân lực để thực hiện thu hồi đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt, tạo quỹ “đất sạch” triển khai khi có dự án đầu tư

Nắm bắt được xu thế đó, trong những năm qua, với sự chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Vĩnh Phúc, UBND huyện Sông Lô đã triển khai thực hiện một số dự án trên địa bàn huyện nhằm góp phần phát triển chung trong tổng thể quy hoạch vùng và địa phương

Cùng với sự phát triển của cả nước về kinh tế - xã hội, huyện Sông Lô

đã có một số công trình, dự án được thực hiện nhằm phát triển kinh tế của địa phương, nâng cáo chất lượng cuộc sống của người dân và góp phần váo sự phát triển chung của cả nước Nhiều công trình dự án đã hoàn thành và đi vào hoạt động đem lại nhiều thành tựu về kinh tế - xã hội cho địa phương Tuy

nhiên, vẫn có những công trình, dự án khi đi vào hoạt động vẫn chưa thực sự nhận được sự ủng hộ, đồng tình, nhất trí của người bị thu hồi đất

Xuất phát từ thực tiễn đó, với sự hướng dẫn của cô giáo TS Vũ Thị

Thanh Thuỷ, em đã lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác bồi

thường giải phóng mặt bằng một số dự án trên địa bàn huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2012 - 2015”

2 Mục tiêu nghiên cứu

2.1 Mục tiêu chung

Trên cơ sở đánh giá kết quả công tác thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng của một số dự án tại địa phương để đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả và tiến độ công tác thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng và ổn định đời sống người dân tại địa bàn nghiên cứu

Từ đó làm cơ sở, tiền đề cho một số dự án tiếp theo trên địa bàn huyện

2.2 Mục tiêu cụ thể

- Đánh giá thực trạng công tác thu hồi, bồi thường, giải phóng mặt bằng

và tiến độ thực hiện 2 dự án ở huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc: Dự án đường đôi trung tâm huyện lỵ huyện Sông Lô; Dự án xây dựng Doanh trại Ban chỉ huy quân sự huyện Sông Lô

- Đánh giá, phân tích ảnh hưởng của việc thu hồi đất đến đời sống, việc làm, thu nhập của người dân bị thu hồi đất tại 2 dự án trên địa bàn huyện Sông

Lô - tỉnh Vĩnh Phúc

- Đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác thu hồi, bồi thường, giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ công tác thu hồi, bồi thường, giải phóng mặt bằng tại huyện Sông Lô

3 Ý nghĩa khoa học

- Những kết quả khoa học thu được thông qua thực hiện đề tài nghiên cứu sẽ bổ sung cơ sở thực tiễn để đánh giá chung về tình hình đời sống, việc làm, thu nhập của người dân trước và sau khi bị Nhà nước thu hồi đất

- Kết quả nghiên cứu còn là tài liệu tham khảo cho các địa phương có cùng điều kiện tương tự khi thực hiện công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1 Cơ sở khoa học về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

1.1.1 Cơ sở lý luận về thực tiễn chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

1.1.1.1 Thu hồi đất

- Thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho tổ chức, Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn quản lý, các hộ gia đình, cá nhân theo quy định của luật đất

đai năm 2013 [27]

Mục đích của công tác thu hồi đất là nhằm đảm bảo đất đai được sử dụng hợp pháp, đúng mục đích, đạt hiệu quả cao, khắc phục tình trạng tùy tiện trong quản l sử dụng đất, vi phạm luật đất đai Ngoài ra còn để đáp ứng nhu cầu sử dụng đất phục vụ lợi ích quốc gia khi cần thiết

1.1.1.2 Bồi thường quyền sử dụng đất

Bồi thường quyền sử dụng đất được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định tại thời điểm quyết định thu hồi đất

Việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải đảm bảo dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, kịp thời và đúng quy định của pháp luật.(Điều 74 Luật đất đai 2013).[27]

Công tác bồi thường và hỗ trợ người dân bị mất đất là công việc vô cùng quan trọng không chỉ đối với các nước trên thế giới mà còn là nhiệm vụ thiết yếu trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước Đây không chỉ là khâu đầu tiên trong việc tạo mặt bằng để xây dựng cơ sở hạ tầng mà

còn ảnh hưởng rất lớn tới mọi mặt kinh tế - xã hội - môi trường… Do đó cần

có cơ chế chính sách hợp l mà cần có những bước đi hợp l đảm bảo sự công bằng cho người dân bị mất đất cũng như mạng lại lợi ích cho cả nhà nước, chủ đầu tư và người dân

+ Hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở của hộ gia đình,

cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở;

1.1.1.4 Tái định cư

Tái định cư là việc di chuyển đến một nơi khác với nơi ở trước đây để sinh sống và làm ăn Tái định cư bắt buộc đó là sự di chuyển không thể tránh khỏi khi Nhà nước thu hồi hoặc trưng dụng đất đai để thực hiện các dự án phát triển

Tái định cư được hiểu là một quá trình từ bồi thường thiệt hại về đất, tài sản, di chuyển đến nơi ở mới và các hoạt động hỗ trợ để xây dựng lại cuộc sống, thu nhập, cơ sở vật chất tinh thần tại đó

Như vậy, tái định cư là hoạt động nhằm giảm nhẹ các tác động xấu

về kinh tế - xã hội đối với một bộ phận dân cư đã gánh chịu vì sự phát triển chung

1.1.1.5 Quy trình thực hiên công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng

1, Thông báo thu hồi đất

Cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải thông báo thu hồi đất cho người

có đất trước khi có quyết định thu hồi đất, chậm nhất là 90 ngày đối với đất

nông nghiệp và 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp, thu hồi biết Nội dung thông báo thu hồi đất bao gồm kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm

Thông báo thu hồi đất phải được gửi đến từng người có đất thu hồi, họp phổ biến đến người dân trong khu vực có đất thu hồi và thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng, niêm yết tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi

2, Thu hồi đất

UBND cấp tỉnh có thẩm quyền thu hồi đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn; đối với tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

UBND cấp huyện có thẩm quyền thu hồi đất đối với đất của hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư; đất ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam

Trường hợp khu đất thu hồi có cả tổ chức và hộ gia đình, cá nhân đang

sử dụng đất thì UBND cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định thu hồi đất hoặc ủy quyền cho Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thu hồi đất

3, Kiểm kê đất đai, tài sản có trên đất

Sau khi có quyết định thu hồi đất của cấp có thẩm quyền, UBND cấp

xã có trách nhiệm phối hợp với Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng triển khai thực hiện kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm Người sử dụng đất có trách nhiệm phối hợp với tổ chức làm nhiệm

vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng thực hiện việc điều tra, khảo sát, đo đạc

xác định diện tích đất, thống kê nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất để lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

4, Lập phương án bồi thường thiệt hại, hỗ trợ, tái định cư

Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với từng tổ chức, cá nhân,

hộ gia định bị thu hồi đất, trên cơ sở tổng hợp số liệu kiểm kê, xử l các thông tin liên quan của từng trường hợp; áp giá tính giá trị bồi thường về đất, tài sản trên đất

Phương án tái định cư: UBND cấp tỉnh, UBND cấp huyện có trách nhiệm tổ chức lập và thực hiện dự án tái định cư trước khi thu hồi đất

5, Niêm yết công khai phương án lấy ý kiến của nhân dân

Sau khi phương án chi tiết được lập, tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm phối hợp với UBND cấp xã nơi có đất thu hồi tổ chức lấy kiến của nhân dân, nhất là các đối tượng bị thu hồi đất Hình thức lấy kiến là: tổ chức họp trực tiếp với người dân trong khu vực có đất thu hồi, đồng thời niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại trụ sở UBND cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi

có đất thu hồi

6, Hoàn chỉnh Phương án

Trên cơ sở kiến góp của các đối tượng có đất bị thu hồi, đại diện chính quyền, đoàn thể ở cơ sở, tổ chức bồi thường tiếp thu, hoàn chỉnh phương án chi tiết bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trình cơ quan chuyên môn thẩm định và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt

7, Phê duyệt phương án chi tiết và tổ chức triển khai thực hiện

Việc quyết định thu hồi đất, phê duyệt và tổ chức thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được quy định như sau: UBND cấp có thẩm quyền quy định tại Điều 66 của Luật đất đai năm 2013 quyết định thu hồi đất,

quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong cùng một ngày

Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm phối hợp với UBND cấp xã phổ biến và niêm yết công khai quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại trụ sở UBND cấp xã và địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi; gửi quyết định bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đến từng người có đất thu hồi, trong đó ghi rõ về mức bồi thường, hỗ trợ, bố trí nhà hoặc đất tái định cư (nếu có), thời gian, địa điểm chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ; thời gian bố trí nhà hoặc đất tái định cư (nếu có) và thời gian bàn giao đất đã thu hồi cho tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng

8, Tổ chức chi trả bồi thường

Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền có hiệu lực thi hành, cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường phải chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi

Trường hợp cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường chậm chi trả thì khi thanh toán tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi thì người

có đất thu hồi còn được thanh toán thêm một khoản tiền bằng mức tiền chậm nộp theo quy định của Luật quản l thuế tính trên số tiền chậm trả và thời gian chậm trả

Trường hợp người có đất thu hồi không nhận tiền bồi thường, hỗ trợ theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì tiền bồi thường, hỗ trợ được gửi vào tài khoản tạm giữ của ho bạc nhà nước

9, Bàn giao mặt bằng, cưỡng chế thu hồi đất

Sau khi nhận tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; người bị thu hồi đất phải bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư

Trường hợp người có đất bị thu hồi không bàn giao mặt bằng thì bị cưỡng chế thu hồi đất theo quy định tại Điều 71 Luật Đất đai 2013 Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đã có hiệu lực thi hành; người bị cưỡng chế đã nhận được quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất có hiệu lực thi hành Trường hợp người bị cưỡng chế từ chối không nhận quyết định cưỡng chế hoặc vắng mặt khi giao quyết định cưỡng chế thì UBND cấp xã lập biên bản

1.1.1.6 Đặc điểm của công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng

Giải phóng mặt bằng là quá trình đa dạng và phức tạp Nó thể hiện khác nhau đối với mỗi một dự án, nó liên quan trực tiếp đến lợi ích của các bên tham gia và lợi ích của toàn xã hội

Tính phức tạp: Đất đai là tài sản có giá trị đặc biệt, có vai trò quan

trọng trong đời sống kinh tế - xã hội đối với mọi người dân Ở khu vực nông thôn, dân cư chủ yếu sống nhờ vào hoạt động sản xuất nông nghiệp mà đất đai lại là tư liệu sản xuất quan trọng trong khi trình độ sản xuất của nông dân thấp, khả năng chuyển đổi nghề nghiệp khó khăn do đó tâm l dân cư vùng này là giữ được đất để sản xuất, thậm chí họ cho thuê đất còn được lợi nhuận cao hơn là sản xuất nhưng họ vẫn không cho thuê Trước tình hình đó đã dẫn đến công tác tuyên truyền, vận động dân cư tham gia di chuyển là rất khó khăn và việc hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp là điều cần thiết để đảm bảo đời

sống dân cư sau này

Một số dự án khi thu hồi đất ở thì sẽ càng phức tạp hơn do một số nguyên nhân chính sau:

+ Đất ở là tài sản có giá trị lớn, gắn trực tiếp với đời sống sinh hoạt và tập quán hằng ngày

+ Nguồn gốc sử dụng đất khác nhau qua nhiều thời kỳ với chế độ quản

lý khác nhau

+ Quỹ đất xây dựng khu tái định cư tại một số địa phương còn hạn chế, thậm chí chất lượng khu tái định cư còn hạn chế

Tính đa dạng: Do mỗi dự án được thực hiện tai một địa phương khác

nhau với điều kiện tự nhiên kinh tế, xã hội và trình độ dân trí nhất định Đối với khu vực nội thành, khu vực ven đô, khu vực ngoại thành, mật độ dân cư khác nhau, ngành nghề đa dạng và đều hoạt động sản xuất theo một đặc trưng riêng của vùng đó Do đó, giải phóng mặt bằng cũng được tiến hành với những đặc điểm riêng biệt

1.1.1.7 Một số yếu tố tác dộng đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

* Việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản đó

Ở nước ta, do các đặc điểm lịch sử, kinh tế xã hội của đất nước trong mấy thập kỷ qua có nhiều biến động lớn, nên các chính sách về đất đai cũng theo đó không ngừng được sửa đổi, bổ sung Từ năm 1993 đến năm 2003, Nhà nước đã ban hành khoảng 200 văn bản quy phạm pháp luật về quản lý và

sử dụng đất Sau khi quốc hội thông qua Luật đất đai 2003 cùng với các văn bản hướng dẫn thi hành đã nhanh chóng đi vào cuộc sống Với một hệ thống quy phạm khá hoàn chỉnh, chi tiết, cụ thể, rõ ràng, đề cập mọi quan hệ đất đai phù hợp với thực tế Các văn bản quy phạm pháp luật về đất đai của Nhà nước

đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng trong việc tổ chức thực hiện các nội dung quản l nhà nước về đất đai, giải quyết tốt mối quan hệ đất đai ở khu vực nông thôn, bước đầu đã đáp ứng được quan hệ đất đai mới hình thành trong quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa; hệ thống pháp luật đất đai luôn đổi mới, ngày càng phù hợp hơn với yêu cầu phát triển kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh và ổn định xã hội

Đất đai là đối tượng quản lý phức tạp, và luôn biến động theo sự phát triển của nền kinh tế - xã hội Để thực hiện tốt chức năng quản l nhà nước về

đất đai đòi hỏi phải có các văn bản pháp luật liên quan mang tính ổn định cao

và phù hợp với tình hình thực tế

Vì vậy, chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng cũng luôn được Chính phủ không ngừng hoàn thiện, sửa đổi nhằm giải quyết các vướng mắc trong công tác bồi thường GPMB, phù hợp với yêu cầu thực tế triển khai Với những đổi mới về pháp luật đất đai, thời gian qua công tác GPMB đã đạt những kết quả đáng khích lệ, đã cơ bản đáp ứng được nhu cầu về mặt bằng cho việc phát triển các dự án đầu tư Tuy nhiên bên cạnh đó, do tính chưa ổn định, chưa thống nhất của pháp luật đất đai qua các thời kỳ mà công tác bồi thường GPMB

đã gặp khá nhiều khó khăn và cản trở Thực tiễn triển khai cho thấy việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai có ảnh hưởng rất lớn đến công tác bồi thường GPMB, hỗ trợ và tái định cư Hệ thống văn bản pháp luật đất đai còn có những nhược điểm như là số lượng nhiều, mức độ phức tạp cao, không thuận lợi trong sử dụng, nội bộ hệ thống chưa đồng bộ, chặt chẽ gây lúng túng trong xử lý và tạo kẽ hở trong thực thi pháp luật

* Công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một trong những nhân tố ảnh hưởng tới giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất; từ đó tác động tới giá đất tính bồi thường

Thông qua việc lập, xét duyệt và điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất để tổ chức việc bồi thường GPMB thực sự trở thành sự nghiệp của cộng đồng mà Nhà nước đóng vai trò là người tổ chức Bất kỳ một phương án bồi thường GPMB nào đều dựa trên một quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất nhằm đạt được các yêu cầu như là phương án có hiệu quả kinh tế - xã hội cao nhất

* Công tác đăng ký đất đai và cấp GCNQSDĐ

Đăng ký đất đai là một thành phần cơ bản quan trọng nhất của hệ thống quản l đất đai, đó là quá trình xác lập hồ sơ về quyền sở hữu đất đai, bất động sản, sự đảm bảo và những thông tin về quyền sở hữu đất Theo quy định

của các nước, đất đai là một trong các tài sản phải đăng ký quyền sử dụng Ở nước ta, theo quy định của Luật đất đai, người sử dụng đất phải đăng ký quyền sử dụng đất với cơ quan nhà nước có thẩm quyền (Văn phòng đăng k quyền sử dụng đất) và được cấp GCNQSDĐ Chức năng của đăng k đất đai

là cung cấp những căn cứ chuẩn xác và an toàn cho việc thu hồi, chấp thuận

và từ chối các quyền về đất

GCNQSDĐ trong công tác bồi thường GPMB là căn cứ để xác định đối tượng được bồi thường, loại đất, diện tích đất tính bồi thường Hiện nay, công tác đăng k đất đai ở nước ta vẫn còn yếu kém, đặc biệt công tác đăng k biến động về sử dụng đất; việc cấp GCNQSDĐ vẫn chưa hoàn tất Chính vì vậy

mà công tác bồi thường GPMB đã gặp rất nhiều khó khăn Làm tốt công tác đăng k đất đai, cấp GCNQSDĐ thì công tác bồi thường GPMB sẽ thuận lợi, tiến độ GPMB nhanh hơn

* Yếu tố giá đất và định giá đất

Giá đất có vai trò rất quan trọng trong pháp luật bồi thường giải phóng mặt bằng Cụ thể:

Thứ nhất, đối với quản lý của Nhà nước: Giá đất là công cụ để Nhà

nước thực hiện công tác quản lý, điều tiết sự hoạt động của thị trường bất động sản nói chung, thị trường nhà đất nói riêng, giảm và tiến tới xóa bỏ các hiện tượng đầu cơ đất đai làm nhũng đoạn thị trường nhà đất Đối với lĩnh bồi thường, giải phóng mặt bằng thì giá đất có vai trò quan trọng trong việc điều tiết giữa lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng, lợi ích của quốc gia với lợi ích của những người dân bị thu hồi đất Có thể nói, việc quy định giá đất bồi thường giải phóng mặt bằng hợp lý sẽ tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và giao đất cho nhà đầu tư và bắt tay vào thực hiện các công trình trên đất bị thu hồi Cùng với công tác đẩy mạnh giải phóng mặt bằng thì Nhà nước phải có chính sách bồi thường giá trị hợp lý cho những người dân có đất bị hu hồi để người dân di dời chỗ ở, chuyển đổi công việc khác, hoặc có

những phương án khác để ổn định cuộc sống của mình Như vậy, Nhà nước vừa phải giải quyết vấn đề giải phóng mặt bằng vừa phải giải quyết vấn đề an sinh cho những người dân bị thu hồi đất Và chính sách về giá đất sẽ có vai trò giải quyết tốt những vấn đề đặt ra Do vậy, nhà nước cần phải có chính sách về giá đất thích hợp để tại điều kiện đẩy nhanh việc giải phóng mặt bằng cũng như giảm khiếu nại, tố cáo về giá đất trong bồi thường giải phóng mặt bằng

Giá đất nói chung và giá đất trong bồi thường giải phóng mặt bằng nói riêng là một loại công cụ tài chính để Nhà nước tiến hành thực hiện quản lý

về đất đai, bên cạnh việc quy định các khoản thu vào ngân sách thì đồng thời giá đất còn có tác dụng định hướng thị trường Trên thực tế, bất kỳ Nhà nước nào cũng có thể sử dụng nhiều biện pháp khác nhau để thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước về đất đai của mình Đó có thể là biện pháp hành chính, cũng có thể là biện pháp kinh tế, và đôi khi là sự kết hợp của cả hai biện pháp trên Nhà nước ta đã và đang vận dụng một cách có hiệu quả các quy định của pháp luật trong việc quản lý giá đất

Trong nền kinh tế thị trường, giá đất có cơ chế hình thành và vận hành riêng theo quy luật khách quan (quy luật cung cầu, quy luật giá trị, quy luật cạnh tranh…) Song bên cạnh đó Nhà nước cũng đưa ra những biện pháp nhằm điều chỉnh, đảm bảo, tạo điều kiện cho các quy luật thị trường vận động lành mạnh, ổn định, đúng hướng Một trong những chính sách phải kể đến là yếu tố về giá đất Trong điều kiện đổi mới hiện nay ở nước ta, khi mà đất đai được xác định là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế xã hội, việc xác định vai trò quản lý của Nhà nước thông qua cơ chế giá với tư cách là đại diện chủ sở hữu toàn dân đối với đất đai càng có ý nghĩa cả về phương diện chính trị pháp lý, cả về phương diện quản lý kinh tế

Thứ hai, Đối với người dân bị thu hồi đất: Người dân thường có tâm lý

không muốn bị thu hồi đất vì thu hồi đất sẽ tạo nên sự bất ổn trong cuộc sống hàng ngày đối với những người bị thu hồi đất ở và bất ổn về việc làm đối với

những người bị thu hồi đất nông nghiệp Cho nên giá đất chính là việc bồi thường lại giá trị đất đã bị thu hồi cho người dân để người dân bị thu hồi đất

có thể tìm được chỗ ở mới tương đương hoặc tốt hơn nơi ở cũ đã bị thu hồi và tạo điều kiện cho họ có cơ hội chuyển đổi nghề nghiệp

Thứ ba, Đối với các nhà đầu tư trong những trường hợp thu hồi đất vì

mục đích kinh tế: Trong thực tế hiện nay, vấn đề giá đất trong bồi thường giải

phóng mặt bằng đối với các nhà đầu tư luôn là một vấn đề nan giải Muốn có đất để thực hiện dự án kinh tế thì nhà đầu tư cần phải giải phóng mặt bằng Nhưng vấn đề giải phóng mặt bằng đối với các nhà đầu tư còn phụ thuộc rất nhiều đến những thỏa thuận về giá đất đối với những người dân bị thu hồi đất Rất nhiều trường hợp người dân bị thu hồi đất thách giá quá cao khiến cho các nhà đầu tư gặp trở ngại trong việc giải phóng mặt bằng cũng như tốn khá nhiều chi phí cho việc giải phóng mặt bằng Trong khi đó, tâm lý của các nhà đầu tư thường mong muốn tiến hành nhanh chóng dự án đầu tư của mình nhưng không thỏa thuận được giá cả với người dân nên nhiều dự án bị kéo dài rất lâu

Do vậy, một giá đất hợp lý là giải pháp hữu hiệu để các nhà đầu tư có thể tiếp tục thực hiện dự án đầu tư của mình cũng như bồi thường khoản giá trị tương ứng cho người có đất bị thu hồi để ổn định cuộc sống

Việc bồi thường giá đất hợp lý trong giải phóng mặt bằng sẽ góp phần hạn chế những xung đột, tranh chấp xảy ra khi Nhà nước tiến hành thu hồi đất hiện nay, tình trạng khiếu kiện về giá đất diễn ra khá phổ biến trong thực

tế Việc khiếu kiện đó hầu hết xuất phát từ việc giá đất chi trả cho người dân

có đất bị thu hồi quá thấp khiến cho cuộc sống của họ lâm vào tình cảnh khó khăn, vừa mất đất, vừa mất việc làm lại chỗ ở bấp bênh Điều đó làm càng khẳng định được vai trò của giá đất trong bồi thường giải phóng mặt bằng đối với công tác anh sinh xã hội của Nhà nước cũng như sự ổn định trong cuộc sống của người dân bị thu hồi đất

Luật đất đai năm 2013 quy định rõ nguyên tắc định giá đất phải theo mục đích sử dụng đất hợp pháp tại thời điểm định giá; theo thời hạn sử dụng đất; phù hợp với giá đất phổ biến trên thị trường của loại đất có cùng mục đích sử dụng đã chuyển nhượng hoặc thu nhập từ việc sử dụng đất hoặc giá trúng đấu giá quyền sử dụng đất đối với những nơi có đấu giá quyền sử dụng đất; cùng một thời điểm các thửa đất liền kề nhau có cùng mục đích sử dụng, khả năng sinh lợi, thu nhập từ việc sử dụng đất tương tự như nhau thì có mức giá như nhau Quy định khung giá đất, bảng giá đất được xây dựng định kỳ 05 năm một lần và được điều chỉnh khi thị trường có biến động Bổ sung quy định đối với trường hợp các địa phương không thống nhất được giá đất tại khu vực giáp ranh giữa các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thì báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định.[27]

Bảng giá đất để áp dụng các trường hợp:

(1) Tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất ở của

hộ gia đình, cá nhân đối với phần diện tích trong hạn mức; cho phép chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp không phải là đất ở sang đất ở đối với phần diện tích trong hạn mức giao đất ở cho hộ gia đình, cá nhân;

(2) Tính thuế sử dụng đất;

(3) Tính phí và lệ phí trong quản l , sử dụng đất đai;

(4) Tính tiền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai;

(5) Tính tiền bồi thường cho Nhà nước khi gây thiệt hại trong quản l

và sử dụng đất đai;

(6)Tính giá trị quyền sử dụng đất để trả cho người tự nguyện trả lại đất cho Nhà nước đối với trường hợp đất trả lại là đất Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất có thu tiền sử dụng đất, đất thuê trả tiền một lần cho cả thời gian thuê;

UBND cấp tỉnh quyết định giá đất cụ thể tại thời điểm định giá để áp dụng đối với các trường hợp:

(1) tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân đối với phần diện tích đất ở vượt hạn mức quy định; cho phép chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp không phải là đất ở sang đất ở đối với phần diện tích vượt hạn mức giao đất ở cho hộ gia đình, cá nhân, tính tiền thuê đất đối với đất nông nghiệp vượt hạn mức giao đất, vượt hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân;

(2) tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất không thông qua hình thức đấu giá quyền sử dụng đất; công nhận quyền sử dụng đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với tổ chức mà phải nộp tiền sử dụng đất;

(3) tính tiền thuê đất đối với trường hợp Nhà nước cho thuê đất không thông qua hình thức đấu giá quyền sử dụng đất;

(4) tính giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước mà doanh nghiệp cổ phần sử dụng đất thuộc trường hợp Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê;

(5) tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất

Luật đã được bổ sung quy định về cơ quan xây dựng, cơ quan thẩm định giá đất, vị trí của tư vấn giá đất trong việc xác định giá đất và việc thuê

tư vấn để xác định giá đất cụ thể

* Thị trường bất động sản

Trong những năm gần đây thị trường bất động sản đang phát triển nhanh chóng và ảnh hưởng nhiều đến đời sống xã hội Bất động sản đang là điểm nóng cũng như là ưu tiên số một cho các nhà đầu tư Công tác quản lý nhà nước về đất đai nói chung cũng ngư công tác GPMB nói riêng cũng bị tác động bởi hoạt động của thị trường bất động sản

Thị trường bất động sản ảnh hưởng tới giá đền bù trong công tác đền bù

GPMB Nếu giá đền bù quá thấp so với giá trên thị trường bất động sản thì người sử dụng đất sẽ không chấp nhận thoả thuận Nếu giá cao hơn thì chủ dự

án sẽ bị lỗ Do vậy giá đền bù cần phải được xem xét, sao cho không chênh lệch thấp hơn quá nhiều so với giá trên thị trường Nhằm đem lại lợi ích một cách hài hoà cho cả chủ dự án cũng như người bị thu hồi đất.[29]

Thị trường bất động sản luôn luôn biến động, giá đất trong thị trường bất động sản cũng thay đổi theo nhiều chiều hướng khác nhau Có thể tăng lên cũng có thể giảm đi trong một khoảng thời gian ngắn Phương án đền bù được xây dựng tại một thời điểm xác định Nên tình trạng giá trong phương án đền

bù chênh lệch lớn so với giá trên thị trường bất động sản Nguyên nhân là do chưa kịp thời cập nhật được những biến đổi trên thị trường Do vậy để có được giá đền bù hợp lý nhất cần phải nghiên cứu thị trường bất động sản trong khoảng thời gian dài, xác định giá trong khoảng thời gian ít biến động nhất để tìm ra khoảng giá hợp lý Do vậy khi xác định giá đền bù cần nghiên cứu kỹ thị trường bất động sản

* Thủ tục hành chính

Trình tự thủ tục thực hiện bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất ảnh hưởng trực tiếp đến việc triển khai, thực hiện dự án Các thủ tục hành chính chủ yếu như: trích lục, trích đo địa chính, thẩm định giá, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư,…

* Trình độ, năng lực của cán bộ làm công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

Năng lực thực hiện chính sách và công tác tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ và TĐC khi Nhà nước thu hồi đất có ảnh hưởng rất lớn đến việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và TĐC khi Nhà nước thu hồi đất

để thực hiện các dự án đầu tư Với đội ngũ cán bộ làm công tác chỉ đạo, hướng dẫn và cán bộ trực tiếp thực hiện áp dụng chính sách am hiểu và nắm chắc các quy định của chính sách, có đủ trình độ năng lực; với các tổ chức

được giao thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và TĐC khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án được tổ chức và thực hiện công việc có tính chuyên môn hoá cao; với sự chỉ đạo và phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị có chức năng nhiệm vụ liên quan đến việc thực hiện chính sách chuẩn xác, chặt chẽ và nhịp nhàng, thì việc triển khai thực hiện chính sách, việc áp dụng chính sách

sẽ diễn ra thuận lợi, loại bỏ được những vướng mắc phát sinh không đáng có, đảm bảo cho quy trình thủ tục thực hiện đơn giản thuận tiện, hạn chế được những khúc mắc, khiếu kiện gây kéo dài thời gian hoàn thành việc thu hồi đất

và giải phóng mặt bằng

1.1.2 Cơ sở pháp lý của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

1.1.2.1 Một số văn bản, nghị định của Nhà nước hướng dẫn về công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

- Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định

chi tiết thi hành một số điều của luật đất đai 2013

- Thông tư 23/2014/TT-BTNMT ngày 19/5/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất

- Thông tư 24/2014/TT-BTNMT ngày 19/5/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về hồ sơ địa chính

- Thông tư 25/2014/TT-BTNMT ngày 19/5/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về bản đồ địa chính

- Nghị định 44/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định

- Nghị định 46/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định

về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước

- Thông tư 77/2014/TT- BTC ngày 16/6/2014 của Bộ tài chính hướng dẫn Nghị định 46 về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước

- Nghị định 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định

về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất

1.1.2.2 Một số văn bản chỉ đạo về công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng của tỉnh Vĩnh Phúc

- Quyết định số 35/2014/QĐ-UBND ngày 15/8/2014 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc về việc ban hành chi tiết một số điều về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc

- Quyết định số 32/2015/QĐ-UBND ngày 16/11/2015 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của bản Quy định chi tiết một

số điều về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và đơn giá bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc

- Quyết định số 42/2013/QĐ-UBND ngày 31/12/2013 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc ban hành quy định về giá các loại đất trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc năm 2014

- Quyết định số 02/2015/QĐ-UBND của UBND tỉnh Vĩnh Phúc ban hành về hệ số điều chỉnh giá đất trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc năm 2015

- Quyết định số 61/2014/QĐ-UBND UBND tỉnh Vĩnh Phúc về việc ban hành quy định về giá các loại đất trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc 5 năm 2015 - 2019

1.2 Tình hình bồi thường, giải phóng mặt bằng trên thế giới và ở Việt Nam

1.2.1 Tình hình bồi thường giải phóng mặt bằng ở một số nước trên thế giới

1.2.1.1 Đài Loan

1, Về thu hồi đất

Điều 208 luật đất đai của Đài Loan quy định: “Do nhu cầu xây dựng các công trình công cộng, Nhà nước có thể trưng thu đất tư hữu theo quy định

của bộ luật này, nhưng phạm vi trưng thu phải hạn chế trong nhu cầu cần thiết của công trình đó, như công trình quốc phòng, công trình giao thông, công trình công cộng, vệ sinh công cộng, cơ quan chính phủ, cơ quan tự trị của địa phương, kiến trúc công cộng khác, sự nghiệp khoa học kỹ thuật và từ thiện, các công trình khác do chính phủ xây mới phục vụ lợi ích công cộng”

Việc thu hồi đất và bồi thường tài sản trên đất được thực hiện như sau:

Cơ quan cần đất đưa ra kế hoạch xây dựng công trình mới và phạm vi dùng đất, sau đó liên hệ với cơ quan địa phương thực hiện

Cũng theo quy định của luật đất đai Đài Loan, thì đất đai bị thu hồi được bồi thường giá trị đất và tiền di chuyển Các khoản bồi thường giá trị đất

và tiền di chuyển do cơ quan chính phủ, thành phố, huyện, địa phương đó quy định Khoản tiền bồi thường đất do người cần dùng đất trả vào cơ quan địa chính huyện địa phương nơi có đất để chuyển trả Đối với đất chưa qua chuyển đổi quyền sở hữu thì việc bồi thường giá trị đất căn cứ vào giá trị đất được pháp luật quy định tại thời điểm công bố trưng thu đất Đối với đất đai

đã qua chuyển đổi quyền sở hữu quyền sử dụng thì bồi thường theo giá trị đất đai của lần chuyển sau cùng Tiền bồi thường tài sản trên đất do cơ quan địa chính huyện, thành phố phối hợp với các cơ quan có liên quan đánh giá quyết định Việc phát tiền bồi thường được thực hiện trong vòng 15 ngày sau khi hết thời hạn công bố

2, Giải quyết việc làm trong quá trình thu hồi đất:

Quá trình công nghiệp hóa ở Đài Loan được khởi đầu từ khu vực nông thôn Chính quyền Đài Loan dành ưu tiên hàng đầu về vốn đầu tư, cơ chế chính sách cho nông nghiệp nông thôn Trong những năm 1953, 2/3 viện trợ

tử Mỹ được dành cho phát triển kết cấu hạ tầng và nông nghiệp, chỉ 1/5 cho công nghiệp Khi công nghiệp phát triển, lao động dư thừa trong khu vực nông thôn mới chuyển sang các ngành công nghiệp nhẹ cần nhiều lao động và sau cùng mới là phát triển công nghiệp nặng Vào những năm 1950, do đất đai

hạn chế, cộng với dân số di cư từ đại lục sang, dẫn đến nguy cơ thất nghiệp lớn ở nông thôn; nhưng nhờ công nghiệp nông thôn phát triển nên đã thu hút được nhiều lao động Lao đọng nông nghiệp từ chỗ chiếm 50% trong những năm 1950, đã giảm chỉ còn 14,2% năm 1988 Lao động được chuyển sang hoạt động phi nông nghiệp đã không gây tình trạng di dân số từ nông thôn vào thành thị mà họ có thể làm việc ngay tại các nhà máy ở vùng lân cận

1.2.1.2 Hàn Quốc

* Trình tự, thủ tục thu hồi đất

Ở Hàn Quốc, việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất được thực hiện theo phương thức tham vấn và cưỡng chế Phương thức tham vấn được thực hiện thông qua việc các cơ quan công quyền thỏa thuận với người bị thu hồi đất về phương án, cách thức bồi thường Trong trường hợp tham vấn bị thất bại, Nhà nước phải sử dụng phương thức cưỡng chế Theo thống kê của Cục Chính sách đất đai Hàn Quốc, ở Hàn Quốc có 85% tổng số các trường hợp Nhà nước thu hồi đất thực hiện theo phương thức tham vấn; chỉ có 15% các

trường hợp thu hồi đất phải sử dụng phương thức cưỡng chế

* Cơ quan có thẩm quyền thu hồi đất:

Tổ chức Nhà ở Quốc gia (một tổ chức xã hội đứng ra bảo đảm trách nhiệm cung cấp nhà ở tại đô thị, hoạt động như một nhà đầu tư độc lập) được phép thu hồi đất theo quy hoạch để thực hiện các dự án xây nhà ở

* Bồi thường khi thu hồi đất

Nhà nước bồi thường khi thu hồi đất trên cơ sở các nguyên tắc sau:

Thứ nhất, việc bồi thường do chủ dự án thực hiện

Thứ hai, chủ đầu tư phải thực hiện bồi thường đầy đủ cho chủ đất và cá

nhân liên quan trước khi tiến hành xây dựng các công trình công cộng

Thứ ba, thực hiện bồi thường cho chủ đất phải bằng tiền mặt, sau đó

mới bằng đất hoặc nhà ở xã hội

Thứ tư, thực hiện bồi thường áp dụng cho từng cá nhân

Về thời điểm xác định giá bồi thường, đối với trường hợp thu hồi đất thông qua hình thức tham vấn thì thời điểm xác định giá bồi thường là thời điểm các bên đạt được thỏa thuận đồng thuận về phương án bồi thường Đối với trường hợp thu hồi đất thông qua hình thức cưỡng chế thì thời điểm xác định giá bồi thường là thời điểm cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế

Việc xác định giá bồi thường không phải do chủ dự án thực hiện mà giao cho ít nhất hai cơ quan định giá độc lập (hoạt động theo hình thức doanh nghiệp hoặc công ty cổ phần) thực hiện Trường hợp chủ đất yêu cầu xác định lại giá bồi thường thì chủ dự án lựa chọn thêm một tổ chức tư vấn định giá đất thứ ba Nếu giá trị định giá cao nhất và thấp nhất chênh lệch 10% hoặc nhiều hơn, sẽ phải có chuyên gia định giá khác thực hiện tiếp việc định giá, và từ

đó, mức bồi thường sẽ được tính toán lại Giá đất được lựa chọn làm căn cứ xác định bồi thường là giá trung bình cộng của kết quả định giá của hai hoặc

ba cơ quan dịch vụ tư vấn về giá đất độc lập được chủ thực hiện dự án thuê định giá

Đối với đất nông nghiệp, nếu bị thu hồi trước khi thu hoạch hoa màu, giá trị hoa màu đó sẽ được bồi thường hoản bồi thường được tính dựa trên

số hoa màu thực tế được trồng tại thời điểm dự án được công bố và đủ để hỗ trợ người nông dân phục hồi lại việc sản xuất của mình hoản bồi thường được tính bằng 2 lần tổng thu nhập hàng năm từ sản xuất nông nghiệp

1.2.1.3 Thái Lan

Thái Lan không có chính sách đền bù TĐC quốc gia, vì hình thức sở hữu đất đai tại Hiến pháp năm 1982 quy định việc trưng dụng đất cho các mục đích xây dựng cơ sở hạ tầng, quốc phòng, phát triển nguồn tài nguyên cho đất nước, phát triển đô thị, cải tạo đất đai và các mục đích công cộng khác phải theo giá thị trường cho những người có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật về tất cả các thiệt hại do việc trưng dụng gây ra và quy định việc bồi

thường phải khách quan cho người chủ mảnh đất và người có quyền thừa kế tài sản đó Dựa trên các quy định này, các ngành có quy định chi tiết cho việc thực hiện trưng dụng đất của ngành mình

Năm 1987 Thái Lan ban hành Luật về trưng dụng BĐS áp dụng cho việc trưng dụng đất sử dụng vào các mục đích xây dựng tiện ích công cộng, quốc phòng, phát triển nguồn tài nguyên hoặc các lợi ích khác cho đất nước, phát triển đô thị, nông nghiệp, công nghiệp, cải tạo đất đai vào các mục đích công cộng Luật quy định những nguyên tắc về trưng dụng đất, nguyên tắc tính giá trị bồi thường các loại tài sản bị thiệt hại

Căn cứ vào đó, từng ngành đưa ra các quy định cụ thể và trình tự tiến hành bồi thường TĐC, nguyên tắc cụ thể xác định giá trị bồi thường, các bước lập và phê duyệt dự án bồi thường, thủ tục thành lập các cơ quan, hội đồng tính toán bồi thường TĐC, trình tự đàm phán, nhận tiền bồi thường, quyền khiếu nại, quyền khởi kiện đưa ra tòa án

Ví dụ: trong ngành điện năng thì cơ quan điện lực Thái Lan là nơi có nhiều dự án bồi thường TĐC lớn nhất nước, họ đã xây dựng chính sách riêng với mục tiêu: “Đảm bảo cho những người bị ảnh hưởng một mức sống tốt hơn” thông qua việc cung cấp cơ sở hạ tầng có chất lượng và đạt mức tối đa nhu cầu, đảm bảo cho những người bị ảnh hưởng có thu nhập cao hơn và được tham gia nhiều hơn vào quá trình phát triển xã hội, vì thực tế đã tỏ ra hiệu quả khi nhu cầu thu hồi đất trong nhiều dự án Họ xây dựng giá đền bù phụ thuộc vào từng khu vực, từng dự án Nếu một dự án mang tính chiến lược quốc gia thì nhà nước đền bù với giá rất cao so với giá thị trường Nhìn chung, khi tiến hành lấy đất của dân, nhà nước hoặc cá nhân đầu tư đều đền

bù với mức cao hơn giá thị trường

1.2.1.4 Singapore

* Trình tự, thủ tục thu hồi đất

Ở Singapore, mặc dù có nhiều hình thức sở hữu khác nhau về đất đai

(sở hữu nhà nước, sở hữu tư nhân) song việc thu hồi đất chỉ được thực hiện để

sử dụng vào mục đích công cộng như: phát triển cơ sở hạ tầng; xây dựng công trình phúc lợi xã hội; chỉnh trang đô thị

* Cơ quan có thẩm quyền thu hồi đất

Nhà nước đứng ra thu hồi đất rồi giao hoặc cho các công ty, nhà đầu tư thuê đất Công tác thu hồi đất phải được sự cho phép bởi Chính phủ và các thành viên trong Nội các Chính phủ, sau khi đã thảo luận và tham khảo ý kiến cộng đồng [34]

* Cơ quan có thẩm quyền thu hồi đất

Nhà nước đứng ra thu hồi đất rồi giao hoặc cho các công ty, nhà đầu tư thuê đất Công tác thu hồi đất phải được sự cho phép bởi Chính phủ và các thành viên trong Nội các Chính phủ, sau khi đã thảo luận và tham khảo ý kiến cộng đồng

* Bồi thường khi thu hồi đất

Mức bồi thường thiệt hại khi thu hồi đất được xác định căn cứ vào giá trị thực tế của bất động sản của chủ sở hữu; các chi phí tháo dỡ di chuyển chỗ

ở hợp l ; chi phí mua nguyên vật liệu xây dựng nhà ở mới… Trường hợp người bị thu hồi đất không tán thành với phương án bồi thường thiệt hại do Nhà nước xác định, họ có quyền thuê một tổ chức định giá tư nhân để tiến hành định giá lại các chi phí thiệt hại Nhà nước trả tiền cho công tác định lại giá này

Việc xác định giá bồi thường được Singapore thực hiện căn cứ vào giá trị bất động sản do người bị thu hồi đất đầu tư chứ không căn cứ vào giá trị thực tế của bất động sản Phần giá trị tăng thêm do sự đầu tư cơ sở hạ tầng của Nhà nước được bóc tách khỏi giá trị bồi thường của bất động sản Điều này có nghĩa là Nhà nước không bồi thường theo giá bất động sản hiện tại mà bồi thường theo giá thấp hơn do trừ đi phần giá trị bất động sản tăng thêm từ

sự đầu tư cơ sở hạ tầng của Nhà nước

Nhà nước chi trả tiền bồi thường thu hồi đất làm hai đợt: đợt thứ nhất, nhà nước trả 20% tổng giá trị bồi thường khi chủ nhà thực hiện việc tháo dỡ nhà ở Đợt thứ 2, phần còn lại sẽ được thanh toán khi người bị thu hồi đất ở hoàn tất việc di chuyển chỗ ở

1.2.1.5 Australia

*Trình tự, thủ tục thu hồi đất

Việc thu hồi đất được thực hiện theo quy trình chung, bao gồm 5 bước: (1) Bộ trưởng gửi công văn chính thức mời người có đất tới thảo luận với Bộ trưởng về việc bán đất cho Nhà nước;

(2) Khi thảo luận không có kết quả thì cơ chế chiếm giữ đất đai bắt buộc được vận hành bằng thông báo chính thức của Nhà nước về việc sử dụng đất đó vào mục đích công cộng trên Công báo của Chính phủ Bang;

(3) Chủ đất cũ bắt đầu thực hiện thủ tục đòi bồi thường về đất;

(4) Các thủ tục định giá đất theo thị trường được tiến hành;

(5) Chủ đất cũ có thể yêu cầu Trọng tài hoặc Tòa án để giải quyết tranh chấp về giá bồi thường

* Cơ quan có thẩm quyền thu hồi đất

Ở Australia, mỗi bang đều có một Cục quản l đất đai và một Cục định giá Trước đây, các cục này đều là cơ quan hành chính của Bang Sau đó, các

cơ quan này được chuyển dần sang thành các cơ quan dịch vụ công, thực hiện các dịch vụ về quản l đất đai và định giá theo yêu cầu của nhà nước cũng như của thị trường

* Bồi thường khi thu hồi đất

Giá tính mức bồi thường là giá thị trường; được xác định là số tiền mà tài sản đó có thể bán được một cách tự nguyện, sẵn sàng ở một thời điểm nhất định Nguyên tắc chung khi thực hiện bồi thường là phải thực hiện đàm phán, thỏa thuận về giá vào giai đoạn một; khi không đạt được thỏa thuận giữa tổ

chức có thẩm quyền và người có đất thì tổ chức có thẩm quyền áp dụng cơ chế chiếm giữ đất đai bắt buộc vào giai đoạn hai

1.2.1.6 Nhật Bản

* Việc thu hồi đất:

Từ 1951, Nhật Bản đã ban hành Luật trưng thu đất đai Luật này quy định trưng dụng đất có bồi thường để xây dựng công trình hạ tầng trọng yếu được pháp luật cho phép như: đường xá, công viên theo Luật đo thị, đê điếu,

hồ chứa nước theo Luật sông ngòi, cảng biển theo Luật cảng biển,….[28]

Nhật Bản trưng dụng đất đai khi giao dịch đất đai thông thường bị trở ngại và được bộ trưởng xây dựng hoặc chi huyện cho phép khi thấy phù hợp lợi ích công cộng và hội tụ đấy đủ điều kiện cần thiết

* Giải quyết lao động, việc làm trong quá trình thu hồi đất:

Chính phủ Nhật Bản thành lập mạng lưới thông tin việc làm trên khắp đất nước với mục đích cung cấp thông tin đầy đủ về việc làm từ các tổ chức, doanh nghiệp qua internet đến với những người đang tìm việc, giúp họ có những lựa chọn phù hợp với năng lực, điều kiện của mình Chính phủ cũng bồi thường những công nhân có tay nghề cao qua việc hỗ trợ tài chính, tạo cơ hội phát triển năng lực, nâng cáo chất lượng các tổ chức giáo dục đào tạo trên

cơ sở nhu cầu của mỗi vùng, phát triển nguồn nhân lực và kết nối thông tin trong những khu vực mới hoặc đang phát triển

Trong những năm 1960, 1970 các lĩnh vực như: phúc lợi y tế, công nghệ tin học và môi trường giữ một vai trò quan trọng trong việc mở những thị trường mới ở Nhật Bản Việc phát triển khoa học và công nghệ ở địa phương được đẩy mạnh thông qua việc tận dụng đặc thù của mỗi vùng Nhật Bản đã có những bước đi thích hợp nhằm ổn định thị trường lao động ở tầm vĩ

mô, nhưng vẫn tham gia vào thị trường lao động thì bản thân mỗi người lao động phải tự phát triển năng lực nghề nghiệp của mình thông qua việc tự đào tạo lại, các công ty, tổ chức cũng phải ủng hộ một cách tích cực

1.2.2 Tình hình bồi thường, giải phóng mặt bằng một số địa phương ở Việt Nam

1.2.2.1 Hà Nội

Trong những năm qua, Thành ủy, HĐND, UBND thành phố Hà Nội đã quan tâm chỉ đạo các cấp, các ngành thực hiện có hiệu quả các chủ trương của Đảng và Nhà nước về công tác giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất

để thực hiện các dự án đầu tư trên địa bàn, góp phần quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của thủ đô

Đại bộ phận nhân dân bị thu hồi đồng tính với chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, tự giác thực hiện; nhiều người sẵn sang chịu thiệt thòi

vì lợi ích chung, giúp công tác giải phóng mặt bằng được thuận lợi

- Căn cứ Nghị quyết 20-NQ/TƯ ngày 13/7/2000, kỳ họp thứ 17 Ban chấp hành Đảng bộ thành phố về công tác giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội của thủ đô và Nghị quyết số 09/2000-NQ/HĐ ngày 02/7/2000 của Hội đồng nhân dân thành phố về công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn thành phố Hà Nội UBND thành phố ban hành Quyết định 88-QĐ/UB ngày 31/10/2000 về việc thành lập Ban chỉ đạo GPMB thành phố Hà Nội Là cơ quan chuyên trách giúp UBND thành phố chỉ đạo toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng của thành phố Hà Nội

- Năm 2014, UBND thành phố Hà Nội quyết định ứng 700 tỉ đồng từ nguồn quỹ dự trữ tài chính thành phố để tạo nguồn vốn GPMB các dự án, công trình trọng điểm chuyển tiếp hoàn thành trong năm 2014 - 2015

Hà Nội cũng đã ban hành Quyết định 02 về giá đền bù cho các tổ chức,

cá nhân có đất thu hồi xây dựng các dự án công cộng Theo đó, việc đền bù sẽ không áp trực tiếp theo khung giá ban hành hàng năm của UBND thành phố,

mà thông qua đơn vị tư vấn định giá độc lập, nhằm đưa giá đền bù sát với giá thị trường Hiện nay, UBND thành phố đang giao cho Sở Tài chính là cơ quan

sẽ giúp UBND hướng dẫn quy trình, trình tự thủ tục để thuê các đơn vị tư vấn xác định lại giá đất làm cơ ở bồi thường Do vậy, nếu dự án nào đã thực hiện

theo các quy định trước thì tiếp tục thực hiện, còn các dự án mới sẽ được áp dụng theo đúng quyết định 02

Ban Chỉ đạo GPMB thành phố thường xuyên kiểm tra, đôn đốc tiến độ GPMB dự án, chủ trì phối hợp với các sở, ngành và các đơn vị liên quan xem xét, giải quyết kịp thời các vướng mắc và có phương án xử l , nếu vượt thẩm quyền tổng hợp, đề xuất, báo cáo UBND thành phố

Thực hiện các giải pháp nhằm hoàn thành tốt nhiệm vụ GPBM cụ thể như: Tiếp tục cải cách hành chính theo hướng đồng bộ, hiệu quả; Chuẩn bị các điều kiện cho công tác GPMB theo hướng chủ động; Ban hành các chính sách kịp thời, phù hợp với thực tiễn; Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn công tác GPMB; Đẩy mạnh việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất làm cơ sở cho việc đền bù GPMB, xử l kiên quyết các trường hợp vi phạm pháp luật đất đai và quản l xây dựng đô thị; Tăng cường công tác chỉ đạo kiểm tra, thực hiện chính sách GPMB, kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc, khen thưởng thích đáng và xử l nghiêm minh

Mặt khác, Ban Chỉ đạo GPMB thành phố thường xuyên kiểm tra, đôn đốc tiến độ GPMB dự án, chủ trì phối hợp với các sở, ngành và các đơn vị liên quan xem xét, giải quyết kịp thời các vướng mắc, xác định cụ thể, chi tiết cho từng trường hợp vướng mắc và có phương án xử l , nếu vượt thẩm quyền tổng hợp, đề xuất, báo cáo UBND thành phố

Đến nay, diện tích đã tổ chức giao đất dịch vụ là 174,64 ha, với 26.035

hộ Diện tích đất dịch vụ đã hoàn thiện việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật, chưa tổ chức giao là 210,44 ha Diện tích đất đã xong GPMB nhưng chưa xây dựng hạ tầng kỹ thuật là 151,32 ha Diện tích đất dịch vụ đã có quyết định thu hồi đất, đang GPMB là 106,41ha Diện tích đất dịch vụ đã có thông tin quy hoạch, UBND cấp huyện đang hoàn thiện công tác chuẩn bị đầu tư là 156,49 ha

1.2.2.2 Thành phố Hồ Chí Minh

TP Hồ Chí Minh là đô thị có mật độ chung cư tập trung lớn nhất của cả

nước, trong đó, không ít chung cư có tuổi thọ hàng chục năm đã và đang xuống cấp (khoảng 474 chung cư) đe dọa mạng sống của hàng nghìn hộ dân Tuy nhiên, để cải tạo, xây mới những chung cư này vẫn là bài toán nan giải của Thành phố Theo kế hoạch, trong năm 2016, thành phố sẽ hoàn thành kết quả kiểm định

Các quận (huyện) đã công bố trong phương án bồi thường và đang hiệp thương vận động hộ gia đình, cá nhân tại 133 dự án trọng điểm, các công ty công ích đang triển khai để lựa chọn, đăng k tái định cư là 8.941 căn hộ và nền đất (gồm 6.023 căn và 2.918 nền) Ngoài ra, thực hiện theo Luật Nhà ở năm 2014, để chủ động giải quyết nhu cầu tái định cư của 329 dự án công ích, trọng điểm sẽ triển khai trong giai đoạn 2016 - 2020, Sở Xây dựng đang lập

kế hoạch phát triển nhà ở phục vụ tái định cư hàng năm và 5 năm Căn cứ vào nhu cầu của các quận (huyện), Thành phố dự kiến sẽ tiếp tục đầu tư xây dựng

và tiếp nhận quỹ nhà từ 37 dự án với tổng quy mô khoảng 21.739 căn hộ và nền đất (gồm 19.020 căn và 2.719 nền)

Quỹ nhà ở, đất ở đã hoàn thành và chuẩn bị đầu tư nêu trên đảm bảo cho thành phố giải quyết được công tác bồi thường, tái định cư giai đoạn 2016

- 2020, tạo quỹ đất sạch kịp thời cho thành phố thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là thực hiện Chương trình hành động của Thành ủy giai đoạn 2016 - 2020 về chỉnh trang đô thị, góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của các quận (huyện), ổn định cuộc sống người dân sau giải tỏa, hạn chế thấp nhất phát sinh tạm cư, đồng thời, dự phòng quỹ nhà ở cho các trường hợp cấp bách như sạt lở bờ sông, kênh rạch, nhà cháy, chung cư hư hỏng nặng

có nguy cơ sụp đổ Tuy nhiên, việc nhà ở, đất ở phục vụ tái định cư chậm đưa vào sử dụng cũng dẫn đến những bất cập như mau xuống cấp, tốn kinh phí để quét dọn, vệ sinh và bảo trì căn hộ Ngoài ra, công tác dự báo nhu cầu tái định cư của các quận (huyện) từng thời điểm chưa thật sát Để giải quyết các tồn đọng trên, việc đầu tư xây dựng và chuyển nhượng nhà ở phục vụ tái