Đề cương chi tiết môn học Phát triển tư duy (Đại học Giáo dục)

Mục tiêu chung: Sinh viên có khả năng phát triển tư duy cho học sinh khi dạy học sinh học ở trường phổ thông dựa trên những kiến thức về sinh lý học thần kinh.. Kiến thức: - Sinh viên c

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

KHOA SƯ PHẠM

BỘ MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

PHÁT TRIỂN TƯ DUY CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC SINH HỌC

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC / CHUYÊN ĐỀ

TÊN MÔN HỌC: PHÁT TRIỂN TƯ DUY CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC SINH HỌC

1 Thông tin về đơn vị đào tạo

- Trường: Đại học Giáo dục - ĐHQGHN

- Khoa: Sư phạm

- Bộ môn: Khoa học tự nhiên

2 Thông tin về môn học

- Tên môn học: Phát triển tư duy cho học sinh trong dạy học Sinh học

- Mã môn học: M5

- Môn học bắt buộc / tự chọn: Tự chọn

- Số lượng tín chỉ: 3

- (Các) môn học tiên quyết: Các môn học thuộc khối kiến thức M1 đến M4

3 Mục tiêu và chuẩn năng lực (góp phần vào chuẩn đầu ra) cần hình thành 3.1 Mục tiêu chung:

Sinh viên có khả năng phát triển tư duy cho học sinh khi dạy học sinh học ở trường phổ thông dựa trên những kiến thức về sinh lý học thần kinh

3.2 Chuẩn năng lực:

3.2.1 Kiến thức:

- Sinh viên có được những hiểu biết cơ bản về các khái niệm như hành vi, nhận thức, cảm giác, tri giác, trí nhớ, tưởng tượng, tư duy;

- Sinh viên được cung cấp những hiểu biết về cơ sở thần kinh của việc hình thành và phát triển tư duy;

- Sinh viên biết được một số nguyên tắc và phương pháp hiệu quả để phát triển tư duy cho học sinh dựa trên những đặc điểm của hoạt động thần kinh như tạo ra các tình huống có vấn đề, tích cực hóa hoạt động của học sinh, tăng cường rèn luyện khả năng quan sát, rèn luyện trực giác

3.2.2 Kỹ năng:

- Sinh viên có khả năng phân tích, so sánh các kiến thức về thần kinh liên quan đến tư duy

- Sinh viên có khả năng khái quát hóa, tổng hợp các kiến thức trong một môn học

3.2.3 Thái độ:

- Sinh viên có thái độ khách quan khoa học trong nghiên cứu các kiến thức về thần kinh và tư duy

- Sinh viên có khả năng hình thành và phát triển sự đam mê với khoa học

tư duy có liên quan đến Sinh học

3.2.4 Mục tiêu khác:

- Sinh viên có khả năng phát huy khả năng nhận biết hành vi của học sinh trong lớp học từ đó xây dựng các phương pháp dạy học hiệu quả

4 Nội dung môn học

4.1 Tóm tắt

Phát triển tư day nhằm cung cấp cho sinh viên những hiểu biết về chức năng của não Môn học giúp sinh viên biết được các nguyên lý của hoạt động thần kinh Nội dung chính của môn học là những đặc điểm cơ bản của neuron và glia tới cơ sở sinh lý của học tập, trí nhớ, cấu chúc và chức năng của hệ thần kinh, bản chất xung thần kinh, sự dẫn truyền tín hiệu điện, các chất trung gian dẫn truyền thần kinh, trung khu thần kinh và tính chất của chúng, một số nghiên cứu hiện nay về sinh học thần kinh và một số vấn đề thần kinh trong dạy học sinh học

4.2 Nội dung cụ thể

Thứ

Thời lượng

Ghi chú

1

I.A.1 Trình bày

được các khái niệm

cơ bản về tư duy và

hành vi

I.A.2 Mô tả các

hành vi liên quan

đến nhận thức

I.B.1 Hiểu được bản

chất của các khái

niệm

I.B.2 So sánh được

các dạng tư duy của

học sinh trong dạy

học

I.C.1 Đánh giá được

vai trò của các khái

niệm

Chương 1: Các khái niệm cơ bản 1.1 Các khái niệm cơ bản về tư duy và hành vi

1.2 Các hành vi liên quan đến nhận thức của học sinh trong giờ học

7 giờ tín chí

2 II.A.1 Trình bày

được các vấn đề cơ

bản về hành vi của

học sinh trong giờ

học Sinh học

II.A.2 Trình bày

được vấn đề về tư

Chương 2: Hành vi và nhận thức của học sinh

2.1 Các vấn đề cơ bản về hành vi của học sinh trong giờ học Sinh học

2.2 Vấn đề về tư duy của học sinh trong dạy học Sinh học

12 giờ tín chỉ

duy nhận thức của

học sinh trong dạy

học Sinh học

II.B.1 Hiểu được

các đặc trưng của

hành vi

II.B.2 Tìm hiểu

được mối liên quan

của hành vi và tư

duy của học sinh

trong dạy học Sinh

học

II.C.1 Phân tích

được sự phù hợp của

các biểu hiện hành

vi và tư duy

3 III.A.1 Nêu được

phản xạ của học sinh

với môi trường học

tập

III.A.2 Trình bày

được cơ chế ức chế

phản xạ tiếp nhận

thông tin trong hoạt

động nhận thức

III.A.3 Mô tả được

cơ sở khoa học giải

mã nguyên nhân gây

ra các hành vi của

HS trong lớp học

Chương 3: Cơ sở khoa học thần kinh của

tư duy 3.1 Nêu được phản xạ của học sinh với môi trường học tập

3.2 Cơ chế ức chế phản xạ tiếp nhận thông tin trong hoạt động nhận thức 3.3.Cơ sở khoa học giải mã nguyên nhân gây ra các hành vi của HS trong lớp học

13 giờ tín chỉ

III.B.1 Xây dựng

được hệ thống các

mối quan hệ của hệ

thống thần kinh

nhận thức

III B.2 Viết được

bản tóm tắt các cơ

chế hoạt động thần

kinh

III.C.1 Phân tích

được vai trò của các

qui luật thần kinh

trong dạy học sinh

học

4 IV.A.1 Cơ sở sinh

lý của tư duy qua

xúc cảm

IV.A.2 Nhận biết

hành vi cảm xúc

trong dạy học Sinh

học

IV Phương pháp

dạy học thu hút tư

duy người học

IV.B.1 Hiểu được

các qui luật của tư

duy

IV.B.2 Xây dựng

được các PPDH dựa

trên cơ cở tư duy

của học sinh

Chương 4: Dạy học trên cơ sở tư duy của học sinh

4.1 Cơ sở sinh lý của tư duy qua xúc cảm 4.2 Nhận biết hành vi cảm xúc trong dạy học Sinh học

4.3 Phương pháp thu hút tư duy người học

13 giờ tín chỉ

IV.C.1 Đánh giá

được vai trò của dạy

học trên cơ sở tư

duy của người học

5 Phương pháp, hình thức dạy học

5.1 Phân bổ thời lượng: theo hình thức dạy học

Lý thuyết: 20

Thực hành/làm việc nhóm: 10

Hướng dẫn tự học, nghiên cứu: 15

5.2 Các phương pháp dạy học chủ yếu

Thuyết trình, làm việc nhóm, thí nghiệm

6 Học liệu:

6.1 Tài liệu chính

Trần Bá Hoành (1996), Phát triển các phương pháp dạy học tích cực trong bộ môn sinh học, sách bồi dưỡng thường xuyên chu kì 1997 – 2000 Nhà xuất bản Giáo Dục,

Hà Nội

6.2 Tài liệu tham khảo

Võ Ngọc Lan – Nguyễn Phụng Hoàng (1997), Phương pháp trắc nghiệm trong kiểm tra và đánh giá thành quả học tập Nhà xuất bản Giáo Dục, Hà Nội

7 Phương pháp và hình thức kiểm tra, đánh giá

Hình thức

Tính chất của nội dung kiểm tra

Mục đích kiểm tra Trọng số

Đánh giá

thường

xuyên

Lý thuyết Kiểm tra kiến thức từng bài học, thông qua các

Bài tập cá

nhân

Lý thuyết

và kỹ năng

Kiểm tra kiến thức tổng hợp sau mỗi nội dung,

Bài tập

Kiểm tra hoạt động trao đổi nhóm, bài thu

Bài tập

lớn (học

kỳ)

Lý thuyết

và kỹ năng

Kiểm tra kiến thức tổng hợp một số nội dung,

Bài kiểm

tra giữa kỳ

Lý thuyết

và kỹ năng

Kiểm tra chất lượng giữa kì, bài tiểu luận 10%

Bài thi

hết môn Tổng hợp

Năng lực vận dụng, giải thích… các vấn đề của thực tiễn bằng kiến thức chuyên môn và đưa ra được giải pháp hiệu quả (thông qua nghiên cứu)

60%

+ Tiêu chí đánh giá các loại bài tập, KT – ĐG

Hoàn thiện bài tập theo yêu cầu về hình thức, nội dung và mục đích của kiểm tra đánh giá

CHỦ NHIỆM KHOA CHỦ NHIỆM BỘ MÔN

(Ký và ghi rõ họ tên) (Ký và ghi rõ họ tên)

TS Tôn Quang Cường PGS.TS Mai Văn Hưng