Kiến thức: - SV trình bày được yêu cầu, nội dung, phương pháp tiến hành thí nghiệm thực hành trong dạy học sinh học.. - Sinh viên được luyện tập phân tích mục đích đức dục và trí dục củ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
KHOA SƯ PHẠM
BỘ MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
DẠY HỌC THÍ NGHIỆM SINH HỌC PHỔ THÔNG
Hà Nội, 2014
Trang 2ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC / CHUYÊN ĐỀ
TÊN MÔN HỌC: DẠY HỌC THÍ NGHIỆM SINH HỌC PHỔ THÔNG
1 Thông tin về đơn vị đào tạo
- Trường: Đại học Giáo dục - ĐHQGHN
- Khoa: Sư phạm
- Bộ môn: Khoa học tự nhiên
2 Thông tin về môn học
- Tên môn học: Dạy học thí nghiệm Sinh học phổ thông
- Mã môn học: TMT1202
- Môn học bắt buộc / tự chọn: Bắt buộc
- Số lượng tín chỉ: 2
- (Các) môn học tiên quyết: Các môn học thuộc khối kiến thức M1 đến M4
3 Mục tiêu và chuẩn năng lực (góp phần vào chuẩn đầu ra) cần hình thành
3.1 Mục tiêu chung:
Sinh viên có khả năng sử dụng thí nghiệm để dạy học Sinh học
3.2 Chuẩn năng lực:
3.2.1 Kiến thức:
- SV trình bày được yêu cầu, nội dung, phương pháp tiến hành thí nghiệm thực hành trong dạy học sinh học
- Sinh viên được luyện tập phân tích mục đích đức dục và trí dục của từng thí nghiệm, mối liên hệ của thí nghiệm với nội dung bài giảng, phương pháp biểu diễn và tổ chức cho học sinh tiến hành thí nghiệm, phương pháp sử dụng các thí nghiệm vào từng bài giảng cụ thể,…
3.2.2 Kỹ năng:
Trang 3- Sinh viên nắm vững kỹ thuật tiến hành thí nghiệm, các ph ơng tiện trực quan, biết sử dụng thành thạo, nhanh chóng, khéo léo các thí nghiệm, các ph
-ơng tiện trực quan
- SV chỉ ra được phương phỏp học tập bộ mụn v à được rốn luyện một số kĩ năng cơ bản đầu tiờn về thớ nghiệm sinh học SV chỉ ra được phương phỏp học tập bộ mụn v à được rốn luyện một số kĩ năng cơ bản đầu tiờn về thớ nghiệm sinh
học.
3.2.3 Thỏi độ:
- Sinh viên biết mục đích đức, trí, dục của từng thí nghiệm, từng ph ơng tiện trực quan, phơng pháp sử dụng chúng vào các bài giảng sinh học cụ thể
4 Nội dung mụn học
4.1 Túm tắt
Mụn học cung cấp cho sinh viờn những kiến thức chung về chương trỡnh thớ nghiệm sinh học ở trường THPT; những yờu cầu, nguyờn tắc chung khi thực hiện thớ nghiệm sinh học ở trường THPT; những điều kiện an toàn, thao tỏc chuẩn khi thực hiện thớ nghiệm sinh học ở trường THPT; phương phỏp dạy học, hướng dẫn học sinh quan sỏt, thực hiện và phõn tớch thớ nghiệm sinh học
Sau khi học xong mụn học này, sinh viờn cú khả năng:
- Hệ thống hoỏ chương trỡnh thớ nghiệm sinh học ở trường THPT
- Thiết kế và thao tỏc thành thạo cỏc thớ nghiệm sinh học ở trường THPT Lựa chọn và sử dụng thớ nghiệm trong dạy học sinh học một cỏch hợp lý và hiệu quả
- Tổ chức, hướng dẫn, định hướng học sinh quan sỏt và thực hành cỏc thớ nghiệm hoỏ học ở trường THPT tại lớp học và phũng thớ nghiệm
- Sử dụng phần mềm thiết kế một số thớ nghiệm ảo trong trường hợp khú thực hiện trong thực tiễn
- Định hướng, hỗ trợ học sinh sỏng tạo trong thiết kế thớ nghiệm thực trong thực tiễn và thớ nghiệm ảo cú liờn quan đến nội dung bài học
4.2 Nội dung cụ thể
Trang 4tự lượng chú
1
I.A.1 Trình bày
được mục đích yêu
cầu của việc thực
hành thí nghiệm
I.A.2 Chuẩn bị
được dụng cụ hóa
chất thí nghiệm
I.A.3 Viết được
trường trình thí
nghiệm
I.B.1 Trình bày
được các kĩ năng
thực hành thí
nghiệm
I.B.2 Phân tích một
số PPDH chủ yếu
khi sử dụng thí
nghiệm
I.B.3 Tập giảng có
sử dụng thí nghiệm
trong dạy học
I.C.1 Đề xuất các
phương án để thí
nghiệm thành công
II.A.1 Sử dụng
được các dụng cụ cơ
bản đúng cách, đúng
qui định
II.A.2 Trình bày
được một số công
tác cơ bản trong
phòng thí nghiệm
II.B.1 Lắp ráp được
các bộ dụng cụ thí
nghiệm cơ bản nhất
II.C.1 Sáng tạo ra
một số dụng cụ
nhằm cải tiến thí
Chương 1: Những vấn đề chung
1.1 Nội qui phòng thí nghiệm 1.2 Yªu cÇu về phương pháp d¹y thùc hµnh thÝ nghiÖm sinh häc ở trường THPT
1.3 C«ng t¸c c¬ b¶n trong phßng thÝ nghiÖm sinh häc
2 giờ tín chí
Trang 52 III.A.1 Trình bày
được mục đích các
thí nghiệm phần sinh
học tế bào
III.A.2.Tiến hành
được các thí nghiệm
và liên hệ được các
thí nghiệm với các
bài học của phần
Sinh học tế bào
III.A.3 Viết tường
trình và giải thích
được các hiện tượng
xảy ra
III.A.4 Đặt được
câu hỏi và hướng
dẫn HS mô tả và giải
thích các hiện tượng
thí nghiệm
III.B.1 Phân tích
được sự thay đổi
điều kiện thí nghiệm
dẫn đến các hiện
tượng khác nhau
III.B.2 Dạy một thí
nghiệm trong một
bài cụ thể theo
PPDH vi mô
III.C.1 Phân tích
được bản chất của
thí nghiệm để đề
xuất PPDH dạy phù
Chương 2: Phương pháp giảng dạy thí nghiệm ở trường THPT
2.1 Phương pháp giảng dạy các thí
nghiệm phần Sinh học tế bào 2.2 Phương pháp giảng dạy các thí
nghiệm phần Sinh học vi sinh vật 2.3 Phương pháp giảng dạy các thí
nghiệm phần Sinh học cơ thể 2.4 Phương pháp giảng dạy các thí
nghiệm phần Di truyền và tiến hóa 2.5 Phương pháp giảng dạy các thí
nghiệm phần Sinh thái học
28 giờ tín chỉ
Trang 6hợp nhất
III.C.2 Đề xuất một
số thí nghiệm thay
thế
III.C.3 Đề xuất các
phương pháp nghiên
cứu khoa học bằng
thực nghiệm
IV.A.1 Trình bày
được mục đích các
thí nghiệm phần sinh
học vi sinh vật
IV.A.2.Tiến hành
được các thí nghiệm
và liên hệ được các
thí nghiệm với các
bài học của phần
Sinh học vi sinh vật
IV.A.3 Viết tường
trình và giải thích
được các hiện tượng
xảy ra
IV.A.4 Đặt được
câu hỏi và hướng
dẫn HS mô tả và giải
thích các hiện tượng
thí nghiệm
IV.A.5 So sánh
được lên men etilic
và lên men lactic,
lên men lactic đồng
hình và dị hình (các
điều kiện xảy ra,
Trang 7hiện tượng, kết quả
…) và liên hệ được
với kiến thức bài
học cũng như thực
tiễn cuộc sống
V.A.1 Trình bày
được mục đích các
thí nghiệm phần sinh
học cơ thể
V.A.2.Tiến hành
được các thí nghiệm
và liên hệ được các
thí nghiệm với các
bài học của phần
Sinh học cơ thể
V.A.3 Viết tường
trình và giải thích
được các hiện tượng
xảy ra
V.A.4 Đặt được
câu hỏi và hướng
dẫn HS mô tả và giải
thích các hiện tượng
thí nghiệm
V.A.5 Phân tích
được các kết quả thí
nghiệm thu được và
đưa ra kết luận đồng
thời liên hệ với kiến
thức đã học
VI.A.1 Trình bày
được mục đích các
thí nghiệm phần Di
Trang 8truyền và tiến hóa.
VI.A.2.Tiến hành
được các thí nghiệm
và liên hệ được các
thí nghiệm với các
bài học của phần Di
truyền và tiến hóa
VI.A.3 Viết tường
trình và giải thích
được các hiện tượng
xảy ra
VI.A.4 Đặt được
câu hỏi và hướng
dẫn HS mô tả và giải
thích các hiện tượng
thí nghiệm
VI.A.5 Phân tích
được các kết quả thí
nghiệm thu được và
đưa ra kết luận đồng
thời liên hệ với kiến
thức đã học
VII.A.1 Trình bày
được mục đích các
thí nghiệm phần
Sinh thái học
VII.A.2.Tiến hành
được các thí nghiệm
và liên hệ được các
thí nghiệm với các
bài học của phần
Sinh thái học
VII.A.3 Viết tường
trình và giải thích
Trang 9được các hiện tượng
xảy ra
VII.A.4 Đặt được
câu hỏi và hướng
dẫn HS mô tả và giải
thích các hiện tượng
thí nghiệm
VII.A.5 Phân tích
được các kết quả thí
nghiệm thu được và
đưa ra kết luận đồng
thời liên hệ với kiến
thức đã học
5 Phương pháp, hình thức dạy học
5.1 Phân bổ thời lượng: theo hình thức dạy học
Lý thuyết: 6
Thực hành/làm việc nhóm: 18
Hướng dẫn tự học, nghiên cứu: 6
5.2 Các phương pháp dạy học chủ yếu
Thuyết trình, làm việc nhóm, thí nghiệm
6 Học liệu:
6.1 Tài liệu chính
- Lê Thị Vu Lan (2008) Bài giảng thực hành sinh học đại cương Trường
ĐHKT&CN Tp Hồ Chí Minh
6.2 Tài liệu tham khảo
- Mai Văn Hưng (2004) Giáo trình thực tập sinh lý người và động vật Nhà xuất bản
Khoa học và Kĩ thuật
Trang 107 Phương pháp và hình thức kiểm tra, đánh giá
Hình thức
Tính chất của nội dung kiểm tra
Mục đích kiểm tra Trọng số
Đánh giá
thường
xuyên
Lý thuyết
và kỹ năng
Bài tập
tuần (cá
nhân)
Lý thuyết
và kỹ năng
Bài tập
nhóm Kỹ năng
Bài tập
lớn (học
kỳ)
Lý thuyết
và kỹ năng
Thông qua các bài tường trình thí nghiệm 20%
Bài kiểm
tra giữa
kỳ
Lý thuyết
và kỹ năng
Bài thi
hết môn Tổng hợp
+ Tiêu chí đánh giá các loại bài tập, KT – ĐG
Hoàn thiện bài tập theo yêu cầu về hình thức, nội dung và mục đích của kiểm tra đánh giá
CHỦ NHIỆM KHOA CHỦ NHIỆM BỘ MÔN
(Ký và ghi rõ họ tên) (Ký và ghi rõ họ tên)