Nghiên cứu đánh giá tài nguyên nước mặt lưu vực sông hương có xét đến biến động khí hậu

Phía B c giáp t nh Qu ng Tr , phía Tây giáp CHDCND Lào; phía Nam giáp t nh Qu ng Nam và TP... ít mây th ng x y ra vào ban đêm.

L I C M N

Lu n v n th c s “Nghiên c u đánh giá tài nguyên n c m t l u v c sông

H ng có xét đ n bi n đ ng khí h u” đã đ c hoàn thành t i khoa Th y v n và

Tài nguyên n c tr ng i h c Th y l i tháng 11 n m 2013 Trong quá trình h c

t p, nghiên c u và hoàn thành lu n v n, tác gi đã nh n đ c r t nhi u s giúp đ

đi u ki n thu n l i cho tác gi trong th i gian h c t p c ng nh th c hi n lu n v n

Tác gi c ng chân thành c m n t i các anh ch đ ng nghi p, b n bè đã h

tr chuyên môn, thu th p tài li u liên quan đ lu n v n đ c hoàn thành

Trong khuôn kh m t lu n v n, do th i gian và đi u ki n h n ch nên không tránh kh i nh ng thi u sót Vì v y tác gi r t mong nh n đ c nh ng ý ki n đóng góp quý báu c a các th y cô và các đ ng nghiêp

Xin trân tr ng c m n!

Hà N i, tháng 11 n m 2013 Tác gi

Nguy n Thanh Tùng

B N CAM K T

Tôi xin cam đoan:

M C L C

M U 1

CH NG I: C I M L U V C SÔNG H NG 3

1.1 c đi m đ a lý, đ a hình, đ a ch t th nh ng c a l u v c 3

1.1.1 V trí đ a lý 3

1.1.2 c đi m đ a hình 3

1.1.3 c đi m đ a ch t 8

1.1.4 Th nh ng 8

1.2 c đi m sông ngòi 9

1.2.1 Hình thái l i sông 9

1.2.2 c đi m sông ngòi 10

1.3 i u ki n khí t ng thu v n 11

1.3.1 M ng l i tr m khí t ng thu v n 11

1.3.2 i u ki n khí h u 14

1.3.3 Tài nguyên n c m t 19

1.3.4Tài nguyên n c ng m 26

1.4 i u ki n kinh t xã h i 26

1.4.1 Nông nghi p 26

1.4.2 Lâm nghi p 28

1.4.3 Th y s n 28

1.4.4 Công nghi p 28

1.4.5 Các ngành d ch v và c s h t ng 29

CH NG II: PHÂN TÍCH, ÁNH GIÁ M A, B C H I VÀ DÒNG CH Y M T TRÊN L U V C SÔNG H NG 31

2.1 Phân tích đánh giá m a trên l u v c sông H ng 31

2.1.1 Tình hình d li u 31

2.1.2 Phân tích tính toán m a trên l u v c 31

2.2 Phân tích, đánh giá b c h i trên l u v c sông H ng 44

2.2.1 Tình hình d li u 44

2.2.2 Phân tích, đánh giá b c h i trên l u v c 45

2.3 Phân tích đánh giá dòng ch y m t trên l u v c sông H ng 45

2.3.1 Tình hình d li u 45

2.3.2 Phân tích tính toán dòng ch y m t 46

2.4Nh n xét 51

CH NG III: PHÂN TÍCH ÁNH GIÁ BI N NG KHÍ H U TRÊN L U V C SÔNG H NG 53

3.1 Bi n đ i khí h u Vi t Nam 53

3.1.1 Nh ng khái ni m c b n trong bi n đ i khí h u 53

3.1.2 Các k ch b n bi n đ i khí h u Vi t Nam 54

3.2 Nghiên c u đánh giá nh ng bi n đ ng khí h u và bi n đ ng v m c n c bi n khu v c Trung Trung B 59

3.2.1 Nh ng bi n đ ng v m c n c bi n khu v c Trung Trung B 59

3.2.2 Nh ng bi n đ ng v nhi t đ 62

3.2.3 Nh ng bi n đ ng v l ng m a 64

3.2.4 Di n bi n thiên tai trên l u v c sông 69

3.3 Nh n xét, đánh giá 72

CH NG IV: NG D NG MÔ HÌNH MIKE BASIN TÍNH TOÁN CÂN B NG N C CHO KHU V C H L U SÔNG H NG 74

4.1 Gi i thi u mô hình Mike Basin 74

4.2 L p s đ các bi n đ u vào 76

4.2.1 Hi n tr ng khai thác, s d ng ngu n n c trên l u v c sông H ng 76

4.2.2 Phân vùng tính toán 78

4.2.3 S đ h th ng 80

4.3 Nhu c u s d ng n c 82

4.3.1 Các c n c tính nhu c u s d ng n c 82

4.3.2 Nhu c u n c trong giai đo n hi n t i 83

4.3.3 Nhu c u n c đ n 2020 94

4.4 S li u đ u vào 100

4.4.1 S li u khí t ng th y v n 100

4.4.2 S li u nhu c u dùng n c: 104

4.4.3 S li u ho t đ ng các h ch a 104

4.5 Tính toán v i các k ch b n khác nhau 104

4.5.1 Ph ng án hi n tr ng 104

4.5.2 Ph ng án t ng lai 2020 có xét t i k ch b n bi n đ i khí h u B2 106

K T LU N VÀ KI N NGH 107

DANH M C HÌNH

Hình 1.1:B n đ m ng l i tr m khí t ng th y v n l u v c sông H ng 13

Hình 2.1: ng quá trình m a n m các tr m trong l u v c 33

Hình 2.2: ng l y tích sai chu n m a n m các tr m trong l u v c 37

Hình 2.3:Bi u đ phân ph i m a các tháng trong n m c a các tr m l u v c sông H ng 40

Hình 2.4:Mô hình phân ph i m a thi t k v Xuân 42

Hình 2.5:Mô hình phân ph i m a thi t k v Hè thu 43

Hình 2.6:Mô hình phân ph i m a thi t k v ông xuân 43

Hình 2.7: ng l y tích sai chu n dòng ch y n m các tr m l u v c sông H ng 47 Hình 2.8:Mô hình phân ph i dòng ch y theo mùa tr m Th ng Nh t 49

Hình 2.9:Mô hình phân ph i dòng ch y theo mùa tr m Bình i n 50

Hình 2.10:Mô hình phân ph i dòng ch y theo mùa tr m C Bi 50

Hình 2.11:Mô hình phân ph i dòng ch y n m thi t k theo n m th y v n v i t n su t P = 75% 51

Hình 3.1:M c t ng nhi t đ trung bình n m (o C) vào cu i th k 21 theo k ch b n phát th i trung bình 56

Hình 3.2:M c thay đ i l ng m a n m (%) vào gi a (a) và cu i th k 21 (b) theo k ch b n phát th i trung bình 57

Hình 3.3:K ch b n n c bi n dâng cho các khu v c ven bi n Vi t Nam 58

Hình 3.4: ng quá trình m c n c bi n tr m S n Trà 59

Hình 3.5: ng quá trình m c n c bi n tr m C n C 60

Hình 3.6:Quá trình m c n c t i tr m S n Trà các giai đo n 1990 - 1999 và 2000 - 2010 61

Hình 3.7:Quá trình m c n c tr m C n C các giai đo n 1990 - 1999 và 2000 - 2010 61

Hình 3.8:Quá trình nhi t đ trung bình n m, trung bình tháng I, IX tr m A L i 62

Hình 3.9:Quá trình nhi t đ trung bình n m, trung bình tháng I, IX tr m Nam ông

63

Hình 3.10:Quá trình nhi t đ trung bình n m, trung bình tháng I, IX tr m Nam ông 64 Hình 3.11:Quá trình l ng m a trung bình n m, mùa m a, mùa khô tr m Hu 65

Hình 3.12:Quá trình l ng m a trung bình n m, mùa m a, mùa khô tr m Th ng Nh t 66

Hình 3.13:Quá trình l ng m a trung bình n m, mùa m a, mùa khô tr m Nam ông 67

Hình 3.14:Quá trình l ng m a trung bình n m, mùa m a, mùa khô tr m Phú c 67 Hình 3.15:Quá trình l ng m a trung bình n m, mùa m a, mùa khô tr m Kim Long 68

Hình 3.16:Quá trình l ng m a trung bình n m, mùa m a, mùa khô tr m A L i 69 Hình 4.1:C u trúc mô hình và quá trình mô ph ng trong MIKE BASIN 75

Hình 4.2:Phân khu dùng n c l u v c sông H ng 80

Hình 4.3:Mô hình hóa h th ng sông, ti u l u v c, nút t i 81

Hình 4.4:Mô hình hóa h th ng h ch a 81

Hình 4.5:T ng th chi ti t h th ng cân b ng n c trên l u v c sông H ng 82

Hình 4.6:K t qu ki m đ nh mô hình NAM t i tr m C Bi 101

Hình 4.7:K t qu ki m đ nh mô hình NAM t i tr m Bình i n 102

Hình 4.8:K t qu ki m đ nh mô hình NAM t i tr m Th ng Nh t 103

DANH M C B NG

B ng 1.2:B ng l i tr m khí t ng th y v n l u v c sông H ng 12

B ng 1.3:L ng m a bình quân tháng, n m các tr m l u v c sông H ng 15

B ng 1.4: c tr ng m a l c a m t s tr n l l n các tr m 15

B ng 1.5:Nhi t đ tháng n m trung bình nhi u n m t i các tr m 16

B ng 1.6:S gi n ng trung bình tháng, n m 16

B ng 1.7:T c đ gió trung bình tháng n m 17

B ng 1.8:S tr n bão đ b t i Th a Thiên Hu qua các th p niên 17

B ng 1.9: m không khí trung bình tháng n m t i các tr m 17

B ng 1.10:L ng b c h i tháng, n m t i các tr m 18

B ng 1.11:L ng mây t ng quan trung bình tháng, n m 19

B ng 1.12: c tr ng th y v n c a các sông trong l u v c tính đ n tr m th y v n 19 B ng 1.13:L ng dòng ch y trung bình hàng n m trên các l u v c sông 20

B ng 1.14:C ng su t l lên, xu ng các tr n l l n nh t 23

B ng 1.15:Th i gian và t c đ truy n l t Th ng Nh t đ n Kim Long 23

B ng 1.16:Phân b di n tích đ t nông nghi p 27

B ng 2.1:Danh sách các tr m đo m a trên l u v c sông H ng 31

B ng 2.2:L ng m a TB nhi u n m, l n nh t, nh nh t các tr m trong l u v c 32

B ng 2.3:L ng m a trung bình tháng, trung bình n m các tr m 33

B ng 2.4: nh h ng c a đ a hình t i l ng m a trên l u v c sông H ng 35

B ng 2.5:H s phân tán Cv m a tháng, n m các tr m l u v c sông H ng 38

B ng 2.6:Th ng kê các đ c tr ng m a n m thi t k 39

B ng 2.7:Phân ph i m a n m thi t k th i đo n tháng các tr m l u v c sông H ng39 B ng 2.8: c tr ng t n su t m a v thi t k 41

B ng 2.9:Mô hình phân ph i m a v thi t k 41

B ng 2.10:Phân ph i m a t i thi t k c a các tr m m a l u v c sông H ng 42

B ng 2.11:Th ng kê d li u b c h i c a các tr m trong l u v c sông H ng 44

B ng 2.12: c tr ng b c h i tháng, n m t i các tr m trong l u v c sông H ng 45

B ng 2.13:Danh sách cách tr m đo dòng ch y trên l u v c sông H ng 45

B ng 2.14:Chu n dòng ch y n m t i các tr m trên l u v c sông H ng 47

B ng 2.15: c tr ng th y v n thi t k ng v i các t n su t t i các tr m th y v n trên l u v c sông H ng 48

B ng 2.16:L u l ng dòng ch y trung bình tháng các tr m l u v c sông H ng 48

B ng 2.17:B ng phân ph i dòng ch y mùa thi t k ng v i t n su t 75% 49

B ng 2.18:Phân ph i dòng ch y n m thi t k v i t n su t 75% 51

B ng 3.1:M c n c bi n dâng theo các k ch b n (cm) 57

B ng 3.2:M c đ t ng nhi t đ trong 30 n m các tr m trên l u v c sông H ng 64

B ng 3.3:M c đ t ng l ng m a t i các tr m trên l u v c sông H ng 69

B ng 4.1:Các hình th c công trình c p n c nông thôn 77

B ng 4.2:Các lo i công trình t i Th a Thiên - Hu 78

B ng 4.3:Phân vùng s d ng n c 79

B ng 4.4:S l ng gia c m, gia súc trong trên l u v c sông H ng n m 2012 83

B ng 4.5:S l ng gia c m, gia súc phân theo trên l u v c sông H ng n m 201283 B ng 4.6:Nhu c u n c cho ch n nuôi n m 2012 84

B ng 4.7:L ng n c dùng cho ch n nuôi phân theo tháng 84

B ng 4.8:Phân b di n tích đ t theo mùa v 85

B ng 4.9:M c t i và h s t i c a các lo i cây tr ng vùng h l u sông H ng 88

B ng 4.10:M c t i và h s t i c a các lo i cây tr ng vùng th ng l u sông H ng 88

B ng 4.11:Nhu c u n c c n cho t i cho các vùng n m 2012 88

B ng 4.12:Nhu c u công nghi p cho các vùng n m 2012 89

B ng 4.13:Nhu c u n c c n cho công nghi p phân theo tháng các vùng n m 201289 B ng 4.14:Nhu c u s d ng n c c a các đô th trên l u v c sông H ng 90

B ng 4.15:Nhu c u s d ng n c c a các nông thôn trên l u v c sông H ng 90

B ng 4.16:Hi n tr ng nhu c u s d ng n c sinh ho t trên l u v c sông H ng 91

B ng 4.17:Nhu c u n c c n cho sinh ho t phân theo tháng các vùng n m 2012 91 B ng 4.18:Nhu c u s d ng n c ngành th y s n l u v c sông H ng 93

B ng 4.19:Nhu c u n c c n cho sinh ho t phân theo tháng các vùng n m 2012 93 B ng 4.20:T ng h p nhu c u s d ng n c c a các ngành trong l u v c sông H ng 94

B ng 4.21:S l ng gia c m, gia súc trên l u v c sông H ng n m 2020 94

B ng 4.22:Nhu c u n c cho ch n nuôi n m 2020 95

B ng 4.23:Nhu c u dùng n c cho ch n nuôi theo th i đo n tháng 95

B ng 4.24:Phân b di n tích theo mùa v đ n n m 2020 96

B ng 4.25:Nhu c u n c t i phân theo tháng các vùng n m 2020 96

B ng 4.26:Nhu c u công nghi p cho các vùng n m 2020 97

B ng 4.27:Nhu c u n c dành cho công nghi p theo th i đo n tháng n m 2020 97

B ng 4.28:Nhu c u s d ng n c sinh ho t các vùng trên l u v c sông H ng 2020 98

B ng 4.29:Nhu c u n c sinh ho t th i đo n tháng n m 2020 98

B ng 4.30:Nhu c u s d ng n c ngành th y s n l u v c sông H ng n m 2020 99 B ng 4.31:Nhu c u n c dành cho th y s n th i đo n tháng n m 2020 99

B ng 4.32:D báo nhu c u s d ng n c c a các ngành đ n n m 2020 100

B ng 4.33:Chu i dòng ch y đ u vào đ c tính toán theo mô hình Nam ng v i l ng m a t ng 1.4 % 104

B ng 4.34:K t qu tính toán l ng n c thi u h t t i các nút c p n c cho t ng vùng 105

DANH M C CH VI T T T

M U

L u v c sông H ng n m tr n v n trong lãnh th Th a Thiên Hu , có di n

h n 80% là đ i núi, 5% là c n cát ven bi n, ph n còn l i kho ng 37.000 ha đ t canh

Tr ch, sông T Tr ch Hai nhánh H u Tr ch và T Tr ch g p nhau ngã ba Tu n

Tam Giang theo h ng ông B c sau đó ch y ra bi n c a Thu n An

Sông H ng gi vai trò đ c bi t quan tr ng trong quá trình phát tri n dân

h ng và nh y c m v i thiên tai và các tác đ ng c a các hi n t ng th i ti t c c đoan nh bão, l l t Nh ng n m g n đây, t nh Th a Thiên Hu và l u v c sông

H ng đã ch u tác đ ng và nh h ng c a nhi u tr n thiên tai nh bão l n, m a to,

l l t và h n hán v i c ng đ và t n su t t ng lên đáng k , gây ra nh ng thi t h i

ph Hu

n c Vi c s d ng h p lý ngu n tài nguyên n c liên quan ch t ch t i m i ho t

đ ng c a t ng ngành và t ng l nh v c, nh h ng quan tr ng đ n hi u qu s n xu t

và đ i s ng c a con ng i Cùng v i vi c t ng yêu c u n c đ phát tri n kinh t ,

ánh giá tài nguyên n c m t l u v c sông H ng trong b i c nh bi n

đ ng khí h u đ t đó có chi n l c s d ng m t cách h p lý, hi u qu ngu n tài nguyên vô giá này đ ph c v m c tiêu phát tri n b n v ng l u v c sông H ng và

Ch ng 1: c đi m l u v c sông H ng

Ch ng 2: Phân tích, đánh giá m a, b c h i và dòng ch y m t trên l u v c

Ch ng 3: Phân tích, đánh giá bi n đ ng khí h u trên l u v c sông H ng

Ch ng 4: ng d ng mô hình Mike Basin tính toán cân b ng n c cho

l u v c sông H ng

CH NG I: C I M L U V C SÔNG H NG

1.1 c đi m đ a lý, đ a hình, đ a ch t th nh ng c a l u v c

1.1.1 V trí đ a lý

Sông H ng là sông l n nh t t nh Th a Thiên- Hu Phía B c giáp t nh

Qu ng Tr , phía Tây giáp CHDCND Lào; phía Nam giáp t nh Qu ng Nam và TP

à N ng; phía ông là bi n

L u v c sông H ng và các l u v c ph c n có di n tích l u v c 3760 km2, trong đó l u v c chính c a sông H ng 2960 km2 , các sông ph c n nh : sông Nông, sông C u Hai, sông Tru i, sông Phú Bài và vách núi chi m 800 km2

L u v c sông H ng và ph c n bao trùm các huy n Phong i n, Qu ng

i n, H ng Trà, Thành ph Hu , Nam ông , H ng Th y, Phú Vang, 1/2 Phú

đ nh núi cao B ch Mã, các sông đ u ch y theo h ng Nam-B c đ ra bi n theo c a

Tr ch, sông T Tr ch, sông B Sông T Tr ch và sông H u Tr ch g p nhau ngã

ba Tu n Sông B nh p l u v i dòng chính sông H ng t i ngã ba Sình Ph n mi n

mùa l Tr c khi đ ra bi n t i c a Thu n An và c a T Hi n trong mùa l dòng

n c l c a các sông su i tr c khi l đ c đ a ra bi n Trong mùa ki t tri u m n

1.1.2 c đi m đ a hình

đ ng b ng tr ng th p và h đ m phá

T ng th l u v c sông H ng có h ng d c t Tây sang ông ngh a là t

s n đông dãy Tr ng S n ra bi n Theo chi u Tây- ông đ a hình có d ng núi cao

- vùng đ i nh h p - vùng thung l ng đ ng b ng - đ m phá và c n cát ven bi n

1.1.2.1 a hình vùng núi và núi cao, đ i tho i

là 370.000 ha Phân b ch y u phía Tây và Tây Nam t nh, các dãy núi cao phía Tây chính là đ nh Tr ng S n có cao đ t h n 1.000 đ n 1.000m núi d c Có

H ng, thung l ng Th a L u và thung l ng L ng Cô Th nghiêng chính c a d ng

l ng A L i trên đ cao g n 500m Th đ a hình Th a Thiên - Hu h u nh không

có vùng đ i ho c vùng đ i r t ít, vùng đ i đây có cao đ t 50m đ n 100m Trên

thung l ng nh thung l ng Bình i n, D ng Hòa, C Bi, Bê Luông Nh ng thung

l ng này r t ti n l i cho vi c xây d ng các kho n c l i d ng t ng h p, di n tích vùng đ i chi m t i 25% di n tích m t b ng vùng nghiên c u

đ ng b ng sông Bù Lu (Phú L c) và đ ng b ng vùng L ng Cô Có giá tr kinh t nông

đ n (+2,5)m Vùng h u ng n sông Ô Lâu t Phong Thu, Phong Hoà đ n Phong

thành đ ng b ng này Di n tích đ t đ i b ph n cao đ (+1,2) đ n (+1,5) Có nh ng vùng tr ng th p nh phía tây đ ng s t vùng Th a L u, Thu Cam, Thu Liên Vùng

đ ng b ng này h p, đ a hình kém b ng ph ng và có d ng lòng ch o ng b ng Th a

m đ n (-1,0)m ây là vùng t p trung h u h t các ho t đ ng kinh t xã h i c a l u

1.1.2.3 a hình vùng đ m phá

ây là d ng đ a hình đ c bi t c a Th a Thiên - Hu n m gi a c n cát ven

đ m L ng Cô

- Phá Tam Giang - C u Hai th c ch t là s l u thông gi a c a sông Ô Lâu, sông H ng và h th ng sông nh phía h u sông H ng nh sông Nông, sông Phú Bài, sông Tru i Nó có nhi u tên g i phía c Ô Lâu và phá Tam Giang t c a

nh c a Thu n An 6 - 8m Mùa l đ sâu c a Phá bi n đ ng t 3 - 8m ây là vùng đi u ti t n c l c a các sông H ng, Ô lâu, Tru i, Nông tr c khi dòng ch y

nh ng đ m n đã b bi n đ i do s pha loãng c a n c sông m phá này đang b khai thác thi u quy ho ch do v y nó b ô nhi m trong mùa ki t và thu h p lòng do

kinh t c a t nh Th a Thiên - Hu

ông là d i c n cát cao và có m t c a duy nh t t i chân đèo H i Vân di n tích đ m

L ng Cô kho ng 1.800ha đ sâu m t n c trung bình 2 - 2,5m, ch u tác đ ng c a

Phú L c

- H đ m phá c a Th a Thiên - Hu là tài nguyên thiên nhiên đ c bi t c a

h i s n và du l ch

Dãy đ m phá trên l u v c n m ch n gi a ph n đ ng b ng và c n cát ven

1.000m; n i r ng t i 6 đ n 1km, cao đ đáy đ m phá t (-5,0) đ n( -6,0) m, cao đ

đ n c a Thu n An chi u dài kho ng 28 km ch r ng nh t 4,5 đ n 5 km, ch h p

đ i t (+6,0) đ n (+8,0)m c n cát này khá n đ nh dân c làng m c sinh s ng đây

đã lâu đ i

200m Cao đ bi n đ i t (+4,0) đ n (5,0)m

đây dân c đông đúc có t i h n 10 xã đang s ng vùng cát ngu n n c s d ng đây là n c m a v n c ng m trên cát Dân ch y u s ng b ng ng nghi p, có

m t b ph n canh tác nông nghi p nh tr i

- C n cát Th a Thiên - Hu trong giai đo n kinh t hi n nay th c s là m t

đang huy đ ng ti m l c này vào phát tri n kinh t nuôi tr ng thu s n và v n cây trang tr i

n i r ng t i nay là kho ng 3.000m a hình có d ng s ng trâu d c v phía bi n và phía đ m phá Trên d ng đ a hình này nhân dân đã khai phá làm nông nghi p và n i

đ nh c cho dân làm ngh th y s n Hi n t i ven bi n đang có hi n t ng xâm th c

1.1.3 c đi m đ a ch t

L u v c sông H ng n m trong vùng ti p giáp gi a đ i Tr ng S n và đ a

kh i Kontum t đá ch y u là tr m tích b chia c t b i các kh i xâm nh p l n phân b r ng rãi trong vùng Tr m tích Paleozoi g m h t ng A V ng phân b trên

di n tích h n ch vùng ông nam khu v c H t ng Long i phân b r ng rãi

nh t trong khu v c g m hai h t ng là: Ph h t ng trên v i thành ph n ch y u là

đá nhi u phi n sét, xen b t két, cát và ph h t ng d i có phân b l n h n v i thánh ph n tr m tích cát k t, ít khoáng và ít sét silic

Tr m tích ê vôn t o thành d i dài theo rìa đông b c c a ph n trung và

H ng Phú, lo i này có đ phì khá cao, nh ng nhi u ch c ng đã b b c m u do

ho t đ ng khai thác trong quá trình canh tác Vùng đ i và bán s n đ a là loa đ t laterit, nhi u n i c ng đã b xói mòn và b c m u

1.1.4 Th nh ng

t đ i vàng nh t s n ph m c a Felatit t ng dày 0,5 - 3 m b c màu phân b vùng trung l u Ô Lâu đ n su i Ô Hô vùng s n đ i trung l u Sông Nông, Phú Bài,

đ t l n nhi u s n s i, đ mùn kém, ít gi n c do ch đ khô h n th ng xuyên

m a l n t p trung và đ d c l n nên đ t b b c màu c n có c i t o b ng bi n pháp

khi có n c gi n c kém, đ mùn ít d di đ y khi có bi n đ ng m a gió, đ t

đ t cát này phân b ch y u vùng cát n i đ a Phong i n, Qu ng i n và vùng

cao, nghèo lân và kaly t này thích h p v i tr ng c y lúa n c nh ng ph i đ m

b o tiêu thoát t t

c ng là đi u ki n t t đ phát tri n kinh t hàng hoá

1.2 c đi m sông ngòi

Toàn b l u v c sông H ng n m phía ông Tr ng S n trên n n đ a

Dòng chính sông H ng đ c hình thành nh 3 nhánh sông chính: Sông B ,

vùng đ i núi thu c H ng Trà và Phong i n đ n C Bi Sông ra kh i vùng núi và

lòng sông ph n mi n

S n thu c huy n Nam ông, A L i g p nhau t i ngã ba Tu n T Ngã ba Tu n

g n vào lòng sông T Tu n đ n c a Thu n An trong mùa ki t dòng ch y bó g n

sông H ng m r ng đ u và dòng ch y êm trong mùa ki t ch u nh h ng c a thu

Trên dòng chính đôi ch có nh ng v c sâu đ n (-8,0) đ n (-1,10) m v i nhánh H u

Nam sông H ng có sông L i Nông n i t c ng Phú Cam đ n v ng C u Hai, trên

p á t o thành m t m ng sông c p n c và tiêu n c r t hi u qu Sông L i

dày đ c Sông H ng là ngu n cung c p n c chính cho t nh Th a Thiên - Hu

đ ng th i nó c ng là ngu n cung c p n c gây l t l n khu v c h l u sông

còn l i 1 tr m thu v n c p I Trung tâm Khí t ng th y v n Qu c gia qu n lý đó là:

Hình 1.1: B n đ m ng l i tr m khí t ng th y v n l u v c sông H ng

1.3.2 i u ki n khí h u

1.3.2.1 M a

M a Th a Thiên - Hu c ng chia làm hai mùa rõ r t là mùa m a và mùa ít

m a L ng m a bình quân n m đây t ng d n t ông sang Tây và t B c vào Nam mà trung tâm m a l n nh t là s n B ch Mã L ng m a trung bình n m t i

h n đ ng b ng, vùng l u v c sông Sê Soáp m a l n h n Phú c Bi n trình

m a n m c ng thay đ i r t l n, n m m a nh ch đ t 60% l ng m a bình quân

n m, nh ng n m m a l n g p 2 đ n 3 l n l ng m a bình quân n m Trung tâm

m a l n Nam ông- Th a L u, Phú L c Nh n m 1973 Nam ông m a 5.182mm, n m 1982 B ch Mã 8.664mm, n m 1990 l ng m a A L i 5.086mm Trung bình 1 n m có 200 đ n 220 ngày có m a vùng mi n núi và 150-

160 ngày có m a vùng đ ng b ng Tuy nhiên s ngày có m a c ng phân b

tháng X đ n tháng XII có s ngày m a nhi u nh t Có n m m a liên t c c tháng

m a trong mùa khô ch đ t 25-30% t ng l ng m a n m Gi a mùa khô có th i k

m a ti u mãn tháng 4, tháng 5 L ng m a bình quân th i k ti u mãn ch đ t

Mùa m a Th a Thiên - Hu có th tính t tháng IX đ n tháng XII T ng

l ng m a trong mùa m a chi m 70-75% t ng l ng m a n m Có nh ng n m nh tháng 11/1999 l ng m a tr n 7 ngày đã t i trên 2130mm t i Hu Nh ng tr n m a

đ n 5 ngày đi n hình nh m a l ti u mãn n m 1983, m a l n m 1989, 1999 là

C ng đ m a trong m t ngày đ t khá l n và th ng x y ra vào tháng X

hi n b ng 1.3:

B ng 1.3: L ng m a bình quân tháng, n m các tr m l u v c sông H ng

Hu 117.4 57.8 46.8 57.1 123.7 116.7 105.9 155.5 409.1 837.9 618.7 325.9 2972.4

Th ng Nh t 90.1 41.0 60.4 105.3 226.9 223.0 148.6 229.3 422.1 857.2 686.9 274.2 3365.1 Nam ông 112.8 54.51 59.87 103 222 188 170.1 229.7 482.2 986.5 807.5 290.8 3697.3 Phú c 122.7 67.05 61.79 77.23 128.8 87.82 76.61 150.3 413.9 770.1 590 332.1 2878.5 Kim Long 108.8 50.19 47.78 59.28 106.6 89.3 67.61 133.5 398.7 743.9 543.4 286.7 2635.7

A L i 72.9 41.6 64.3 159.8 248.8 187.7 158.4 230.3 460.4 902.9 749.9 315.1 3592.0

m a phân ph i không đ u theo không gian và c th i gian, t o thành nh ng trung tâm m a l n và m a nh không gi ng nhau L ng m a n m l n nh t g p 1,1 - 1,3

l ng m a c n m Còn l i là mùa c n 8 tháng ch có 20-30% l ng n c m a

Trong l u v c có các trung tâm m a l n thu c thung l ng Nam ông và A

L i v i đ cao trung bình t 400 - 500m và l ng m a n m trung bình nhi u n m

III n m sau) M t khác nhi t đ không khí đ t cao nh t vào mùa Hè (Tháng V t i

C

C

B ng 1.5: Nhi t đ tháng n m trung bình nhi u n m t i các tr m

h n mùa h nên s gi n ng c ng ít h n, trung bình m i tháng trong mùa này có kho ng 60-100 gi n ng S gi n ng ít nh t vào tháng I, tháng II ng v i th i k

có l ng mây và s ngày nhi u mây nhi u nh t trong n m

h n mùa đông Trung bình m i tháng trong mùa này có kho ng 170-250 gi n ng,

t gi a tháng XI t i tháng XII có xu th t ng lên Tr c th p niên 1960 s c n bão trung bình đ b vào vùng có ít h n, t 5-9 c n bão trong n m

đ gió bình quân 22 m/s t c đ gió l n nh t 40m/s

có đ m t ng đ i trung bình đ t cao nh t là tháng II v i đ m trung bình đ t

x p x trên d i 1.000mm n m nh nh t c ng đ t trên 800mm và n m l n nh t là trên 1.100mm Trong khi đó các tr m mi n núi nh A L i và Nam ông, có

tháng VI, VII th ng x y ra ác li t trong vùng đ ng b ng

mây mùa đông th ng nhi u h n mùa h Trong nh ng tháng mùa đông l ng mây trung bình tháng đ u đ t 8/10 b u tr i Vào đ u mùa đông, các kh i không khí l nh

mây hình hành trong mùa này th ng thành t ng gi i, t ng l p n đ nh và bao ph

l ng mây trung bình tháng đ t 6-7/10 b u tr i Trong mùa đông m i tháng có

th p S ngày ít mây trung bình m i tháng có kho ng 1-2 ngày Tr ng thái b u tr i

ít mây th ng x y ra vào ban đêm Mùa hè trung bình m i tháng có 10-15 ngày

B ng 1.11: L ng mây t ng quan trung bình tháng, n m

L ng n c hàng n m sinh ra trên các l u v c sông thu c Th a Thiên - Hu trên các l u v c sông nh sau:

B ng 1.13: L ng dòng ch y trung bình hàng n m trên các l u v c sông

sông Nông, Phú Bài, Châu

có l ng dòng ch y chi m 25-30% l ng dòng ch y n m k c th i k có l ti u mãn vào tháng 5-6

đ ng th i đây c ng là tháng có l u l ng nh nh t trong n m Sau đ y dòng ch y

l m i dòng ch y l i t ng nhanh

Vào đ u mùa h : Khi gió mùa Tây Nam ho t đ ng s m h i t v i gió tín

trên các l u v c L ng m a m t ngày l n nh t đ t t 200-400mm, l ng m a 3 ngày đ t 300-800mm gây nên l l n đ t xu t trong tháng V, VI

c đi m m a l ti u mãn x y ra trong th i k đ u mùa h , l ng m a nhìn

Tr n m a ti u mãn l n nh t t 25-27/6/1983 gây ra l ti u mãn l n nh t trên

L ng m a ti u mãn, 1ngày l n nh t đ t 411mm ngày 26/5/1983 t i Nam ông, 225mm ngày 25/6/1983 t i Bình i n đã gây lên l tri u mãn l n trên dòng chính sông H ng M c n c l n nh t t i Kim Long (Hu ) khá cao

L ng dòng ch y n m sinh ra trên đ t Th a Thiên - Hu r t l n nh ng dòng

th ng thi u ngu n đ s d ng Ng c l i mùa m a l i quá d th a gây úng ng p

đ u tháng I đ n đ u tháng IX

n c t t cho v hè thu nh ng c ng có n m l ti u mãn gây ng p l t l n

Mùa m a l vùng B c Trung b có s d ch chuy n bão và áp th p nhi t đ i

nóng trong vùng còn tích đ y h i m b đ y lên cao, k t h p v i các nhi u đ ng trong đ i gió đông gây m a l n c bi t là nh h ng c a đ a hình chi ph i: phía tây có dãy núi cao, phía nam l u v c sông H ng b án ng b i dãy H i Vân đâm

gây ra m a l n dày ngày.Mùa l c a các tr m đ c xác đ nh theo ch tiêu “ v t trung bình “ nh sau: mùa l bao g m nh ng tháng liên t c có l ng dòng ch y

n c trung bình tháng b ng ho c l n h n l ng dòng ch y n c trung bình nhi u

n m v i t n su t xu t hi n c a chúng t 50% tr lên

s m ho c mu n h n bình th ng 1- 2 tháng, vì v y th i k xu t hi n mùa l đ c xác đ nh theo ch tiêu nêu trên ch mang tính trung bình Mùa l c a m t n m c th nào đó có th xu t hi n s m ho c mu n h n, ng n ho c dài h n

Nguyên nhân gây ra l đ c bi t l n ch y u là do m a có c ng đ l n kéo dài nhi u ngày li n nh t là khi có s k t h p c a các lo i hình th i ti t ph c t p và

có bão đ b vào vùng Th a Thiên Hu c đi m c a l đây là l lên nhanh, do

th ng ngu n c a sông su i d c và ng n, sông l i không có vùng trung l u rõ r t

kho ng 4 – 5 ngày

th ng x y ra vào tháng VII, VIII, c ng ít khi x y ra

tháng XII đ n tháng I Nh ng l này nguy hi m h m l s m là khi v a ra kh i l

Th i gian l ph thu c ch t ch vào th i gian m a, v trí tâm m a tr n và th i

n m t i Bình i n l n g p 2 l n t i t i C Bi, Th ng Nh t ch ng t sông H u

Ng c l i dòng ch y ki t trên sông H ng l i r t nh và c ng có 2 mùa

4 Thu tri u

n c th ng l u ch y v

An t 0.4-0.6 m, t i Kim Long t 0.3-0.4 m,

ch vào kho ng 0.3-0.5m Trong mùa l do n c trên ngu n đ v nhi u, m c n c

đ i theo thu tri u c bi t v i nh ng tr n l l n (nh tr n l n m 1983 và 1999),

T Hi n không đ thoát n c, m c n c trong đ m phá dâng lên r t cao và s dao

đ ng m c n c h u nh không còn th y tác đ ng c a thu tri u mà lên xu ng theo

5 Tình tr ng xâm nh p m n

n m bình th ng đ m n 2%o lên đ n La , trên nhánh sông B lên đ n b n đò H

lên đ n c u An L , th i gian kéo dài t 7 đ n 15 ngày

N m 1986 s thu l i Bình Tr Thiên đã đo đ ng th i l u l ng t i Bình

i n và D ng Hoà v i m n Th o Long, Sình, La vào th i k tháng IV, tháng VII Qua đó có nh n đ nh nh sau:

1.3.3.2 ánh giá tài nguyên n c m t

M a trên l u v c sông H ng thu c lo i m a l n c a vùng B c Trung b

quân n m t 2.700 mm ÷ 2.800 mm M a nh h n thu c th ng ngu n sông B ,

l ng m a bình quân n m ch t 2.600 mm ÷ 2.700 mm Tâm m a l n nh t n m trên th ng ngu n dòng chính sông H ng và sông Tru i

l ng r t nh , t i ngã ba Tu n n i nh p l u c a sông H u Tr ch và sông T Tr ch

N m nào vùng đ ng b ng h du và Thành ph Hu c ng b ng p do l t 2 - 3 l n

Ng p l t vùng h du sông H ng nh h ng t i đ i s ng v n hoá xã h i, các ho t

đ ng du l ch và giao thông B c Nam t An L vào đ n c u Tru i Mùa ki t m n xâm nh p sâu vào trong lu ng l ch và sông chính x p x 15km gây thi t h i nghiêm

tr ng cho s n xu t nông nghi p, s n xu t thu h i s n và đ c bi t nh h ng ngu n

n c sinh ho t c a Thành ph Hu Có nh ng n m nh n m 1985 c Thành ph

này hàng n m gây ng p l t l n cho đ ng b ng

1.3.4 Tài nguyên n c ng m

đ a ch t tum ven bi n t đá ch y u l tr m tích Paleozoi, Meozoi, b chia c t b i

- H t ng th ng trên v i thành ph n ch y u là phi n sét xen b t k t, cát k t

ngành nông lâm, ng nghi p t ng 8,4%/n m, trong đó tr ng tr t, ch n nuôi t ng 4,4% n m, lâm nghi p t ng 0,5% n m, thu s n t ng 22,2% n m

bình quân t ng t 38,3 t /ha lên 47 t /ha đ a s n l ng l ng th c n m 2005 lên

Trên l u v c sông H ng ch y u s n xu t hai v : ông Xuân và Hè Thu

ch y u bao g m:

kho ng 50,419 ha Cây ngô kho ng 1,734 ha, khoai lang có di n tích là 4,701 ha Cây s n 7,339 ha, và m t s cây khác

kho ng 8,605.6 ha ( Chè, cà phê, cao su)

B ng 1.16: Phân b di n tích đ t nông nghi p

1.4.2 Lâm nghi p

h p lý gi a di n tích tr ng r ng phòng h và r ng kinh t nh m phát tri n b n v ng môi tr ng sinh thái Kinh t r ng là thu nh p chính cho ng i dân vùng gò đ i

Trong đ t lâm nghi p có 177.550 ha r ng t nhiên, 32.800 ha r ng tr ng, trong đó tr ng t p trung 18.000 ha, tr ng phân tán 8.800 ha và khoanh nuôi tái sinh

ch m sóc t t

1.4.3 Th y s n

đây là vùng đ t có th i ti t, khí h u t ng đ i kh c nghi t, t n su t l bão hàng n m khá l n, gây nhi u thi t h i và là y u t chính h n ch hi u qu s n xu t c a toàn

phá ven bi n c a tính nói chung còn th p và l c h u Thu nh p bình quân th p so

t nh ng v n còn thi u, nh t là c s h t ng ngành thu s n Nhi u h gia đình v n

th ng xuyên g p nguy hi m trong mùa l l t

1.4.4 Công nghi p

Công nghi p khai khoáng ch y u là khai thác qu ng Emeric, Zicol, Ruttin

c s khai thác nh và khai thác đá vôi ph c v s n xu t xi m ng

n c, m t c s v n đ u t n c ngoài còn l i là c s nh l c a t nhân Ngành

nhà máy xi m ng Luksvaxi H ng Trà công su t 500.000 t n/n m, nhà máy g ch

thành ph Hu

nhà n c, 3 c s v n đ u t n c ngoài

đ ng b ng B c B Th m nh trong công nghi p c a Th a Thiên - Hu là h i s n

xu t kh u và hàng tiêu dùng ph c v trong t nh và du l ch

ã hình thành m t s ngành và c s công nghi p m i nh n, t o chuy n bi n khá rõ trong các ngành ch bi n th c ph m, s n xu t v t li u xây d ng, d t may,

m ng 1,1 tri u t n/n m, bia 62 tri u lít/n m, g ch p 2,5 tri u m2/n m, men n n frít

H ng i n 45MW, A L i 170 MW Khu công nghi p Phú Bài đã hoàn thi n c

1.4.5 Các ngành d ch v và c s h t ng

1.4.5.1 Các ngành d ch v du l ch

c coi là ngành m i nh n d a vào th m nh các L ng t m, cung đi n, và