BOOKMARK NOT DEFINED.. Bookmark not defined.. Bookmark not defined.. Bookmark not defined.. H th ng kênh và công trình trên kênh.. Tình hình ng p úng trong vùng và các nguyên nhân gây ng
Trang 3L I C M N
Lu n v n Th c s k thu t v i đ tài: “Nghiên c u ng d ng mô hình mô
ph ng, đánh giá h th ng tiêu Tr m b m Phù ng, huy n Gia Lâm, TP Hà
N i và đ xu t các gi i pháp c i t o, nâng c p.” đ c hoàn thành t i Tr ng i
h c Th y l i Hà N i v i s giúp đ , ch b o, h ng d n nhi t tình c a các th y
giáo, cô giáo, c a các đ ng nghi p và b n bè
Tác gi xin bày t lòng bi t n sâu s c t i th y PGS.TS Nguy n Tu n Anh,
ng i h ng d n khoa h c đã r t chân tình h ng d n tác gi hoàn thành lu n v n
này Xin chân thành c m n: Ban giám hi u, các th y cô giáo trong Khoa K thu t
tài nguyên n c, các th y giáo cô giáo các b môn – Tr ng i h c Th y l i Hà
N i Xin chân thành c m n đ n các c quan đoàn th , đ ng nghi p, b n bè đã giúp
đ và góp nh ng ý ki n quý báu trong lu n v n này
Cu i cùng xin c m t t m lòng c a nh ng ng i thân trong gia đình, đã tin
t ng đ ng viên và giúp đ tôi trong su t quá trình h c t p và hoàn thành lu n v n
này Do đ tài gi i quy t v n đ m i m , c ng nh th i gian và tài li u thu th p
ch a th c s đ y đ , lu n v n ch c ch n không th tránh kh i các thi u sót, tác gi
r t mong nh n đ c s thông c m, góp ý chân tình c a các th y cô và đ ng nghi p
quan tâm t i v n đ này
Xin chân thành c m n!
Hà N i, tháng 11 n m 2013
Tác gi :
Nguy n H u B ng
Trang 4B N CAM K T
Tên tác gi : Nguy n H u B ng
H c viên cao h c 19CTN
Ng i h ng d n: PGS.TS Nguy n Tu n Anh
Tên đ tài lu n v n: “Nghiên c u ng d ng mô hình mô ph ng, đánh giá
h th ng tiêu Tr m b m Phù ng, huy n Gia Lâm, TP Hà N i và đ xu t các
gi i pháp c i t o, nâng c p”
Tác gi xin cam đoan đ tài lu n v n đ c làm d a trên các s li u, t li u
đ c thu th p t ngu n th c t , đ c công b trên báo cáo c a c quan nhà
n c đ tính toán ra k t qu , t đó đánh giá và đ a ra 1 s nh n xét Tác gi không
sao chép b t k m t lu n v n ho c m t đ tài nghiên c u nào đó
Trang 5M C L C
M U ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
I TÍNH C P THI T C A TÀI Error! Bookmark not defined.
II M C ÍCH NGHIÊN C U Error! Bookmark not defined.
III PH M VI NGHIÊN C U Error! Bookmark not defined.
IV CÁCH TI P C N VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C UError! Bookmark
not defined.
CH NG 1: TÌNH HÌNH CHUNG C A KHU V C NGHIÊN C U ERROR!
BOOKMARK NOT DEFINED.
1.1 i u ki n t nhiên Error! Bookmark not defined.
1.1.1 V trí đ a lý Error! Bookmark not defined.
1.1.2 c đi m đ a hình Error! Bookmark not defined.
1.1.3 a ch t công trình Error! Bookmark not defined.
1.1.4 c đi m khí t ng th y v n Error! Bookmark not defined.
1.2 Tình hình dân sinh - kinh t – xã h i Error! Bookmark not defined.
1.3 Ph ng h ng phát tri n kinh t xã h i trong vùngError! Bookmark not
defined.
CH NG 2: HI N TR NG H TH NG TIÊU N C VÀ CÁC NGUYÊN
NHÂN GÂY ÚNG NG P Error! Bookmark not defined.
2.1 Hi n tr ng các công tình tiêu n c Error! Bookmark not defined.
2.1.1 Khu đ u m i Error! Bookmark not defined.
2.1.2 H th ng kênh và công trình trên kênh Error! Bookmark not defined.
2.2 Tình hình ng p úng trong vùng và các nguyên nhân gây ng p úng Error!
Bookmark not defined.
CH NG 3 MÔ PH NG HI N TR NG H TH NG TIÊU TR M B M PHÙ
NG ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
3.1 Tính toán m a tiêu thi t k Error! Bookmark not defined.
3.1.1 Ch n tr m, t n su t thi t k và th i đo n tính toánError! Bookmark
not defined.
Trang 63.1.2 Ph ng pháp tính toán l ng m a tiêu thi t k Error! Bookmark not
defined.
3.1.3 K t qu tính toán Error! Bookmark not defined
3.1.4 Ch n mô hình m a tiêu đi n hình Error! Bookmark not defined.
3.1.5 Thu phóng xác đ nh mô hình tính toán Error! Bookmark not defined.
3.2 Tính toán ch đ tiêu cho h th ng Error! Bookmark not defined.
3.2.1 M c đích, ý ngh a và n i dung tính toán Error! Bookmark not defined.
3.2.2 Ph ng pháp xác đ nh h s tiêu Error! Bookmark not defined.
3.2.3 Xác đ nh h s tiêu s b Error! Bookmark not defined.
3.2.4 Hi u ch nh gi n đ h s tiêu Error! Bookmark not defined.
3.3 Mô ph ng dòng ch y cho h th ng hi n tr ng Error! Bookmark not defined.
3.3.1 Ch n mô hình mô ph ng dòng ch y Error! Bookmark not defined.
3.3.2 Nh p s li u Error! Bookmark not defined.
3.3.3 Ch y mô hình mô ph ng h th ng kênh hi n tr ngError! Bookmark
not defined.
3.3.4 Ch y mô hình mô ph ng h th ng kênh hi n tr ng v i quy ho ch vùng
đ n n m 2030 Error! Bookmark not defined.
CH NG 4: XU T CÁC GI I PHÁP C I T O, NÂNG C P H TH NG
TIÊU ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
4.1 ánh giá kh n ng làm vi c c a h th ng hi n tr ng.Error! Bookmark not
defined.
4.2 xu t ph ng án c i t o Error! Bookmark not defined.
4.2.1 Tính toán ph ng án đ xu t Error! Bookmark not defined.
4.2.2 Mô ph ng và ki m tra ph ng án đ xu tError! Bookmark not
defined.
4.2.3 ánh giá kh n ng làm vi c c a h th ngError! Bookmark not
defined.
K T LU N VÀ KI N NGH ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
I K T LU N Error! Bookmark not defined.
Trang 7II KI N NGH Error! Bookmark not defined.
TÀI LI U THAM KH O ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
PH L C TÍNH TOÁN ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
Trang 8DANH M C B NG BI U
B ng 1.1 : S li u m c n c sông u ng, tr m Th ng CátError! Bookmark not
defined.
B ng 3-1: Các đ c tr ng thu v n thi t k c a đ ng t n su t lý lu n Error!
Bookmark not defined.
B ng 3-3: Phân ph i tr n m a 5 ngày max thi t k t n su t P = 10% Error!
Bookmark not defined.
B ng 3-6: K t qu tính h s tiêu cho các đ i t ng tiêu n cError! Bookmark
not defined.
B ng 3-7: B ng th ng kê di n tích c a t ng lo i đ t trong các ti u vùng Error!
Bookmark not defined.
B ng 3-8: K t qu tính h s tiêu s b cho ti u vùng V1Error! Bookmark not
Trang 9B ng 3-18: K t qu tính h s tiêu s b cho ti u vùng V11Error! Bookmark not
defined.
B ng 3-19: H s tiêu s b sau khi đã chuy n di n tích đ t ao h thông th ng
sang làm h đi u hoà Error! Bookmark not defined.
B ng 3-20: K t qu hi u ch nh h s tiêu s b cho ti u vùng V1Error! Bookmark
B ng 3-29: K t qu hi u ch nh h s tiêu s b cho ti u vùng V10 Error!
Bookmark not defined.
B ng 3-30: K t qu hi u ch nh h s tiêu s b cho ti u vùng V11 Error!
Bookmark not defined.
B ng 3-31: H s tiêu đã hi u ch nh Error! Bookmark not defined.
B ng 3-32 :L u l ng tiêu c a các ti u vùng ch y vào kênh chính Error!
Bookmark not defined.
Trang 10B ng 3-33: Thông s đ ng đ c tính c a máy b m 12LTX40Error! Bookmark
not defined.
B ng 3-34: M c n c Sông u ng t i v trí c a ra khu tiêu Phù ng Error!
Bookmark not defined.
B ng 3-35: Th ng kê nút b ng p Error! Bookmark not defined.
B ng 3-36: Th ng kê các đo n kênh b ng p Error! Bookmark not defined.
B ng 3-37: B ng tính toán h s tiêu theo tr n m a thi t k Error! Bookmark not
defined.
B ng 3-38: B ng l u l ng tiêu tính toán đ n n m 2030Error! Bookmark not
defined.
B ng 3-39: B ng l u l ng tiêu tính toán có k t h p l u l ng tiêu quy ho ch th y
Error! Bookmark not defined.
B ng 3-40: M c n c Sông u ng t i v trí c a ra khu tiêu TB Phù ng Error!
Bookmark not defined.
B ng 3-41: Th ng kê nút b ng p Error! Bookmark not defined.
B ng 3-42: Th ng kê các đo n kênh b ng p Error! Bookmark not defined.
B ng 4-1: Thông s máy b m tr c đ ng 1000VZ Error! Bookmark not defined.
B ng 4-2: ng đ c tính c a máy b m 1000VZ Error! Bookmark not defined.
B ng 4-3: B ng th ng kê các thông s tính toán kích th c kênh chính Phù ng
Error! Bookmark not defined.
B ng 4-4: Tính toán th y l c kênh b ng ph n m m TLKWError! Bookmark not
defined.
B ng 4-5: B ng k t qu tính toán th y l c cho các đo n kênh tiêu chính Error!
Bookmark not defined.
B ng 4-6: K t qu tính cao trình m c n c yêu c u tiêu t ch y và m c n c mô
ph ng l n nh t trong kênh chính t i v trí đ u m i kênh nhánhError! Bookmark
not defined.
Trang 11Error! Bookmark not defined.
Hình 3-3: S đ mô ph ng h th ng kênh chính Phù ng trên ph n m m SWMM
Error! Bookmark not defined.
Hình 3-4: Hình nh m c n c trong kênh chính t i th i đi m đ nh l Error!
Bookmark not defined.
Hình 3-5: Hình nh nút 20 và nút 24 b ng p Error! Bookmark not defined.
Hình 3-6: Hình nh nút 41 b ng p Error! Bookmark not defined.
Hình 3-6: Hình nh đo n kênh K26 b ng p Error! Bookmark not defined
Hình 3-43: Hình nh m c n c trong kênh chính t i th i đi m đ nh l Error!
Bookmark not defined.
Hình 4-1: Hình nh m c n c trong kênh chính t i th i đi m đ nh l Error!
Bookmark not defined.
Hình 4-2: Bi u đ so sánh m c n c mô ph ng l n nh t trong kênh chính và m c
n c yêu c u tiêu t ch y đ u kênh nhánh d c theo chi u dài dòng ch y Error!
Bookmark not defined.
Trang 12M U
1 T ính c p thi t c a đ tài
H th ng tiêu tr m b m Phù ng có nhi m v tiêu úng cho 690ha trong đó
có 520 ha đ t nông nghi p và 170 ha đ t th c c a huy n Gia Lâm, TP.Hà N i
Trong nh ng n m g n đây, do quá trình phát tri n kinh t - xã h i, đô th hóa và
công nghi p hóa c a khu v c, nhu c u tiêu đã t ng lên cho di n tích trong khu v c
dân c và n c th i công nghi p Nhi u khu công nghi p và dân c hình thành
nhanh chóng kéo theo s thay đ i v nhu c u tiêu thoát n c trong khu v c S
hình thành các khu công nghi p và dân c m i này làm thu h p đ t s n xu t nông
nghi p, san l p nhi u ao h , đ ng ru ng, làm gi m kh n ng tr n c, chôn n c
d n đ n làm t ng h s tiêu n c
M t khác, do sau m t th i gian dài ho t đ ng, đ n nay nhi u công trình tiêu
trong h th ng đã xu ng c p, kênh b b i l ng, m t c t ngang b thu h p, công trình
trên kênh xu ng c p, các công trình tr m b m đ u m i thì máy móc b h h ng,
do đó không th đáp ng đ c yêu c u tiêu n c hi n t i c ng nh t ng lai Hàng
Trang 13n m tình hình ng p úng x y ra liên ti p và ngày càng tr m tr ng gây thi t h i l n
cho n ng su t cây tr ng, nh h ng r t l n đ n đ i s ng c a nhân dân trong khu
Trang 14CH NG 1: TÌNH HÌNH CHUNG C A KHU V C
NGHIÊN C U
1.1 i u ki n t nhiên
1.1.1 V trí đ a lý
H th ng tr m b m tiêu Phù ng n m phía đông b c huy n Gia Lâm ph
trách tiêu úng cho l u v c bao g m ba xã: Phù ng, Trung M u, Ninh Hi p, và
m t ph n di n tích c a huy n tiên du t nh B c Ninh, đây là vùng tr ng đi m v úng
c a huy n L u v c đ c gi i h n nh sau:
- Phía Nam và phía ông giáp sông u ng
- Phía Tây giáp xã Ninh Hi p và xã D ng Hà
- Phía B c giáp xã Phù Ch n, th xã T S n, t nh B c Ninh
T ng di n tích l u v c tiêu là: 690 ha, toàn b di n tích tiêu đã đ c quy
ho ch thành đ t đô th đ n n m 2030
1.1.2 c đi m đ a hình
Cao đ trong l u v c dao đ ng t +4,50 đ n +6,50; cao đ ph bi n trong l u
v c t +5,0 đ n +5,50 Khu dân c có cao đ l n h n +6,0; Di n tích canh tác nông
nghi p hi n t i có cao đ th p th ng nh h n +6,0
H ng d c đ a hình t Tây sang ông, t B c xu ng Nam
1.1.3 a ch t công trình
D a vào k t qu khoan kh o sát ngoài hi n tr ng và k t qu phân tích các
m u đ t trong phòng thì khu v c kh o sát có th chia ra các l p đ t sau:
Trang 15Vùng d án h th ng tiêu Phù ng là m t vùng nh trong h th ng khí t ng
th y v n c a toàn vùng đ ng b ng B c b nói chung và Hà N i nói riêng Mang
tính ch t nhi t đ i gió mùa phân thành hai mùa rõ r t
- Nhi t đ : Bình quân 230C Mùa hè cao nh t là 39.80C Mùa đông th p nh t là
60C Trung bình là 180C
- M a: T ng l ng m a bình quân n m 1.680mm, t p trung vào các tháng 6 –
9 chi m 80 – 90% l ng m a c n m
L ng m a n m cao nh t: 2.625 mm
S ngày m a trung bình n m là 126 ngày
- m không khí trung bình nhi u n m là 84%, cao nh t vào tháng 8 kho ng
Mùa hè c ng là mùa l , bão xu t hi n nhi u, th ng t p trung vào các tháng 7
và 8 Trung bình m i n m t 3 đ n 5 c n bão nh h ng t i đ ng b ng và trung du
Sông u ng là m t con sông dài 68 km, n i sông H ng v i sông Thái Bình
i m đ u t ngã ba Dâu (xã Xuân Canh, huy n ông Anh, thành ph Hà N i t i
đ a gi i gi a 2 đ n v hành chính là huy n ông Anh và qu n Long Biên c a thành
ph Hà N i) i m cu i là ngã ba M L c (xã Trung Kênh, huy n L ng Tài, t nh
B c Ninh).V t ng th sông u ng ch y theo h ng tây-đông Nó là m t phân l u
c a sông H ng, tr c đây ch là m t dòng sông nh , do c a n i v i sông H ng b
Trang 16cát b i cao nên ch khi sông H ng có l l n m i tràn qua đ c T n m 1958, c a
sông đ c m r ng đ tr thành m t phân l u quan tr ng gi m s c uy hi p c a l
sông H ng đ i v i Hà N i So v i l ng l c a sông H ng t i S n Tây thì sông
u ng tiêu đ c 20-30 % L u l ng n c trung bình đ t kho ng 1.000 m³/s L u
l ng đ nh l l n nh t 9.000 m³/s (ngày 22 tháng 8 n m 1971) M c n c cao nh t
t i b n H vào tháng 8 n m 1945 là 9,64 m, cao h n so v i m t ru ng là 3–4 m
Sông u ng có hàm l ng phù sa cao, vào mùa m a trung bình c 1 m³ n c có
2,8 kg phù sa.Theo s li u qu n lý v n hành h th ng tiêu Phù ng, m c n c l
c a sông u ng t i v trí tr m b m vào kho ng 8 ~ 11,5m M c n c này s nh
h ng l n đ n quy trình tiêu úng c a Huy n Gia Lâm
Trang 171.2 Tình hình dân sinh - kinh t – xã h i
Vùng d án nâng c p c i t o h th ng tr m b m tiêu Phù ng, huy n Gia
Lâm g m có xã Phù ng, xã Ninh Hi p và xã Trung M u Các xã này n m phía
ông Nam c a huy n, xa trung tâm huy n
C c u cây tr ng đây đ c b trí ch y u là lúa và màu, h s quay vòng
th p Ngoài hai v chính, s di n tích cây tr ng v đông không đáng k , th ng ch
là khoai lang và ngô V mùa theo t p quán canh tác, nông dân trong vùng v n gieo
trông các lo i gi ng lúa dài ngày nh M c Tuy n, Bao Thai H ng nên th i gian v
mùa th ng kéo r t dài so v i các khu v c khác N ng su t s n l ng nông nghi p
th p do th ng xuyên b úng ng p i s ng nhân dân còn nhi u khó kh n
1.3 P h ng h ng phát tri n kinh t xã h i trong vùng
Ph ng h ng chung v phát tri n nông nghi p và xây d ng nông thôn c a
huy n Gia Lâm là:
- Phát huy n i l c khai thác tri t đ ti m n ng đ t đai, c s v t ch t k thu t,
t ng b c chuy n d ch c c u s n xu t nông nghi p theo h ng s n xu t hàng hoá,
m mang ngành ngh th công trong nông nghi p T ng b c gi i quy t lao đ ng
và vi c làm t ng thu nh p cho ng i lao đ ng th c hi n ch ng trình hi n đ i hoá
nông nghi p và nông thôn
- T ng b c đ a công nghi p vào ph c v nông nghi p nh m t ng n ng su t
lao đ ng và ch t l ng hàng hoá
- Ti p t c c ng c quan h s n xu t, t ng c ng c s v t ch t k thu t cho
nông nghi p và nông thôn nh đi n, đ ng, tr ng, tr m và các c s h t ng k
thu t khác Th c hi n t t các chính sách xã h i, t ng b c c i thi n đ i s ng v t
ch t, tinh th n cho nhân dân
- T ng b c c i t o, nâng c p các công trình tr ng đi m ch ng úng, trong đó
có h th ng tiêu Phù ng
Trang 18Tr m b m xây d ng n m 1974, g m 25 máy b m lo i 12LTX40 n nay,
tr i qua 37 n m khai thác s d ng, công trình đã xu ng c p toàn b , t máy móc
đ n nhà tr m, công trình n i ti p
Hình 2-2 Hi n tr ng tr m b m Phù ng
Trang 19Máy b m và đ ng c c , hi u su t th p, hay h ng hóc; đ ng ng c nát,
hoen g , th ng r nhi u ch , gây rò r n c; h th ng đi n c nát, các thi t b đóng
m đi n không an toàn và đ ng b ; mái nhà máy b d t th m gây nên hi n t ng
bong tróc l p v a trát, c t thép b h , han g ; n n nhà máy b bong tróc, luôn m
t; t ng nhà máy b bong tróc l p trát, m t; toàn b h th ng c a đ u c nát,
h h ng; kích th c nhà máy r t ch t h p do các t máy b m b trí so le gây khó
kh n cho vi c qu n lý, v n hành Ngoài ra, h th ng kênh tiêu, b hút, b tháo, nhà
qu n lý, c ng qua đê c ng xu ng c p nghiêm tr ng, không đ m b o vi c tiêu n c
trong mùa m a
T th c tr ng trên kh ng đ nh r ng h th ng tiêu tr m b m Phù ng hi n nay
không đáp ng đ c nhu c u hi n t i, riêng tr m b m đ u m i là m t trong s các
tr m b m c nát và xu ng c p nh t c a Xí nghi p TPT th y l i Gia Lâm, Hà n i
gây r t nhi u khó kh n cho công tác tiêu úng và phòng ch ng l t bão c a Xí nghi p
trên đ a bàn L u l ng tiêu b m th c t hi n nay ch đ t kho ng 60% so v i l u
l ng thi t k do v y th ng ph i kéo dài th i gian b m
Do th i gian s d ng đã lâu mái nhà máy đã b d t, th m nhi u, l p v a trát
bong tróc h u h t, h c t thép trong và hoen g N n nhà máy th p và n m ngay trên
mái d c c a đê nên th ng xuyên b n c mái đê tràn vào khi m a l n gây m th p
T ng nhà xây g ch ch đã bong tróc nhi u l p trát, m m c, nhi u v t n t dài xu t
hi n Song s t c a s hoen g , các cánh c a ch đóng t m b B trí máy b m trong
nhà quá g n nhau khi n đi l i v n hành g p nhi u khó kh n, đ c bi t khi m t máy rò
đi n thì có th nh h ng t i nhi u máy bên c nh
2.1.2 H th ng kênh và công trình trên kênh
H th ng kênh tiêu đ t đã s d ng t r t lâu lòng kênh b b i l ng không đ c
n o vét khai thông nên m t c t b thu h p nhi u, kh n ng tiêu thoát n c kém gây
đ ng c c b , m t khác h th ng các công trình trên kênh đã đ c xây d ng t r t
lâu, v i kích th c nh h p k t c u c nên đã v l nhi u và xu ng c p nghiêm
tr ng, vô hình chung t o nên nh ng t ng ch n n c trên kênh
2.1.2.1 H th ng kênh tiêu chính
Trang 20Kênh tiêu chính: dài 1735,91m
Hi n tr ng là tuy n kênh đ t, chi u r ng đáy kênh thay đ i t 3m~12m; đáy
kênh b b i l ng nhi u làm gi m kh n ng chuy n t i n c m c dù thoáng nhìn m t
n c khá r ng Hai b kênh b s t l nhi u, nh ng v trí đi qua khu dân c th ng
b dân l n chi m, m t s v trí dân tr ng cây l y g nh b ch đàn , o n t b hút
tr m b m đ n kênh ng Viên có b trái k t h p đ ng giao thông đã đ c d i
nh a (đ ng t nh l 179)
2.1.2.2 Các tuy n kênh nhánh c a h th ng
* Tuy n kênh đ ng giao thông (1.791,64m) và ng viên (968,45m)
Hai tuy n kênh này hi n tr ng là kênh đ t, m t b kênh k t h p đ ng giao
thông liên xã Trung Màu đã đ c d i nh a, b kênh đã đ c nhân dân tr ng cây,
h u h t các cây có đ ng kính t 5cm đ n 25cm Lòng kênh b b i l ng, b kênh b
s t l
* Tuy n kênh 7 xã : dài 2.152,23 m
Tuy n kênh này hi n tr ng là kênh đ t, m t s v trí hai b kênh đã đ c nhân
dân tr ng cây b ch đàn và m t vài cây thân g khác, đ ng kính g c cây này t
10~25cm Lòng kênh b b i l ng, b kênh b s t l M c dù đ c xí nghi p khai
thác công trình th y l i Gia Lâm th ng xuyên v t bèo, c t c nh ng tuy n kênh
này n c tù đ ng nên ch m t th i gian ng n là c d i, bèo l i l p đ y lòng kênh
Nh ng v trí không tr ng cây thì b kênh r t nh do s t l , nh ng v trí tr ng cây
trên b thì hi n t ng s t ít h n nên b còn r ng h n Nhìn chung tuy n kênh đã
xu ng c p tr m tr ng c n tr l n đ n dòng ch y và gây ô nhi m môi tr ng do
n c tù đ ng
* Tuy n kênh Tào Khê : dài 852,22 m
Tuy n kênh này hi n tr ng là kênh đ t, b kênh đã đ c nhân dân tr ng cây, h u h t
các cây có đ ng kính t 5cm đ n 25cm Lòng kênh b b i l ng, b kênh b s t l
* Tuy n kênh x : dài 270,81 m
Dòng ch y sau khi qua c ng x ch y vào m t h nh có ch c n ng nh đi u hòa và
ch y vào kênh x ra sông u ng Hi n tr ng kênh b ng đ t, m t c t thay đ i l n t 4,0 đ n
Trang 2121m, lòng kênh b i l ng nhi u, dòng chính u n l n, b kênh s t l , chi u r ng b r t nh
ch đ đi b cho công tác canh tác nông nghi p
2.1.2.3 Các công trình trên kênh
H u h t các công trình trên kênh đ u có kh u di n nh do thi t k v i h s
tiêu nh , công trình th y công và c a van đã xu ng c p tr m tr ng gây c n tr dòng
ch y, không th đi u ti t M t vài công trình k t h p giao thông c n c i t o l i đ m
2.2 Tình hình ng p úng trong vùng và các nguyên nhân gây ng p úng
Tr m b m tiêu Phù ng có nhi m v tiêu úng cho 690 ha Hi n t i công trình
b xu ng c p nghiêm tr ng không đ m b o cho vi c tiêu n c Hàng n m tình hình
ng p úng x y ra liên ti p và ngày càng tr m tr ng gây thi t h i l n cho n ng su t
cây tr ng, nh h ng r t l n đ n đ i s ng c a nhân dân trong khu v c Nâng c p,
c i t o tr m b m Tiêu Phù ng là r t c n thi t, d án hoàn thành s gi m thi t h i
cho s n xu t nông nghi p, nâng cao giá tr s n xu t công nghi p, ti u th công
nghi p c a các làng ngh th công, gi m thi u đáng k m c đ ô nhi m môi tr ng
do úng ng p nâng cao đ i s ng dân sinh góp ph n n đ nh kinh t , xã h i c a nhân
dân trong khu v c
Do h th ng kênh tiêu TB Phù ng n i thông v i h thông kênh tiêu tr m
b m M nh Tân nên vi c nâng c p tr m b m tiêu Phù ng có thu n l i r t l n khi
c n h tr tiêu cho l u v c c a tr m b m M nh Tân và ng c l i
* K t lu n v hi n tr ng tiêu: Hi n t i ch a gi i quy t đ c v tiêu, n n úng
ng p x y ra th ng xuyên và nghiêm tr ng khi m a l n, nh h ng thi t h i đ n
s n xu t nông nghi p và môi tr ng s ng Vì v y c n nghiên c u gi i pháp đ gi i
quy t ngay v n đ tiêu cho khu v c
Trang 22tiêu ch đ ng và tri t đ , gi i quy t n n ng p úng, gi i pháp duy nh t cho
khu v c là ti n hành xây d ng c i t o các tr m b m tiêu có công su t đ l n, đ m
nh n tiêu n c c a khu v c ra ngu n tiêu Ngoài ra c n c i t o, s a ch a, nâng c p
h th ng kênh m ng n i đ ng nh m đ m b o d n n c, tiêu thoát n c đ c t t
phù h p v i l u l ng c a công trình đ u m i
Trang 23CH NG 3 MÔ PH NG, ÁNH GIÁ HI N TR NG H
TH NG TIÊU TR M B M PHÙ NG
3.1 Tính toán m a tiêu thi t k
3.1.1 Ch n tr m, t n su t thi t k và th i đo n tính toán
3.1.1.1 Ch n tr m
Vi c ch n tr m khí t ng có nh h ng l n đ n k t qu tính toán, tính chính
xác c a vi c tính toán và ch n ra mô hình khí t ng thi t k Vì v y tr m đo khí
t ng ph i th a mãn các yêu c u sau:
- Tr m ph i n m g n khu v c quy ho ch, t t nh t là n m trong khu v c
- Tr m có tài li u đo ph i đ dài (t 15 đ n 20 n m tr lên)
- Tài li u c a tr m đã đ c ch nh biên x lý và đ m b o tính chính xác
Qua quá trình thu th p tài li u thì ta ch n tr m khí t ng qu c gia (Tr m
Láng) đ t t i Hà N i th a mãn các đi u ki n trên
3.1.1.2 Ch n t n su t thi t k
Theo TCXD VN 285-2002 công trình th y l i – các quy đ nh ch y u v thi t
k , b ng 4.1 đ i v i các d án v ngu n n c ph c v tiêu cho nông nghi p thì t n
su t dùng đ tính toán tiêu là P = 10%
3.1.1.3 Ch n th i đo n tính toán
Khu v c có mùa m a b t đ u vào tháng VI và k t thúc vào tháng X C n c
vào đ c đi m m a vùng, theo th ng kê d ng m a 5 ngày max th hi n đ c c đ nh
và chân c a tr n m a, l u l ng m a l n gây ng p úng l n nh t Do v y trong đ
tài này ch n th i gian tính toán mô hình m a tiêu là 5 ngày max
3.1.2 Ph ng pháp tính toán l ng m a tiêu thi t k
Hi n nay các ph ng pháp nghiên c u và tính toán xác đ nh mô hình m a tiêu
thi t k có th chia ra làm 3 ph ng pháp
+ Ph ng pháp v t lý (ph ng pháp phân tích nguyên nhân hình thành)
+ Ph ng pháp t ng t thu v n
+ Ph ng pháp th ng kê xác su t
Trang 24Trong c 3 ph ng pháp trên thì ph ng pháp th ng kê xác su t đ c ng
d ng và phát tri n r ng rãi trong thu v n trên c s coi hi n t ng thu v n là hi n
t ng ng u nhiên Do m a là đ i l ng ng u nhiên nên khi xác đ nh mô hình m a
tiêu thi t k , s d ng ph ng pháp th ng kê xác su t là phù h p nh t
Trên c s l ng m a đã thu th p, dùng ph ng pháp th ng kê xác su t đ :
ng t n su t theo s li u th c đo g i là đ ng t n su t kinh nghi m Hi n
nay t n su t kinh nghi m th ng đ c tính theo các công th c sau :
- Công th c trung bình
% 100 n
5 , 0 m
- Công th c v ng s
% 100 1 n
m P
+
- Công th c s gi a
% 100 4 , 0 n
3 , 0 m P
qu thiên v an toàn Sau khi có k t qu tính toán, ch m đi m lên gi y t n su t ta
đ c các đi m t n su t kinh nghi m
3.1.2.2 ng t n su t lý lu n
Trang 25ng t n su t lý lu n đ c xác đ nh qua m t s mô hình phân ph i xác su t
Ph ng pháp này tính toán nhanh đ ng t n su t lý lu n, tuy nhiên k t qu
chính xác không cao vì b thông s th ng kê t m u th c đo có s sai khác v i b
thông s t ng th G p tr ng h p có đi m đ t xu t không x lý đ c và th ng
cho k t qu thiên nh khi tính các s đ c tr ng th ng kê Do đó ph ng pháp này
không phán ánh đ c đ y đ s khác nhau gi a đ ng t n su t lý lu n và lu t phân
đ ng t n su t lý lu n, sau đó ki m nghi m l i s phù h p c a gi thi t ban đ u
Ph ng pháp 3 đi m có u đi m là tính toán nhanh, đ n gi n nh ng ph thu c
vào ch quan ng i v
c Ph ng pháp thích h p
C s c a ph ng pháp là b thông s th ng kê c a đ ng t n su t lý lu n c n
tìm s đ c ti n hành b ng cách th d n T c là đi u ch nh các thông s c a m u
th ng kê sao cho đ c 1 đ ng t n su t lý lu n phù h p nh t v i xu th c a đ ng
t n su t kinh nghi m c a m u th c đo
Ph ng pháp thích h p d n cho ta khái ni m tr c quan, d dàng nh n xét và
x lý đi m đ t xu t Xong vi c đánh giá tình phù h p gi a đ ng t n su t lý lu n
và kinh nghi m còn ph thu c vào ch quan ng i v
Trang 26Qua phân tích trên, trong đ án ch n ph ng pháp thích h p d n đ v đ ng
X n
) 1 ( 1
.(
Xp là giá tr c a đ i l ng ng u nhiên ng v i xác su t P đã cho tr c
- Ki m tra s phù h p gi a đ ng t n su t lý lu n v i các đi m t n su t kinh
nghi m, b ng cách ch m quan h Xp ~ P tính đ c lên gi y t n su t, n i các đi m
đó l i thành đ ng t n su t lý lu n N u đ ng t n su t lý lu n phù h p v i các
đi m t n su t kinh nghi m là đ c
- N u không phù h p thì thay đ i các thông s b ng cách thay đ i tham s
Trang 27trình bày trên ta đ c đ ng t n su t kinh nghi m và đ ng t n su t lý lu n tr n
3.1.4 Ch n mô hình m a tiêu đi n hình
Mô hình m a tiêu đi n hình là mô hình m a có kh n ng xu t hi n nhi u trong
th c t , có l ng m a x p x l ng m a thi t k và có d ng phân ph i t ng đ i b t
l i cho yêu c u s d ng n c N u ch n mô hình m a đi n hình đ thu phóng thì
mô hình m a tiêu thi t k s đúng v i th c t và có m c đ đ m b o cao khi x y ra
tr ng h p b t l i T mô hình m a tiêu đi n hình, ti n hành thu phóng đ c mô
hình m a tiêu thi t k Mô hình m a tiêu đi n hình nh h ng tr c ti p đ n h s
tiêu thi t k và nh h ng tr c ti p đ n quy mô kích th c c a công trình
B ng 3-2: L ng m a l n nh t trong th i đo n ng n trong n m c a tr m Láng (t
Trang 28Do yêu c u tiêu r t kh n tr ng c n quy mô công trình l n nên trong đ án
này dùng ph ng pháp ch n mô hình có d ng b t l i Theo nguyên t c ch n ta ch n
mô hình m a tiêu đi n hình đã nêu trên, c n c vào chu i tài li u m a th c đo, mô
hình m a 5 ngày max n m 2001 có X = 360 (mm) và có d ng b t l i nh t Do đó
mô hình m a 5 ngày max (02-06/8/2001) đ c ch n làm mô hình m a tiêu đi n
hình
3.1.5 Thu phóng xác đ nh mô hình tính toán
Sau khi xác đ nh đ c l ng m a Xp và Xđh, l ng m a n m đi n hình khác
v i l ng m a thi t k nên ta ph i thu phóng tr n m a đi n hình v tr n m a thi t
k
Dùng ph ng pháp thu phóng cùng t s v l ng m a đ b o toàn hình d ng
c a tr n m a đi n hình và l ng m a c a c tr n là l ng m a thi t k Các tung đ
Trang 29c a tr n m a đi n hình đ c qui d n v tr n m a thi t k , đ c xác đ nh theo công
99 ,
Tính toán yêu c u tiêu cho m t khu v c nào đó là m t ph n không th thi u
c a công tác quy ho ch th y l i b i nó làm c s cho vi c thi t k các công trình
tiêu trong h th ng th y l i K t qu c a ph n tính toán này ph c v cho vi c tính
toán l u l ng tiêu c a h th ng, thi t k kênh, xây d ng tr m b m, c ng… do đó
m c đích c a vi c tính toán yêu c u tiêu là:
- Xác đ nh h s tiêu cho t ng lo i di n tích tiêu
- Xác đ nh h s tiêu cho toàn b h th ng
- V gi n đ h s tiêu theo th i gian
3.2.1 2 Ý ngh a
Trang 30Tính toán yêu c u tiêu cho các lo i di n tích đ t c ng có ý ngh a quy t đ nh
đ n n ng l c c ng nh hi u qu làm vi c c a các công trình trong h th ng tiêu, tùy
thu c vào m c đ chính xác c a k t qu tính toán các yêu c u tiêu Vì n u tính toán
yêu c u tiêu càng chính xác thì các thông s thi t k càng sát v i yêu c u th c t ,
công trình s đ c làm vi c an toàn do đó mà phát huy t i đa n ng l c c a các công
trình Các thông s tính toán yêu c u tiêu s quy t đ nh tr c ti p đ n giá thành c ng
nh hi u qu kinh t c a các công trình tiêu do đó nó mang ý ngh a kinh t k thu t
l n
3.2.1 3 N i dung tính toán
Trong m t h th ng th y l i bao g m nhi u đ i t ng c n tiêu nh đ t tr ng
lúa, đ t tr ng cây tr ng c n, đ t ao h , th c , đ ng xá, đô th … thì đ xác đ nh
đ c h s tiêu t ng h p cho khu v c c n ph i tính h s tiêu thành ph n vì m i
lo i đ t tiêu có nh ng đ c đi m khác nhau
- Tính toán ch đ tiêu cho lúa
- Tính toán ch đ tiêu cho cây tr ng c n, th c , đ ng xá, đô th
- Tính toán ch đ tiêu cho c h th ng
3.2.2 Ph ng pháp xác đ nh h s tiêu
H s tiêu là l ng n c c n ph i đ a ra kh i m t đ n v di n tích trong m t
đ n v th i gian đ đ m b o yêu c u v n c trên di n tích đó c a các đ i t ng
ph c v
V nguyên t c, h s tiêu đ c xác đ nh d a trên c s tính toán cân b ng
n c gi a hai đ i l ng n c đ n và l ng n c đi đ tìm ra đ sâu l p n c c n
tiêu tho mãn đ c yêu c u v tiêu n c c a các đ i t ng trên khu v c nghiên
c u
a L ng n c đ n (l ng n c m a, n c th i, n c t n i khác chuy n vào
vùng tiêu) trong th i đo n tính toán và l ng n c có s n trong vùng khi b t đ u
tính toán h s tiêu;
Trang 31b L ng n c đi: g m l ng n c tiêu kh i vùng, l ng n c t n th t trong
th i đo n tính toán và l ng n c còn l i cu i th i đo n tính toán Công th c t ng
quát đ tính h s tiêu nh sau:
3.2.2.1 Tiêu cho các đ i t ng không ph i là lúa n c
t [ ] T
P C q
- qilà h s tiêu trong th i gian tính toán th i ;
- C là h s dòng ch y, đ c xác đ nh b ng th c nghi m: C ≤ 1,0 ;
- Pilà t ng l ng m a r i xu ng trong th i gian tính toán ti;
- [T] là th i gian ch u ng p cho phép c a đ i t ng tiêu ;
- tilà th i gian m a đ c l ng m a Pi
Tu t ng tr ng h p c th c a đ i t ng tiêu tiêu n c mà ti và [T] có th
đ c tính b ng đ n v ngày ho c đ n v gi nh ng khi tính toán h s tiêu đ u ph i
quy đ i ra s giây
i v i cây tr ng c n, Pi là t ng l ng m a r i xu ng trong 1 ngày đo b ng
mm, ti là th i gian c a ngày tiêu th i tính b ng giây N u yêu c u m a ngày nào
ph i tiêu h t ngày đó thì [T] = 0 và h s tiêu qi c a ngày th i xác đinh theo công
th c sau:
64 , 8
. i
i
P C
q = (l/s.ha) (3.11)
i v i các khu v c công nghi p và đô th ho c m t s đ i t ng tiêu n c
khác có yêu c u tiêu n c r t cao: m a gi nào ph i tiêu h t gi đó nên [T] = 0
Trong tr ng h p này Pi là t ng l ng m a r i xu ng tính b ng mm c a t ng gi
tiêu th i còn tilà gi tiêu th i tính b ng giây và h s tiêu qic a gi tiêu th i xác
đ nh theo công th c sau:
36,0
i
i
P C
q = (l/s.ha) (3.12)
3.2.2.2 Tiêu cho lúa n c
Trang 32c đi m c b n c a cây lúa là có kh n ng ch u ng p Kh n ng ch u ng p
này ph thu c vào t ng giai đo n phát tri n c a cây lúa và đ c d c tr ng b i hai
y u t là đ sâu ch u ng p Amax và th i gian ch u ng p (th i gian tiêu cho phép) [T]
Th i gian tiêu cho phép đ c xác đ nh theo: [T] = t +2
Trong đó:
t: th i gian m a theo mô hình tính toán (ngày)
Ph ng trình cân b ng n c m t ru ng:
Pi - (hoi + qoi) = ± ∆Hi (3.13) Trong đó:
- Pilà l ng m a r i xu ng ru ng lúa trong th i gian ∆t (mm);
- hoilà l ng n c t n th t do ng m và b c h i trong th i đo n ∆t (mm),
l ng n c này l y theo tiêu chu n thi t k h s tiêu cho ru ng lúa 14TCN-60-88
đ i v i đ ng b ng B c B th ng l y kho ng 5-6 mm/ngày Trong đ án này ta
ch n ho = 5 mm
- qoilà đ sâu l p n c tiêu đ c trong th i đo n tính toán (mm);
- ∆Hi là s thay đ i t ng ho c gi m l p n c m t ru ng trong th i đo n
tính toán ∆t (mm):
∆Hi = Hci – Hđi (3.14)
- Hci và Hđi là chi u sâu l p n c m t ru ng cu i th i đo n và đ u th i
đo n tính toán
Th i đo n tính toán trong tính toán tiêu n c cho ru ng lúa th ng l y đ n v
là ngày H s tiêu cho ru ng lúa ph thu c vào quá trình l ng n c m a r i
xu ng, hình d ng và kích th c công trình tiêu n c m t ru ng Công trình tiêu
n c ru ng lúa có th là đ p tràn, c ng tiêu, ng d n ho c xi phông Th c t qu n lý
n c trong các h th ng th y l i cho th y đ p tràn v n là lo i công trình tiêu n c
m t ru ng đ c áp d ng ph bi n trong các vùng chuyên canh lúa n c ta
Khi công trình tiêu n c m t ru ng là đ p tràn thì đ nh tràn có cao trình b ng
cao trình m c n c m t ru ng theo ch đ t i thích h p nh t Trong tính toán tiêu
n c, coi m c n c m t ru ng tr c khi xu t hi n m a tiêu b ng cao trình ng ng
Trang 33tràn Khi n c m a r i xu ng thì m c n c trong ru ng t ng lên t đ ng ch y qua
tràn và đ tr c ti p xu ng kênh tiêu Trong tr ng h p này, tính toán xác đ nh h s
tiêu n c cho ru ng lúa nh sau:
a) N u ch đ dòng ch y qua tràn là t do, th i đo n tính toán 1 ngày đêm,
di n tích khu tiêu 1 ha, h s tiêu m t ru ng xác đ nh theo h ph ng trình sau:
(3.17)
Hình 3- 1: S đ tính toán tiêu n c m t ru ng b ng đ p tràn, ch đ ch y t do
Trong đó:
- b0 : Chi u r ng đ ng tràn (m/ha);
- H i : C t n c tràn bình quân trong th i đo n tính toán (mm) ;
- Hi : C t n c tiêu cu i th i đo n tính toán (mm);
- Hi-1: C t n c tiêu đ u th i đo n tính toán (mm);
- qoi : sâu tiêu trong th i đo n tính toán (mm);
- M = m 2.g , v i m là h s l u l ng c a đ p tràn;
- Wi đ c xác đ nh theo công th c: Wi = (1+β ).Pi - hoi +2.Hi-1
- Pi : L ng m a r i xu ng trong th i đo n tính toán (mm/ngày);
- hoi : sâu t n th t n c trong th i đo n tính toán (mm/ngày);
Trang 34- β : H s hi u ch nh đ sâu l p n c c n tiêu trên ru ng, đ c xác
đ nh theo quy ph m
b) N u ch đ dòng ch y qua tràn là ch y ng p: Th i đo n tính toán là 1 ngày
đêm, di n tích khu tiêu 1 ha, h s tiêu m t ru ng đ c xác đ nh theo h ph ng
(3.20) Trong đó: σ là h s ch y ng p, tra theo quy ph m còn các ký hi u khác nh
đã gi i thi u trên
H
hn
Hình 3- 2: S đ tính toán tiêu n c m t ru ng b ng đ p tràn, ch đ ch y ng p
3.2.2.3 Tính toán h s tiêu s b cho h th ng th y l i
Các h th ng th y l i đ u t n t i trong nó r t nhi u đ i t ng có nhu c u tiêu
n c v i quy mô tiêu n c khác nhau Quy mô tiêu n c c a m t đ i t ng tiêu
- αi: T l di n tích c a đ i t ng tiêu n c th i so v i di n tích tiêu c a c
h th ng th y l i;
- ω : Di n tích tiêu c a h th ng th y l i
Trang 35- Fi: Di n tích m t b ng h ng n c c a đ i t ng tiêu n c i trong h th ng
th y l i;
H s tiêu chung c a c h th ng th y l i có n đ i t ng c n tiêu đ c xác
đ nh theo công th c t ng quát sau:
i
n
i i
Gi thi t trong su t th k XXI gi ng lúa gieo tr ng trong h th ng th y nông
là không thay đ i Tính toán v i tr ng h p b t l i nh t: Trong kho ng th i gian 30
ngày sau khi c y trên cánh đ ng xu t hi n tr n m a l n đ t t n su t thi t k M c
đ ch u ng p đ m b o n ng su t gi m không quá 5%, theo tài li u c a Vi n Khoa
h c Th y l i nh sau:
- Ng p 275 mm không quá 1 ngày
- Ng p 200 mm không quá 2 ngày
- Ng p 150 mm không quá 4 ngày
* T n th t n c:
T n th t n c do ng m và b c h i trong th i gian tiêu, l y theo các k t qu
nghiên c u tr c đây đang đ c áp d ng là 5 mm/ngày đêm
* Các đi u ki n ràng bu c khác: H th ng tiêu n c hoàn ch nh t đ u m i đ n m t
ru ng Công trình tiêu n c m t ru ng là đ p tràn, ch đ ch y t do sâu l p
n c m t ru ng tr c khi tiêu là 5 cm
Trang 36b) K t qu tính toán h s tiêu cho lúa
S d ng ph n m m tính toán tiêu cho lúa do Ts Nguy n Tu n Anh (Tr ng
H TL) vi t, trong tr ng h p b0 = 0,2 (m/ha) th a mãn các đi u ki n kinh t , k
thu t có k t qu tính toán nh sau
B ng 3-4: K t qu tính toán h s tiêu cho lúa v i b 0 = 0,2(m/ha)
STT Ngày m a H s tiêu (l/s.ha)
4 t khu công nghi p và làng ngh 0,90
5 t khu dân c nông thôn 0,8
Trang 37b) K t qu tính toán h s tiêu cho các đ i t ng tiêu không ph i là lúa
i v i tính toán h s tiêu cho các đ i t ng không ph i là lúa, ph ng pháp
q mau (l/s.ha)
q dc (l/s.ha)
q ahths (l/s.ha)
q ah (l/s.ha)
qmau: H s tiêu c a hoa màu (l/s.ha)
qdc: H s tiêu cho đ t th c (l/s.ha)
qahths: H s tiêu cho ao h chuyên nuôi tr ng thu s n (l/s.ha)
qah:: H s tiêu cho ao h thông th ng (l/s.ha)
3.2.3 3 Xác đ nh h s tiêu s b cho t ng ti u vùng
Trang 38(s=84,63ha) (s=32,23ha)
