Nghiên cứu giải pháp nâng cao hiệu quả của việc đầu tư xây dựng hệ thống trạm bơm điện của tỉnh an giang

ánh giá rút... - Phía Nam và Tây Nam giáp t nh Kiên Giang.

thông tin, tài li u trích d n trong lu n v n đã đ c ghi rõ ngu n g c K t qu nêu trong lu n v n là trung th c và ch a t ng đ c ai công b trong b t k công trình nào tr c đây

Hà N i, ngày 20 tháng 11 n m 2013

H c viên th c hi n

Ph m Duy Anh Tu n

c s giúp đ c a các Th y, Cô giáo tr ng i h c Th y l i, đ c bi t là

th y PGS.TS Nguy n Xuân Phú và s n l c c a b n thân n nay, tác gi đã hoàn thành lu n v n th c s chuyên ngành Qu n lý xây d ng

Tác gi bày t lòng bi t n sâu s c t i th y giáo PGS.TS Nguy n Xuân Phú

đã h ng d n, ch b o t n tình và cung c p các ki n th c khoa h c c n thi t trong quá trình th c hi n lu n v n Tác gi xin chân thành c m n các th y, cô thu c B môn Công ngh và qu n lý xây d ng – khoa Công trình, khoa Kinh t và Qu n lý và phòng ào t o i h c và Sau i h c tr ng i h c Th y L i đã t o m i đi u

ki n thu n l i cho tác gi hoàn thành t t lu n v n th c s c a mình

Tác gi chân thành c m n lãnh đ o Trung tâm t v n PIM – Vi n Khoa h c

Th y l i Vi t Nam, các anh ch , b n bè đ ng nghi p và gia đình đã đ ng viên, khích

l tác gi th c hi n lu n v n này

Tuy nhiên, trong khuân kh lu n v n do đi u ki n th i gian và trình đ có

h n nên không th tránh kh i nh ng thi u sót, tác gi r t mong nh n đ c s ch

b o c a các th y cô c ng nh nh ng ý ki n đóng góp quý báu c a b n bè và đ ng nghi p

Xin chân thành c m n./

Hà N i, ngày 20 tháng 11 n m 2013

H c viên th c hi n

Ph m Duy Anh Tu n

M U

1 Tính c p thi t c a đ tài

Nông nghi p đ c xác đ nh là th m nh c a An Giang v i 3 s n ph m chi n

l c (lúa g o, cá tra và rau màu) đang đ c ti p t c đ u t phát tri n theo mô hình

s n xu t hàng hóa Trong nh ng n m v a qua An Giang đ t thành t u to l n trong

s n xu t nông nghi p, đi đ u trong vi c phát tri n mô hình cánh đ ng m u l n, mô hình liên k t “b n nhà”

đ m b o s phát tri n b n v ng ngu n n c, gi v ng an ninh l ng th c đáp ng nhu c u cho s phát tri n s n xu t Nông nghi p và Kinh t nông thôn

c s quan tâm c a ng và nhà n c trong nh ng n m v a qua An Giang đ c

đ u t xây d ng hàng lo t h th ng công trình th y l i ph c v nông nghi p và đa

m c tiêu.Các công trình sau khi đi vào ph c v đã đóng góp không nh vào phát tri n s n xu t, nâng cao đ i s ng nh n dân và phát tri n kinh t đ a ph ng

th c hi n ch tr ng và chính sách c a Chính ph , c a b Nông nghi p và phát tri n nông thôn phát tri n lúa v 3 (v thu đông) và mô hình cánh đ ng m u

l n đ t k t qu t t thì công tác đ u t xây d ng c ng nh qu n lý khai thác các công trình th y l i ph i đ m b o t i, tiêu k p th i và hi u qu Trong đó vi c đ u t h

th ng các tr m b m đi n v a và nh thay th các tr m b m d u đã c b n đ m b o nhu c u t i tiêu ph c v s n xu t nông nghi p, góp ph n nâng cao hi u qu ph c

v t i tiêu nâng cao đ i s ng c ng đ ng

Tuy nhiên, trên th c t còn nhi u h th ng tr m b m đi n sau khi đ u t xây

d ng không phát huy đ c hi u qu kinh t nh mong mu n

quá trình đ u t xây d ng và phát tri n m t cách có hi u qu c a tr m b m

đi n c n ph i có gi i pháp đ nâng cao hi u qu c a vi c đ u t xây d ng

Xu t phát t nhu c u th c t và t m quan tr ng c a vi c qu n lý trong vi c đ u

t xây d ng h th ng tr m b m đi n trên đ a bàn t nh th i gian qua, cùng v i ki n

th c đã đ c h c t p và nghiên c u k t h p v i kinh nghi m hi u bi t trong công

tác, em đã l a ch n đ tài “Nghiên c u gi i pháp nâng cao hi u qu c a vi c đ u

t xây d ng h th ng tr m b m đi n c a t nh An Giang”

2 M c đích c a đ tài

Nghiên c u m t các h th ng c s lý thuy t v d án đ u t xây d ng công trình th y l i, ph ng pháp phân tích hi u, tính toán qu kinh t c a d án

T ng h p tài li u nghiên c u đã có, đánh giá hi u qu kinh t - xã h i c a d án

xu t m t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu c a vi c đ u t xây d ng h

th ng tr m b m đi n

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

i t ng nghiên c u c a là d án xây d ng h th ng tr m b m đi n

Ph m vi nghiên c u là ph n đánh giá hi u qu kinh t - xã h i c a đ án xây

tài ch ra đ c nh ng t n t i và đã đ xu t m t s gi i pháp nâng cao hi u

qu c a vi c đ u t xây d ng h th ng tr m b m đi n c a t nh An Giang

6 K t qu d ki n đ t đ c

- H th ng hóa c s lý lu n và th c ti n v vi c phân tích đánh giá hi u qu kinh t -xã h i c a các d án đ u t xây d ng

- ánh giá đ c hi n tr ng h th ng tr m b m đi n c a t nh An Giang

- ánh giá đ c hi u qu kinh t - xã h i trong vi c t xây d ng h th ng tr m

Ch ng 2.Phân tích đánh giá hi u qu c a h th ng tr m b m đi n t nh An Giang

Ch ng 3 xu t m t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu c a vi c đ u t xây

d ng h th ng tr m b m đi n

m t khu v c nh t đ nh

1.1.2 Vai trò c a h th ng công trình th y l i trong n n kinh t qu c dân

Vi t Nam có l ch s xây d ng phát tri n g n li n v i quá trình d ng n c và

gi n c T x a cha ông ta đã không ng ng khai phá m r ng đ t đai đ s n xu t

T các vùng trung du mi n núi, chúng ta đã ti n d n v các vùng đ ng b ng, vùng ven bi n n i có ngu n tài nguyên đ t, n c d i dào v i các hình th c th y l i ban

đ u nh be b , gi n c, đào m ng l y n c đ n đ p đê ng n l đ s n xu t đã

h n ch l l t nh m khai phá ra nh ng vùng châu th màu m c a các dòng sông đ

tr ng tr t ch n nuôi, phát tri n kinh t , t o nên n n v n minh lúa n c s m nh t khu v c ông Nam Châu Á

T m t n c nông nghi p, dân s đông, đ t đai canh tác hi m, s n xu t nông nghi p h u nh l thu c vào thiên nhiên, nh ng k t sau khi mi n B c đ c hoàn toàn gi i phóng n m 1954, ng và Nhà n c ta đã chú tr ng đ c bi t đ n công tác

th y l i, coi th y l i là bi n pháp hàng đ u trong m t tr n s n xu t nông nghi p và phát tri n kinh t V i ph ng châm Nhà n c và nhân dân cùng làm, chúng ta đã

đ a công tác th y l i phát tri n t ng b c và đã đ t đ c nh ng thành t u ngày càng to l n, ngoài m c tiêu ph c v nông nghi p, phòng ch ng thiên tai đã đi vào

qu n lý khai thác, phát tri n s d ng h p lý tài nguyên n c ph c v cho các ngành kinh t , đ i s ng nhân dân và b o v phát tri n môi tr ng sinh thái

Trong nh ng n m qua, cùng v i ti n trình phát tri n kinh t , nhà n c ta đã đ u

t nhi u công trình, h th ng công trình th y l i l n, nh , hình thành nên m t h

th ng c s v t ch t h t ng h t s c to l n, quan tr ng ph c v đa m c tiêu nh :

t i tiêu cho nông nghi p, nuôi tr ng th y s n, giao thông th y, phát đi n, c t l ,

ng n m n, gi ng t, du l ch…đ m b o cho s n xu t và đ i s ng dân sinh c bi t,

th y l i đã góp ph n n đ nh s n xu t, gi v ng và nâng cao n ng xu t s n l ng cây tr ng, đ m b o an ninh l ng th c, xóa đói gi m nghèo nông thôn, đ a n c

ta t m t n c thi u l ng th c tr thành m t n c không ch đ l ng th c ph c

v nhu c u trong n c mà tr thành m t qu c gia xu t kh u l ng th c hàng đ u

th gi i Có th nói r ng, h th ng các công trình th y l i có m t v trí vô cùng quan

tr ng trong vi c phát tri n kinh t xã h i, góp ph n đ m b o đ i s ng an ninh và b o

v môi tr ng Vai trò c a h th ng công trình th y l i có th đ c c th hóa các

1.1.2.2 Góp ph n phát tri n du l ch

Các công trình th y l i đ c bi t là các h ch a n c luôn đ c t n d ng và k t

h p phát tri n du l ch sinh thái nh : h ng Mô, K G , Núi C c, i L i…, m t

s sân gôn và khu ngh d ng c ng đ c k t h p xây d ng quanh khu v c các h

M t s h th ng th y l i c ng đ c k t h p thành tuy n giao thông – du l ch Ngoài

ra các công trình th y l i còn c p thoát n c…

1.1.2.3 Ph c v phát tri n th y đi n và công nghi p

Các công trình th y l i k t h p v i h th ng kênh m ng đã tr c ti p ho c gián

ti p cung c p n c tiêu thoát cho phát tri n công nghi p, các làng ngh Nhi u công trình h ch a th y l i k t h p c p n c cho th y đi n nh các h : C a t, Núi

C c, C m S n, Tà Keo…

1.1.2.4 Ph c v phát tri n diêm nghi p

Các h th ng th y l i đóng vai trò r t quan tr ng cho vi c s n xu t mu i thông qua h th ng kênh m ng d n l y n c bi n vào các cánh đ ng s n xu t mu i, h

th ng c ng, b bao ng n ng a n c l tràn vào đ ng mu i phá ho i các công trình

n i đ ng góp ph n tiêu thoát n c m a và nhanh chóng tiêu thóat n c ng t ra

kh i đ ng

1.1.2.5 C p n c sinh ho t đô th

Công trình th y l i tr c ti p l y n c t các h ch a và công trình đ u m i, thông qua kênh m ng d n c p n c cho các khu dân c , đô th đ m b o cung c p ngu n n c sinh ho t cho dân sinh.H th ng công trình l y n c t h Hòa Bình v

c p n c sinh ho t cho Hà N i là m t công trình tiêu bi u v c p n c sinh ho t

1.1.2.6 Ph c v nuôi tr ng th y s n và ch n nuôi

Các công trình th y l i luôn đóng vai trò ph c v tích c c, có hi u qu c p thoát n cho nuôi tr ng th y s n, cung c p m t n c cho nuôi tr ng th y s n (các

h ch a) H th ng th y l i còn là môi tr ng, là ngu n cung c p n c và tiêu thoát

n c cho ngành ch n nuôi gia súc, gia c m và th y c m, c p n c t i cho các

đ ng c ch n nuôi, c p, thoát n c cho các c s gi t m gia súc, gia c m…

1.1.2.7 Ph c v phát tri n lâm nghi p, giao thông

Các công trình th y l i các tình mi n núi, trung du, Tây nguyên và đông Nam

b đã và đang c p n c, gi m cho các v n m cây, cung c p n c b o v phòng ch ng cháy r ng, phát tri n r ng phòng h , r ng đ u ngu n Các kênh

m ng, m t đ p dâng, đ p h ch a, c u máng đ c t n d ng k t h p giao thông

đ ng b H ch a, kênh t i, tiêu đ c k t h p làm đ ng giao thông th y đ c phát tri n m nh vùng ng b ng sông C u Long

1.1.2.8 Góp ph n phòng ch ng gi m nh thiên tai và b o v môi tr ng

Các công trình th y l i có tác d ng phòng ch ng úng ng p cho di n tích đ t canh tác và làng m c, đ c bi t là nh ng vùng tr ng, góp ph n c i t o và phát tri n môi tr ng sinh thái, c i thi n đ i s ng nhân dân i u ti t n c trong mùa l đ b sung cho mùa ki t, ch ng l i h n hán, ch ng xa m c hóa, ch ng xâm nh p m n…

H th ng đê sông, đê bi n, công trình b o v b , h ch a có tác d ng phòng ch ng

l l t t sông bi n, ch ng xói l b sông, b bi n,… Ngoài ra các công trình th y

l i còn đi u ti t n c gi a mùa l và mùa ki t, làm t ng l ng dòng ch y mùa ki t, dòng ch y sinh tháicho sông ngòi và b sung l ng n c l n cho n c ng m Công trình th y l i có vai trò to l n trong vi c c i t o đ t, giúp đ t có đ m c n thi t đ không b b c màu, đá ong hóa, ch ng cát bay, cát nh y và thoát hóa đ t Các h

ch a có tác đ ng tích c c c i t o đi u ki n vi khí h u c a m t vùng, làm t ng đ m không khí, đ m đ t, t o nên các th m ph th c v t ch ng xói mòn, r a trôi đ t đai

1.2.Tình hình đ u t xây d ng h th ng công trình th y l i n c ta

1.2.1 Quá trình phát tri n th y l i Vi t Nam

1.2.1.1 Giai đo n tr c n m 1955

T x a, ông cha ta đã ti n hành làm th y l i v i nh ng công trình đ n gi n, d n

th y nh p đi n, quai đê l n bi n, đ p đê ch ng l t, t o nên n n v n minh lúa n c nhi u vùng châu th

Giai đo n đ t n c b th c dân Pháp đô h , v i ch tr ng khai thác tài nguyên,

ng i Pháp đã đ u t xây d ng 13 h th ng th y l i các t nh mi n B c và mi n Trung Vùng đ ng b ng Sông C u Long c ng đào m t s h th ng kênh r ch đ

d n n c và thoát l Nh ng công trình tiêu bi u trong giai đo n này có th k đ n:

h th ng th y l i Li u S n, h th ng C u S n, tr m b m Phù Sa, h th ng Sông

C u, h th ng Sông Nhu , h th ng Nam nh-Ngô ng, h th ng Nam-B c Thái Bình, h th ng Bái Th ng, h th ng ô L ng, h th ng Nha Trinh-Lâm C m, h

th ng ng Cam…

Trong 9 n m kháng chi n t n m 1945 đ n n m 1954 d ng nh không phát tri n them h th ng th y l i nào, th m chí nhi u h th ng còn b chi n tranh tàn phá

h y ho i

1.2.1.2 Giai đo n t 1955 đ n 1975

Th i k đ u, t p trung khôi ph c các h th ng th y l i b chi n tranh tàn phá

mi n B c đ ph c h i s n xu t, ti n hành l p quy ho ch tr th y và khai thác các sông, tr c tiên là h th ng sông H ng-Thái Bình, ti p đ n là sông Mã, sông C … Giai đo n nay xây d ng thêm m t s công trình t i tiêu, c p n c các t nh

mi n B c v i các h th ng B c H ng H i, B c Nam Hà, K G , Su i Hai…

1.2.1.3 Giai đo n t 1976 đ n 1985

Tri n khai l p quy ho ch các sông mi n Nam, tr c h t là đ ng b ng sông

C u Long, sông ng Nai, ti p đ n là các sông mi n Trung, Tây Nguyên Phát tri n th y l i trong giai đo n này t p trung vào:

- Tiêu úng v mùa; c p n c t i đ phát tri n v 3; ng n m n, d n ng t cho vùng ven bi n mi n B c; c ng c đê đi u, các khu ch m l và phân l sông áy

- Phát tri n các h th ng t i, c p n c ng t và ng n m n, c ng c đê sông

Mã và h th ng đê bi n, nghiên c u chuy n v tránh l chính v … mi n Trung

- Phát tri n th y l i g n v i th y đi n, ph c v đ nh canh đ nh c , n đ nh chính tr xã h i mi n núi, Tây nguyên

- D n ng t, thau chua, ém phèn, chuy n v s n xu t tránh l , gi m thi t h i do

l gây ra… đ ng b ng sông C u Long

- Nghiên c u khai thác s d ng t ng h p dòng ch y chính sông ng Nai đ

c p n c, t i, phat đi n và gi m l cho h du Mi n ông Nam B

1.2.1.4 Giai đo n t 1986 đ n 2000 ( giai đo n đ i m i):

- Ti p t c c ng c và phát tri n các h th ng th y l i các vùng đ t ng kh

n ng c p n c ch đ ng và n đ nh; nâng cao m c đ m b o an toàn ch ng l cho các vùng có đê sông, đê bi n b o v

- Phát tri n m nh th y l i đ ng b ng sông C u Long v i các gi i pháp d n

ng t, ém phèn, thau chua r a m n và ki m soát l

- u t cao h n cho c p n c sinh ho t, công nghi p và t i cho nông nghi p, th y s n và gi m thi u t n th t l bão cho mi n Trung; C p n c sinh ho t,

t i, ch n nuôi, gi m nh l và khai thác th y n ng đ n đ nh dân c , xóa đói gi m nghèo, gi v ng an ninh qu c phòng mi n núi, Tây Nguyên

1.2.1.5 Giai đo n 2001 đ n 2011 ( giai đo n b t đ u công nghi p hóa);

- Trong giai đo n này, ng và Nhà n c ti p t c ch tr ng đ u t c i t o nâng c p công trình theo h ng hi n đ i , b n v ng Nhi u d án v i s h tr qu c

t nh d án WB1, WB2, WB3, ADB1, ADB2, ADB3,… đã đ u t chi u sâu, b sung ngu n n c, c i t o và nâng c p h th ng t đ u m i đ n m t ru ng, nâng cao

hi u qu ho t đ ng c a h th ng nh m đ m b o ngu n n c ph c v cho g n 4 tri u

ha lúa, c p n c cho cây tr ng c n, nuôi tr ng th y s n, n c công nghi p và sinh

ho t T ngu n ngân sách Nhà n c, nh ng n m qua B nông nghi p và PTNT đã

đ u t th c hi n g n 250 công trình; trong đó có 160 công trình đã hoàn thành đ a vào s d ng, t ng thêm di n tích t i lên 100 ngàn ha, tiêu 150 ngàn ha, ng n m n

250 ngàn ha, t o ngu n 220 ngàn ha T ng n ng l c t i đ n n m 2011 đ t kho ng

9 tri u ha gieo tr ng (trong đó riêng t i lúa đ t 6,77 tri u ha/n m), n ng l c tiêu

đô th l n M t s t nh thành ph l n đang b ng p l t n ng do tri u c ng nh : TP

H CHí Minh, C n Th , Cà Mau, H i Phòng và V nh Long Còn m t s thành ph

b ng p úng do l nh TP Hu và các khu đô th khu v c mi n Trung TP Hà N i và các đô th vùng đ ng b ng sông H ng thì b ng p úng do m a

- Các công trình phòng ch ng và gi m nh thiên tai, m c dù c ng đã đ c đ u

t xây d ng nhi u h ch a vùng th ng l u và k t h p h th ng đê đi u d i h du

nh ng hi n nay h th ng đê bi n, đê sông và c ng d i đê còn nhi u b t c p Ph n

l n là đê đ c xây d ng t lâu không đ m b o m t c t thi t k hi n nay, ch ch ng

l đ u v và cu i v , chính v khu v c mi n Trung, các c ng d i đê b h h ng nhi u Hi n t ng b i l p, xói l các c a sông mi n Trung còn di n ra nhi u và

ch a đ c kh c ph c

- N c th i không đ c x lý ho c x lý không tri t đ đ vào kênh gây ô nhi m ngu n n c trong h th ng th y l i nh các h th ng th y nông B c H ng

H i, Sông Nhu , B c u ng, B c Nam Hà,…

- Mâu thu n quy n l i, thi u s ph i k t h p gi a các ngành, đ a ph ng nên công trình ch a phát huy h t hi u qu ph c v đa m c tiêu Nhi u công trình h

ch a l n trên dòng chính có hi u qu cao v ch ng l , phát đi n, c p n c đã đ c nghiên c u, đ xu t trong quy ho ch th y l i nh ng trên th c t do yêu c u c p bách v n ng l ng nên nhi m v công trình t p trung ch y u vào phát đi n mà b qua dung tích phòng l cho h du đã gây nên thi t h i l n cho h du khi x y ra l …

- M t s h th ng th y l i có hi u qu th p do v n đ u t h ch nên xây d ng thi u hoàn chnh, ch a đ ng b Nhi u công trình ch a đ c tu b , s a ch a k p

th i nên b xu ng c p, thi u an toàn…

- Vi c th c thi Pháp l nh khai thác và b o v công trình th y l i, Lu t ê đi u

và pháp l nh phòng ch ng l t bão còn xem nh T ch c qu n lý khai thác công trình th y l i ch a t ng x ng v i c s h t ng hi n có.(Tính đ n n m 1996 c

n c có 20.644 công trình th y l i l n nh trong đó có 20.502 công trình th y nông (6727 h , đ p ch a n c, 5899 c ng, 2363 tr m b m đi n, 671 tr m b m d u, 4.842 công trình ph thu c, 162 tr m th y đi n k t h p th y nông) các công trình đã đ m

b o t i tiêu cho 3 tri u ha di n tích đ t canh tác (chi m 53% t ng s ) tiêu trên 2 tri u ha, ng n m n 0,7 tri u ha và ch ng l cho 2 tri u ha Riêng đ i v i vùng đ ng

b ng sông C u Long đã có 1185 công trình th y l i trong đó có 163 tr m b m đi n

và h th ng kênh d n n c ng t sông Ti n, sông H u đ t i cho các vùng lúa hàng hóa, ph c v khai hoang t ng v , chuy n v và thâm canh Riêng vùng đ ng tháp

M i t n m 1987 đ n 1996, v n đ u t cho th y l i c a nhà n c và nhân dân đã lên t i 180,68 t đ ng đ a n c ng t v đ t ng di n tích 2 v t 26.806 ha lên 86.400 ha, dùng n c ng t ém phèn, đ a gi ng m i vào, n m 1996 s n xu t đ c 1,3 tri u t n lúa và tr thành vùng lúa hàng hóa l n nh t đ ng b ng sông C u Long)

1.3 Hi u qu do vi c xây d ng các công trình th y l i đem l i

Hàng ngàn công trình th y l i đ c xây d ng trong h n sáu m i n m qua, trong đó có nhi u công trình quy mô l n là y u t vô cùng quan tr ng t o ra s phát tri n c a s n xu t nông, lâm, th y s n nâng cao n ng l c phòng ch ng gi m nh thiên tai thích ng v i bi n đ i khí h u và xây d ng nông thôn m i H th ng th y

l i v i hàng ngàn h đ p, tr m b m, hàng ch c ngàn km kênh m ng, đê kè đ c hình thành là m t thành t u h t s c to l n c a đ t n c S phát tri n c a nông nghi p và nông thôn đã góp ph n quan tr ng vào thành công c a công cu c xóa đói

gi m nghèo, nâng cao đ i s ng c a nông dân, làm c s n đ nh và phát tri n kinh

t - xã h i trong n c ng th i, nh ng thành t u này đã góp ph n nâng cao v th

c a Vi t Nam trên tr ng qu c t , n i b t là nh ng thành t u trong vi c gi i quy t

v n đ an ninh l ng th c, xóa đói gi m nghèo, xu t kh u nông, th y s n v i m t

s m t hàng có v th cao trên th tr ng qu c t Có th khái quát nh ng m t hi u

qu mà th y l i đóng góp cho đ t n c trong th i gian qua nh sau:

1.3.1 Hi u qu t i tiêu ph c v s n xu t nông nghi p

Tính đ n nay trên ph m vi c n c, các h th ng th y l i l n, v a và nh t ng

đ i đ y đ đã đ m b o ph c v cho nông nghi p c ng nh các ngành kinh t Các h th ng th y l i đã đ m b o t i tiêu tr c ti p cho h n 3,45 tri u ha đ t nông nghi p, tiêu úng v mùa kho ng 1,7 tri u ha, ng n m n cho g n 1 tri u ha, c i

t o 1,6 tri u ha đ t chua phèn đ ng b ng sông C u Long Góp ph n đ a s n l ng

l ng th c đ t 48,6 tri u t n ( n m 2012) Các công trình th y l i còn t i trên 1

tri u ha rau màu, cây công nghi p và cây n qu

Trong đi u ki n hi n nay dân đông, đ t canh tác ít, nên đ t canh tác quay vòng 2-3 v n nay toàn b các công trình th y l i trên toàn qu c đã t i cho 7,61 tri u

ha lúa và 1 tri u ha rau màu cây công nghi p Trong 7,61 tri u ha lúa đ c t i thì

có 2,89 tri u ha lúa ông Xuân; 2,25 tri u ha lúa Hè Thu; 2,51 tri u ha lúa mùa

V i t ng di n tích gieo tr ng lúa và rau màu cây công nghi p đ c t i đ t 8,6 tri u

ha Nh có các bi n pháp th y l i c ng nh c i ti n khoa h c k thu t cùng v i vi c

đ a gi ng m i vào s n xu t nên trong vòng 10 n m qua s n l ng l ng th c t ng bình quân hàng n m kho ng trên 1 tri u t n/n m

Thành qu trên đã góp ph n t ng s n l ng lúa t 16 tri u t n n m 1986 lên 19,2 tri u t n n m 1990; 32,5 tri u t n n m 2000; 38,7 tri u t n n m 2008 và 48,6 tri u t n n m 2012 a n c ta t ch thi u l ng th c đã tr thành n c có n n

Hoàn thành các công trình, h ch a l i d ng t ng h p có nhi m v c t l h du

nh : S n La (sông à), Tuyên Quang (sông Gâm), Tân An (Ninh Thu n),…các công trình trên sông Mã, sông ng Nai, Sê San, sông Ba,…

1.3.3 m b o c p n c sinh ho t, công nghi p và phát tri n th y đi n

i đôi v i m r ng di n tích t i, tiêu đ đ m b o n c ng t quanh n m cho nhi u vùng r ng l n c đông b ng, trung du và mi n núi mà tr c kia ngu n n c

ng t r t khó kh n qua đó t o đi u ki n phân b dân c , phát tri n ch n nuôi gia súc, gia c m, phát tri n th y s n Hàng n m các công trình th y l i b o đ m c p 5-6 t m3 n c cho sinh ho t, công nghi p, d ch v và các ngành kinh t khác

Trong nh ng n m qua chúng ta đã xây d ng và đ a vào khai thác nhi u công trình th y đi n v a và l n.Ngoài ra th y đi n nh c a n c ta có ti m n ng r t l n Theo s li u c a B Công th ng, thì hi n nay chúng ta đã xây d ng đ c hàng

tr m th y đi n nh v i t ng công su t kho ng 110 MW

TT Tên công trình th y đi n Công su t (MW) L u v c sông

B ng 1-1: M t s công trình th y đi n lo i l n đã đ c xây d ng 1.3.4 Góp ph n xóa đói gi m nghèo và xây d ng nông thôn m i

H th ng các công trình th y l i đã th c s đóng góp cho quá trình xây d ng và phát tri n nông thôn Vi t Nam c bi n h th ng th y l i là m t ph n quan tr ng trong ti u chí xây d ng Nông Thôn M i

vùng sâu, vùng xa do ru ng đ t ít, t p quán canh tác còn l c h u, dân s t ng nhanh, vì v y cu c s ng g p nhi u khó kh n, có n i còn quá nghèo, các công trình

th y l i nh đ c xây d ng b ng nhi u ngu n v n khác nhau đã giúp cho nông dân

có n c đ canh tác, góp ph n xóa đói gi m nghèo cho nhi u vùng khó kh n Nhi u công trình đã t o ra ngu n n c đ tr ng tr t và đ nh canh, đ nh c đ xóa đói gi m nghèo

1.3.5 Góp ph n qu n lý tài nguyên n c thích ng bi n đ i khí h u

ã có nhi u công trình th y l i nh h ch a, các h th ng chuy n n c l u v c

đã th c s góp ph n to l n vào vi c đi u hòa ngu n n c gi a mùa n c th a và mùa n c thi u, gi a n m thi u n c và n m th a n c, gi a vùng th a n c và vùng khan hi m n c, bi n ngu n n c d ng ti m n ng đ ra bi n thành ngu n

n c có ích cho qu c k dân sinh

Nhi u h th ng đê bao, kè bi n đ c đ u t xây d ng kiên c thích ng ch ng

ch i s di n bi n b t th ng th i ti t c ng nh s dâng lên c a n c bi n, đ m b o

n đ nh cho s n xu t nông nghi p

1.4 Các tiêu chí đáng giá hi u qu kinh t c a công trình th y l i

1.4.1 Khái ni m v hi u qu kinh t c a công trình th y l i

Hi u qu kinh t là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình đ s d ng các ngu n

l c đ đ t đ c m c tiêu nh t đ nh c a m t quá trình

Nh v y có th hi u hi u qu kinh t c a m t d án đ u t đ c đ c tr ng b ng các ch tiêu qua ph ng pháp đ nh tính ho c qua ph ng pháp đ nh l ng Th hi n quan h gi a chi phí b ra c a d án và các k t qu đ t đ c theo m c tiêu c a d

án

M t d án đ u t xây d ng công trình đ c xem là hi u qu khi hi u qu đó

đ c đánh giá trên nhi u m t (kinh t , xã h i, môi tr ng,…) Trong đó, hi u qu kinh t là m t ph n c a hi u qu công trình và đ c đánh giá b ng giá tr đ t đ c trên chi phí b ra

1.4.2 T m quan tr ng c a vi c đánh giá hi u qu kinh t d án đ u t

M c đính c a vi c phân tích kinh t là nh m xem xét và đánh giá kh n ng và

m c đ đóng góp v m t l i ích c a d án xây d ng công trình cho n n kinh t qu c dân Phân tích kinh t nh m giúp c quan có th m quy n đ a ra đ c quy t đ nh nên hay không nên tri n khai d án d a trên c s m c đ kh thi kinh t c a d án;

l a ch n đ c ph ng án hi u qu nh t trong s các ph ng án có th ánh giá rút

kinh nghi m, đi u ch nh nh m t ng tính hi u qu c a d án đ i v i các d án đ u t xây d ng công trình đã đi vào giai đo n v n hành khai thác

Trong giai đo n l p d án, đ l a ch n đ c ph ng án t i u cho m t d án

đ u t xây d ng công trình ng i ta có th dùng 3 lo i phân tích là: phân tích kinh

t -k thu t, phân tích tài chính và phân tích kinh t -xã h i

Thông th ng sau khi các ph ng án k thu t đ c đ xu t, phân tích k thu t giúp ng i ta l a ch n đ c các ph ng án h p lý n lúc này, n u có đ s li u

c n thi t, ng i ta có th ti n hành so sánh, l a ch n ph ng án t i u thông qua phân tích kinh t -k thu t, ngh a là dùng các ph ng pháp nh ph ng pháp giá tr -giá tr s d ng hay ph ng pháp dùng m t ch tiêu t ng h p không đ n v đo đ l a

ch n ph ng án t i u N u b c phân tích kinh t -k thu t đã l a ch n đ c

ph ng án t i u thì b c phân tích tài chính và phân tích kinh t -xã h i s kh ng

đ nh tính hi u qu hay không hi u qu c a ph ng án đó v m t tài chính và kinh

t -xã h i N u b c phân tích kinh t -k thu t không th c hi n đ c do không đ s

li u ho c th c hi n r i nh ng ch a l a ch n đ c ph ng án t i u thì b c phân tích tài chính và phân tích kinh t -xã h i là công c đ c l c đ ch ra ph ng án t i

u c n l a ch n

Phân tích tài chính xem xét d án đ u t theo góc đ l i ích tr c ti p c a ch

đ u t Trái l i phân tích kinh t l i đánh giá d án xu t phát t l i ích c a toàn b

n n kinh t qu c dân và toàn xã h i Phân tích kinh t c n thi t vì:

- Trong n n kinh t th tr ng, tuy ch tr ng đ u t ph n l n là do các doanh nghi p t quy t đ nh xu t phát t l i ích tr c ti p c a doanh nghi p, nh ng nó không trái v i lu t pháp và ph i phù h p v i đ ng l i phát tri n kinh t -xã h i chung c a đ t n c, trong đó l i ích c a đ t n c và c a doanh nghi p đ c k t h p

ch t ch Nh ng yêu c u này ph i đ c th hi n thông qua ph n phân tích kinh t

c a d án

- Phân tích kinh t đ i v i nhà đ u t đó là c n c ch y u đ thuy t ph c Nhà

n c, các c quan có th m quy n ch p thu n d án, thuy t ph c các ngân hàng cho vay v n, thuy t ph c nhân dân đ a ph ng ng h ch đ u t th c hi n d án

- i v i Nhà n c, phân tích kinh t là c n c ch y u đ Nhà n c xét duy t

đ u t xây d ng th y l i, giao thông là m t minh ch ng

- i v i các d án đã đi vào qu n lý khai thác, vi c phân tích kinh t c a d

án luôn gi vai trò quan tr ng trong vi c rút ra các bài h c, đánh giá nh ng k t qu

đ t đ c và tìm ra gi i pháp góp ph n nâng cao hi u qu kinh t xã h i c a d án

1.4.3 Th c ch t hi u qu kinh t c a các công trình th y l i

đánh giá hi u qu kinh t c a m t d án xây d ng công trình th y l i là m t

vi c làm h t s c ph c t p và khó kh n Chúng ta không th dùng m t ch tiêu đ n

đ c hay m t ph ng pháp đ xác đ nh, mà c n ph i dùng nhi u ch tiêu, nhi u nhóm

ch tiêu, nhi u ph ng pháp, vì m i ch tiêu, m i nhóm ch tiêu, nhóm ph ng pháp

ch ph n ánh, th hi n đ c m t m t hi u qu kinh t c a công trình Hi u qu kinh

t c a d án đ u t xây d ng công trình th y l i đ c th hi n và ch u nh h ng

b i:

- Thành qu và ch t l ng c a công trình th y l i đ c đánh giá thông qua s n

ph m nông nghi p, n ng su t, s n l ng, ch t l ng, giá tr s n l ng c a s n ph m nông nghi p là c s c n c quan tr ng đ xác đ nh hi u qu kinh t c a công trình

th y l i

- Hi u qu kinh t c a công trình th y l i ph thu c vào nhi u đi u ki n t nhiên nh : m a bão,l l t, sâu b nh, giá c th tr ng…và b các y u t này chi

ph i, làm nh h ng Nói m t cách khác, ch khi lo i tr đ c các y u t tác đ ng trên m i th y đ c h t hi u qu kinh t th c mà công trình th y l i mang l i

- Ch đ thâm canh, lo i cây tr ng và giá tr kinh t hàng hóa c a cây tr ng, c

c u cây tr ng, trình đ s n xu t nông nghi p có tác đ ng m nh m t i hi u qu kinh

t c a công trình th y l i

- Ngoài vi c đem l i hi u qu v m t kinh t , các công trình th y l i còn đem

l i các hi u qu to l n khác mà khó có th tính toán b ng ti n nh : hi u qu v m t chính tr , qu c phòng an ninh, hi u qu đ i v i xã h i, môi tr ng và các ngành không s n xu t v t ch t khác

1.4.4 Nguyên t c xác đ nh hi u qu kinh t c a công trình th y l i

Khi phân tích đánh giá hi u qu kinh t mà công trình th y l i mang l i c n

ph i tuân theo các nguyên t c sau:

- Ph i xem xét, phân tích hi u qu kinh t c a công trình th y l i trong tr ng

h p có và không có d án Hi u qu mà d án mang l i là ph n hi u qu t ng thêm

gi a tr ng h p có so v i khi không có d án

- Khi đánh giá hi u qu kinh t c a m t d án có liên quan đ n vi c gi i quy t

nh ng nhi m v phát tri n lâu dài c a h th ng th y l i, c a vi c áp d ng nh ng

ti n b khoa h c k thu t m i vào s n xu t, d án khai thác nh ng khu v c m i… thì vi c đánh giá đ c xác đ nh v i đi u ki n công trình đã đ c xây d ng hoàn

ch nh, ti n b khoa h c k thu t đã đ c áp d ng, s n xu t và s n ph m c a khu

v c m i đã đ c th c hi n Trong nh ng tr ng h p c n thi t có th thay đ i giá tr

và tiêu chu n hi u qu kinh t

- Khi xác đ nh hi u qu kinh t c a vi c dùng n c tiêu th i đ t i cho di n tích đ t nông nghi p thì hi u qu kinh t c a công trình đ c xác đ nh trên k t qu

c a vi c th c hi n: là nâng cao n ng su t cây tr ng và b o v môi tr ng

- Khi nghiên c u xác đ nh hi u qu kinh t c a công trình th y l i, ngoài vi c đánh giá hi u qu v m t kinh t còn ph i đánh giá hi u qu v m t b o v môi

tr ng và vi c c i thi n các ch tiêu kinh t xã h i khác

- Khi phân tích tính toán hi u qu v n đ u t , c n xem t i s gián đo n v m t

th i gian th c hi n d án trong giai đo n b v n và giai đo n thu nh n k t qu đó là

th i gian xây d ng v n b đ ng và th i gian công trình đ t đ c công su t thi t

k

- Khi l p d án, thi t k công trình, nh t thi t ph i đ a ra các ph ng án đ xác đ nh hi u qu kinh t so sánh c a các ph ng án M t khác c n ph i đánh giá

hi u qu kinh t c a các ph ng án l a ch n v i tiêu chu n hi u qu đã đ c quy

đ nh Không nên ti n hành xây d ng công trình b ng m i giá, n u công trình không

hi u qu

- Ngoài vi c phân tích nh ng ngu n l i mà d án xây d ng công trình đem l i,

c ng ph i c n phân tích, đánh giá nh ng thi t h i do vi c xây d ng công trình gây

ra m t cách khách quan và trung th c

- Không đ c xem xét hi u qu kinh t theo giác đ l i ích c c b và l i nhu n đ n thu n c a m t d án công trình , mà ph i xu t phát t l i ích toàn c c toàn di n c a c ng đ ng, c a Qu c gia

- Không đ n thu n xem xét hi u qu kinh t là m c t ng s n l ng c a m t công trình nào đó, đi u quan tr ng là m c t ng s n l ng c a t ng h p t t c các công trình (k c công nghi p, s n xu t hàng hóa, xu t kh u,…)

- Trong tr ng h p đ c bi t, không nên ch xem xét hi u qu kinh t c a công trình là ngu n l i ích kinh t Có nh ng khi vì m c đích chính tr , qu c phòng, nhu

c u c p thi t c a dân sinh, v n ph i ti n hành xây d ng công trình Trong tr ng

h p này hi u qu công trình là hi u qu v m t chính tr qu c phòng an ninh

- Khi xây d ng công trình, không ch quan tâm đ n l i ích tr c m t mà c ng

ph i quan tâm t i l i ích lâu dài, ho c h n ch vi c phát huy hi u qu c a công trình trong t ng lai

- Ph i xem xét hi u qu kinh t c a công trình c v m t kinh t và m t tài chính Hay nói cách khác ph i đ ng trên góc đ n n kinh t qu c dân và ch đ u t

đ xem xét tính hi u qu c a d án D án ch kh thi khi đ t đ c hi u qu c v

m t kinh t -xã h i l n m t tài chính

- Do ti n t có giá tr theo th i gian nên trong nghiên c u hi u qu kinh t ph i xét t i y u t th i gian c a c dòng ti n chi phí và thu nh p c a d án

1.5 M t s ch tiêu dùng trong đánh giá hi u qu kinh t c a công trình th y

l i

Hi u qu kinh t c a công trình th y l i là hi u qu mang tính t ng h p, vì công trình th ng là công trình công ích ph c v đa m c tiêu đánh giá đ c hi u qu kinh t mà công tình th y l i mang l i, ng i ta th ng s d ng nhi u nhóm ch tiêu, trong m i nhóm ch tiêu l i có nhi u ch tiêu Các nhóm ch tiêu th ng đ c

s d ng đánh giá g m có:

- Nhóm ch tiêu đánh giá t ng m t hi u qu kinh t c a công trình g m các ch tiêu sau: Ch tiêu v s thay đ i di n tích đ t nông nghi p; ch tiêu t ng n ng su t cây tr ng; ch tiêu v s thay đ i giá tr t ng s n l ng; ch tiêu v s thay đ i tình hình lao đ ng; ch tiêu v s thay đ i t su t hàng hóa nông s n; t ng thêm vi c làm cho ng i dân trong vùng d án; t ng thu nh p cho ng i h ng l i; góp ph n xóa đói gi m nghèo;… các ch tiêu này đ c s d ng khi c n phân bi t tính v t tr i

c a m t ho c m t s m t hi u qu mà nhà đ u t c n quan tâm

- Nhóm ch tiêu phân tích trình đ s d ng ngu n v n, g m các ch tiêu: Ch tiêu l ng v n đ u t cho m t đ n v di n tích đ t canh tác; ch tiêu l ng v n đ u

t cho m t đ n v di n tích đ t gieo tr ng; ch tiêu v l ng v n đ u t cho m t đ n

v giá tr s n l ng nông nghi p t ng thêm; ch tiêu h s hi u qu v n đ u t ; ch tiêu v trang b v n cho lao đ ng;…

- Nhóm ch tiêu th i gian hoàn v n và bù v n đ u t chênh l ch Nhóm ch tiêu này nh m đánh giá kh n ng thu h i v n đ u t c a d án cho ch đ u t Ch tiêu th i gian bù v n đ u t chênh l ch dùng trong so sánh l a ch n ph ng án Ch tiêu th i gian hoàn v n dùng trong vi c đánh giá hi u qu kinh t c a m t ph ng

án so v i tiêu chu n k v ng c a ch đ u t v th i gian hoàn v n

- Nhóm ch tiêu phân tích chi phí l i ích, đây là ph ng pháp hi n đang đ c

s d ng khá ph bi n M t trong nh ng u đi m v t tr i c a ph ng pháp này so

v i các ph ng pháp s d ng các ch tiêu nêu trên là xét y u t th i gian c a dòng

ti n d án M t cách ti p c n r t phù h p trong đi u ki n n n kinh t th tr ng

Trên th c t , khi phân tích l a ch n ph ng án, th m đ nh tính kinh t c a d

án hay phân tích hi u qu kinh t th c t đ t đ c c a d án đ u t xây d ng th y

l i, tùy theo đ c đi m c a t ng d án, ng i ta th ng dùng m t s ch tiêu sau đây:

1.5.1 Nhóm ch tiêu đánh giá t ng m t hi u qu c a công trình

D án đ u t xây d ng công trình th y l i mang l i l i ích v kinh t và hi u

qu xã h i r t l n Tr c khi có công trình đ i s ng c a ng i dân trong khu v c

th ng g p nhi u khó kh n, do thi u n c t i ho c tiêu nên di n tích đ t canh tác

và gieo tr ng b h n ch , n ng su t cây tr ng th p,… Nh ng sau khi công trình hoàn thành, di n tích đ t canh tác đ c m r ng, s v gieo tr ng đ c t ng lên, n ng

su t cây tr ng t ng, góp ph n làm t ng thu nh p cho ng i dân và nâng cao đ i

s ng c a ng i dân trong vùng d án

Các ch tiêu th ng đ c s d ng đ đánh giá bao g m:

1.5.1.1 Ch tiêu v s thay đ i di n tích đ t nông nghi p

Thông th ng m t d án th y l i n u đ c xây d ng v i m c đích ph c v cho

s n xu t nông nghi p là ch y u thì đi u đ u tiên ng i ta quan tâm là s thay đ i

v di n tích đ t có kh n ng tr ng tr t Vi c thay đ i di n tích còn th hi n ch d

án t o đi u ki n có th khai thác nh ng vùng đ t b b hoang do thi u ngu n n c,

c i t o nh ng vùng đ t chua, n m thành đ t canh tác, ho c bi n nh ng vùng đ t ch gieo tr ng 1 v t ng lên thành 2 đ n 3 v

a S thay đ i di n tích đ t canh tác

∆ ct= cts - cttr (ha) (1.1)

Trong đó: - cts là di n tích đ t canh tác khi có d án (ha)

- cttr là di n tích đ t canh tác khi ch a có d án (ha)

- gttr là di n tích đ t gieo tr ng khi ch a có d án (ha)

1.5.1.3 Ch tiêu v s thay đ i giá tr t ng s n l ng

ây là ch tiêu t ng h p c hai y u t thay đ i di n tích và n ng su t, th ng khi xác đ nh ch tiêu này ta xác đ nh nh sau:

Ch tiêu v s thay đ i t ng s n l ng

M = g ( Y Y ) đ ng

năm (1.5) Trong đó:

- : Giá tr t ng s n l ng t ng thêm bình quân hàng n m

- , : Di n tích (ha) và n ng su t (t n/ha) bình quân nhi u n m trong

th c t c a lo i cây tr ng th i sau khi có công trình th y l i

- , : Di n tích (ha) và n ng su t (t n/ha) bình quân nhi u n m trong

th c t c a lo i cây tr ng th i tr c khi có công trình th y l i

1.5.1.4 Ch tiêu t ng thêm vi c làm cho ng i nông dân trong vùng d án

Ch tiêu này đ c xác đ nh xác đ nh theo công th c sau:

= ×m (công) (1.6) Trong đó: M s l ng vi c làm t ng thêm nh có d án

Giá tr hi n t i ròng NPV (còn g i là giá tr hi n t i thu n) c a m t d án đ u t

là l i nhu n ròng c a d án trong vòng đ i kinh t c a nó đ c quy v hi n t i L i nhu n ròng là hi u s gi a thu nh p và chi phí c a d án trong k nào đó Trong đó, thu nh p là t ng ngu n thu do d án mang l i, còn chi phí là t ng các chi phí c a d

án

(1 + r)

C(1 + r) +

H(1 + r) (1.7) Trong đó:

+ Bt: Thu nh p n m th t (bao g m doanh thu, giá tr thu h i khi đào th i

NPV là giá tr ròng quy v hi n t i c a d án đ u t , ngoài ra c ng là m i chi phí và thu nh p c a d án thu c dòng ti n t đ u đã tính trong NPV M i d án khi phân tích kinh t , n u NPV > 0 đ u đ c xem là có hi u qu i u này c ng có ngh a là khi NPV = 0 thì d án đ c xem là hoàn v n, Khi NPV < 0 thì d án không hi u

qu và không nên đ u t d i góc đ hi u qu kinh t T ng quát là th , nh ng trong th c t , khi phân tích hi u qu kinh t m t d án đ u t có kh n ng x y ra

m t s tr ng h p sau:

- Tr ng h p các d án đ c l p t c là các d án không thay th cho nhau

đ c Trong tr ng h p này n u l ng v n đ u t không b ch n, thì t t c các d án NPV > 0 đ u đ c xem là nên đ u t ;

- Tr ng h p các d án lo i tr l n nhau, t c là n u đ u t cho d án này thì không c n đ u t cho d án kia và ng c l i, thì d án nào có NPV l n nh t thì đ c coi là d án có hi u qu kinh t cao nh t và nên đ u t nh t;

- Tr ng h p có nhi u d án đ c l p và đ u có ch tiêu NPV > 0, trong khi

v n đ u t có h n, thì ch n các d án v i t ng s v n n m trong gi i h n

c a ngu n v n, đ ng th i NPV ph i l n nh t Và trong tr ng h p này nên

s d ng thêm m t s ch tiêu kinh t khác đ ch n

Giá tr hi n t i ròng NPV là m t ch tiêu có nh ng u đi m đ c bi t Vi c s

d ng ch tiêu này r t đ n gi n, nó ph n ánh m t cách đ y đ các khía c nh c a chi phí và k t qu Hi u qu c a d án đ c bi u hi n b ng m t đ i l ng tuy t đ i cho

ta m t hình dung rõ nét và c th v l i ích mà d án mang l i Tuy nhiên, đ tin

c y c a ch tiêu này ph thu c r t nhi u vào vi c l a ch n t l chi t kh u

1.5.2.2 Ch tiêu t s l i ích và chi phí: B/C

T s l i ích và chi phí còn có tên là h s k t qu chi phí ký hi u B/C là t l

gi a t ng giá tr quy v hi n t i c a dòng thu v i t ng giá tr quy v hi n t i c a dòng chi phí g m (c chi phí v v n đ u t và chi phí v n hành)

T đ nh ngh a, chúng ta có công th c tính B/C nh sau:

( ) ( )

T t t t

B r B

C C

+ u đi m: đã xem xét đ c giá tr c a ti n t theo th i gian, th hi n kh

n ng sinh l i c a m t đ ng v n đ u t , h tr tin c y khi NPV và IRR mâu thu n + Nh c đi m: ph thu c vào su t chi t kh u, ch b o đ m tính chính xác trong đi u ki n th tr ng v n hoàn h o và ít đ c s d ng trong th c t b i vì đây

là ch tiêu xu t phát đ tính các ch tiêu khác, ch là ch tiêu cho đi u ki n c n và không ph i là ch tiêu đ ch n ph ng án

1.5.2.3 Ch tiêu h s hoàn v n n i t i: IRR

H s hoàn v n hoàn v n n i t i IRR (hay ch tiêu h s n i hoàn; T l sinh lãi

n i t i) c a m t d án đ c đ nh ngh a là: H s chi t kh u khi mà giá tr hi n t i

c a dòng ti n vào, ra b ng không Nói m t cách khác, IRR là t l chi t kh u mà t i

đó NPV = 0, ngh a là:

= (1 + ) = 0 (1.9) Lúc này r = IRR Nh v y có th vi t l i công th c 1.7 nh sau:

= (1 + ) = 0 (1.10)

Mu n tính giá tr IRR, ta s d ng công th c (1.7) và tính th d n đ đ t đ c NPV=0 ho c x p x b ng 0

Ch tiêu IRR ph n ánh lãi xu t t i đa mà d án có th ch p nh n tr cho v n vay,

b i vì n u vay lãi b ng IRR thì d án s v a hòa v n

Tuy nhiên, m t d án th ng kéo dài qua nhi u th i đo n (nhi u n m) Trong

t ng th i đo n, ng i ta nh n đ c m t kho n thu ròng qua các ho t đ ng kinh t

c a d án và ti n trích ra đ kh u hao cho đ u t ban đ u Tùy thu c vào cách th c

s d ng s ti n có đ c đó mà ng i ta có các lo i ch s Su t thu l i khác nhau tính IRR, có th s d ng ph ng pháp th d n, đ n gi n h n là hay dùng công th c tính đã đ c l p s n trong ph n m m Excel, sau đó đ a các s li u c n thi t vào s cho giá tr IRR v i đ chính xác cao và nhanh chóng

1.6 K t lu n ch ng 1

Các công trình th y l i là h th ng c s h t ng, n c ta là m t n c nông nghi p, thì các công trình th y l i có vai trò vô cùng to l n Các công trình th y l i

đ c xây d ng trong quá trình d ng n c và gi n c c a nhân dân ta đã th c s mang l i hi u qu to l n trong ti n trình phát tri n kinh t - xã h i c a đ t n c và góp ph n quan tr ng trong phòng ch ng thiên tai, đ m b o đ i s ng an sinh xã h i, góp ph n gi gìn c i t o môi tr ng và thúc đ y các ngành kinh t phát tri n u t xây d ng kiên c hóa các công trình th y l i là m t đòi h i t t y u c a đ t n c,

c a c ng đ ng Tuy nhiên tr c khi đ u t , trong đ u t và sau khi đ u t các d án này, nh t thi t ph i có nh ng nghiên c u phân tích đánh giá hi u qu kinh t mà d

án mang l i Nh ng nghiên c u này s giúp chúng ta có nh ng quy t sách và gi i pháp đúng đ n trong vi c đ u t c ng nh s d ng hi u qu ngu n v n c a đât n c

và phát huy ngày càng hi u qu h n các ngu n l c này ph c v s nghi p công nghi p hóa-hi n đ i hóa nông nghi p nông thôn phát tri n đ t n c

CH NG 2: PHÂN TÍCH ÁNH GIÁ HI U QU C A H TH NG TR M

B M I N T NH ANH GIANG 2.1 c đi m t nhiên, kinh t -xã h i t nh An Giang

- Phía Tây B c giáp V ng qu c Campuchia

- Phía ông và ông B c giáp t nh ng Tháp

- Phía Nam và Tây Nam giáp t nh Kiên Giang

- Phía ông Nam giáp Thành ph C n Th

Di n tích t nhiên toàn t nh 3536,7 km2, b ng 1,07% di n tích c n c và đ ng

th 4 BSCL Trong đó di n tích đ t nông nghi p là 297.489 ha chi m 84,12% (n m 2010) trong đó đ t tr ng lúa là 257.739 ha

T nh có 11 đ n v hành chính tr c thu c g m thành ph Long Xuyên (t nh l ),

th xã Châu c, Tân Châu và 8 huy n là An Phú, Tân Châu, Phú Tân, Ch M i, Châu Phú, Châu Thành, Tho i S n, T nh Biên và Tri Tôn n v hành chính c p xã

có 156 đ n v g m 20 ph ng, 16 th tr n và 120 xã

V liên h vùng, An Giang cách thành ph H Chí Minh 200 km, cách trung tâm thành ph C n Th 60 km, có đ ng biên gi i v i V ng qu c Campuchia dài kho ng 90 km đ c thông th ng b ng các c a kh u qu c t và qu c gia nh V nh

X ng (Tân Châu), Xuân Tô (T nh Biên) và Long Bình (An Phú)

V đ ng b , hi n An Giang ch có m t tr c Qu c l 91 đi ngang; đ ng thu

có sông Ti n, sông H u ây là nh ng tr c giao th ng ch y u và c n thi t nh ng

ch a đ đ t nh phát huy các l i th v kinh t c a kh u, du l ch ph c v phát tri n kinh t - xã h i trong th i gian t i

+ Vùng cù lao g m 4 huy n: An Phú, Tân Châu, Phú Tân và Ch M i có cao trình bi n thiên t 1,3 - 3 m và th p d n t ven sông vào n i đ ng

+ Vùng h u ng n sông H u thu c t giác Long Xuyên g m thành ph Long Xuyên, th xã Châu c, huy n Châu Phú, Châu Thành và Tho i S n có cao trình

bi n thiên t 0,8 - 3 m và th p d n v phía Tây

- a hình đ i núi:

T p trung và chi m ph n l n di n tích t nhiên 2 huy n Tri Tôn và T nh Biên

v i nhi u núi có đ cao t 300 - 700 m, cao nh t là núi C m 710 m Bao b c chung quanh núi là đ ng b ng chân núi, d ng đ a hình chuy n ti p gi a núi và đ ng b ng,

Châu Thành, Tho i S n, Long Xuyên, Ch M i, Châu Phú

- Nhóm đ t than bùn h u c : chi m di n tích 1.574 ha (0,45%) phân b Tri

Tôn, T nh Biên

- Nhóm đ t phát tri n t i ch : chi m di n tích 23.333 ha (6,61%) phân b

Tri Tôn, T nh Biên

2.1.1.4 c đi m khí h u, th i ti t

An Giang n m trong vùng khí h u nhi t đ i gió mùa, trong n m có 2 mùa rõ r t Mùa m a t tháng 5 đ n tháng 11, mùa khô t tháng 12 đ n tháng 4 n m sau

S ngày m a bình quân là 132 ngày/n m C s ngày m a và t ng s l ng

m a đ u t p trung vào b y tháng mùa m a, t tháng 5 đ n tháng 11 v i t tr ng kho ng 88% Trong mùa m a, s phân b l ng m a trung bình tháng t ng đ i

đ u nên c ng đ m a không l n l m, trong khi s phân b m a theo lãnh th thì không đáng k Vào mùa m a, n c sông Mêkông đ v gây mùa n c n i hàng

n m vùng đ ng b ng t tháng 8 đ n tháng 11 và gây r a trôi xói mòn m nh t i khu v c đ i núi Vào 5 tháng mùa khô, t tháng 12 đ n tháng 4 n m sau, x y ra tình

tr ng thi u n c s n xu t và sinh ho t, nh t là vùng đ i núi

Nhi t đ

t i cao ( 0 C)

T ng s

gi n ng (gi )

L ng m a bình quân (mm)

n c khu v c đ i núi L ng b c h i trong 7 tháng mùa m a x p x l ng b c

h i trong 5 tháng mùa khô m đ không khí c a các tháng mùa m a kho ng 80–85%

Ch đ gió khá đ ng nh t T tháng 5–10 ph bi n gió mùa Tây Nam mang h i

n c v t o m a; t tháng 11 đ n tháng 4 n m sau ph bi n gió mùa ông B c có

đ c đi m l nh và khô T c đ gió trung bình trong n m kho ng 3 m/giây

An Giang không ch u nh h ng tr c ti p c a bão, các hi n t ng l c xoáy

có x y ra trong mùa m a nh ng t n su t th p nên m c đ nh h ng không đáng

k

Nh n xét: An Giang so v i các t nh đ ng b ng sông C u Long, y u t khí

h u c b n qua các n m khá thu n l i cho nông nghi p Tuy nhiên, do l ng m a

t p trung vào mùa m a cùng v i l t o nên nh ng khu v c b ng p nh ng n i có

đ a hình th p tr ng làm h n ch và gây thi t h i đ i v i s n xu t nông nghi p nh

h ng đ n đ i s ng c ng đ ng và môi tr ng khu v c

2.1.1.5 c đi m th y v n

Ch đ thu v n An Giang ph thu c ch y u vào ch đ bán nh t tri u bi n ông và ch u nh h ng c a các y u t dòng ch y sông C u Long (sông Ti n, sông

H u), ch đ m a, đ c đi m đ a hình và hình thái kênh r ch

Sông C u Long ch y qua An Giang theo 2 nhánh sông Ti n và sông H u L u

l ng trung bình n m là 13.500 m3/s, vào mùa l 24.000 m3/s và mùa ki t là 5.020 m3/s H th ng sông nhánh, kênh r ch t nhiên và kênh thu l i trong t nh có t ng

chi u dài h n 5.500 km (m t đ 1,6 km/km2 ), đ s c chuy n t i ngu n n c m t

ph c v s n xu t, sinh ho t và v n t i thu

Hàng n m trùng vào mùa m a, An Giang đón nh n con n c l và hình thành mùa n c n i v i kho ng 70% di n tích t nhiên b ng p t 1 mét đ n 2,5 mét, th i gian ng p t 2 đ n 4 tháng, thông th ng t 15/8 đ n 20/12

ánh giá v mùa n c n i, quan đi m hi n nay c a t nh không xem đó là thiên tai mà là m t hi n t ng thu v n bình th ng theo chu k m i n m, t lâu đ i đã

g n li n v i cu c s ng và s n xu t c a c dân BSCL Do v y c n ph i bi t khai thác nh ng m t l i, h n ch m t h i và cùng s ng chung an toàn v i mùa n c n i

V m t l i, mùa n c đã mang l i ngu n phù sa màu m và v sinh đ ng ru ng;

c i thi n ch t l ng đ t, ch t l ng n c, b sung ngu n n c ng m; mang l i ngu n l i thu s n và t o công n vi c làm cho m t b ph n nông dân trong mùa

n c n i

V m t h i, mùa n c đã làm gián đo n các ho t đ ng kinh t - xã h i; t n kém chi phí đ u t và b o d ng c s h t ng; gây nh h ng đ n th i v gieo tr ng, thu ho ch và s n l ng nông - thu s n; c n ng i cho vi c phát tri n các mô hình

s n xu t nh m công nghi p hoá - hi n đ i hoá nông nghi p và nông thôn; Ngoài ra

m c n c ng p sâu còn gây thi t h i tính m ng và tài s n c a nhân dân

V i tính hai m t c a mùa l - mùa n c n i, 5 n m qua An Giang đã b trí nhi u qu đ t đ đ u t nhi u công trình nh đê bao b o v s n xu t nông nghi p,

c m - tuy n dân c cho dân vùng b ng p và hàng lo t công trình phúc l i có cao trình an toàn

2.1.2 c đi m dân sinh kinh t - xã h i

2.1.2.1 Dân s

Tính đ n n m 2011, dân s toàn t nh là 2.151.000 ng i, m t đ dân s 608

ng i/km² An Giang là t nh có dân s đông nh t khu v c đ ng b ng sông C u Long

Trong đó dân t c kinh chi m đa s , phân b kh p toàn t nh chi m 94,83% t ng dân s toàn t nh

Toàn t nh có 24.011 h dân t c thi u s , v i 114.632 ng i, chi m 5,17% t ng dân s toàn t nh.

2.1.2.2 Kinh t

Trong giai đo n 2006 – 2010, t c đ t ng tr ng kinh t c a An Giang đ t t c đ khá cao, t ng trung bình hàng n m là 20,83% m i n m Trong đó t c đ t ng tr ng GDP theo khu v c công nghi p xây d ng t ng tr ng bình quân đ t 12,97%, khu

d ch v đ t 13,46% và khu v c nông, lâm nghi p, th y s n là 3,77%

6 Xu t nh p qua biên gi i (tri u USD) 606 710 1.100 800 1.053

7 Doanh thu bán l hàng hóa và d ch v

(t đ ng) 19.228 23.872 30.468 32.135 40.864

B ng 2-2 :M t s ch tiêu t ng tr ng kinh t giai đo n 2006 - 2010

C c u kinh t c a An Giang c ng đang chuy n d ch theo h ng t ng t tr ng các ngành d ch v , công nghi p – xây d ng và gi m t tr ng c a các ngành nông nghi p trong GDP