Sau th i gian th c hi n, lu n v n Th c s chuyên ngành Quy ho ch và Qu n lý
Tài nguyên n c v i đ tài: “Nghiên c u gi i pháp phòng ch ng l trên các tuy n sông
có đê trên đ a bàn t nh Hoà Bình nh m phát tri n b n v ng kinh t xã h i c a t nh” đã
đ c hoàn thành Ngoài s n l c c a b n thân, tác gi còn đ c s ch b o, h ng d n
t n tình c a các th y cô giáo, đ ng nghi p và b n bè
u tiên, tác gi xin bày t lòng kính tr ng và bi t n sâu s c t i th y h ng
Tác gi c ng xin chân thành c m n s giúp đ c a các đ ng nghi p, b n bè trong l p 20Q11 đã giúp đ , cung c p các tài li u c n thi t và đóng góp ý ki n cho
Cu i cùng, tác gi xin chân thành c m n nh ng ng i thân trong gia đình,
b n bè đã đ ng viên giúp đ khích l tác gi trong su t quá trình th c hi n lu n v n
Xin chân thành c m n./
Hà N i , ngày tháng 3 n m 2014
Trang 2Tên tác gi : Nguy n Th Anh
H c viên cao h c: L p CH20Q11
Ng i h ng d n khoa h c: PGS.TS Ph m Vi t Hòa
Tên đ tài lu n v n “Nghiên c u gi i pháp phòng ch ng l trên các tuy n sông
có đê trên đ a bàn t nh Hoà Bình nh m phát tri n b n v ng kinh t xã h i c a t nh”
Tác gi xin cam đoan đ tài lu n v n làm d a trên các s li u, t li u đ c thu
th p t ngu n th c t , công b trên báo cáo c a các c quan Nhà n c, t p chí chuyên ngành, sách, báo… đ làm c s nghiên c u Tác gi không sao chép b t k
m t lu n v n ho c m t đ tài nghiên c u nào tr c đó
Hà N i, ngày tháng 3 n m 2014
Tác gi
Nguy n Th Anh
Trang 3L I C M N 1
B N CAM K T 2
M C L C 3
DANH M C CÁC HÌNH V 5
DANH M C CÁC B NG BI U 6
CH NG I T NG QUAN V L NH V C NGHIÊN C U VÀ VÙNG NGHIÊN C U 5
1.1 T ng quan v l nh v c nghiên c u 5
1.1.1 L nh v c nghiên c u trên th gi i: 5
1.1.2 L nh v c nghiên c u Vi t Nam: 8
1.2 T ng quan v vùng nghiên c u 11
1.2.1 i u ki n t nhiên 11
1.2.2 c đi m dân sinh, kinh t và xã h i 20
1.2.3 H th ng sông ngòi, h đ p, đê đi u trên đ a bàn t nh hòa bình 32
CH NG 2: NGHIÊN C U C S KHOA H C VÀ TH C TI N A RA 47
GI I PHÁP PHÒNG CH NG L TRÊN CÁC TUY N Ê 47
CÓ SÔNG TRÊN A BÀN T NH HÒA BÌNH 47
2.1 C s khoa h c và th c ti n 47
2.1.1 Phân tích phát tri n kinh t - xã h i c a t nh nh h ng t i kh n ng tiêu, thoát l 47
2.1.2 Phân tích, đánh giá nh h ng c a m a trên l u v c 48
2.1.3 Phân tích đ c đi m và xu th bi n đ i khí h u 49
2.1.4 Phân tích đ c đi m dòng ch y l trên đ a bàn t nh 50
2.1.5 Phân tích đánh giá hi n tr ng các công trình phòng ch ng l 52
2.1.6 S phát tri n khoa h c, công ngh và ph ng pháp tính trong các bài toán dòng ch y l c a m ng sông 54
2.2 Các v n đ t n t i c n gi i quy t 55
Trang 4SÔNG CÓ Ê TRÊN A BÀN T NH 57
3.1 Yêu c u, tiêu chu n phòng ch ng l 57
3.1.1 i v i tuy n đê sông à 57
3.1.2 i v i tuy n đê sông Thanh Hà và sông Bôi thu c h th ng sông áy 58 3.2 Gi i pháp phòng ch ng l 58
3.2.1 Ph ng án phòng ch ng l tuy n sông à 59
3.2.2 Ph ng án phòng ch ng l tuy n sông Bôi 60
3.3 L a ch n mô hình tính th y l c 64
3.4 Mô ph ng và ki m đ nh mô hình 78
3.4.1 Tr n l tháng 8/1996 (H Hoà Bình và Thác Bà tham gia c t l ) 78
3.4.2 K t qu mô ph ng tr n l tháng 8/1996 78
3.4.3 K t qu ki m đ nh tr n l tháng 9/1985 (Thác Bà tham gia c t l ) 84
3.5 K t qu tính toán th y l c cho các sông 84
3.6 Gi i pháp phòng ch ng l trên các tuy n sông à, sông Bôi trên đ a bàn 90
3.6.1 Gi i pháp công trình 90
3.6.2 Gi i pháp phi công trình 101
TÀI LI U THAM KH O 107
Trang 5Hình 1 B n đ hành chính t nh Hòa Bình 11
Hình 4 B n đ Quy ho ch các khu công nghi p t nh Hòa Bình đ n 2020 29
Hình 3: S đ tính toán thu l c sông H ng - Thái Bình 68
Hình 4: B n đ các công trình ch ng l thu c l u v c sông H ng - Thái Bình 76
Hình 5: H th ng công trình phân l sông áy 77
Hình 6 Hành lang thoát l sông à đo n qua TP Hoà Bình và TT K S n 96
Hình 7 Hành lang thoát l sông à đo n qua H Phú Minh- H p Th nh và Su i Ch m 98
Hình 8 Hành lang thoát l sông Bôi đo n H ng Thi- TT Chi Nê- Yên B ng 101
Hình 9 Hành lang thoát l sông Thanh Hà khu v c Thanh L ng- Xuân D ng 112
Trang 6B ng 1.1 Di n tích các lo i đ t t nh Hòa Bình - VT: ha 12
B ng 1.2 T ng s gi n ng ( n v : gi ) 15
B ng 1.3 c tr ng nhi t đ t i các tr m ( n v : oC) 16
B ng 1.4 m t ng đ i trung bình tháng - n v :% 17
B ng 1.5 Th ng kê l ng m a n m - n v : mm 18
B ng 1.6 Phân ph i l ng m a n m - n v : % 19
B ng 1.7 c tr ng l ng m a phân theo mùa 20
B ng 1.8: C c u ngành c a t nh 23
B ng 1.9 D ki n quy ho ch s d ng đ t nông nghi p t nh Hòa Bình đ n 2020 23
B ng 3.1: Xác đ nh t n su t l thi t k cho t ng tuy n sông 61
B ng 3.2: ng đ c tính h H ng Thi 62
B ng 3.3: Các thông s c b n d ki n h H ng Thi 69
B ng 3.4 Tài li u biên s d ng trong mô hình Mike 11 72
B ng 3.5 a hình lòng d n sông H ng - Thái Bình 74
B ng 3.6 Th ng kê các tr m dùng đ ki m đ nh mô hình 74
B ng 3.7: c tr ng các tuy n đê thu c l u v c sông H ng 78
B ng 3.8: K t qu tính toán m c n c l l n nh t th c đo và tính toán t i các tr m thu v n trên h th ng sông H ng - Thái Bình 79
B ng 3.9: K t qu tính toán m c n c l l n nh t th c đo và tính toán t i các tr m thu v n chính trên h th ng sông H ng - Thái Bình 85
B ng 3.10 K t qu tính toán m c n c l n nh t t i các v trí trên sông à và sông Ch m 87
B ng 3.11 M c n c thi t k và l u l ng thi t k 90
B ng 3.12: K t qu tính toán m c n c l n nh t trên sông Thanh Hà 93
B ng 3.13: M c n c thi t k và l u l ng thi t k 95
B ng 3.14 Nâng c p h th ng các tuy n đê sông t nh Hòa Bình đ n 2020 98
B ng 3.15 Các tuy n kè c n nâng c p, xây d ng m i 99
B ng 3.16 Các tuy n đ ng tránh l c n đ c đ u t xây d ng 100
B ng 3.17 S h dân c vùng có nguy c ng p, s t c n di d i đ n 2020 102
Trang 7M U
I TÍNH C P THI T C A TÀI
T nh Hòa Bình có t ng di n tích t nhiên là 4.608 km2 bao g m 1 thành ph
và 10 huy n th , dân s 793,5 tri u ng i T lâu đã hình thành các tuy n đê b o v cho di n tích đ t đai và các c s h t ng dân c trong t nh ê à Giang và ê
Qu nh Lâm do Trung ng qu n lý, t o thành m t vành đai khép kín b o v b
ph i c a Thành ph Hoà Bình, trung tâm chính tr , kinh t , v n hoá c a T nh, n m sát đ p thu đi n Hoà Bình nên đ c U ban nhân dân t nh xác đ nh là các tuy n đê
tr ng đi m s 1 trong công tác h đê hàng n m tr c khi có s c bão l x y ra Ngoài ra t nh còn có h th ng các tuy n đê c p IV do đ a ph ng qu n lý: Huy n
K S n (đê Phú C ng), L ng S n (đê Thanh L ng, đê Xuân D ng), thành ph Hoà Bình (đê Ngòi Dong, đê Trung Minh) và huy n Yên Thu (đê Yên Tr )
Qua s li u theo dõi t n m 2001 đ n 2009, đã có 25 c n Bão và 8 ATN tr c
ti p nh h ng đ n t nh Hoà Bình Trong đó đáng k là bão s 5 n m 2007 t đêm 4/10 đ n h t ngày 6/10 đã có m a to đ n r t to, đã đ t l ng m a l n h n l ch s cùng th i k trong vòng 25 n m qua, gây ra úng ng p trên di n r ng t i các huy n: Yên Thu , L c Thu , L c S n và Mai Châu L ng m a trên đ a bàn t nh trung bình t 350 đên 580mm
Hàng n m vào mùa m a, trên các tri n sông à, Bôi, B i… n c l lên nhanh gây ng p l các vùng ven sông: Ven sông Bôi m c n c mùa l có th lên
t i 8m, ven sông B i, sông Thanh Hà m t s khu v c th ng xuyên b ng p sâu, kéo dài, nh h ng tr c ti p t i đ i s ng ng i dân trong vùng
Các v n đ v l n chi m bãi, vi ph m hành lang thoát l và đê đi u trong các khu v c x y ra ngày càng nhi u làm nh h ng l n đ n công tác phòng phòng
ch ng l và tuy n đê trong mùa m a bão Các tác đ ng c a bi n đ i khí h u đ i v i
n c ta đang ngày càng rõ nét v i vi c xu t hi n các đi u ki n th i ti t b t th ng
và khó d báo M t khác h S n La đi vào ho t đ ng s có các tác đ ng tích c c và tiêu c c đ i v i ch đ dòng ch y và h th ng công trình đê đi u trên sông à
T n m 2001 đ n 2009 trên đ a bàn t nh, thiên tai đã gây ra các h u qu :
- Thi t h i v ng i: 39 ng i ch t và m t tích
- Thi t h i v nhà c a: Trên 4.734 nhà dân, tr ng h c, tr s , tr m xá b đ ,
t c mái, 315 nhà b cu n trôi
Trang 8- Thi t h i v nông nghi p: H n 18.450 ha lúa ng p, h h i, và m t tr ng, 15.042 ha hoa m u b thi t h i do ng p và vùi l p, 1.776 ha cây n qu
- Thu s n: bè cá b chìm 186 cái, ao cá b v , tràn: 1166 ha
- C u b h h i: 13 c u giao thông, g m c u treo và c u bê tông; phá hu 4
ng m giao thông
- V công trình thu l i: T ng s 280 công trình thu l i kiên c b h h ng,
s t l , 203 bai t m b cu n trôi, 42,5 km kênh kiên c b cu n trôi
Giá tr t n th t v kinh t c tính trên 468 t đ ng (N m 2005 kho ng 30 t
đ ng, n m 2006 kho ng 53 t đ ng, n m 2007 kho ng 205 t đ ng, n m 2008 kho ng 150 t đ ng, n m 2009 kho ng 10 t đ ng )
Nh v y có th th y phòng ch ng l là công vi c có nh h ng l n đ n s phát tri n kinh t c a t nh Hoà Bình nói riêng và c a c n c nói chung V t ng th h
th ng đê đã v n hành t t và b o v an toàn cho nhi u khu v c quan tr ng c a t nh trong su t th i gian qua Tuy nhiên h th ng công trình phòng ch ng l bão c a t nh
v n còn thi u, y u và b c l nhi u v n đ c n đ c quan tâm gi i quy t nh v n đ
l n chi m hành lang b o v đê đi u, ch t l ng đê còn kém, các công trình c ng d i
đê ch a đ m b o an toàn, h th ng công trình ch ng l quét còn ch a đ c quan tâm
Do v y vi c Nghiên c u gi i pháp phòng ch ng l trên các tuy n sông có đê trên đ a bàn t nh nh m phát tri n b n v ng kinh t xã h i c a t nh làm c s đ xây
d ng các chi n l c đ u t h th ng công trình phòng ch ng l là h t s c c n thi t
II M C ÍCH C A TÀI
Phân tích và đánh giá tình hình l l t và hi n tr ng đê trên các tuy n sông thu c đ a bàn t nh Hoà Bình, t đó đ ra gi i pháp, phòng ch ng l trên các tuy n sông có đê trên đ a bàn t nh nh m phát tri n kinh t xã h i vùng, mi n
III CÁCH TI P C N VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U
1 Cách ti p c n:
a Ti p c n t ng h p và liên ngành:
D a trên đ nh h ng Phát tri n kinh t xã h i vùng l u v c sông; Hi n tr ng
và đ nh h ng phát tri n kinh t các ngành t đó rút ra các gi i pháp công trình và phi công trình phòng ch ng l phù h p
Trang 9b Ti p c n k th a:
K th a các d án quy ho ch, các quy ho ch phòng ch ng l , các đ tài nghiên
c u v ngu n n c, v n đ khai thác, s d ng và qu n lý tài nguyên n c Vi c k
th a có ch n l c các k t qu nghiên c u này s giúp đ tài có đ nh h ng gi i quy t
- Ph ng pháp đi u tra, thu th p: Ti n hành đi u tra, thu th p các tài li u trong vùng nghiên c u bao g m tài li u hi n tr ng và đ nh h ng phát tri n kinh t - xã
h i, tình hình khai thác và s d ng ngu n n c, các tài li u đ a hình, th y v n
- Ph ng pháp ng d ng các mô hình toán, thu v n, thu l c hi n đ i: ng
d ng các mô hình, công c tiên ti n ph c v tính toán bao g m ph n m m Mapinfo xây d ng b n đ ; Mô hình MIKE 11 tính toán bi n đ ng dòng ch y mùa l
Trang 10- xu t đ c gi i pháp công trình phòng ch ng l cho các vùng có sông
ch y qua trên c s : Xác đ nh tiêu chu n phòng ch ng l
Di n toán ch đ dòng ch y mùa l b ng mô hình th y l c
L a ch n gi i pháp ch ng l
- xu t gi i pháp phi công trình phòng ch ng l cho các vùng b nh h ng
Trang 11Trong nh ng n m g n đây, th i ti t trên toàn th gi i đang có nh ng di n
bi n khó l ng t khu v c châu Âu đ n B c M Theo báo chí n c ngoài, s th t
th ng c a th i ti t đ c th hi n rõ ràng nh t t i M khi trong mùa ông qua, n i thì nhi t đ xu ng đ n m c k l c, n i thì ph i ch u h n hán nghiêm tr ng Theo
th ng kê t n m 1980 đ n n m 2010, thiên tai t i B c M đ c đánh giá là nghiêm
tr ng nh t trên toàn c u Trong giai đo n này, n c M b thi t h i đ n 1.150 t USD N u tính riêng trong hai n m 2011-2012, n c M đã ph i h ng ch u 98 v thiên tai
châu Âu, gi i chuyên gia nh n đ nh tình hình c ng không kh quan h n Trong m y th p niên qua, n c Anh ngày càng ph i h ng ch u nhi u tr n m a bão
và l l t nghiêm tr ng M a l hi n t i Anh đ c đánh giá là nghiêm tr ng nh t
k t 250 n m qua M a l đang gây khó kh n cho chính ph và ng i dân b bên kia n c Pháp c ng ch u c nh m a l t ng t ch trong vòng m t th k , m c
n c bi n đã dâng cao thêm 12cm và c tính s t ng thêm t 11-16cm
Châu Á, nh ng n m qua tình hình m a bão di n ra r t nghiêm tr ng nhi u qu c gia và vùng lãnh th , nh t i th đô Manila c a Philippines m a l n gây
ng p l t nghiêm tr ng hi u c quan chính ph , tr ng h c, v n phòng, th tr ng
ch ng khoán ph i đóng c a Trung Qu c, l l t nghiêm tr ng đã tác đ ng t i
t nh Qu ng ông và t nh Qu ng Tây, làm ít nh t 30 ng i thi t m ng và bu c hàng
tr m nghìn ng i khác ph i đi s tán T i Pakistan, m a l n và l l t đã c p đi sinh m ng c a ít nh t 110 ng i, bu c 300 nghìn ng i ph i s tán, l l t c ng làm
Trang 12cho xây d ng các nhà n i v i thân nhà đ c xây b ng bê tông c t thép r ng, các h
th ng tr thép ch ng đ cho ngôi nhà Hai c c neo phía tr c và phía sau c a tòa nhà, nh m neo nhà vào m t v trí c đ nh khi nó n i lên do n c dâng, nh ng ngôi nhà này có th n i lên theo m t n c đ n 5,5 m T i M , 35% đô th New Orleans
n m d i m c n c bi n, đ c b o v b i các con đê và c a l (flood gates) dài hàng tr m d m, ngoài ra h còn áp d ng nh ng bi n pháp tiên ti n, v i tính ng
d ng và trình đ khoa h c r t cao nh : nh ng d án nhà n i , nhà di đ ng , h m l u
tr d i lòng đ t n c , l u tr n c trong h ch a trong nhà đ xe và th m chí là
đ n gi n bi n m t sân ch i trong đi u ki n bình th ng thành m t h nh trong th i
ti t m a l n Các d án nêu trên là chìa khóa trong vi c ch ng nh ng nh h ng
bi n đ i khí h u toàn c u nh : t ng m c n c bi n, t ng t n su t và m c đ nghiêm
tr ng c a m t s thiên tai t nhiên, và th m chí t ng th i l ng khô hay m a mùa…
Trên th gi i vi c nghiên c u, áp d ng các mô hình th y v n, th y l c đ
c nh báo, d báo l l t k p th i và chính xác đã đ c s d ng khá ph bi n; nhi u
mô hình đã đ c xây d ng và áp d ng cho d báo h ch a, d báo l cho h th ng sông, cho công tác qui ho ch phòng l M t s mô hình đã đ c ng d ng th c t trong công tác mô ph ng và d báo dòng ch y cho các l u v c sông có th đ c li t
kê ra nh sau:
Vi n Th y l c an M ch (Danish Hydraulics Institute, DHI) xây d ng ph n
m m d báo l bao g m: Mô hình NAM tính toán và d báo dòng ch y t m a; Mô hình Mike 11 tính toán th y l c, d báo dòng ch y trong sông và c nh báo ng p l t
Ph n m m này đã đ c áp d ng r ng rãi và r t thành công nhi u n c trên th
gi i Trong khu v c Châu Á, mô hình đã đ c áp d ng đ d báo l l u v c sông Mun-Chi Thái Lan, l u v c sông Bangladesh, Indonesia Hi n nay, công ty t
v n CTI c a Nh t B n đã mua b n quy n c a mô hình, th c hi n nh ng c i ti n đ
mô hình có th phù h p v i đi u ki n thu v n c a Nh t B n Wallingford k t h p
v i Hacrow đã xây d ng ph n m m iSIS cho tính toán d báo l và ng p l t Ph n
m m bao g m các môđun: Mô hình đ ng đ n v tính toán và d báo dòng ch y t
m a; mô hình iSIS tính toán th y l c, d báo dòng ch y trong sông và c nh báo
ng p l t Ph n m m này áp d ng khá r ng rãi nhi u n c trên th gi i, đã đ c áp
d ng cho sông Mê Kông trong ch ng trình S d ng N c do y h i Mê Kông
Trang 13Qu c t ch trì th c hi n Vi t Nam, mô hình iSIS đ c s d ng đ tính toán trong d án phân l và phát tri n th y l i l u v c sông áy do Hà Lan tài tr
Trung tâm khu v c, START ông Nam á (Southeast Asia START Regional Center) đang xây d ng "H th ng d báo l th i gian th c cho l u v c sông Mê Kông" H th ng này đ c xây d ng d a trên mô hình th y v n khu v c có thông
s phân b , tính toán dòng ch y t m a H th ng d báo đ c phân thành 3 ph n: thu nh n s li u t v tinh và các tr m t đ ng, d báo th y v n và d báo ng p l t
Th i gian d ki n d báo là 1 ho c 2 ngày
Vi n i n l c (EDF) c a Pháp đã xây d ng ph n m m TELEMAC tính các bài toán thu l c 1 và 2 chi u TELEMAC-2D là ph n m m tính toán th y l c 2 chi u, n m trong h th ng ph n m m TELEMAC TELEMAC-2D đã đ c ki m nghi m theo các tiêu chu n nghiêm ng t c a Châu Âu v đ tin c y; mô hình này đã
đ c áp d ng tính toán r t nhi u n i C ng hòa Pháp và trên th gi i Vi t Nam,
mô hình đã đ c cài đ t t i Vi n C h c Hà N i và Khoa Xây d ng - Thu l i - Thu đi n
Tr ng i h c K thu t à N ng đã áp d ng th nghi m đ tính toán dòng
ch y tràn vùng Vân C c- p áy, l u v c sông H ng đo n tr c Hà N i, và tính toán ng p l t khu v c thành ph à N ng
Trung tâm k thu t th y v n (M ) đã xây d ng b mô hình HEC-1 đ tính toán th y v n, trong đó có HEC-1F là ch ng trình d báo l t m a và di n toán l trong sông Mô hình đã đ c áp d ng r t r ng rãi trên th gi i Châu Á mô hình
đ c áp d ng Indonesia, Thái Lan Mô hình c ng áp d ng đ tính toán l h th ng sông Thu B n G n đây, mô hình đ c c i ti n và phát tri n thành HMS có giao
và các c nh báo t i các đi m xác đ nh K t qu cho th y r ng, s li u đ u vào quy t
đ nh đ l n c a th i gian d ki n K t qu s chính xác h n n u th i gian d ki n
ng n và ng c l i Trong nghiên c u này c ng đã s d ng ch c n ng c p nh t m c
Trang 14n c và l u l ng tính toán theo m c n c và l u l ng th c đo t i các v trí biên
ph i phòng ch ng bão và l t l i v i 5 đ n 10 c n bão/n m gây thi t h i to l n v
ng i và tài s n
Nh n th c rõ v nh h ng c a m a l đ i v i đ t n c, ng và Chính ph
r t chú tr ng chính sách phòng ch ng l t bão Ngay t nh ng n m 1993 Qu c h i
đã thông qua Pháp l nh phòng ch ng l t bão, sau này có s a đ i, b sung; Quy t
đ nh phê duy t chi n l c Qu c gia phòng, ch ng gi m nh thiên tai đ n n m 2020
k p th i ng phó v i bi n đ i khí h u và tình hình m a l đang di n ra ngày m t b c t p, nhi u b ngành, đ a ph ng đã đ ra nhi u gi i pháp nh :
- Xây d ng các h ch a đ c t l cho h du, b o đ m ch ng l cho h th ng
đê đi u h du, ph i gi n c h du không v t qua m c n c quy đ nh Hi n đã có quy trình v n hành h ch a ch t ch , kh n ng x y ra l gây uy hi p h du đ c
- án: “S ng chung an toàn v i l t i các t nh mi n Trung” đã đ c đ t ra
B Xây d ng đ xu t k ho ch nâng c p h t ng k thu t nh kiên c các công trình
Trang 15th y l i, h ch a gi m l , c t l , công trình đê kè b o v t i khu dân c , n o vét,
ch nh tr các dòng song, ch ng b i l ng xói mòn t i các c a sông, m r ng di n tích
tr ng r ng
- Hình thành các vùng phân l , ch m l : Trong tr ng h p m c n c sông
v t quá m c báo đ ng thì tháo c ng đê, ho c cho n mìn đê sông đ cho n c
ch y vào m t s vùng th p nh các vùng Vi t Trì, Tam Thanh t nh Phú Th , L p
Th ch t nh V nh Phúc, L ng Phú và Qu ng Oai Hà N i…
Ngoài nh ng bi n pháp mang tính đ nh h ng, chi n l c, Vi t Nam còn áp
d ng các mô hình th y l c đ di n toán dòng ch y trong h th ng sông và vùng
ng p l t n c ta Mô hình SOGREAH đã đ c áp d ng thành công trong công tác khai thác, tính toán dòng ch y tràn trong h th ng kênh r ch và các ô tr ng; Mô hình MASTER MODEL ng d ng trong nghiên c u qui ho ch cho vùng h l u sông C u Long vào n m 1988; Mô hình MEKSAL đ c xây d ng vào n m 1974 đ tính toán s phân b dòng ch y mùa c n và xâm nh p m n trong vùng h l u các sông; Mô hình VRSAP đã đ c áp d ng cho vi c tính toán dòng ch y l và dòng
ch y mùa c n cho vùng đ ng b ng; Mô hình SAL và mô hình KOD đã có nh ng đóng góp đáng k trong vi c tính toán l và xâm nh p m n đ ng b ng c a sông; Mô hình DHM đã đ c áp d ng thành công trong tính toán nguy c ng p l t h l u l u
v c Thu B n - V Gia, và nghiên c u th y l c h l u sông H ng trong tr ng h p
gi s v đ p Hoà Bình, S n La v.v
i v i l u v c sông H ng-Thái Bình đã có m t s nghiên c u d báo l tiêu bi u
nh :
- "Nghiên c u xây d ng công c tính toán và d báo dòng ch y l th ng
l u h th ng sông H ng" ã xây d ng đ c h th ng d báo th y v n cho các l u
v c sông à, Thao, Lô, v n hành h ch a Hoà Bình và di n toán l v h l u đ n
tr m S n Tây, Hà N i tài đã t o d ng đ c n n t ng cho vi c áp d ng mô hình
th y v n đ d báo l , k t qu tính toán c a đ tài khá t t và đã đ c TTDBKTTVT b sung và đ a vào d báo tác nghi p
- " ng d ng m t s mô hình thích h p đ d báo l th ng l u h th ng sông Thái Bình" Trên c s phân tích các hình th th i ti t gây m a và ch đ n c
l th ng l u sông Thái Bình (sông C u, sông Th ng, sông L c Nam), đã nghiên c u ng d ng các mô hình TANK, NAM và ph ng pháp h i quy b i đ
Trang 16tính toán, d báo quá trình dòng ch y l t i Thái Nguyên trên sông C u, Ph L ng
Th ng trên sông Th ng và L c Nam trên sông L c Nam K t qu nghiên c u cho
th y k t qu tính toán và d báo dòng ch y l theo 3 mô hình nêu trên đ u cho k t
qu t t Mô hình đã đ c TT DBKTTVT b sung và đ a vào d báo tác nghi p
th nghi m t n m 2000
" ánh giá kh n ng phân l sông áy và s d ng l i các khu phân ch m l "
do 3 c quan cùng th c hi n đ ng th i (Vi n Khí t ng Th y v n, Tr ng i h c Thu l i, Vi n Quy ho ch Th y l i) tài đã gi i quy t đ c ph n th y l c h l u
c a h th ng sông H ng - Thái Bình Xét đ n tr ng h p v n hành h Hoà Bình, Thác Bà, phân l sông áy và ch m l Tam Thanh, L ng Phú, L ng Phú -
Qu ng Oai
Trang 17- Phía b c giáp v i t nh Phú Th ;
- Phía nam giáp v i các t nh Hà Nam, Ninh Bình;
- Phía ông giáp v i th đô Hà N i;
- Phía Tây giáp v i các t nh S n La, Thanh Hóa
Hình 1 B n đ hành chính t nh Hòa Bình
1.2.1.2 c đi m đ a hình
i m n i b t c a đ a hình Hòa Bình là núi cao, chia c t ph c t p, đ d c
l n, th p d n t B c xu ng Nam và Tây sang ông Quá trình v n đ ng ki n t o
c a đ a ch t qua nhi u th k đã t o nên các vùng đ a hình khác nhau trên đ a bàn
t nh V d ng đ a hình đ c chia thành ba khu v c rõ r t:
Trang 18- D ng đ a hình núi cao phân b phía Tây B c, đ cao trung bình so v i m t
bi n kho ng 600 - 700 m; có m t s đ nh núi cao trên 1.000 m, trong đó cao nh t là Phu Canh, Phu Túc (huy n à B c) cao 1.373 m, ti p đ n là đ nh núi D c Nhan (huy n à B c) cao 1.320m, đ nh núi Psi Lung (huy n Mai Châu) cao 1.287 m
- D ng đ a hình núi th p, chia c t ph c t p do đ t, gãy, lún s t c a n p võng sông H ng khu v c trung tâm, đ cao trung bình so v i m t bi n kho ng 250 - 300m, trong đó Tân L c là 318m, L c S n, K S n 300m, Kim Bôi 310m, L ng S n 251m
- D ng đ a hình đ i gò xen các cánh đ ng, phân b khu v c ông Nam c a
t nh, đ cao trung bình 40 - 100m, trong đó huy n L c Th y 51m, huy n Yên Th y 42m
1.2.1.3 c đi m tài nguyên thiên nhiên
Theo tài li u c a Niên giám th ng kê t nh Hòa Bình n m 2010 s bi n đ ng
s d ng đ t trong các n m g n đây c a t nh trong giai đo n 2006-2010, nh sau:
N m
2010
C c u (%)
Trang 19T n m 2006 - 2010, đ t s n xu t nông nghi p c a t nh t ng đ i n đ nh,
t ng đ c 9.774 ha đ t tr ng cây lâu n m, cây lúa v n gi n đ nh v di n tích; t lâm nghi p t ng khá l n 45.461ha do vi c tr ng m i, khoanh nuôi tái sinh r ng trong ch ng trình tr ng m i 5 tri u ha r ng
b Tài nguyên n c
T nh Hoà Bình có m ng l i sông, su i phân b kh p trên t t c các huy n, thành ph Ngu n cung c p n c l n nh t c a Hoà Bình là sông à ch y qua các huy n Mai Châu, à B c, Tân L c, K S n v i t ng chi u dài 151 km H sông à
v i di n tích m t n c kho ng 8.000 ha, dung tích 9,5 t m3 ngoài nhi m v cung
c p đi n cho Nhà máy Thu đi n Hoà Bình còn có nhi m v chính là đi u ti t và cung c p n c cho vùng ng b ng sông H ng
Ngoài ra, Hoà Bình còn có 2 con sông l n là sông Bôi và sông B i cùng kho ng 1.800 ha ao h , đ m n m r i rác trên đ a bàn t nh ây c ng là n i tr n c,
đi u ti t n c và nuôi tr ng thu s n
Bên c nh đó ngu n n c ng m Hoà Bình c ng có tr l ng khá l n, ch
y u đ c khai thác đ s d ng trong sinh ho t Ch t l ng n c ng m Hoà Bình
đ c đánh giá là r t t t, không b ô nhi m ây là m t tài nguyên quan tr ng c n
đ c b o v và khai thác h p lý
c Tài nguyên r ng
Là t nh có di n tích r ng t ng đ i l n, trong đó r ng phòng h là 112.253 ha; r ng đ c d ng 29.538 ha và 144.074 ha r ng s n xu t; s n l ng g cây đ t 3,333 tri u m3, đ che ph r ng là 46% Hi n nay tài nguyên r ng c a Hòa Bình còn nghèo, ph n l n là r ng non ph c h i, m i tr ng, tr l ng g còn th p T nh
đã có ch tr ng xã h i hóa lâm nghi p, giao đ t giao r ng cho dân Nhà n c tích
c c h tr v n, gi ng trong t ng lai tài nguyên r ng s tr thành th m nh trong phát tri n kinh t c a t nh
d Tài nguyên khoáng s n
Hoà Bình có nhi u lo i khoáng s n, trong đó m t s lo i đã đ c khai thác
nh : ami ng, than, n c khoáng, đá vôi…đáng l u ý nh t là đá, n c khoáng, đ t sét có tr l ng l n á gabrodiaba tr l ng 2,2 tri u m3; đá granít tr l ng 8,1 tri u m3; đ c bi t đá vôi có tr l ng r t l n trên 700 tri u t n, đang đ c s n xu t
ph c v xây d ng các công trình giao thông, thu l i, xây d ng c b n… Ngoài ra,
Trang 20than đá có 6 m nh và 2 đi m khai thác than các huy n Kim Bôi, L c Thu , Yên Thu , L c S n, à B c, K S n, t ng tr l ng c p là 982.000 t n ôllômit, barit, cao lanh c ng có tr l ng l n, trong đó có m t s m còn ch a đ c xác đ nh rõ
v tr l ng Sét phân b vùng th p, có r i rác trong t nh, tr l ng c tính 8 -
10 tri u m3
Tài nguyên quý c a t nh Hoà Bình là n c khoáng, ch y u phân b 2 huy n Kim Bôi và L c S n Ngoài ra, kho tài nguyên khoáng s n c a t nh còn r t nhi u m đa kim nh : vàng, đ ng, chì, k m, th y ngân, antimon, pyrit, phôtphorit…
1.2.1.4 c đi m v khí h u
T nh Hòa Bình thu c đ i khí h u gió mùa chí tuy n, á đ i có mùa đông l nh khô C s đ t o cho t nh m t n n nhi t cao (đa s có t ng nhi t trên 7.5000C) là khu v c đ c h ng m t ch đ b c x m t tr i phong phú v i t ng x hàng n m
đ t ch ng 100 - 110 kcal/cm2 và cán cân b c x đ cao 55 - 86 kcal/cm2/n m Tuy
nh h ng c a phông c c đ i và gió mùa đông b c đã gi m sút, nh ng vì không có núi cao che khu t nên v n còn m nh h n so v i khu Tây B c và khu Ngh T nh S tháng l nh d i 180C nhi u n i ng n l i còn 2 tháng, riêng vùng đ i núi v n kéo dài 3 tháng T nh b nh h ng c a gió Lào, nên các núi th p đã có khí h u á đ i trên núi
Do s chi ph i c a đ a hình ph c t p nên đã t o ra nhi u ti u vùng khí h u:
- các khu v c núi cao nh à B c, Mai Châu, Tân L c có đ c đi m khí
h u đ c tr ng c a vùng á nhi t đ i, nhi t đ bình quân 18 - 190C
- khu v c quanh h th y đi n Hòa Bình, khí h u t ng đ i mát m , m a nhi u, đ m cao do có s đi u hòa c a h n c Hòa Bình
- thung l ng Mai Châu, do đi u ki n đ a hình đã t o nên ti u vùng khí h u
đ c thù, trong n m có nh ng đ t gió tây khô nóng, th ng xu t hi n vào tháng 4,5 trong n m
a Tình hình n ng
N ng là m t y u t khí h u có quan h ch t ch v i b c x m t tr i và b chi
ph i tr c ti p b i l ng mây T ng s gi n ng trong n m vùng t ng đ i cao dao đ ng kho ng t 1400 ÷ 1650 gi /n m
Trang 21Mùa đông trung bình m i tháng có kho ng 60 ÷ 100 gi n ng S gi n ng ít
nh t vào tháng II, tháng III Mùa h trung bình m i tháng có 170 ÷ 250 gi n ng, nhi u nh t là t tháng V đ n tháng VII
Trong n m, s gi n ng t ng nhanh nh t vào kho ng th i gian t tháng III sang tháng IV ng v i th i k chuy n ti p t mùa đông sang mùa h S gi n ng
gi m nhanh nh t t tháng VII sang tháng VIII Th i gian này th ng nhi u mây, s
gi n ng c ng gi m t ng đ i nhanh t tháng X sang tháng XI, ng v i th i k chuy n ti p t mùa h sang mùa đông các vùng núi, nh t là trong các thung l ng,
Hòa Bình là t nh chuy n ti p gi a đ ng b ng và vùng núi, do v y đ a hình c a
t nh khá ph c t p i u này đã d n t i s ph c t p đ c tr ng c a ch đ gió Khu
v c núi cao, ch đ gió ph thu c hoàn toàn vào đ a hình, còn vùng th p, ch đ gió l i g n v i ch đ gió khu v c đ ng b ng và trung du B c B Tuy nhiên, gió
th nh hành t nh Hòa Bình có th th y s thay đ i khá rõ r t theo mùa Mùa khô gió th nh hành ch y u theo h ng gi a b c đ n đông b c, còn mùa m a h ng gió
th nh hành l i ch y u theo h ng gi a nam đ n tây nam Ngoài ra, Hòa Bình còn
ch u nh h ng t ng đ i rõ nét c a ch đ gió tây khô nóng (gió Lào)
Trung bình m i n m có t 3 - 5 đ t gió tây khô nóng nh h ng t i Hòa Bình,
m i đ t th ng kéo dài t 1 - 3 ngày và th ng x y ra vào các tháng 5 - 7 hàng n m
c Tình hình nhi t đ không khí
Ch đ nhi t t nh Hòa Bình nói chung t ng đ i khác bi t so v i các t nh vùng lân c n Theo chu i s li u nhi u n m (1961 - 1995), nhi t đ th p nh t tuy t
đ i đã x y ra L c S n vào ngày 31-12-1973 là: 0,10C, nhi t đ cao nh t tuy t đ i
c ng đã x y ra t i L c S n vào ngày 12-5-1996, lên t i: 41,80C
Trang 22Ch tính riêng kho ng th i gian 1995 - 1998, trung bình m i n m nhi t đ không khí t nh Hòa Bình t ng t 0,2 - 0,50C Nhi t đ th p nh t tuy t đ i vào th i
k này ch đ t 4,10C, x y ra L c S n vào ngày 1-1-1996 Nhi t đ cao nh t tuy t
đ i vào th i k này c ng ch lên t i 40,30C, x y ra Chi Nê vào ngày 24-4-1998
nh t c v m t không gian c ng nh th i gian trong n m c bi t, t khi h sông
à chính th c đi vào tích n c, thì m c đ b c h i trên khu v c lòng h t ng lên rõ
r t Theo chu i s li u nhi u n m (1961 - 1995) thì t ng l ng b c h i trung bình
h ng n m t nh Hòa Bình là 700 - 900mm (thành ph Hòa Bình là 762,6mm), trong đó khu v c huy n Kim Bôi là n i có t ng l ng b c h i nh nh t (tr m Kim Bôi là 710,2mm), khu v c huy n L c Th y là n i có t ng l ng b c h i l n nh t (tr m Chi Nê là 950,5 mm)
e Tình hình đ m không khí
Có hai th i k khô và m khác nhau trong n m Th i k m kéo dài t tháng
IX đ n tháng IV n m sau Trong nh ng tháng này đ m t ng đ i trung bình tháng
đ t 85 ÷ 90% m l n nh t x y ra trong kho ng tháng II ÷ III là th i k mà trên
b u tr i th ng đ y mây và có m a nh , m a phùn
Trang 23T tháng V ÷ VIII là th i k khô m trung bình tháng th p nh t th ng
x y ra trong tháng VI ÷ VII
Trong m t ngày đêm (24 gi ), đ m t ng đ i th ng t ng cao v đêm đ n 8
÷ 9 gi ; tr s cao nh t trong ngày x y ra trong kho ng 4 ÷ 7 gi sáng m t ng
đ i gi m th p vào ban ngày, tr s th p nh t x y ra trong kho ng 14 ÷16 gi
B ng 1.4 m t ng đ i trung bình tháng - n v :%
I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Hòa Bình 84 84 85 84 83 83 83 85 85 85 84 83 84 Kim Bôi 84 85 86 85 83 84 84 86 86 84 82 81 84 Chi Nê 84 86 87 86 81 82 82 86 86 83 82 79 84 Mai Châu 80 79 79 80 80 83 83 86 86 84 82 80 82
L c S n 84 84 85 84 83 83 83 85 85 85 84 83 84 Trong nh ng tháng gi a mùa hè và vào nh ng ngày có nh h ng c a gió Tây khô nóng, đ m t ng đ i th p nh t trong ngày th ng gi m xu ng d i 50%,
tr ng h p gió Tây khô nóng m nh đ m có th gi m t i 35 ÷ 30%
Vào mùa ông đ m trung bình hàng ngày ph n l n đ u đ t trên 80% và r t
ít khi xu ng d i 60%, còn trong các tháng mùa h , đ m trung bình ngày th ng dao đ ng trong kho ng 65 ÷ 85%, r t ít khi v t quá 90%, tuy đ m trung bình tháng nói chung đ u l n nh ng đ m th p nh t trong ngày c ng có th gi m xu ng
55 ÷ 50% ho c th p h n n a trong m t s ngày do không khí l nh c c đ i xâm
nh p m nh vào vùng nghiên c u Nhìn chung đ m t ng đ i th p nh t trung bình
đã x y ra đ u x p x 50% m t ng đ i th p nh t tuy t đ i đã x y ra ph n l n
d i 30%
Tháng II ÷ III là th i k có đ m t ng đ i cao Trong th i k này đi u ki n
t ng k t c a không khí th ng là n đ nh, không có các nhi u đ ng m nh, cho nên
m c d u l ng h i n c có trong không khí nhi u nh ng không hình thành đ c các lo i mây cho m a l n Không khí tr ng thái g n bão hoà ho c bão hoà h i
Trang 24có s phân b chênh l ch đáng k theo th i gian, không gian và ph thu c ch t ch vào các nhân t hoàn l u khí quy n và đi u ki n đ a hình c a vùng
Vùng nghiên c u có l ng m a trung bình nhi u n m dao đ ng t 1600 ÷
2162 mm Vùng l u v c sông Bôi có l ng m a t i 2.162 mm/n m, sông Bùi có
l ng m a kho ng 1.607 mm/n m, do đi u ki n đ c thù v v trí đ a lý và đ a hình, các l u v c này n m các thung l ng đón gió ho c khu t gió đ i v i các h th ng gió mùa mùa đông ho c gió mùa mùa h
B ng 1.5 Th ng kê l ng m a n m - n v : mm
Hòa Bình 19,5 15,3 37,9 93,9 245 282 312 333 295 186 56 17,4 1893,0 Kim Bôi 29,5 30,7 57,2 103,3 267 310 340 352 354 218 75,7 24,5 2161,9 Chi Nê 17,4 18,8 42,3 75,6 194 241 304 370 345 217 67,1 19,7 1911,9 Mai Châu 13,6 12,2 28,1 95,3 201 267 319 343 294 161 36 10,3 1780,5
n m là các tháng VI, VII, VIII, riêng t ng l ng trong ba tháng này đã chi m t 46 ÷ 52% t ng l ng m a n m ây là các tháng chính c a mùa m a l hàng n m, th ng
x y ra l l t do có các tr n m a c ng đ l n, m a nhi u kéo dài liên t c trong m t
s ngày b i bão, gi i h i t ho c các nhi u đ ng th i ti t khác gây nên
Th i k có l ng m a trung bình tháng nh nh t trong n m là t tháng XII
đ n tháng II, thông th ng ch đ t t 10 - 30mm m i tháng h u h t các n i trong vùng, t ng l ng m a c a 3 tháng này ch đ t t 2 ÷ 3,4% so v i t ng l ng m a
Trang 25r t nhanh và kéo dài cho đ n tháng IV, đây là th i k mà các tháng liên t c có
l ng m a nh d i 100 mm Ti p đ n tháng V l ng m a l i b t đ u t ng đáng
k , đây là th i th ng g i là mùa m a ti u mãn Lo i m a này không ph i n m nào
c ng x y ra, nh ng theo th ng kê nhi u n m thì s l n x y ra chi m t l c ng khá
l n vào kho ng 60 - 70% th i k m a ti u mãn, thông th ng l ng m a không
l n nh th i k mùa m a l chính trong n m, tuy v y c ng có n m x y ra khá l n gây l l t úng ng p nhi u n i trong vùng, nh t là đ i v i các khu v c th p ven các sông, su i, làm thi t h i đ n s n xu t và đ i s ng bình th ng c a nhân dân đ a
ph ng
Do đ c đi m v s phân ph i kho ng đ u c a l ng m a các th i k nh
v y cho nên bi n trình l ng m a trung bình nhi u n m trong vùng này có d ng 1
L c S n 1,39 1,45 2,32 4,92 11,47 13,09 16,53 17,99 16,27 9,44 3,92 1,22
H ng Thi 1,21 1,15 2,31 4,78 11,65 13,51 15,43 17,18 17,55 10,75 3,47 1,01 Lâm S n 0,90 0,98 1,51 4,69 10,52 13,19 17,42 18,23 17,55 10,39 3,76 0,86
Tu Lý 1,07 1,28 2,08 5,11 11,85 14,57 15,71 18,32 15,71 10,54 2,72 1,08
S ngày có m a trung bình nhi u n m t i các n i trong vùng nói chung đ u
l n h n 100 ngày, nh ng x y ra không đ u các tháng trong n m, mà ch y u t p trung vào nh ng tháng mùa m a
Trang 26B ng 1.7 c tr ng l ng m a phân theo mùa
Tr m
L ng (mm)
% m a
n m
L ng (mm)
Dân s trung bình c a Hòa Bình tính đ n n m 2010 có 793.471 ng i, bao
g m có 6 dân t c sinh s ng, đông nh t là ng i M ng chi m 63,3%; ng iVi t (Kinh) chi m 27,73%; ng i Thái chi m 3,9%; ng i Dao chi m 1,7%;
ng i Tày chi m 2,7%; ng i Mông chi m 0,52%; ngoài ra còn có ng i Hoa s ng
r i rác các đ a ph ng trong t nh Ng i Hoa tr c đây s ng t p trung Ng c
L ng, Yên Th y; nh ng sau n m 1979 còn l i m t s gia đình và hi n nay s ng phân tán các xã Yên Tr , Ng c L ng và Phú Lai huy n Yên Thu Ngoài ra, còn
có m t s ng i thu c các dân t c khác ch y u do k t hôn v i ng i Hòa Bình công tác các t nh mi n núi khác
Hòa Bình là m t trong b n t nh c a Vi t Nam mà trong đó ng i Vi t (Kinh) không chi m đa s , đ ng th i t nh này c ng đ c coi là th ph c a ng i M ng,
vì ph n l n ng i dân t c M ng s ng t p trung ch y u đây Ng i M ng xét
v ph ng di n v n hóa - xã h i là dân t c g n g i v i ng i Kinh nh t a bàn c trú c a ng i M ng kh p các đ a ph ng trong t nh, s ng xen k v i ng i Kinh
và các dân t c khác
Ng i Kinh, s ng kh p n i trong t nh Nh ng ng i Kinh s ng Hòa Bình
đ u tiên đã lên t i 4-5 đ i; nh ng đa s di c t i Hòa Bình t nh ng n m 1960 c a
th k tr c, thu c phong trào khai hoang t các t nh đ ng b ng lân c n (Nam
nh, Hà Nam, Ninh Bình,Hà Tây ) Trong nh ng n m g n đây, s giao l u v
Trang 27kinh t và v n hóa m r ng, nhi u ng i Kinh t kh p các t nh thành đ u tìm ki m
c h i làm n và sinh s ng Hòa Bình
Ng i Thái, ch y u s ng t p trung huy n Mai Châu Tuy s ng g n v i
ng i M ng lâu đ i và đã b nh h ng nhi u v phong t c, l i s ng (đ c bi t là trang ph c), nh ng v n gi đ c nh ng nét v n hóa đ c đáo ây là v n quí đ phát tri n du l ch công đ ng và b o l u v n v n hóa truy n th ng Hi n nay, khu du
l ch B n Lác là m t trong nh ng đi m du l ch h p d n du khách trong và ngoài
n c hàng đ u Hòa Bình
Ng i Tày, ch t p trung huy n à B c, s ng xen k v i ng i M ng,
ng i Dao Ng i Tày có t p quán và nhi u nét v n hóa g n gi ng v i ng i Thái,
đ c bi t là ngôn ng Tuy nhiên, xét theo khía c nh trang ph c thì ng i Tày à
B c gi ng ng i Thái Tr ng thu c các huy n Phù Yên, B c Yên t nh S n La
Ng i Dao s ng thành c ng đ ng các huy n à B c, L ng S n, Kim Bôi, Cao Phong, K S n và thành ph Hòa Bình Ng i H'mông s ng t p trung
xã Hang Kia và Pà Cò c a huy n Mai Châu Tr c đây hai dân t c này s ng du canh du c , nh ng t nh ng n m 70-80 đã chuy n sang ch đ đinh canh, đ nh c
và đã đ t đ c nh ng thành t u đáng k v ph ng di n kinh t - xã h i
M t đ dân s trung bình 172,2 ng i/km2, nhìn chung m t đ dân s trong toàn vùng r t th p và phân b không đ u, n i t p trung đông dân nh t là Thành ph Hòa Bình 623,2 ng i/km2, th p nh t là huy n Mai Châu 92,1 ng i/km2
T l nam, n trong t nh là nam chi m 49,6% (393.770 ng i) và n (399.701
ng i) chi m 50,4%, dân s s ng thành th là 118.940 ng i (chi m 15%), nông thôn là 674.531 ng i chi m 85% t ng dân s
1.2.2.2 Kinh t
M c dù g p nhi u khó kh n nh ng giai đo n 5 n m 2006 - 2010 tình hình KTXH Hòa Bình v n có nhi u chuy n bi n tích c c; t c đ t ng tr ng kinh t đ t khá, đ i s ng nhân dân ngày càng đ c nâng cao; các chính sách v kích thích kinh
t phát huy tác d ng, đi vào cu c s ng
C c u kinh t có s d ch chuy n tích c c theo h ng công nghi p hoá hi n
đ i hoá g n v i s n xu t hàng hoá S d ch chuy n đ c th hi n theo h ng gi m
t tr ng nông - lâm nghi p, t ng t tr ng công nghi p - xây d ng và d ch v : N m
2010 t tr ng nông - lâm nghi p - th y s n 35%, công nghi p - xây d ng 31,5%,
Trang 29tr ng giá tr s n xu t ngành tr ng tr t đ t 3,5-3,6%/n m, ch n nuôi đ t 6,0%/n m, ngành lâm nghi p đ t 4,5%%/n m và th y s n 8,5-9,0%/n m
đ u hình thành nh ng vùng s n xu t hàng hóa nh : cam, mía tím, mía đ ng, chè San tuy t, d a h u, bí xanh, khoai lang, đ u t ng, l c
T ng di n tích gieo tr ng cây hàng n m đ t 121.344 ha, b ng 96,1% k ho ch
và b ng 100,1 % so n m 2009 Trong đó:
- Cây lúa: Di n tích gieo tr ng 39.808 ha, trong đó lúa ru ng 38.976 ha (v đông xuân 15.746 ha, v mùa 23.230 ha) b ng 95,5% so v i n m 2009 N ng su t lúa c n m đ t 49,11 t /ha (v đông xuân 52,05 t /ha, v mùa 47,12 t /ha) S n
l ng lúa c n m đ t 192.622 t n (v đông xuân 81.952 t n, v mùa 110.670 t n)
- Cây ngô: Di n tích gieo tr ng 35.854 ha, trong đó (v đông xuân 21.823 ha,
v mùa 14.031 ha) b ng 105,3% so v i n m 2009 N ng su t ngô c n m đ t 40,72
t /ha, s n l ng ngô c n m đ t 145.999 t n
Trang 30- Cây m u l ng th c (cây ch t b t có c ): T ng di n tích gieo tr ng 19.002
ha, b ng 105,5% k ho ch và b ng 105,2% so v i n m 2009, riêng v ông Xuân
th c hi n đ c 17.277 ha, đ t 95,9% k ho ch n m và b ng 84,3% so v i cùng k
n m 2009
- Cây công nghi p ng n ngày: T ng di n tích gieo tr ng 15.680 ha, b ng 96,2% k ho ch và b ng 108,4% so v i n m 2009 Trong đó mía 8.061 ha (mía nguyên li u kho ng 2.000 ha), l c + đ u t ng 6.497 ha… Riêng v ông Xuân
th c hi n đ c 12.415 ha, b ng 76,2% k ho ch n m
- Cây th c ph m: T ng di n tích gieo tr ng 12.095 ha, b ng 92,7% k ho ch
và b ng 107,4% so v i n m 2009 Riêng v ông Xuân th c hi n đ c 8.745 ha
- Cây hàng n m khác (cây làm thu c, cây th c n gia súc): 400 ha
- Cây n qu các lo i: 200 ha, đ t 50% k ho ch
Ph ng h ng phát tri n ngành trong nh ng n m ti p theo:
- Cây lúa: M r ng thêm kho ng 1.500 ha lúa v Xuân, t p trung xây d ng vùng tr ng đi m s n xu t lúa các huy n L ng S n, Kim Bôi, Tân L c, L c S n,
L c Th y T ng di n tích gieo tr ng lúa ru ng c n m đ n 2015 và 2020 là 40.000
ha (lúa Xuân 16.000 ha, lúa Mùa 24.000 ha) a s n l ng t 207.600 t n vào
2015 và 216.000 t n n m 2020
- Cây ngô: D ki n b trí m r ng di n tích ngô v ông và ngô Xuân trên đ t
1 v T p trung đ u t thâm canh n ng su t, d ki n di n tích ngô c n m t ng t 36.200ha n m 2015 lê 37.000 ha vào n m 2020, đ a n ng su t ngô c a t nh bình quân t 40,7 t /ha hi n nay lên 42 t /ha vào n m 2015 và 45,0 t /ha vào n m 2020
- Cây mía: Hi n nay mía là cây tr ng hàng hóa, chi m t tr ng cao trong giá
tr hàng hóa nông s n c a t nh Tr c m t, đ m b o vùng mía nguyên li u kho ng 10.000 ha đ cung c p nguyên li u cho nhà máy đ ng Hòa Bình và đ cung c p cho th tr ng trong và ngoài t nh T p trung các huy n Cao Phong (2.000ha), L c
S n (2.000ha), Kim Bôi (1.500ha), Yên Th y (1.500ha), Tân L c (1.200ha) còn l i
là K S n và à B c m i huy n 500 ha S n l ng mía đ n 2015 đ t 680.000 t n
và đ n 2020 đ t 700.000 t n
- Cây n qu : D ki n quy ho ch di n tích cây n qu các lo i c a t nh đ n
2015 là 13.000 ha và đ n 2020 đ t 15.000 ha C th nh nhãn, v i t p trung
Trang 31L ng S n, Kim Bôi, L c Th y; cây na t p trung Cao Phong, K S n, Tân
L c,…
Ch n nuôi
Ngành ch n nuôi b c đ u đ c phát tri n T tr ng ch n nuôi trong s n xu t nông nghi p đ c nâng lên N m 2010 t ng đàn trâu 113.408 con, đàn bò 72.851 con, đàn l n 450.987 con, đàn gia c m 4 tri u con, d ki n t c đ t ng tr ng bình quân/n m th i k 2011- 2020 đ t x p x 7,0%/n m, đ a t tr ng ngành ch n nuôi
t i 40%
Th y s n
Di n tích m t n c, ao h nuôi tr ng th y s n t ng t 2.000 ha (s n l ng 3.000 t n) n m 2006 lên 2.180 ha (s n l ng là 3.900 t n) n m 2010, ch y u là th
cá N ng su t th y s n n m sau cao h n n m tr c, trong giai đo n này đã t ng t 0,8 - 1,2 t n/ha đã lên đ n 1,5 - 2,0 t n/ha, giúp nâng cao giá tr kinh t v th y s n trên đ n v di n tích (thu nh p bình quân đ t trên 60 tri u đ ng/ha)
Ph n đ u đ n n m 2020, khai thác 90% t ng s di n tích có kh n ng nuôi thu s n 14.806 ha; trong đó nuôi h ao nh 1.922 ha, cá ru ng 2.100 ha, nuôi t i
h ch a 1.809 ha Áp d ng công ngh m i đ nâng cao n ng su t nuôi tr ng th y
s n theo hình th c nuôi tr ng công nghi p và bán công nghi p Nâng t ng s n
l ng cá nuôi toàn t nh đ t 9.000 - 10.000 t n vào n m 2020
Lâm nghi p
Tri n khai t t công tác khoanh nuôi, b o v và tr ng m i r ng, huy đ ng hi u
qu các ngu n l c bên ngoài đ phát tri n lâm nghi p Di n tích tr ng m i n m
2006 đ t 7.200 ha, n m 2007 là 8.627 ha, n m 2008 là 10.936 ha, n m 2009 là 9500
ha, đ n 2010 là 9.000 ha T ng đ che ph r ng t ng t 44% n m 2006 lên 46% vào
n m 2010 c bi t, t nh đã có thêm nh ng d án tr ng r ng c a t nhân đ khai thác du l ch sinh thái và làm nguyên li u nên có nh ng n m di n tích đ t khá (trên 10.000 ha nh n m 2008)
Trang 32B ng 1.9 K t qu s n xu t nông, lâm, th y s n t nh Hòa Bình
Trang 33( Ngu n: Niên giám th ng kê t nh Hòa Bình n m 2010)
- Ph n đ u đ n 2020 bình quân m i n m khoanh nuôi tái sinh r ng kho ng 4.000 - 4.500ha và tr ng m i kho ng 8.000 ha r ng đ đ a t l che ph r ng đ t
n đ nh m c 46% trong su t th i k quy ho ch và đ u đ a c c u c a ngành chi m kho ng 13 - 13,2%; D ki n t ng di n tích đ t lâm nghi p đ n n m 2020 là 299.585 ha Trong đó, di n tích r ng đ c d ng gi n đ nh m c 40.220 ha, r ng phòng h 119.050 ha và r ng s n xu t 140.315 ha
b Công nghi p
Trong nh ng n m g n đây, s n xu t công nghi p đã có b c phát tri n, nhi u
d án m i đã đi vào ho t đ ng, đ a s n ph m m i ra th tr ng, góp ph n quan
tr ng vào t ng tr ng khu v c công nghi p Ch s s n xu t công nghi p n m 2013
c t ng 17,06% so v i cùng k Giá tr s n xu t công nghi p c đ t 6.627,3 t
đ ng, t ng 18% so v i cùng k , th c hi n 100,2% so v i k ho ch n m Các khu công nghi p đã có 33 d án đã đi vào ho t đ ng s n xu t, kinh doanh, doanh thu đ t 2.000 t đ ng; giá tr xu t kh u 50 tri u USD; n p ngân sách nhà n c kho ng 50
t đ ng; gi i quy t vi c làm cho 5.500 lao đ ng
Theo s li u th ng kê trong nh ng n m g n đây Hòa Bình ngày càng thu hút
đ c nhi u v n đ u t n c ngoài vào vi c phát tri n các ngành kinh t c a t nh Giá tr s n xu t công nghi p n m 2010 theo giá th c t là 2.820 t đ ng Hi n nay toàn t nh có 8 khu công nghi p đã đ c Th t ng Chính ph ch p thu n đi u
ch nh, b sung vào Quy ho ch phát tri n các khu công nghi p Vi t Nam theo th
t u tiên thành l p m i và m r ng đ n n m 2015 và đ nh h ng đ n n m 2020 (V n b n s 2350/TTg-KTN, ngày 31/12/2008), g m :
- M r ng khu công nghi p L ng S n, di n tích t 71,2 ha lên 230 ha;
- Khu công nghi p B trái sông à, di n tích 86 ha;
Trang 34- Khu công nghi p Yên Quang, di n tích 200 ha;
- Khu công nghi p Thanh Hà, di n tích 300 ha;
- Khu công nghi p Mông Hóa, di n tích 200 ha;
- Khu công nghi p Nam L ng S n, di n tích 200 ha;
- Khu công nghi p Nhu n Tr ch, di n tích 200 ha
- Khu công nghi p L c Th nh, di n tích 200 ha
Ngay sau khi xây d ng xong Quy ho ch phát tri n các khu công nghi p đ n
n m 2020, T nh đã ch đ o nhà đ u t h t ng l p và công b quy ho ch chi ti t 08/08 khu công nghi p đã và đang tri n khai l p quy ho ch chi ti t D ki n đ n h t
n m 2012 s l p xong và t ch c công b quy ho ch chi ti t các khu công nghi p đã
đ c phê duy t
Toàn t nh đã quy ho ch 2.000 ha đ t dành cho 8 khu công nghi p, 16 c m công nghi p, ti n đ th c hi n quy ho ch nh sau:
- Giai đo n đ n 2015: Hoàn thành quy ho ch, gi i phóng m t b ng, đ u t k t
c u h t ng vào 7 khu công nghi p, bao g m: KCN L ng S n 230 ha, KCN Nam
L ng S n 200 ha, KCN Nhu n Tr ch 200 ha thu c huy n L ng S n; KCN Mông Hóa 200 ha, KCN Yên Quang 200 ha huy n K S n; KCN B trái sông à, TP Hòa Bình 86 ha; KCN L c Th nh, huy n Yên Th y 200 ha và xây d ng m t s các
c m công nghi p d c tuy n đ ng H Chí Minh
- Giai đo n 2016-2020: Quy ho ch và xây d ng h t ng k thu t KCN Thanh
Hà (L c Th y) 300 ha Ti p t c nghiên c u đ xây d ng KCN ng Tâm, huy n
L c Th y; KCN m u ng, huy n L c S n khi có đ đi u ki n
Trang 35Hình 1 B n đ Quy ho ch các khu công nghi p t nh Hòa Bình đ n 2020
- Tuy n đ ng 229 nh 12B, TSA, tuy n C, tuy n T, tuy n X, tuy n Y c ng
đ c đ ngh nâng c p theo tiêu chu n t c p IV đ n c p III
- H th ng đ ng t nh, huy n: nâng c p k thu t 12 tuy n 431, 432B, 433,
435, 435B, 437, 438, 438B, 442, 445, 446, 447 ; song song v i vi c đi u ch nh chi u dài và nâng c p k thu t các tuy n 432, 436, 439, 440, 443, 444, 448, 449 ; nâng c p các tuy n đ ng huy n thành đ ng t nh : H81, H 57, H 58 và 77,
đ ng Trung M ng- Th nh H p Nghiên c u xây d ng các c u l n nh c u Hoà Bình 1, Hoà Bình 2, Hoà Bình 3 và c u Trung Minh, các c u T449, T 437, T
Trang 36436 và m t s c u khác Giao thông nông thôn đ n n m 2020: nâng c p đ ng huy n theo tiêu chu n c p V mi n núi, xây d ng và nâng c p m t s tuy n đ ng
xã quan tr ng lên thành đ ng huy n; c i t o nâng c p đ ng xã đ t tiêu chu n c p
VI, 70% đ c c ng hoá m t
Tuy n đ ng sông:
- Lu ng tuy n: u t n o vét, ch nh tr lu ng, đ a vào c p các tuy n đ ng thu n i đ a chính: ngã ba Trung Hà- đ p Hoà Bình và đ p Hoà Bình- V n Yên ;
u t n o vét, ch nh tr lu ng và đ a vào c p tuy n sông Bôi
- C ng, b n bãi: ti p t c đ u t nâng c p các c ng, kho bãi hi n có trên tuy n sông à, sông Bôi đ t quy chu n và theo h ng hi n đ i: C ng Hòa Bình (c ng B n
Ng c), c ng Ba C p, c ng Bích H , c ng du l ch Thung Nai và nghiên c u đ u t xây d ng c ng trên sông Bôi Duy trì, nâng c p và nghiên c u xây d ng các c ng,
b n thu n i đ a, b n đò ngang d c sông à và sông Bôi
Tuy n đ ng S t:
Nghiên c u xây d ng tuy n đ ng s t n i vùng k t n i thành ph Hà N i v i thành ph Hoà Bình theo quy ho ch vùng th đô
d D ch v và du l ch
Tài nguyên du l ch t nhiên
T nh Hòa Bình có tài nguyên du l ch t nhiên r t phong phú, đa d ng, bao g m các sông, h ; su i n c khoáng, các khu b o t n thiên nhiên, v n qu c gia
Hoà Bình có h th ng sông su i phong phú, v i các sông l n là sông à, sông Bôi, sông B i Ngoài ra, t nh còn có s l ng các h , đ m khá l n, góp ph n quan
tr ng cho vi c đi u hoà vi khí h u trên đ a bàn, đ ng th i là đi u ki n thu n l i cho phát tri n kinh t nói chung, du l ch nói riêng Có ý ngh a nh t đ i v i du l ch Hoà Bình ph i k đ n h Hoà Bình v i di n tích m t n c kho ng 10.000 ha V i dung tích n c l n và h n 40 đ o n i trong h , đây là n i có đi u ki n thu n l i đ phát tri n thu s n, du l ch tham quan, du l ch sinh thái
Ngu n n c khoáng phong phú c ng là th m nh đ i v i vi c phát tri n du
l ch c a Hoà Bình, trong đó đáng k nh t là su i n c khoáng Kim Bôi thu c đ a
ph n xã H Bì, huy n Kim Bôi Cho đ n nay, đã phát hi n đ c đi m n c khoáng phân b quanh rìa kh i granit Kim Bôi là M á, Sào Báy thu c hai nhóm n c khoáng Bicacbonat, Sunfat canxi ngu n g c hoà tan
Trang 37Các khu v c có đa d ng sinh h c cao, có giá tr đ i v i phát tri n du l ch, đ c
bi t là du l ch sinh thái là các khu b o t n thiên nhiên: Hang Kia - Pà Cò, Th ng
Ti n, Pù Bin, Noong Luông (chung v i Thanh Hoá), Phu Canh, Ng c S n, và khu
b o t n đ t ng p n c lòng h Hoà Bình
Tài nguyên du l ch nhân v n
Hi n nay, trên đ a bàn t nh Hòa Bình có 158 di tích (m t đ 3,4 di tích/100km2) các lo i đ c đ a vào danh m c di tích g m có 80 di tích kh o c (DTKC), 44 di tích l ch s v n hóa (DTLSVH) và 34 di tích th ng c nh (DTTC) Trong đó có 31 di tích đã đ c B V n hoá - Thông tin công nh n và c p b ng x p
qu n c và ki n trúc nhà , l h i, m th c, ngh thu t múa hát, thi ca, trang ph c, ngh th công truy n th ng
Trên đ a bàn t nh Hoà Bình hi n nay có m t s b n làng khai thác ph c v du
l ch nh b n Giang M , huy n Cao Phong (dân t c M ng), b n V n, b n Lác, b n Tòng, huy n Mai Châu (dân t c Thái)
Th y đi n Hòa Bình B n vùng cao Thành ph Hòa Bình
Trang 381.2.3 H th ng sông ngòi, h đ p, đê đi u trên đ a bàn t nh hòa bình
1.2.3.1 H th ng sông ngòi
Hòa Bình là m t t nh ch u nh h ng c a ch đ th y v n vùng Tây B c, v i
đ c đi m chung là có m ng l i sông, su i khá dày Nh ng con sông l n ch y qua
đ a ph n t nh là sông à có chi u dài 151 km, sông Bôi dài 50 km, sông B i dài
48 km, sông Bùi dài 9 km và m t s sông nh nh sông Cò (L ng S n), sông C u
ng, sông Thanh Hà (Kim Bôi), sông L ng (Yên Th y) Tr l ng n c m t c a các dòng sông nói trên r t l n, l u l ng dòng ch y cao, do đ c đi m đ a hình
n c thì l i chi m 49% t ng l ng n c c a sông H ng r ng trung bình l u
v c là 76 km, đ cao trung bình c a toàn l u v c là 1.130 m Tính riêng ph n lãnh
th Vi t Nam, đ cao trung bình c a l u v c là 965 m d c c a lòng sông: đ a
ph n Trung Qu c là 2,5‰, t biên gi i Vi t - Trung v thành ph Lai Châu là 1,5‰, t T Bú v V n Yên là 1,5 - 2‰, t V n Yên v Ch B là 3 - 5‰, t Ch
B ra c a sông là 0,8‰ Sông có b r ng trung bình là 427 m
T ng l ng n c bình quân nhi u n m là 57,2 t m3, trong đó t ng l ng
n c l t tháng 6 đ n tháng 10 chi m 73 - 78% T ng l ng n c trong mùa ki t
t tháng 11 đ n tháng 5 n m sau ch chi m 22 - 27% Môđuyn dòng ch y là 33,51 l/s/km2 Theo s li u quan tr c t n m 1975 tr v tr c, bùn cát đ c v n chuy n qua m t c t sông à t i Hòa Bình, bình quân nhi u n m là 85,6 tri u t n (x p x 73,2 tri u m3)
T i tr m Hòa Bình, m c n c sông à lên xu ng ph thu c vào s đi u ti t
c a đ p th y đi n Hòa Bình Ngu n n c cung c p cho sông à là m t h th ng các su i n m trong l u v c, nh t là khu v c phía tây dãy Hoàng Liên S n c
đi m th y v n c a vùng l u v c sông à có liên quan ch t ch đ n s phân hóa
ph c t p c a đ a hình, khí h u L ng m a hàng n m khu v c này khá l n và
Trang 39thay đ i theo mùa rõ r t Mùa l l u v c sông à t tháng 5 đ n tháng 10, m c
n c trên sông đ t m c cao nh t, l u l ng dòng ch y l n Mùa ki t t tháng 11 đ n tháng 4 n m sau v i m c n c th p, l u l ng dòng ch y nh và n đ nh Tuy nhiên,
do s tác đ ng c a con ng i (xây d ng h th y đi n Hòa Bình, vào mùa l l i là
th i kì tích n c cao nh t trong n m dùng cho phát đi n) đã làm cho ch đ dòng
ch y c a sông c khu v c phía trên h và d i h đ u có nh ng thay đ i đáng k Theo tài li u quan tr c t n m 1902 ÷ 2000 thì tr n l tháng 8/1945 là l n nh t trên sông à đ a ph n Trung Qu c, l u l ng l n nh t đi u tra đ c t i Lý Tiên
là 9.200m3/s, biên gi i trên sông N m Na là 3.200m3/s Vi t Nam t i Lai Châu là 13.500 m3/s, T Bú 19.600 m3/s và Hoà Bình là 21.000 m3/s
L l n nh t sông à đóng vai trò l n t o ra l l n nh t sông H ng, có đ n 69% tr ng h p đ ng b Riêng n m 1964 sông à x y ra l l n nh t l n h n c
l 8/1969, 8/1971, ch kém l 1945, nh ng l h du sông H ng 1964 không l n
l m, m c n c Hoà Bình c ng th p do không b d n n c c a sông H ng lên Tuy nhiên l n m 1971 trên sông à đã góp ph n cùng v i sông Thao và sông Lô
t o nên l l ch s l n nh t trên sông H ng (QmaxS n Tây= 38.000 m3/s) h n c l
và m c n c Hmax Hà N i = 14,80m (đã hoàn nguyên v đê và phân ch m l ) Tháng 8/1969 l trên sông à c ng khá l n và sông H ng c ng có l l n (HmaxHà
N i = 13,22 m)
N u xét v thành ph n l ng l th i đo n 8 ngày max c a sông à Hoà Bình chi m trung bình 49%, nh ng n m 1964 chi m t i 68,5 % còn n m 1971 ch chi m 37,5% S n Tây
Mô s dòng ch y l sông à l n nh t trong các sông l n, đ t trên 500l/s/km2
đ a ph n Trung Qu c, còn đ a ph n Vi t Nam (18.000km2 t Lai Châu đ n Hoà Bình) gi m không đáng k , đ t Mmax= 400l/s/km2, th ng g p hai l n ph n h l u sông Thao
L sông à th ng x y ra s m và k t thúc s m, khi gió mùa Tây Nam s m xâm nh p và suy y u s m, nh ng c ng có n m đ n tháng IX v n còn có l l n
Nh ng th p k g n đây đã x y ra Hoà Bình các tr n l đ u mùa r t l n: Tr n l ngày 27/7/1956 (Qmax = 11.500m3/s); ngày 12/9/1985 (Qmax= 9.770 m3/s); ngày 17/11/1985 (Qmax= 6.000 m3/s)
Trang 40Mùa l sông à x y ra liên ti p nhi u ngày m c n c cao, biên đ m c
n c l các d c dòng sông chính sông à đ t cao nh t trong các sông nhánh c a sông H ng: Hoà Bình (11,84 m), T Bú (16,58 m), Lai Châu (31,11m) C ng su t
l lên c ng r t m nh: Hoà Bình (158 cm/ngày)
N m 1916 là n m có l nh nh t: Hoà Bình (4.720m3/s), sông à và Lào Cai trên sông Thao c ng có l nh nh t (1.930 m3/s) L u l ng l n nh t trong n m
bi n đ i không l n l m, t s : Qmax max/QTBmax = 2,18 l n; Qmax max/Qmax min = 4,45 l n H s bi n đ ng Cv Qmax = 0,33 ít bi n đ ng h n so v i sông Lô
Do di n tích r ng th ng ngu n b gi m nghiêm tr ng, m t đ m b thay đ i nghèo đi, nên khi có m a l n, l ng n c dâng r t nhanh các con su i và sông chính t o ra l l n, gây thi t hai v ng i và c a cho nhân dân
b Sông Bôi:
Sông Bôi là nhánh chính c a sông áy, kh i ngu n t xã Hùng Ti n, huy n Kim Bôi, nh p vào sông áy c a xã Gia Tr n, huy n Gia Vi n, t nh Ninh Bình V i chi u dài trên 100 km (thu c t nh Hòa Bình là 50 km), di n tích toàn b l u v c là
664 km2 L u v c sông Bôi ph n l n thu c vào đ a ph n t nh Hòa Bình, trong đó
ph n di n tích n m trong khu v c núi đá chi m 77,9 km2 cao bình quân c a l u
v c là 265 m, đ d c bình quân c a l u v c là 20,5% chi u r ng bình quân c a l u
v c là 11,1 km, m t đ l i sông trong l u v c là 1,07 km/km2, h s không đ i
N m 1937 sau khi xây d ng đ p áy xong đ ng n n c l t sông H ng vào, sông áy ch còn tháo n c l c a sông Tích, Thanh Hà và sông Hoàng Long
L u l ng c a sông Tích ch kho ng vài tr m m3/s và đ c đi u ti t d c sông nên khi v t i Ba Thá l u l ng l n nh t c ng ch đ t 300-400 m3/s Khi có đ p áy
m c n c cao nh t t i Ba Thá trung bình gi m h n 3,0 m, Ph Lý gi m h n 1,0 m
so v i khi không có đ p áy