Chất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly , nước CHDCND LàoChất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly , nước CHDCND LàoChất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly , nước CHDCND LàoChất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly , nước CHDCND LàoChất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly , nước CHDCND LàoChất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly , nước CHDCND LàoChất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly , nước CHDCND LàoChất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly , nước CHDCND LàoChất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly , nước CHDCND LàoChất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly , nước CHDCND LàoChất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly , nước CHDCND LàoChất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly , nước CHDCND Lào
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
KHAMDENG INDAVONG
CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA TỈNH PHONG SA LY, NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ
NHÂN DÂN LÀO
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
Trang 2
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
KHAMDENG INDAVONG
CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA TỈNH PHONG SA LY, NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ
NHÂN DÂN LÀO
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ CÔNG
Người hướng dẫn khoa học: TS TRẦN THỊ DIỆU OANH
Trang 3
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn “Chất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào” là công trình nghiên cứu của riêng tác giả Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong Luận văn này là trung thực, chưa từng được công bố trong bất kỳ một công trình nào khác./
Người viết luận văn
KHAMDENG INDAVONG
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn đến các thầy cô giáo, các cán bộ Học viện Hành chính quốc gia, Khoa Sau đại học của Học viện Hành chính quốc gia đã nhiệt tình giúp đỡ tác giả hoàn thành Luận văn này Tác giả đặc biệt cảm ơn TS TRẦN THỊ DIỆU OANH, người đã tận tình hướng dẫn tác giả viết Luận văn
Tác giả cũng xin chân thành cảm ơn Ủy ban nhân dân tỉnh Phong Sa Ly
và các đồng nghiệp đã tạo điều kiện để tác giả hoàn thành Luận văn này
Một lần nữa tác giả xin chân thành cảm ơn!
Người viết luận văn
KHAMDENG INDAVONG
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài luận văn 1
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn 2
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn 4
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 5
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn 5
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 5
7 Kết cấu của luận văn 5
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA 6
1.1 KHÁI QUÁT VỀ NGÀNH THANH TRA, CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA 6
1.1.1 Khái quát về ngành thanh tra 6
1.1.2 Khái quát về công chức ngành thanh tra 13
1.2 KHÁI NIỆM, YÊU CẦU VÀ CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA 27
1.2.1 Khái niệm chất lượng công chức ngành thanh tra 27
1.2.2 Yêu cầu về chất lượng công chức ngành thanh tra 29
1.2.3 Các yếu tố cấu thành chất lượng công chức ngành thanh tra 29
1.3 NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA 36
1.3.1 Thể chế 36
1.3.2 Năng lực hoạt động 37
1.3.2 Phẩm chất đạo đức 39
1.3.3 Môi trường làm việc 40
Kết luận chương 1 44
Trang 6Chương 2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA TỈNH PHONG SA LY, NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN
LÀO 45
2.1 GIỚI THIỆU TỈNH PHONG SA LY VÀ THANH TRA TỈNH PHONG SA LY 45
2.1.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Phong Sa Ly 45
2.1.2 Thanh tra tỉnh Phong Sa Ly 48
2.2 CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA TỈNH PHONG SA LY 52
2.2.1 Về số lượng 52
2.2.2 Về trình độ của cán bộ, công chức 54
2.2.3 Về phẩm chất chính trị 56
2.2.4 Về đạo đức lối sống 57
2.2.6 Về kết quả thực thi công vụ 61
2.3 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA TỈNH PHONG SA LY 64
2.3.1 Ưu điểm và nguyên nhân 64
2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân 71
Kết luận chương 2 75
Chương 3 QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA TỈNH PHONG SA LY, CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 76
3.1 QUAN ĐIỂM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA TỈNH PHONG SA LY 76
3.1.1 Quan điểm của tỉnh Phong Sa Ly đối với đội ngũ công chức ngành thanh tra 76
3.1.2 Quan điểm phát triển công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly 78
Trang 73.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC
NGÀNH THANH TRA TỈNH PHONG SA LY 80
3.2.1 Đổi mới công tác tuyển dụng công chức thanh tra 80
3.2.2 Đổi mới công tác đánh giá công chức thanh tra 82
3.2.3 Kịp thời khen thưởng và kỷ luật công chức thanh tra 84
3.2.4 Chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao chuyên môn và đạo đức công vụ cho công chức thanh tra 87
3.2.5 Tăng cường giáo dục, rèn luyện đạo đức và văn hóa công sở 90
3.2.6 Có chế độ đãi ngộ, chính sách phù hợp đối với công chức thanh tra 93
Kết luận chương 3 94
KẾT LUẬN 95
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 97
Trang 8MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài luận văn
Đội ngũ công chức có vị trí, vai trò quan trọng trong nền hành chính nhà nước của bất kỳ quốc gia nào, họ không chỉ là yếu tố cấu thành mà còn là yếu tố mang tính quyết định Nền hành chính phát triển hay lạc hậu là phụ thuộc vào chất lượng, năng lực của đội ngũ này
Thanh tra là lực lượng đặc biệt trong đội ngũ công chức, bởi họ là những người kiểm tra, kiểm soát việc tuân thủ pháp luật Cá nhân, tổ chức không thực hiện đúng quy định của pháp luật, lực lượng thanh tra có những biện pháp xử lý Chính vì thanh tra có vị trí, vai trò đặc biệt nên chất lượng của đội ngũ này rất quan trọng, nó tác động mạnh mẽ đến chất lượng hoạt động của đội ngũ thanh tra
Đội ngũ công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào những năm qua có nhiều chuyển biến tích cực Về chất lượng, phần lớn đội ngũ công chức hiện đang công tác đã được rèn luyện, thử thách qua quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành với sự nghiệp cách mạng Kiến thức, trình độ chuyên môn nghiệp vụ và năng lực hoạt động thực tiễn của đội ngũ công chức từng bước được nâng cao về mọi mặt, góp phần tích cực vào thành công của sự nghiệp đổi mới đất nước trong giai đoạn vừa qua Về trình độ văn hoá và chuyên môn nghiệp vụ, hầu hết đội ngũ này đã tốt nghiệp phổ thông, được đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ từ trung cấp trở lên
Tuy nhiên, ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly chưa có đội ngũ công chức thanh tra ổn định và chuyên nghiệp Trình độ và năng lực của đội ngũ công chức thanh tra chưa ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ, còn bất cập về nhiều mặt như tri thức và năng lực thực thi nhiệm vụ cũng như khả năng vận
Trang 9chức đào tạo mới có đủ trình độ chuyên môn nhưng lại thiếu kinh nghiệm và ứng xử trong lĩnh vực thanh tra Chất lượng đội ngũ công chức thanh tra chưa đồng đều, trình độ năng lực thực tế chưa tương xứng với văn bằng Bên cạnh
đó, tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật của một bộ phận công chức còn yếu, phong cách làm việc chậm đổi mới; tinh thần phục vụ nhân dân chưa cao, số lượng, cơ cấu đội ngũ công chức chưa đáp ứng được yêu cầu trước mắt và lâu dài; tình trạng hẫng hụt giữa các thế hệ công chức còn phổ biến; thiếu đội ngũ công chức nòng cốt kế cận có kinh nghiệm và trình độ chuyên môn cao đặc biệt là thanh tra ở tuyến huyện
Để nâng cao hiệu quả làm việc, xây dựng nhà nước pháp quyền, thúc đẩy công cuộc cải cách hành chính thì chất lượng lượng đội ngũ công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly cần phải được nâng cao hơn nữa Xuất phát
từ thực trạng chất lượng đội ngũ công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly, với mong muốn đóng góp một số giải pháp cho vấn đề này, tác giả chọn vấn
đề “Chất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào” làm đề tài nghiên cứu luận văn
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Vấn đề chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức nói chung và ngành thanh tra nói riêng có nhiều công trình nghiên cứu:
- Sách “Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” của tác giả Nguyễn Phú Trọng và Trần Xuân Sầm, xuất bản năm 2001 bởi Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Các tác giả đã cung cấp một số luận cứ khoa học để làm căn cứ nâng cao chất lượng cán bộ, công chức ở Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
- Sách của đồng tác giả Thang Văn Phúc, Nguyễn Minh Phương (xuất bản năm 2005) với tên “Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ công chức” do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản Trong công trình
Trang 10này, các tác giả đã lý giải cơ sở lý luận và thực tiễn trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức ở Việt Nam
- Bài “Vấn đề công vụ và trách nhiệm công vụ trong luật cán bộ, công chức” của tác giả Trần Anh Tuấn đăng trên Tạp chí Tổ chức nhà nước, Số 11/2009 Tác giả giải thích công vụ và trách nhiệm công vụ, nêu thực trạng và định chế trách nhiệm công vụ trong Luật Cán bộ, công chức năm 2008 của Việt Nam Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra các nội dung cần chú ý về trách nhiệm công vụ khi triển khai thực hiện Luật Cán bộ, công chức
- Luận văn của Khăm Chăn Khăm Vông Chay năm 2006 với đề tài
“Giải pháp nâng cao năng lực quản lý của cán bộ chủ chốt tỉnh Phong Sa Ly”.Luận văn đã đánh giá năng lực của đội ngũ cán bộ chủ chốt tỉnh Phong Sa Ly, trên cơ sở đó, luận văn đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ này
- Luận văn “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức ngành kiểm sát tỉnh Kham Muon, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào của Somphet Khamsomphou năm 2015 Luận văn đánh giá chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức ngành kiểm sát tỉnh Kham Muon, trên cơ sở đó luận văn đề xuất một số giải pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ này của tỉnh Kham Muon
- Luận văn của Chanxi Sengxomphu với đề tài “Nâng cao chất lượng hoạt động của Ủy ban kiểm tra Đảng và Nhà nước cấp tỉnh ở Phong Sa Ly hiện nay”, luận văn bảo vệ năm 2001 tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Luận văn đã đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ của Ủy ban kiểm tra Đảng và Nhà nước cấp tỉnh ở Phong Sa Ly, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp để nâng cao chất lượng hoạt động của Ủy ban kiểm tra Đảng và Nhà nước cấp tỉnh ở Phong Sa Ly
- Luận văn quản lý công của Oulaphom Lakhonesam bảo vệ năm 2015
Trang 11đội ngũ cán bộ, công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý ở tỉnh Phong Sa
Ly, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào” Luận văn đánh giá năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý của tỉnh Phong Sa
Ly, trên cơ sở đó luận văn đề xuất giải pháp để năng cao năng lực của đội ngũ này
- Luận văn của Đuông Pha Chăn bảo vệ năm 2005 tại Học viện Hành chính quốc gia với đề tài “Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức lãnh đạo cấp huyện của tỉnh Sa La Văn Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào” Luận văn đề xuất giải pháp nhằm nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức lãnh đạo cấp huyện của tỉnh Sa La Văn
Như vậy có thể thấy vấn đề năng lực của cán bộ, công chức nói chung, chất lượng công chức ngành thanh tra nói riêng đã có một số công trình nghiên cứu, tuy nhiên để nghiên cứu một cách cụ thể, chi tiết trên địa bàn 1 tỉnh của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào thì chưa có công trình nào Trên cơ
sở kế thừa thành tựu của các công trình trước, luận văn đi vào vấn đề năng lực công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
Trang 124 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Đối tượng nghiên cứu:
Luận văn nghiên cứu chất lượng công chức ngành thanh tra
- Phương pháp nghiên cứu:
Luận văn sử dụng phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp, so sánh
số liệu, phương pháp chuyên gia
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Luận văn là tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly
Luận văn góp phần nâng cao chất lượng công chức ngành thanh tra ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào nói chung và tỉnh Phong Sa Ly nói riêng
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, luận văn có 3 chương
Chương 1 Cơ sở lý luận về chất lượng công chức ngành thanh tra Chương 2 Thực trạng chất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly, Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
Chương 3 Quan điểm, giải pháp nâng cao chất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Phong Sa Ly, Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
Trang 131.1.1 Khái quát về ngành thanh tra
1.1.1.1 Khái niệm, đặc điểm thanh tra
* Khái niệm thanh tra
Theo Từ điển tiếng Việt “Thanh tra là kiểm soát, xem xét tại chỗ việc làm của địa phương, cơ quan, xí nghiệp” [41, 914] Với nghĩa này, Thanh tra bao hàm nghĩa kiểm soát nhằm xem xét và phát hiện ngăn chặn những gì trái với quy định Thanh tra thường đi kèm với một chủ thể nhất định: “Người làm nhiệm vụ thanh tra”, “Đoàn thanh tra” và “đặt trong phạm vi quyền hành của một chủ thể nhất định”
Theo kết quả nghiên cứu Đề tài khoa học độc lập cấp nhà nước “Hoàn thiện cơ chế thanh tra, kiểm tra, giám sát nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước” do TS Trần Đức Lượng làm chủ nhiệm thì khái niệm thanh tra được xác định: Thanh tra là một chức năng thiết yếu của quản lý nhà nước, là hoạt động kiểm tra, xem xét việc làm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân; thường được thực hiện bởi một cơ quan chuyên trách theo một trình tự, thủ tục do pháp luật quy định, nhằm kết luận đúng, sai, đánh giá ưu điểm, khuyết điểm, phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa, xử lý các vi phạm, góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của nhà nước, các quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân [31, 13]
Trang 14- Theo Từ điển Luật học thì “thanh tra” là sự tác động của chủ thể đến đối tượng đã và đang thực hiện thông qua được giao nhằm đạt được mục đích nhất định” [17, 705]
Ở Việt Nam, lần đầu tiên khái niệm thanh tra được định nghĩa trong Luật Thanh tra năm 2004 dưới khái niệm thanh tra nhà nước Theo đó, thanh tra nhà nước là việc xem xét, đánh giá, xử lý của cơ quan quản lý nhà nước đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức,
cá nhân chịu sự quản lý theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục được quy định trong Luật này và các quy định khác của pháp luật Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành
Luật Thanh tra năm 2010 thay thế cho Luật Thanh tra năm 2004 cũng đưa ra định nghĩa tương tự: Thanh tra nhà nước là việc xem xét, đánh giá, xử
lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan quản lý nhà nước
có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân [30]
Ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, Luật Thanh tra năm 2007 định nghĩa: Thanh tra là sự giám sát, thu thập thông tin, bằng chứng về việc tổ chức thực hiện chính sách, nhiệm vụ trách nhiệm của tổ chức và cá nhân trong cơ quan hành chính nhà nước để xem xét, đánh giá nhận xét kết quả tổ chức thực hiện công việc đó Đồng thời đề xuất phương hướng và biện pháp cho cơ quan hữu quan giải quyết kết quả của việc thanh tra theo luật định [9]
Như vậy có thể thấy, khái niệm về thanh tra của Việt Nam và Lào là giống nhau Thanh tra là sự kiểm tra có tính chất nhà nước của cơ quan quản
lý cấp trên đối với cơ quan, tổ chức và cá nhân cấp dưới do tổ chức thanh tra thực hiện Có trách nhiệm thanh tra việc thực hiện chính sách pháp luật, nhiệm vụ, kế hoạch nhằm phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa và xử lý vi phạm, góp phần thúc đẩy hoàn thành nhiệm vụ, hoàn thiện cơ chế quản lý,
Trang 15tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và
lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân
Ngành thanh tra là hệ thống các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra
* Đặc điểm thanh tra
- Có mối quan hệ với cơ quan quản lý nhà nước
Trong mối quan hệ giữa quản lý và thanh tra thì quản lý nhà nước giữ vai trò chủ đạo, chi phối hoạt động của thanh tra (đề ra đường lối, chủ trương, quy định thẩm quyền của các cơ quan thanh tra, sử dụng các kết quả, các thông tin từ phía các cơ quan thanh tra)
- Mang tính quyền lực nhà nước
Thanh tra là một hoạt đông luôn luôn mang tính quyền lực nhà nước Chủ thể tiến hành thanh tra luôn luôn là cơ quan nhà nước Thanh tra (với tư cách là một danh từ chỉ cơ quan có chức năng này) luôn luôn áp dụng quyền năng của Nhà nước trong quá trình tiến hành hoạt động của mình và nó nhân danh Nhà nước khi áp dụng quyền năng đó
- Có tính độc lập tương đối
Đây là đặc điểm vốn có, xuất phát từ bản chất của thanh tra Tính độc lập tương đối trong quá trình thanh tra được thể hiện trên các điểm sau: tuân theo pháp luật; tự mình tổ chức các cuộc thanh tra trong các lĩnh vực kinh tế -
xã hội theo thẩm quyền đã được pháp luật quy định; ra các kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý theo các quy định của pháp luật về thanh tra; chịu trách nhiệm về quyết định thanh tra của mình
1.1.1.2 Vị trí, vai trò ngành thanh tra
Các cơ quan thanh tra thuộc hệ thống cơ quan hành pháp, có chức năng quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng Ngành thanh tra có vai trò:
- Thanh tra hoàn thiện cơ chế, chính sách về kiểm soát quyền lực trong lĩnh vực hành pháp: Xuất phát từ chức năng của các cơ quan thanh tra nhà
Trang 16nước có chức năng quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng chống tham nhũng Bản thân hoạt động thanh tra chính là hoạt động kiểm soát quyền lực nhà nước Từ chức năng của vốn có của mình các cơ quan thanh tra nhà nước tham mưu cho thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp trong việc xây dựng chính sách, pháp luật, ban hành các quy định theo thẩm quyền, tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về tổ chức
và hoạt động có liên quan đến hoạt động của các cơ quan thanh tra nhà nước Sau khi văn bản được ban hành có hiệu lực trên thực tế thì chính các cơ quan thanh tra nhà nước có trách nhiệm tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật đó để đảm bảo việc triển khai thực hiện có hiệu quả
- Thanh tra đảm bảo việc thực thi chính sách một cách thống nhất, nhất quán trong hệ thống hành pháp Sau ban hành chính sách pháp luật là việc tuyên truyền, tổ chức thực hiện chính sách pháp luật Thông qua công tác thanh tra các cơ quan thanh tra giúp các chủ thể có trách nhiệm tổ chức thực hiện chính sách pháp luật nhận thức đúng chủ trương, chính sách, giúp cơ quan, tổ chức, cá nhân nhận thức chưa đúng hoặc làm chưa đúng thì sửa chữa, khắc phục để từ đó đảm bảo việc thực thi chính sách được thông suốt, đồng
bộ, thống nhất từ trên xuống, đảm bảo quyền, lợi ích của công dân từ đó đảm bảo nguyên tắc chế xã hội chủ nghĩa
- Thanh tra đảm bảo sự tuân thủ chỉ đạo điều hành của cơ quan cấp trên với cơ quan cấp dưới trong việc tổ chức thực hiện pháp luật và quản lý hành chính nhà nước Hệ thống cơ quan hành chính nhà nước gồm nhiều cơ quan hành chính nhà nước được tổ chức theo thứ bậc nhất định từ Chính phủ đến cấp huyện Với bộ máy các cơ quan nhà nước đồ sộ được tổ chức ở các cấp hành chính một trong những yêu cầu đảm bảo nền hành chính mạnh đó là bộ máy hành chính phải thông suốt, việc chỉ đạo, điều hành được thực hiện nhanh chóng, hệ thống hành chính có kỷ luật, cấp dưới tuân thủ cấp trên,
Trang 17công chức làm hết chức trách, nhiệm vụ được giao, tận tụy với công việc Với chức năng của mình, các cơ quan thanh tra làm nhiệm vụ kiểm tra tính thông suốt, đồng bộ, kỷ luật của bộ máy hành chính, phát huy nhân tố tích cực, khen thưởng cơ quan, đơn vị, cá nhân thực hiện tốt, xem xét xử lý trách nhiệm của
cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện không tốt chức năng, nhiệm vụ, từ đó giúp cho thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước
- Thanh tra hạn chế lạm dụng quyền lực, phòng ngừa vi phạm pháp luật của các cơ quan nhà nước, công chức trong bộ máy nhà nước: Để kiểm soát tính hiệu quả của bộ máy hành chính nhà nước mà cụ thể là thủ trưởng cơ quan hành chính kiểm soát chính bộ máy hành chính dưới quyền của mình, của công chức do mình quản lý là một yêu cầu quan trọng để đảm bảo tính chính đáng của bộ máy hành chính nhà nước Muốn vậy, thủ trưởng cơ quan hành chính nhà nước thường xuyên kiểm soát các cơ quan thuộc quyền quản
lý của mình, công chức do mình quản lý còn phải có bộ phận, cơ quan chuyên trách thường xuyên kiểm tra, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ công vụ của
cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý của mình để từ đó kịp thời phòng ngừa những vi vi phạm pháp luật của công chức đồng thời cũng kịp thời uấn nắn những cơ quan, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm, cần thiết thì
xử lý những vi phạm làm gương cho những người khác không vi phạm, không lạm dụng quyền lực của nhà nước vì mục đích riêng
- Thanh tra đảm bảo cung cấp thông tin phản hồi liên quan đến việc thực hiện chính sách pháp luật và kiến nghị việc sửa đổi, bổ sung hoàn thiện chính sách, pháp luật phù hợp với thực tiễn nhằm sử dụng quyền lực nhà nước có hiệu lực, hiệu quả Đây là một vai trò quan trọng của cơ quan thanh tra nhà nước góp phần kiểm soát quyền lực nhà nước, góp phần đảm bảo quyền lực nhà nước được sử dụng một cách đúng mục đích, có hiệu lực, hiệu quả Cơ quan thanh tra không chỉ giúp các cơ quan, tổ chức, cá nhân nhận
Trang 18thức đúng pháp luật, sửa chữa những sai sót trong quá trình thực hiện nhiệm
vụ, công cụ mà cũng thông qua công tác thanh tra cơ quan thanh tra, người công chức thanh tra cung cấp thông tin phản hồi về những thuận lợi, khó khăn của các cơ quan, tổ chức trong việc triển khai thực hiện chính sách, pháp luật, nêu lên những kiến nghị, phản ánh tới người có trách nhiệm để có biện pháp tháo gỡ khó khăn, sửa đổi, cơ chế chính sách góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước
Góp phần đảm bảo phát huy dân chủ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và công dân từ đó thúc đẩy cơ chế kiểm soát quyền lực của công dân đối với các cơ quan nhà nước nói chung và cơ quan hành chính nhà nước nói riêng Khi thực hiện chức năng thanh tra, các cơ quan thanh tra không chỉ đảm bảo hệ thống cơ quan hành chính trong đó là các cơ quan hành chính, cán bộ, công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện quyền lực trong giới hạn pháp luật cho phép, thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ với yêu cầu về chất lượng Từ đó tạo điều kiện cho người dân được đảm bảo các quyền từ phía cơ quan nhà nước
và thúc đẩy công dân tăng cường hoạt động giám sát, kiểm soát quyền lực của
cơ quan nhà nước đặc biệt là quyền khiếu nại, tố cáo của công dân, phương thức người dân đấu tranh với những cán bộ, công chức trong bộ máy hành chính hay cơ quan hành chính nhà nước khi mà họ không thực hiện hết chức trách, nhiệm vụ của mình
Như vậy, vai trò của các cơ quan thanh tra nhà nước thể hiện qua vị trí, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của các cơ quan thanh tra: Cơ quan thanh tra là cơ quan thuộc hệ thống cơ quan hành chính nhà nước Nó có phạm vi quản lý nhà nước riêng, có chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn khác với các cơ quan nhà nước khác
Trang 191.1.1.3 Hệ thống cơ quan thanh tra
Hệ thống cơ quan thanh tra bao gồm Thanh tra hành chính và cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành
- Thanh tra Chính phủ là cơ quan ngang Bộ của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng trong phạm vi cả nước; thực hiện hoạt động thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật
Thanh tra Chính phủ có nhiệm vụ và quyền hạn sau đây: Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn của bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; thanh tra đối với doanh nghiệp nhà nước do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập; Thanh tra vụ việc phức tạp, liên quan đến trách nhiệm quản lí của nhiều bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; Kiểm tra tính chính xác, hợp pháp của kết luận thanh tra và quyết định
xử lý sau thanh tra sau thanh tra của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang
bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh khi cần thiết; Thanh tra vụ việc khác
do Thủ tướng giao
- Thanh tra Bộ và cơ quang ngang Bộ có nhiệm vụ và quyền hạn sau đây: Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý trực tiếp của bộ; thanh tra đối với doanh nghiệp nhà nước do Bộ trưởng quyết định thành lập; Thanh tra việc chấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên môn - kỹ thuật, quy tắc quản lý ngành, lĩnh vực của cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý nhà nước của ngành, lĩnh vực do bộ phụ trách; Kiểm tra tính chính xác, hợp pháp của kết luận thanh tra và quyết định xử lý sau thanh tra của Thủ trưởng cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành thuộc bộ…
Trang 20- Thanh tra Tỉnh có nhiệm vụ và quyền hạn sau: Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn của sở, của Ủy ban nhân dân cấp huyện; thanh tra đối với doanh nghiệp nhà nước do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thành lập; Thanh tra vụ việc phức tạp, liên quan đến trách nhiệm của nhiều sở, Ủy ban nhân dân cấp huyện; Thanh tra vụ việc khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giao
- Thanh tra Sở có nhiệm vụ và quyền hạn sau: Xây dựng kế hoạch thanh tra trình giám đốc sở phê duyệt; Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý trực tiếp của sở
- Thanh tra Huyện có nhiệm vụ và quyền hạn sau: Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện; Thanh tra vụ việc phức tạp, có liên quan đến trách nhiệm của nhiều cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện; Thanh tra vụ việc khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện giao
1.1.2 Khái quát về công chức ngành thanh tra
1.1.2.1 Khái niệm và phân loại công chức ngành thanh tra
* Khái niệm công chức ngành thanh tra
- Khái niệm cán bộ, công chức
Cán bộ, công chức là “rường cột” của bộ máy nhà nước, là những người trực tiếp tổ chức và vận hành đồng bộ, có hiệu lực và hiệu quả bộ máy
đó Trong các cơ quan hành chính nói chung, ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào nói riêng, cán bộ, công chức là nguồn nhân lực chủ yếu, trong đó đa số đội ngũ cán bộ, công chức giữ các chức vụ khác nhau
Công chức là một khái niệm mang tính lịch sử, nội dung của nó phụ thuộc rất nhiều vào đặc điểm của mỗi quốc gia Thậm chí trong một quốc gia, thuật ngữ này cũng mang những nội dung khác nhau, ở từng thời kỳ phát triển
Trang 21bộ máy hành chính nhà nước Những người hoạt động do bầu cử, hoạt động kinh doanh không phải là công chức
Sau cuộc cách mạng giải phóng đấy nước tháng 12 năm 1975 nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào ra đời, đồng thời nền công vụ cũng được ra đời theo từng giai đoạn cách mạng tiếp theo khái niệm “công chức” đã được hình thành và phát triển ngày càng hoàn thiện gắn với phát triển nền hành chính nhà nước
Khái niệm công chức lần đầu được nêu trong Nghị quyết số TTg của Thủ tướng Chính phủ về “Quy chế công chức Lào” do Khăn Tay SI PHĂN DONE ký (có hiệu lực từ ngày 11 tháng 11 năm 1993) Tại điều 2 Quy chế công chức Lào định nghĩa: “Công dân Lào được tuyển dụng, bổ nhiệm giữ một chức vụ thường xuyên trong một cơ sở Nhà nước ở Trung ương hay địa phương, ở trong nước hay ngoài nước đã được xếp vào một ngành, hưởng lương do ngân sách Nhà nước cấp gọi là công chức” [11, 1] Theo quy chế này, phạm vi công chức còn khá hẹp (là người làm công ăn lương trong các
171/NQ-cơ quan chính phủ), song do điều kiện chiến tranh nên thực tế nghị quyết chưa được thực hiện
Sau thời gian dài, khái niệm công chức không được đề cập đến, trong
cơ chế hành chính tập trung quan liêu bao cấp, chúng ta có phạm trù “cán bộ công nhân viên chức nhà nước” đây là tập hợp tất cả những người được tuyển dụng vào biên chế làm việc trong các cơ quan, tổ chức nhà nước, trong các tổ chức của đảng và trong các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội Tuy nhiên đội ngũ công chức có đặc điểm riêng: Công chức là người làm việc chuyên môn, có tính chất lâu dài và ổn định trọng bộ máy nhà nước
Về khái niệm “cán bộ” Từ năm 1993 trở đi khái niệm cán bộ được sử dụng đó là: Người có trình độ trung cấp trở lên được giao giữ một nhiệm vụ lâu dài trong các cơ quan nhà nước, trong các tổ chức chính trị - xã hội, trong các doanh nghiệp Nhà nước và sĩ quan trong lực lượng vũ trang nhân dân [11,
Trang 221] Cán bộ được hình thành nên do bầu cử, tuyển dụng, bổ nhiệm, phân công công tác khi tốt nghiệp các trường trung cấp và đại học Cán bộ được phân biệt khác với công nhân về vị trí làm việc và trình độ
Có 6 loại cán bộ:
+ Các nhà hoạt động chính trị;
+ Ở các cơ quan hành chính sự nghiệp nhà nước;
+ Trong các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội;
+ Trong các doanh nghiệp nhà nước;
+ Trong các lực lượng vũ trang (sĩ quan);
+ Cán bộ bản
Theo Luật Cán bộ, công chức năm 2015, cán bộ, công chức là những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào một ngạch công chức, viên chức hoặc được giao giữ một nhiệm vụ thường xuyên trong các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, được hưởng lương từ ngân sách nhà nước, chịu sự giám sát của nhân dân và chịu trách nhiệm của pháp luật
Theo quy định của Luật Cán bộ, công chức năm 2015 bao gồm:
+ Những người do bầu cử để đảm nhiệm chức vụ theo nhiệm kỳ trong
cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh) ở quận, huyện, thị xã (sau đây gọi chung là cấp huyện)
+ Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụ thường xuyên làm việc trong tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương cấp tỉnh, cấp huyện;
+ Những người được quyền tuyển dụng bổ nhiệm vào một ngạch công chức hoặc được giao giữ một công vụ thường xuyên trong các cơ quan nhà nước ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện;
Trang 23+ Nhũng người được tuyển dụng bổ nhiệm vào một ngạch viên chức hoặc bao giữ một nhiệm vụ thường xuyên trong đơn vị sự nghiệp của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội;
+ Thẩm phán Tòa án nhân dân, kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân + Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụ thường xuyên làm việc trong cơ quan, đơn vị thuộc quân đội nhân dân, mà không phải là sĩ quân, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng, làm việc trong cơ quan, đơn vị thuộc công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng, làm việc trong cơ quan, đơn vị thuộc công an nhân dân mà không phai là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp;
Xuất phát từ thể chế của Lào, cho thấy đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được hiểu không chỉ giới hạn, gồm những người làm việc trong bộ máy nhà nước, hay hẹp hơn là trong phạm vi nền hành chính quốc gia, mà là toàn thể những người hoạt động thường xuyên trong cả hệ thống chính trị; bao gồm các tổ chức Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội
- Khái niệm công chức ngành thanh tra
Từ khái niệm về công chức, có thể hiểu công chức ngành thanh tra là công dân được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc ngành thanh tra, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước, thực hiện nhiệm vụ thanh tra
- Phân loại công chức thanh tra:
Căn cứ chức vụ thì công chức thanh tra được phân thành hai loại:
+ Công chức là lãnh đạo thanh tra các cấp gồm: Công chức là lãnh đạo cấp phòng, cấp huyện (quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh) và tương đương thuộc thanh tra tỉnh thành phố; công chức là lãnh đạo thanh tra tỉnh, thành phố; công chức là lãnh đạo vụ, viện thuộc Thanh tra Chính phủ
Trang 24+ Công chức thừa hành gồm: Thanh tra viên nghiệp vụ; công chức làm công tác văn thư, kế toán, thủ quỹ
Theo các văn bản pháp luật về công chức, là thanh tra viên ngành thanh tra thì việc bổ nhiệm cán bộ giữ chức vụ lãnh đạo quản lý ở các tổ chức thanh tra không đồng nhất với việc bổ nhiệm ngạch thanh tra viên Cụ thể công chức A đang công tác ở một cơ quan khác được bổ nhiệm chức vụ Chánh thanh tra cấp trên bổ nhiệm (theo quy chế thanh tra viên ban hành kèm theo Luật Thanh tra năm 2007) việc này rất hợp lý, làm ảnh hưởng đến hoạt động công tác nghiệp vụ (vì không có trang phục và thẻ thanh tra viên)
Căn cứ ngạch thì công chức ngành thanh tra có thanh tra cao cấp, thanh tra chính, thanh tra viên
1.1.2.2 Nhiệm vụ, quyền hạn công chức ngành thanh tra
Công chức ngành thanh tra là công chức nên có đủ nhiệm vụ, quyền hạn của công chức (được quy định trong Luật Cán bộ, công chức năm 2015) Ngoài ra, công chức ngành thanh tra nói chung có nhiệm vụ, quyền hạn sau:
* Đối với thanh tra hành chính:
- Thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công của Trưởng đoàn thanh tra
- Yêu cầu đối tượng thanh tra cung cấp thông tin, tài liệu, báo cáo bằng văn bản, giải trình về vấn đề liên quan đến nội dung thanh tra; yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung thanh tra cung cấp thông tin, tài liệu đó
- Kiến nghị Trưởng đoàn thanh tra áp dụng biện pháp thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Trưởng đoàn thanh tra quy định tại Điều 46 của Luật Thanh tra
để bảo đảm thực hiện nhiệm vụ được giao
- Kiến nghị việc xử lý về vấn đề khác liên quan đến nội dung thanh tra
- Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao với Trưởng đoàn thanh tra, chịu trách nhiệm trước Trưởng đoàn thanh tra và trước pháp luật về tính
Trang 25* Đối với thanh tra chuyên ngành:
- Khi tiến hành thanh tra theo Đoàn:
+ Thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công của Trưởng đoàn thanh tra; + Yêu cầu đối tượng thanh tra cung cấp thông tin, tài liệu, báo cáo bằng văn bản, giải trình về vấn đề liên quan đến nội dung thanh tra; yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung thanh tra cung cấp thông tin, tài liệu đó;
+ Kiến nghị Trưởng đoàn thanh tra áp dụng biện pháp thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Trưởng đoàn thanh tra quy định tại Điều 53 của Luật Thanh tra
để bảo đảm thực hiện nhiệm vụ được giao;
+ Xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính;
+ Kiến nghị việc xử lý về vấn đề khác liên quan đến nội dung thanh tra; + Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao với Trưởng đoàn thanh tra, chịu trách nhiệm trước pháp luật và Trưởng đoàn thanh tra về tính chính xác, trung thực, khách quan của nội dung đã báo cáo
- Khi tiến hành thanh tra độc lập:
+ Yêu cầu đối tượng thanh tra xuất trình giấy phép, đăng ký kinh doanh, chứng chỉ hành nghề và cung cấp thông tin, tài liệu, báo cáo bằng văn bản, giải trình về vấn đề liên quan đến nội dung thanh tra; yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung thanh tra cung cấp thông tin, tài liệu đó;
+ Lập biên bản về việc vi phạm của đối tượng thanh tra;
+ Xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính;
+ Báo cáo Chánh Thanh tra, Thủ trưởng cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về việc thực hiện nhiệm vụ được phân công; chịu trách nhiệm trước Chánh Thanh tra, Thủ trưởng cơ quan được giao
Trang 26thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành và trước pháp luật về hành vi, quyết định của mình
1.1.2.3 Vị trí, vai trò công chức ngành thanh tra
Công chức ngành thanh tra có vị trí, vai trò chung của người công chức Công chức hành chính là lực lượng trực tiếp của nhiệm vụ quản lý nhà nước,
là một trong những yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với sự thành công hay thất bại của cách mạng; là người bảo đảm cho Nhà nước giữ vững được bản chất giai cấp công nhân và Đảng giữ được vị trí cầm quyền
Vai trò của cán bộ, công chức nói chung rất quan trọng bởi họ là người thực hiện công việc trong thực tiễn C.Mác cho rằng: muốn thực hiện tư tưởng cần có thực hiện tư tưởng cần có những người sử dụng lực lượng thực tiễn Lênin cũng tổng kết thực tiễn: trong lịch sử chưa có một giai đoạn nào giành được quyền thống trị, nếu không đào tạo ra trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiên phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào Trong quá trình lãnh đạo cách mạng của mình, Lênin chú trọng xây dựng, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, lực lượng quan trọng quyết định thắng lợi của cách mạng Người nói: Cách mạng tháng Mười không thể thắng lợi nếu không có đội ngũ cán bộ được đào tạo, bồi dưỡng Sau khi dành được chính quyền, xây dựng chủ nghĩa xã hội Lênin cho rằng: nghiên cứu con người những cán bộ có bản lĩnh hiện nay đó là then chốt, nếu không thể thì tất
cả mọi mệnh lệnh và nghị quyết chỉ là mớ giấy lộn
Có thể thấy, các đảng cộng sản và phong trào công nhân trên thế giới khẳng định tầm quan trọng của cán bộ và công tác cán bộ Trong từng giai đoạn, theo từng điều kiện hoàn cảnh cụ thể như: Đấu tranh giành lấy chính quyền, xây dựng đất nước, phát triển kinh tế - xã hội cần có đội ngũ cán bộ thích ứng phù hợp Nhưng bao giờ cũng cần có đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực để đáp ứng nhiệm vụ của từng giai đoạn cách mạng đã đặt ra
Trang 27Chủ tịch Hồ Chí Minh của nước bạn Việt Nam đã nói tại Hội nghị cán
bộ thanh tra toàn quốc (05/3/1960): có thể nói, cán bộ thanh tra là tai mắt của Đảng và Chính phủ, tai có sáng suốt thì người mới sáng suốt Điều đó để khẳng định vị trí, vai trò của người công chức thanh tra
Trong thực tiễn cách mạng Lào, vai trò của người cán bộ, trong đó có đội ngũ công chức thanh tra rất quan trọng trong công việc định ra đường lối, chủ trương, chính sách và tổ chức thực hiện trong thực tế đạt hiệu quả cao hay thấp, đúng đắn hay sai lệch, nhanh hay chậm đều do cán bộ quyết định
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch KAYSONE PHOMVIHAN luôn quan tâm đến đội ngũ cán bộ, công chức nói chung và đội ngũ công chức thanh tra nói riêng Người cho rằng: cán bộ là dây truyền của bộ máy Nếu dây truyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng bị tê liệt, cán bộ là người đưa đường lối, chính sách của chính phủ, của đoàn thể thi hành trong nhân dân, nếu cán bộ dở thì chính sách hay cũng không thực hiện được
Như vậy, cán bộ là một mắt xích, là dây truyền kết nối giữa bộ máy nhà nước, đoàn thể với nhân dân Qua đó, người cũng cho thấy rõ chức năng của nguồn cán bộ trong xã hội mới, trong một nhà nước mới - Nhà nước “của dân,
do dân và vì dân” Với vị trí quan trọng như vậy đòi hỏi, người cán bộ phải có đầy đủ phẩm chất, năng lực để làm người đại biểu, người đại diện cho nhân dân; phục vụ nhu cầu lợi ich chính đáng của nhân dân, đồng thời thực hiện chức năng của nhà nước một lúc có hiệu lực hiệu quả trong giai đoạn cách mạng mới
Hơn 30 năm thực hiện đường lối đổi mới, Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đã không ngừng đổi mới tư duy, đổi mới nhận thức trong việc xây dựng,
đề ra đường lối chủ trương về công tác cán bộ Vì cán bộ là nhân tố, quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng
Trang 28Công chức là cầu nối giữa Nhà nước với nhân dân; mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước có đi vào quần chúng, trở thành hiện thực thì cần có đội ngũ công chức Đội ngũ này phải thật sự trung thành với Tổ quốc, đem chủ trương, đường lối của Đảng đến triển khai tận nhân dân giải thích cho nhân dân hiểu, hướng dẫn cho dân thực hiện Việc đưa ra chủ trương, đường lối hoạch định chính sách và tổ chức thực hiện chúng trong thực tiễn; cho nên cán bộ tốt có “tâm” có “tài” thì xây dựng cơ chế chính sách phương thức và lề lối làm việc hợp lý, phù hợp với đường lối chính trị, bản chất của giai cấp công nhân; tạo nên phong trào sâu rộng, phát triển đúng quy luật, đem lại hiệu quả phục vụ được lợi ích của nhân dân Cán bộ nếu thiếu
“tài” kém “đức” sẽ làm ảnh hưởng đến chính sách của Đảng và Nhà nước, làm quần chúng nhân dân mất lòng tin, đây là nguy cơ rất lớn ảnh hưởng đến
sự tồn vong của chế độ
Công chức ngành thanh tra là người kiểm tra việc tuân thủ pháp luật của các cá nhân, tổ chức, do đó vai trò của cán bộ, công chức nói chung đã quan trọng thì vai trò của công chức thanh tra càng quan trọng hơn Nếu bản thân công chức ngành thanh tra không có năng lực nghề nghiệp, không có đạo đức cách mạng, không khách quan công tâm thì không thể làm công tác thanh tra được Bởi lẽ, người công chức ngành thanh tra không chỉ là người thực thi pháp luật, người kiểm tra việc thực thi, mà còn là tấm gương về việc thực thi pháp luật
Bước vào thời kỳ đây mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chủ trương hội nhập kinh tế quốc tế, đất nước đang đứng trước nhiều vận hội, cũng như thách thức mới, đòi hỏi Nhà nước phải không ngừng nâng cao năng lực quản lý của đội ngũ công chức giữ chức vụ và năng lực thực thi công vụ của đội ngũ công chức thanh tra Muốn vậy phải xây dựng cho được một đội ngũ công chức thanh tra đồng bộ, có năng lực, đảm bảo tính kế thừa và phát
Trang 29triển, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc và chế độ, có phẩm chất đạo đức, hoàn thành nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay
Như vậy cùng với sự xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ cấu tổ chức bộ máy hành chính nhà nước, việc xây dựng và phát triển đội ngũ công chức thanh tra có vai trò rất quan trọng Nó là nhân tố bảo đảm cho bộ máy thanh tra vận hành thông suốt, có hiệu quả; đảm bảo cho việc quản lý nhà nước theo pháp luật, xây dựng và phát triển đội ngũ công chức ngành thanh tra là tạo ra nhân tố quyết định cho sự thắng lợi của cuộc cải cách hành chính nói riêng, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa nói chung
1.1.2.4 Tiêu chuẩn công chức ngành thanh tra
Theo Luật Thanh tra (có hiệu lực thi hành từ ngày 2 tháng 7 năm 2007),
và Nghị quyết số 76/UBKTTW ngày 17/02/2006 của Ủy ban kiểm tra trung ương về việc cải cách bộ máy và vai trò của ban thanh tra các cấp và chỉ thị số
068 của Ủy ban kiểm tra trung ương Đảng đã ban hành và sử dụng ngày 10/11/2006, được triển khai thông qua tổ chức của Đảng và thanh tra Nhà nước nói về việc tổ chức hoạt động thực thi lệnh số 09 của Bộ chính trị trung ương Đảng Trong đó có quy định “trách nhiệm ban hành quy định về tiêu chuẩn các ngạch thanh tra viên” như sau:
* Tiêu chuẩn chung
“Tiêu chuẩn các ngạch thanh tra viên trong các cơ quan thanh tra nhà nước do Tổng Thanh tra chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Nội vụ soạn thảo gửi đến Bộ trưởng Bộ Nội vụ tổng hợp, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành”
Trong thực tế hiện nay tiêu chuẩn thanh tra viên được quy định tại Điều 60 Quy chế thanh tra viên ban hành tháng 9/2007, theo đó thanh tra viên là người:
- Có phẩm chất chính trị tốt, có phẩm chất đạo đức yêu nước và có sự trung thành với Đảng và Nhà nước
Trang 30- Nắm vững chắc chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và hiểu
rõ pháp luật của nhà nước
- Vừa có tiềm năng vừa có tài, chuyên gia và trách nhiệm cao trong việc thực thi công vụ, trong sạch, tính khách quan mỗi khi giải quyết vấn đề
và làm gương mẫu trong việc thi hành pháp luật
- Có kiến thức pháp lý, khả năng đáp ứng các yêu cầu chính xác, có trình độ chuyên môn trung cấp trở lên
- Đã được đào tạo hoặc bồi dưỡng về việc thanh tra
- Trung thực với Đảng và giữ được bí mật trong công việc của mình
- Không bao giờ có sự sai sót và đã vi phạm pháp luật trước
- Có sức khỏe tốt
* Tiêu chuẩn về nghiệp vụ các ngạch thanh tra viên
- Thanh tra viên:
+ Chức trách: Thanh tra viên là công chức chuyên môn, chuyên trách là công tác thanh tra trong các tổ chức thanh tra nhà nước; được giao thực hiện quyết định thanh tra theo thẩm quyền và quy định của pháp luật, chịu trách nhiệm trực tiếp thanh tra các vụ việc có quy mô hẹp; độ phức tạp trung bình
+ Về trình độ hiểu biết: Nắm được chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, để vận dụng vào hoạt động thanh tra; nắm được nguyên tắc, chế độ, thể lệ trong quản lý kinh tế, văn hóa, xã hội, quản lý nhà nước, có kiến thức về chuyên môn nghiệp vụ chuyên ngành; am hiểu tình hình kinh tế - xã hội; nắm chắc quy định nghiệp vụ thanh tra; có khả năng tổ chức và tập hợp quần chúng để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao; có năng lực phân tích, tổng hợp, đánh giá tình hình hoạt động quản lý cấp cơ sở
+ Về trình độ: Tốt nghiệp Đại học trở lên; qua bồi dưỡng kiến thức cơ bản về nghiệp thanh tra; qua đào tạo quản lý hành chính nhà nước ngạch chuyên viên; trình độ chính trị trung cấp trở lên; biết một ngoại ngữ trình độ
Trang 31- Thanh tra viên chính:
+ Chức trách: Thanh tra viên chính là công chức chuyên môn, chuyên trách làm công tác thanh tra trong các tổ chức thanh tra Nhà nước; được giao thực hiện các quy định thanh tra theo thẩm quyền và quy định của pháp luật; chịu trách nhiệm trực tiếp hoặc chủ trì tổ chức thanh tra các vụ, việc có quy
mô rộng, tình thế phức tạp, liên quan đến nhiều lĩnh vực
+ Về trình độ hiểu biết: Nắm vững chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nắm được thực tiễn hoạt động quản lý Nhà nước và quản lý kinh tế, văn hóa xã hội đề xuất nội dung cần thanh tra, tổ chức thực hiện có hiệu quả; Nắm vững nguyên tắc, chế độ, thể lệ trong quản
lý nhà nước, quản lý kinh tế, văn hóa, xã hội; vó kiến thức chuyên môn nghiệp vụ chuyên ngành theo lĩnh vực được phân công đảm nhiệm, hướng dẫn, điều hành được thanh tra viên, công tác viên trong đoàn thanh tra; vó năng lực phân tích, tổng hợp, nghiên cứu những vấn đề thuộc phạm vi quản lý của một ngành, một lĩnh vực hoặc một cấp quản lý như quận, huyện, sở, tổng công ty, liên hiệp xí nghiệp; am hiểu sâu rộng tình hình kinh tế - xã hội;
+ Về trình độ: Tốt nghiệp đại học trở lên, có thâm niên ngạch thanh tra viên hoặc chuyên viên tối thiểu là 9 năm; qua bồi dưỡng chương trình nâng cao nghiệp vụ thanh tra; qua khóa đào tạo quản lý hành chính nhà nước ngạch chuyên viên chính; trình độ chính trị trung cấp trở lên; biết một ngoại ngữ trình độ B, đọc dịch thông thường
- Thanh tra viên cao cấp:
+ Chức trách: Thanh tra viên cao cấp là công chức chuyên môn, chuyên trách làm công tác thanh tra nhà nước, chủ trì tổ chức và thực hiện các quyết định thanh tra theo thẩm quyền và quy định của pháp luật Chịu trách nhiệm thanh tra các vụ, việc có quy mô lớn, tình tiết rất phức tạp, có liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực
Trang 32+ Về sự hiểu biết: Nắm vững chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước; các mục tiêu phát triển chiến lược kinh tế, văn hóa, xã hội trong từng thời kì; nắm vững nguyên tắc, chế độ, thể lệ trong lĩnh vực quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, văn hóa, xã hội; am hiểu sâu rộng và tích lũy nhiều kinh nghiệm trong hoạt động thanh tra, xét khiếu nại, có khả năng tổng kết, nghiên cứu lý luận về chuyên môn nghiệp vụ; am hiểu sâu rộng
về kinh tế - xã hội trong và ngoài nước; có năng lực phân tích, khái quát, tổng hợp được tình hình hoạt động quản lý của nhiều lĩnh vực; có khả năng tổ chức
và tập hợp các thanh tra viên, thanh tra viên chính, công tác viên thanh tra và quần chúng trong quá trình thanh tra
+ Về trình độ: Tốt nghiệp đại học trở lên, có thâm niên ở ngạch thanh tra viên chính hoặc chuyên viên chính tối thiểu là 6 năm; qua khóa đào tạo và quản lý hành chính nhà nước ngạch chuyên viên cao cấp; trình độ chính trị cao cấp; có một ngoại ngữ trình độ cấp C, đọc, dịch, nói thông thạo
* Phẩm chất và đức tính cơ bản của công chức thanh tra:
Công chức ngành thanh tra có lý tưởng, ước mơ có thể tạo ra hứng thú, niềm say mê và niềm tin vào công việc mình làm trong bất kỳ hoàn cảnh nào, hơn nữa phải có động cơ vì dân, vì nước, vì Đảng, vì sự công bình xã hội Với động cơ đó, công chức ngành thanh tra sẽ say mê trong điều tra, giải quyết những vụ khiếu tố theo xu hướng đúng pháp luật, đúng đạo lý làm người Nếu động cơ không trong sáng, chỉ vì danh, vì địa vị hay tiền tài thì trong hoạt động, thanh tra viên điều tra và giải quyết và giải quyết các vụ việc một cách chiếu lệ, họ chỉ tích cực, toàn tâm cho công việc khi có lợi cho bản thân Kết quả mà họ đưa ra thiếu khách quan, gây đau khổ oan khốc cho đối tượng được thanh tra hoặc một người bị tố cáo, hoặc cho người đi tố cáo Như vậy cán cân công lý bị lệch lạc
- Có bản lĩnh vững vàng, không sợ khó, sợ khổ và không sa ngã
Trang 33Công chức thanh tra cần có bản lĩnh vững vàng, gian khổ không nản, nguy hiểm không sợ, tiền tài không tham, uy quyền không chịu khuất phục Bản lĩnh đó thể hiện ở một số đức tính sau:
+ Dũng cảm, kiên quyết trong các vụ việc, không sợ nguy hiểm
+ Kiên trì, nhẫn nại và biết kìm chế xúc cảm của bản thân
+ Độc lập suy nghĩ và quyết định trong điều tra, xem xét không dựa dẫm vào ai, không nghiêng ngã trước phức tạp, khó khăn
- Có tài năng và nghệ thuật trong giao tiếp
+ Có tài năng và hiểu tâm lý con người,c ó độ nhạy cảm cao, qua hành
vi, cử chỉ, nét mặt, lời nói có thể đã biết được lòng người Có tài năng khai thác thông tin, trò chuyện để dẫn dụ lòng người, nghe hết, nói hết những điều
mà họ còn giấu kín trong lòng
+ Có tư duy phán xét, suy diễn quy kết vấn đề, rút ra từ trong những thông tin đã thu được, tuy chưa đầu tư nhưng lại là những kết luận chính xác, đúng đắn khiến đối phương phải khuất phục
+ Có nghệ thuật giao tiếp với mọi tầng lớp và giai tầng xã hội: giàu - nghèo, sang - hèn; có quyền uy hay không có quyền uy
+ Có khả năng nắm vững văn bản pháp luật và phải có trí nhớ tốt, chính xác các số liệu, thời gian, không gian, các lời nói, hành vi, cử chỉ của từng người trong quá trình thanh tra thu thập chứng cứ, không bỏ sót chi tiết nào
- Có đời sống tình cảm trong sáng
Hoạt động thanh tra dựa trên cơ sở pháp lý nghiêm khắc, song cũng chứa chan tình người Chính vì vậy, công chức thanh tra phải biết yêu lẽ phải, căm ghét những điều trái, điều ác, có tấm lòng nhân ái và thương yêu người nghèo khổ
- Có phẩm chất đạo đức tốt
+ Công chức thanh tra, ngoài chuyên môn nghiệp vụ cao, phải là người
có đạo đức Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư, đầy lòng bác ái, không
Trang 34thành kiến, giàu lòng vị tha, song không thiên vị, đó là những tiêu chí đạo đức
cụ thể của người làm công tác thanh tra
+ Có tác phong giản dị, song lúc nào cũng cần có uy nghiêm đàng hoàng, chững chạc để tạo uy tín và uy thế trong giao tiếp Tùy theo hoàn cảnh trong lúc tác nghiệp phải làm thế nào luôn giữ tư thế của một người cầm cân nảy mực Muốn vậy, người làm công tác thanh tra phải có đời tư trong sáng
và gương mẫu để làm tấm gương tốt cho mọi người, mới mong gây được uy tín trong nhân dân
- Có tri thức rộng và trí tuệ phát triển
Người làm công tác thanh tra cần có kiến thức rộng, nhạy bén với thời cuộc, tư duy linh hoạt Những hiểu biết sâu rộng về lịch sử, về văn hóa truyền thống, tập quán, kinh tế, chính trị, pháp luật sẽ giúp cho thanh tra viên làm tốt công tác, giải quyết vụ việc một cách nhanh chóng, có sức thuyết phục, hợp thời thế, hợp hoàn cảnh lịch sử cụ thể
- Ngoài ra, người làm công tác thanh tra còn có đức tính cơ bản sau: tính trung thực, thẳng thắn; tính nguyên tắc; tính khiêm tốn; tính dũng cảm
Công tác thanh tra là một hoạt động vô cùng phức tạp, khó khăn, gian khổ và cũng không kém phần nguy hiểm, vì nó đụng chạm đến quyền lợi, sinh mạng chính trị của nhiều người Để hoàn thành trách nhiệm vẻ vang mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó một cách công minh, chính đại, người công chức thanh tra “người cầm cân nảy mực và giải quyết những nỗi oan ức cho mọi người” phải có một nhân cách thật hoàn hảo
1.2 KHÁI NIỆM, YÊU CẦU VÀ CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA
1.2.1 Khái niệm chất lượng công chức ngành thanh tra
Để hiểu được khái niệm chất lượng công chức ngành thanh tra, trước hết phải hiểu được khái niệm chất lượng và chất lượng công chức
Trang 35Chất lượng là một khái niệm quá quen thuộc với loài người ngay từ những thời cổ đại, tuy nhiên chất lượng cũng là một khái niệm gây nhiều tranh cãi Tùy theo đối tượng sử dụng, từ "chất lượng" có ý nghĩa khác nhau
Triết học thì quan niệm: Chất lượng là tổng thể những thuộc tính cơ bản khẳng định sự tồn tại của sự vật và phân biệt nó với những sự vật khác
Trong lĩnh vực kinh doanh thì chất lượng là cung cấp những sản phẩm
và dịch vụ ở giá mà khách hàng chấp nhận được Người sản xuất coi chất lượng là điều họ phải làm để đáp ứng các quy định và yêu cầu do khách hàng đặt ra, để được khách hàng chấp nhận Chất lượng được so sánh với chất lượng của đối thủ cạnh tranh và đi kèm theo các chi phí, giá cả Do con người
và nền văn hóa trên thế giới khác nhau, nên cách hiểu của họ về chất lượng và
đảm bảo chất lượng cũng khác nhau
Tổ chức về chất lượng của Mỹ (American Society for Quality) thì xác định: chất lượng là tổng hợp những đặc tính và đặc điểm của một sản phẩm hay dịch vụ có khả năng làm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng
Theo Từ điển tiếng Việt do Hoàng Phê (chủ biên), chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một người, một sự vật, sự việc [41]
Như vậy, từ các cách hiểu trên, có thể đi đến cách hiểu chung về chất lượng là tổng thể những đặc điểm, tính chất tạo nên giá trị của một người, một
sự vật, một sự việc
- Khái niệm chất lượng công chức:
Từ khái niệm chất lượng và khái niệm công chức, có thể hiểu chất lượng công chức là tổng hợp những phẩm chất, các yếu tố về trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ, thái độ nghề nghiệp của công chức Các phẩm chất, yếu tố đó giúp cho công chức có thể đáp ứng được yêu cầu của công việc
- Khái niệm chất lượng công chức ngành thanh tra
Trang 36Chất lượng công chức ngành thanh tra là tổng thể các yếu tố về trình độ chuyên môn ngành thanh tra, kỹ năng, nghiệp vụ thanh tra, thái độ của công chức ngành thanh tra với việc thực thi công vụ
1.2.2 Yêu cầu về chất lượng công chức ngành thanh tra
- Chất lượng công chức ngành thanh tra không chỉ được đo bằng các yếu tố phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, năng lực công tác, mà quan trọng là sự hài lòng của người dân đối với các hoạt động thanh tra Trình độ, năng lực của công chức ngành thanh tra càng cao thì chất lượng hoạt động thanh tra càng cao, càng làm hài lòng người dân, được người dân tín nhiệm
- Chất lượng công chức ngành thanh tra do được đo bởi sự thỏa mãn nhu cầu của người dân, mà nhu cầu ngày càng đòi hỏi cao hơn nên chất lượng công chức ngành thanh tra cũng ngày càng phải nâng cao hơn thì mới có thể đáp ứng được yêu cầu công việc
- Khi đánh giá chất lượng công chức ngành thanh tra, phải xem xét đến mọi yếu tố, cả chủ quan và khách quan Trên cơ sở chất lượng công chức ngành thanh tra cần có những biện pháp để cải thiện chất lượng công chức ngành thanh tra và hoạt động thanh tra
- Đánh giá cần có những tiêu chí cụ thể Tuy nhiên, chất lượng công chức ngành thanh tra có những nội dung không thể định lượng được, mà chỉ
có thể định tính, và có những tiêu chí không bộc lộ ngay kết quả, mà phải qua một quá trình, một thời gian
- Chất lượng công chức ngành thanh tra không phải là thuộc tính của chất lượng công chức, nên không thể lấy tiêu chí đánh giá chất lượng công chức ngành thanh tra để đo lường chất lượng công chức
1.2.3 Các yếu tố cấu thành chất lượng công chức ngành thanh tra
1.2.3.1 Yếu tố phẩm chất chính trị
Một là, người công chức ngành thanh tra phải thấm nhuần và luôn
Trang 37luôn đặt lợi ích tổ chức, của tập thể lên trên hết Thanh tra nhằm xem xét, đánh giá việc thực hiện mục tiêu quản lý, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những sai lệch để hướng việc thực hiện đến đạt mục tiêu đó Do đó, công chức ngành thanh tra phải thấm nhuần và phải luôn trung thành với mục tiêu
đề ra Thấm nhuần mục tiêu quản lý, giúp công chức ngành thanh tra thấy được những biểu hiện sai lệch để có những nhận xét, đánh giá, kiến nghị chấn chỉnh kịp thời Mặt khác, thấm nhuần mục tiêu quản lý cũng giúp công chức ngành thanh tra có thể phát hiện, kiến nghị được những nhân tố, hướng đi mới
có hiệu quả hướng đến mục tiêu
Trong quản lý nhà nước, công chức ngành thanh tra phải luôn đối mặt với rất nhiều khó khăn Có sự khó khăn do nội dung, tính chất công việc cụ thể mà mình phải tiến hành thanh tra, đòi hỏi công chức ngành thanh tra phải
nỗ lực, không quản ngại, tìm mọi biện pháp để vượt qua khó khăn, tranh tình trạng dễ thì làm, khó thì bỏ Có những khó khăn đến từ các đối tượng liên quan như đối tượng thanh tra mua chuộc, dụ dỗ, dọa nạt, đòi hỏi công chức ngành thanh tra phải có bản lĩnh, dũng cảm vượt qua Lại cũng có sự khó khăn xuất phát từ chính bản thân công chức ngành thanh tra như những tác động từ cuộc sống hằng ngày, gia đình, bạn bè, khiến sự xuất hiện những tư tưởng về lợi ích cá nhân, có sự suy bì với những người khác trong cùng điều kiện làm việc
Thực tiễn cho thấy, nhiều trường hợp công chức ngành thanh tra đã không giữ vững được bản lĩnh chính trị, bị mua chuộc hoặc vì lợi ích cá nhân
mà đánh mất đi phẩm chất của mình Chính vì vậy mà bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn đặt lợi ích tổ chức, tập thể lên trên hết là những phẩm chất không thể thiếu của những người làm công tác thanh tra
Hai là, công chức ngành thanh tra phải có phong cách làm việc tốt, phải coi trọng và luôn ứng xử theo những tiêu cuẩn, nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức của nghề thanh tra Phong cách làm việc tốt của công chức ngành thanh
Trang 38tra trước hết là tinh thần trách nhiệm cao trong công việc Có trách nhiệm cao thì mới có khả năng tạo ra hiệu quả công tác tốt
Công chức ngành thanh tra luôn là những người có chức vụ, quyền hạn,
do đó phong cách làm việc tốt của công chức ngành thanh tra trước hết là phải biết dựa vào quần chúng, gần gũi quần chúng Mặt khác, công chức ngành thanh tra phải biết phòng, chống các biểu hiện chủ quan, tác phong quan liêu, đại khái, phô trương, quan cách; phải biết sắp xếp công việc một cách khoa học, phải tỉ mỉ, sâu sát; luôn có ý thức học tập nâng cao trình độ, thường xuyên tổng kết công tác, đúc rút kinh nghiệm, sáng kiến để đổi mới phong cách làm việc ngày càng hiệu quả
Công chức ngành thanh tra nhất thiết phải coi trọng và ứng xử theo những tiêu chuẩn, nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của mình Trong thực hiện nhiệm vụ, nếu công chức ngành thanh tra dễ dàng bỏ qua thậm chí ứng xử trái với những tiêu chuẩn, nguyên tắc, chuẩn mức đạo đức nghề nghiệp thì bên cạnh việc làm ảnh hưởng đến hình ảnh của công chức ngành thanh tra, làm giảm hiệu lực của thanh tra còn có thể dẫn đến tình trạng
xê xoa, dễ dãi trong xem xét, đánh giá, kết luận, thậm chí không dám nhắc nhở, phê bình, yêu cầu chấn chỉnh những biểu hiện sai trái vì chính bản thân mình cũng là người vi phạm…
Ba là, công chức ngành thanh tra phải có lối sống lành mạnh, tư tưởng trong sáng, thực sự là tấm gương trong công tác và trong cuộc sống Nếu công chức ngành thanh tra không có lối sống lành mạnh, tư cách đạo đức trong sáng thì không thể vận động thuyết phục được quần chúng Khi xem xét, đánh giá người khác và nhất là hướng dẫn cho họ thực hiện chính sách, pháp luật, các quy định của tổ chức mà bản thân công chức ngành thanh tra lại là người
vi phạm hoặc có vấn đề về tư cách đạo đức thì tính thuyết phục không cao, công tác quản lý không thể đạt được hiệu lực, hiệu quả
Trang 391.2.3.2 Yếu tố trình độ
Trình độ thể hiện qua năng lực, khả năng tổ chức hoạt động thực tiễn Đây là tiêu chí cơ bản rất quan trọng trong đánh giá công chức ngành thanh tra Đội ngũ này phải có khả năng và trí tuệ, sự hiểu biết để nắm bắt, nhận thức đúng quy luật khách quan về tự nhiên và xã hội Nhằm đủ sức nhận biết,
xử lý công việc một cách khoa học, sáng tạo, đạt kết quả Trình độ, năng lực công chức ngành thanh tra hiện nay được thể hiện qua trình độ học vấn, làm chủ được khoa học, kỹ thuật, vận dụng được vào trong thực tiễn, khả năng giao tiếp, ứng sử trong công việc được giao, đây là thước đo cơ bản và chủ yếu nhất
Trình độ thể hiện qua quá trình đào tạo tại trường hoặc tự đào tạo hình thành trong con người công chức một thế giới quan khoa học, óc phán đoán, khả năng tư duy, nhận xét và có những quyết định hành động đúng chuẩn mực, mức độ và thời cơ Kiến thức cơ bản được công chức thể hiện một phần thông qua bằng cấp, học vị Những văn bằng được nhà nước cấp, thừa nhận chứng tỏ một công chức có trình độ kiến thức ở lĩnh vực nhất định Văn bằng
ở cấp học càng cao chứng tỏ người đó có trình độ kiến thức càng nhiều ở lĩnh vực, ngành nghề mà họ được cấp bằng, cấp giấy chứng nhận Tuy nhiên, việc xem xét qua văn bằng chỉ là một tiêu chí
1.2.3.3 Yếu tố kỹ năng
Kỹ năng là sự nắm vững cách sử dụng các công cụ, các kỹ thuật hay các phương pháp cần thiết để thực hiện một hoạt động cụ thể nào đó; là khả năng vận dụng những kiến thức thu nhận được trong một lĩnh vực nào đó vào thực tế
Kỹ năng thực hiện công việc quyết định sự thành công nghề nghiệp, hay mức độ hiệu quả công việc Kiến thức và kỹ năng có thể cùng chiều hay ngược chiều nhau Tức là, người có kiến thức rộng có thể có kỹ năng thành thạo, hoặc người có kiến thức rộng nhưng không có kỹ năng thành thạo Tuy
Trang 40nhiên, chưa hẳn người có kiến thức rộng, sâu đã có kỹ năng tốt; hoặc người có
kỹ năng tốt chưa chắc đã có kiến thức sâu, rộng Kỹ năng mang yếu tố thực hành Kỹ năng mang tính đặc thù nghề nghiệp, khác nhau với lĩnh vực, vị trí, công việc
Đối với công chức ngành thanh tra cần có các kỹ năng:
- Một là, công chức ngành thanh tra phải được đào tạo và có những kỹ năng cơ bản để tham gia vào hoạt động quản lý, đồng thời phải có kỹ năng chuyên sâu về chuyên ngành, lĩnh vực phù hợp với vị trí công tác
Công chức ngành thanh tra phải có được những kiến thức về thế giới quan, nhân sinh quan, phương pháp luận…; phải có trình độ lý luận, tư duy logic, am hiểu kinh tế, chính trị, lịch sử… do đó, nhất thiết phải được đào tạo
cơ bản ở trình độ đại học trở lên về một chuyên ngành nào đó Chuyên ngành đào tạo đó phải phù hợp với yêu cầu, vị trí công tác của công chức ngành thanh tra Trường hợp do khách quan mà việc bố trí của tổ chức không phù hợp với chuyên ngành được đào tạo, thì công chức ngành thanh tra phải có biện pháp bổ túc, tăng cường những kỹ năng chuyên ngành để đáp ứng yêu cầu công việc
- Hai là, công chức ngành thanh tra phải có kỹ năng pháp lý, am hiểu pháp luật và biết khai thác, sử dụng pháp luật trong công tác pháp luật là công
cụ quan trọng để quản lý nhà nước, quản lý xã hội Bất kỳ một tổ chức nào cũng phải có những nguyên tắc, quy định, quy chế làm cơ sở hoạt động của tổ chức đó Vì vậy, để có thể xem xét, đánh giá việc thực hiện của một đối tượng nào đó thì công chức ngành thanh tra nhất thiết phải có kỹ năng về pháp lý để không những thấy được việc thực hiện đó là đúng hay sai so với quy định mà còn phải vượt lên, thấy được sự hợp lý hay bất hợp lý của quy định đó trong thực tiễn để từ đó có thể chấn chỉnh việc thực hiện theo đúng quy định đã đề
ra hoặc đưa ra những căn cứ kiến nghị sửa đổi, bổ sung những quy định