Đề xuất giải pháp thiết kế nâng cấp, tu bổ hệ thống đê biển huyện hậu lộc thanh hóa ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu và nâng biển dâng

- Ph ng pháp đi u tra, phân tích, đánh giá xác đ nh nguyên nhân.. - Ph ng pháp phân tích th ng kê... Bên c nh đó ph ng pháp và công ngh thi.

1.1.2 Tình hình nghiên c u đê, kè bi n Vi t Nam và Th gi i 5

DANH M C B NG

DANH M C CÁC HÌNH

Hình 3.1 B n đ bi n đ ng b i t xói l c a sông Ninh C - C a áy giai

đo n 1989 - 2008

49

M U

1 Tính c p thi t c a đ tài

H th ng đê bi n là h t ng c s quan tr ng đ i v i s phát tri n kinh t xã

h i, qu c phòng an ninh vùng đ ng b ng ven bi n c a các đ a ph ng nói riêng và

c n c nói chung Trong nh ng n m g n đây, do nh h ng c a bi n đ i khí h u các t nh, thành ph ven bi n th ng xuyên ph i đón nh n t sáu đ n tám c n bão

m i n m v i di n bi n ngày càng ph c t p, c ng v i tình tr ng n c bi n dâng gây

ng p úng nhi u khu dân c , đe d a tr c ti p tính m ng, tài s n c a nhân dân và c a Nhà n c

Vùng ven bi n Thanh Hóa n m khu v c ven bi n V nh B c B [10], [6], bao g m 6 huy n, th xã giáp bi n: Nga S n, H u L c, Ho ng Hóa, Qu ng X ng,

T nh Gia và th xã S m S n Vùng có đ ng b bi n dài 102 km v i vùng bi n r ng kho ng 1,7 v n km2, trong vùng bi n có đ o Hòn N và qu n đ o Hòn Mê Vùng ven bi n Thanh Hóa có v trí quan tr ng và là hành lang l u thông đ i ngo i k t n i Thanh Hóa và các vùng đ ng b ng, vùng mi n Tây c a t nh thông qua c ng bi n

v i các khu v c trong n c và qu c t Th c hi n ch tr ng h ng ra bi n c a Chi n l c bi n Vi t Nam đ n n m 2020, vùng ven bi n là đ a bàn phát tri n kinh

t ven bi n và bi n đ o, vành đai kinh t ven bi n đóng vai trò đ a bàn đ ng l c lôi kéo, thúc đ y phát tri n kinh t - xã h i c a Thanh Hóa trong nh ng th p k đ u c a

th k 21 Huy n H u L c là m t đ a ph ng có nhi u l i th phát tri n kinh t bi n

và đã đóng góp l n vào phát tri n kinh t bi n c a t nh Thanh Hóa Là m t huy n ven bi n, H u L c th ng xuyên ch u nh h ng c a thiên tai bão l , h n hán và xâm nh p m n H ng n m vào mùa khô, l u l ng n c t th ng ngu n s t gi m,

l ng m a ít cùng v i tri u c ng thì hi n t ng h n hán, xâm nh p m n trên đ a bàn ven bi n c a t nh Thanh Hóa nói chung và khu v c ven bi n c a huy n H u

L c nói riêng di n ra gay g t, làm cho nhi u di n tích s n xu t đ t nông nghi p m t

tr ng và nh h ng nghiêm tr ng đ n ngu n n c ph c v sinh ho t

ch đ ng ng n m n, gi ng t, đ i phó v i thiên tai ngày càng nghiêm

tr ng, t nhi u n m nay t nh Thanh Hóa đã có nhi u gi i pháp thi t th c nh m t ng

b c nâng c p, tu b h th ng đê bi n c a t nh Tuy nhiên do h n ch v kinh phí nên vi c đ u t xây d ng h th ng đê còn mang tính đ i phó, ch p vá và thi u đ ng

b Trong b i c nh bi n đ i khí h u, các hi n t ng th i ti t c c đoan, đ c bi t là tác đ ng c a bão và áp th p nhi t đ i ngày càng tr nên ác li t và d th ng, nên vai trò c a h th ng đê bi n c n đ c xem xét và nghiên c u m t cách k l ng và hi u

qu Vì v y vi c rà soát đánh giá hi n tr ng h th ng đê bi n huy n H u L c – Thanh Hóa và nghiên c u l a ch n tuy n đê bi n, m t c t đê bi n h p lý đ m b o phát tri n kinh t xã h i và ng phó hi u qu v i tác đ ng c a bi n đ i khí h u toàn

c u là r t c p bách, thi t th c Do đó đ tài “ xu t gi i pháp thi t k nâng c p, tu

b h th ng đê bi n huy n H u L c - Thanh Hóa ng phó hi u qu v i bi n đ i khí

h u và n c bi n dâng” là r t c p thi t cho giai đo n hi n nay c ng nh cho s phát tri n lâu dài c a khu v c ven bi n c a t nh Thanh Hóa trong t ng lai

2 M c tiêu nghiên c u

- Rà soát đánh giá hi n tr ng h th ng đê bi n c a t nh Thanh Hóa

- ánh giá tác đ ng c a bi n đ i khí h u đ n h th ng đê bi n c a t nh Thanh Hóa

- Tính toán Quy ho ch tuy n đê bi n huy n H u L c, t nh Thanh Hóa ng phó hi u qu v i tác đ ng c a bi n đ i khí h u và n c bi n dâng

3 Ph ng pháp nghiên c u

- K th a, áp d ng có ch n l c s n ph m khoa h c và công ngh hi n có trên

th gi i và trong n c K th a các nghiên c u khoa h c, các d án liên quan đ n khu v c nghiên c u

- Ph ng pháp đi u tra, phân tích, đánh giá xác đ nh nguyên nhân

- Ph ng pháp phân tích th ng kê

- Ph ng pháp k th a các tài li u đã xu t b n

- Ph ng pháp s d ng ý ki n chuyên gia

CH NG 1 T NG QUAN V TÀI NGHIÊN C U

1.1 T NG QUAN CHUNG V NGHIÊN C U Ê, KÈ BI N

1.1.1 T ng quan chung v đê, kè bi n

ê bi n là lo i công trình ch ng ng p do thu tri u và n c dâng đ i v i khu dân c , khu kinh t và vùng khai hoang l n bi n Kè bi n là lo i công trình gia c

b tr c ti p ch ng s phá ho i tr c ti p c a hai y u t chính là tác d ng c a sóng gió và tác d ng c a dòng ven b Dòng này có th mang bùn cát b i đ p cho b hay làm xói chân mái d c d n đ n làm s t l b

ê bi n đ c thi t k nh công trình bán v nh c u: Tr c tình tr ng xói

l , b i t đang di n ra trên h u h t đ ng b bi n n c ta v i c ng đ và t c đ khác nhau Và đ đ m b o hi u qu c a các tuy n đê bi n trong đi u ki n kinh t xã

h i c a n c ta hi n nay thì đê bi n đ c xây d ng nh công trình bán v nh c u theo tuy n đ c tính toán tr c c n c theo d báo bi n đ i c a đ ng b đ đê có

th phát huy hi u qu cao nh t trong m t chu k nh t đ nh Theo quan đi m này, đê

bi n đ c phân làm 3 c p: đê v nh c u, đê bán v nh c u và đê t m Tr m t vài

đo n đê bi n đ c x p vào lo i công trình v nh c u, đê bi n n c ta đ c coi nh công trình bán v nh c u

ê bi n có th ph i đ cho tràn n c: V i đi u ki n t nhiên kh c nghi t,

đi u ki n kinh t ch a cho phép và đ c bi t trong b i c nh bi n đ i khí h u toàn c u thì đê bi n Vi t Nam hi n nay và trong nh ng n m t i nhi u khi ph i đ cho tràn

n c Tuy nhiên, do đê bi n là công trình đ t, đ c xây d ng b ng v t li u m m

y u, b r i trên n n đ t y u nên khi n c tràn qua đã gây ra nh ng h h ng không

nh , có tr ng h p đ t c tuy n đê V n đ đ t ra là c n nghiên c u k t c u đê bi n phù h p đ có th v n t n d ng đ c đ t t i ch đ xây d ng đê bi n Ngoài ra trong tr ng h p c n thi t v n có th cho n c ch y tràn qua đê mà đê v n n đ nh

ê bi n là công trình có kh i l ng đào đ p r t l n: ê bi n n c ta có

chi u dài r t l n (t i 2.700Km), có nh ng n i đ p đ n 2, 3 tuy n đê, đ i đa s đ u

đ c xây d ng trên n n đ t y u vì th m t c t đê bi n c ng khá l n, th ng thì đê

bi n hi n nay có đ d c mái phía bi n m = 3 ÷ 4,5; mái phía đ ng m = 2,5 ÷ 4, do

v y kh i l ng đ t s d ng đ đ p đê là r t l n, không kinh t đ v n chuy n đ t

đ p đê t n i khác đ n vì g p nhi u b t l i nh c ly v n chuy n xa, đ ng xá khó

kh n, kinh phí l n Vì v y, dùng đ t t i ch đ đ p đê bi n là s l a ch n h p lý và đúng đ n

c đi m đ a ch t n n đê và đ t đ p đê bi n: Theo các k t qu kh o sát,

nghiên c u thì tuy n đê bi n n c ta n m trên các d ng n n đ t m m y u t đ p

đê c ng là lo i đ t có n n đê g m á sét, á cát, bùn sét, bùn á sét, bùn á cát v i

đ ng kính h t thay đ i trong kho ng t 0,005 ÷ 0,5mm, góc ma sát trong = 30

44’

÷ 28030’, l c dính c = 0,028 ÷ 0,195 Kg/cm2 V n đ đ t ra khi c i t o, nâng c p, xây m i h th ng đê bi n n c ta là ph i nghiên c u m t công ngh m i có th t n

1.1.2.1 Tình hình nghiên c u đê, kè bi n trên th gi i

các n c Châu Âu phát tri n nh Hà Lan, c, an M ch, đê bi n đã

đ c xây d ng r t kiên c nh m ch ng đ c l bi n (tri u c ng k t h p v i n c dâng) v i t n su t hi m Kho ng vài th p niên tr c đây quan đi m thi t k đê bi n truy n th ng các n c Châu Âu là h n ch t i đa sóng tràn qua do v y cao trình

đ nh đê r t cao, m t c t ngang đê đi n hình r t r ng, mái tho i, có c mái ngoài và trong k t h p làm đ ng giao thông dân sinh và b o d ng c u h đê

nh ng n m g n đây, trong b i c nh bi n đ i khí h u và n c bi n dâng

hi n nay t duy và ph ng pháp lu n thi t k đê bi n các n c phát tri n đang có

s bi n chuy n rõ r t Gi i pháp k t c u, ch c n ng và đi u ki n làm vi c c a đê

bi n đ c đ a ra xem xét m t cách ch nh th h n theo quan đi m h th ng, l i d ng

t ng h p, b n v ng và hài hòa v i môi tr ng An toàn c a đê bi n đã đ c xem xét trong m t h th ng ch nh th , trong đó n i b t lên hai nhân t nh h ng ch

y u: (i) B n thân c u t o hình h c và k t c u c a đê và (ii) i u ki n làm vi c và

t ng tác gi a t i tr ng v i công trình Các n l c nh m nâng cao m c đ an toàn

c a đê bi n đ u t p trung vào c i thi n hai nhân t này

- V c u t o hình h c và k t c u đê: Qua th c ti n thiên tai bão l nhi u

n c, đa s đê bi n không ph i b v do cao trình đ nh quá th p (n c tràn qua đê)

ê có th v tr c khi m c n c l dâng cao t i đ nh do mái kè phía bi n không đ kiên c đ ch u áp l c sóng và ph bi n h n c là đ nh đê và mái phía trong b h

h ng n ng n do không ch u đ c m t l ng sóng tràn đáng k qua đê trong bão

Nh v y, thay vì xây d ng ho c nâng c p đê lên r t cao đ ch ng sóng tràn qua

nh ng v n có th b v d n t i thi t h i khôn l ng thì đê c ng có th xây d ng đ

ch u đ c sóng tràn qua đê, nh ng không th b v T t nhiên khi ch p nh n sóng tràn qua đê c ng có ngh a là ch p nh n m t s thi t h i nh t đ nh vùng phía sau

đ c đê b o v , tuy nhiên so v i tr ng h p v đê thì thi t h i trong tr ng h p này

là không đáng k c bi t là n u nh m t kho ng không gian nh t đ nh phía sau đê

đ c quy ho ch thành vùng đ m đa ch c n ng thích nghi v i đi u ki n b ng p

m t m c đ và t n su t nh t đ nh B i v y đê ch u sóng tràn hay đê không th phá

h y đã giành đ c m t m i quan tâm đ c bi t và đã đ c đ a vào áp d ng trong quan đi m thi t k đê bi n hi n nay Châu Âu

đê có th ch u đ c sóng tràn thì đ nh và mái phía trong đê c n đ c b o

v ch ng xói đ t t Gia c ch ng xói mái đê theo ph ng pháp truy n th ng v i đá lát ho c c u ki n bê tông đ c đánh giá là không b n v ng và không thân thi n v i môi tr ng Vì v y các gi i pháp xanh, b n v ng và thân thi n h n v i môi tr ng

đã và đang đ c khám phá và đê bi n v i mái trong tr ng c đã đ c đánh giá là

m t trong nh ng gi i pháp có tính kh thi và b n v ng nh t cho đê ch u sóng tràn

Quan đi m xây d ng đê mái c ch u sóng tràn k t h p v i vi c tr ng r ng ng p

m n phía bi n, và quy ho ch t t không gian đê và vùng đ m sau đê, công trình đê s

tr nên r t thân thi n v i môi tr ng sinh thái, lý t ng cho m c đích l i d ng t ng

h p vùng b o v ven bi n Bên c nh các gi i pháp v m t k t c u ch ng sóng tràn thì c u t o hình d ng m t c t ngang đê đóng vai trò quan tr ng đ i v i đê an toàn cao trong vi c đ m b o n đ nh đê, t ng c ng kh n ng ch ng xói do dòng ch y (sóng tràn, n c tràn), và đ c bi t là ki n t o không gian cho các m c đích l i d ng

t ng h p c a đê và vùng đ m phía sau đê [12]

Song song v i gia c ch ng sóng tràn cho mái đê phía trong thì các gi i pháp cho mái kè phía bi n c ng r t quan tr ng Hàng lo t các d ng k t c u mái kè phía

bi n có kh n ng n đ nh trong đi u ki n sóng l n nh ng thân thi n v i môi tr ng sinh thái đã đ c nghiên c u áp d ng Xu th chung hi n nay các d ng c u ki n

kh i ph không liên k t có d ng hình c t tr đang đ c áp d ng r ng rãi cho mái

kè u đi m n i b t đã đ c ch ng minh c a d ng c u ki n này là có hi u qu kinh

t k thu t cao h n so v i các d ng k t c u truy n th ng khác nh liên k t m ng

ho c t m m ng th hi n qua các m t nh m c đ n đ nh cao, tính n ng b o v linh

đ ng v i bi n d ng n n, d thi công và b o d ng, và kh n ng thân thi n t t v i môi tr ng

- V n đ th hai là v đi u ki n làm vi c và t ng tác gi a t i tr ng v i công trình ây chính là nh ng gi i pháp nh m gi m thi u các tác đ ng c a t i tr ng lên công trình, đ c bi t là c a sóng Có th phân chia các gi i pháp này thành hai nhóm chính: (i) Tôn t o và gi bãi/th m tr c đê; (ii) Gi i pháp công trình nh m gi m sóng ho c c i thi n đi u ki n t ng tác sóng và công trình Nhóm gi i pháp th

nh t, ch y u t p trung vào gi m thi u các tác đ ng c a sóng trong đi u ki n bình

th ng, có th là các gi i pháp m m thân thi n v i môi tr ng nh nuôi d ng bãi (ch ng xói gi bãi đê, chân đê), tr ng r ng ng p m n (gi m sóng t ng b i l ng),

ho c gi i pháp c ng nh áp d ng h th ng kè m hàn, ho c đê ch n sóng xa b đ

gi bãi Tuy v y các gi i pháp này không th áp d ng r ng rãi mà còn ph thu c

đi u ki n c th t ng vùng nhóm gi i pháp th hai, các bi n pháp công trình

đ c áp d ng v i m c đích gi m sóng trong bão t xa ho c c n sóng bão trên b

nh m thay đ i tính ch t t ng tác gi a sóng v i công trình theo h ng gi m tác

đ ng b t l i lên công trình nh m c i thi n đi u ki n làm vi c, nâng cao m c đ an toàn c a đê bi n

Nh v y có th th y r ng trong nh ng n m g n đây ph ng pháp lu n thi t

k và xây d ng đê bi n trên th gi i đã có nhi u chuy n bi n rõ r t ê bi n đang

đ c xây d ng theo xu th ch ng đ v i t i tr ng m t cách m m d o và linh đ ng

h n, do đó đem l i s an toàn, b n v ng và thân thi n h n v i môi tr ng, và đ c

bi t là có th l i d ng t ng h p

1.1.2.2 Tình hình nghiên c u đê bi n Vi t Nam[4]

Vi t Nam là m t qu c gia n m trong khu v c bão tây b c Thái Bình

D ng v i đ ng b bi n dài, t l gi a đ ng b bi n so v i di n tích l c đ a là

r t l n Do v y h th ng đê bi n c a n c ta c ng đã đ c hình thành t r t s m, là minh ch ng cho quá trình ch ng ch i v i thiên nhiên không ng ng c a ng i Vi t Nam H th ng đê bi n đã đ c xây d ng, b i trúc và phát tri n qua nhi u th h

v i v t li u ch y u là đ t và đá l y t i ch do ng i đ a ph ng t đ p b ng

ph ng pháp th công

c s quan tâm c a nhà n c h th ng đê bi n n c ta đã đ c đ u t khôi ph c và nâng c p nhi u l n thông qua các d án PAM 4617, OXFAM, EC, CARE, ADB và các ch ng trình đê bi n qu c gia, tuy nhiên các tuy n đê bi n nhìn chung v n còn th p và nh ê bi n mi n b c thu c lo i l n nh t c n c t p trung

ch y u các t nh H i Phòng, Thái Bình và Nam nh M t s tuy n đê bi n đã

đ c nâng c p hi n nay có cao trình đ nh ph bi n m c + 5,5m (k c t ng

đ nh) M t đê đ c bê tông hóa m t ph n, nh ng ch y u v n là đê đ t, sình l y trong mùa m a bão và d b xói m t

M c d u có l ch s lâu đ i v xây d ng đê bi n nh ng ph ng pháp lu n và

c s khoa h c cho thi t k đê bi n n c ta còn l c h u, ch a b t k p v i nh ng

ti n b khoa h c k thu t trên th gi i Bên c nh đó ph ng pháp và công ngh thi

công đê bi n còn ch m ti n b , ít c gi i hóa G n đây trong khuôn kh các đ tài thu c “Ch ng trình khoa h c công ngh ph c v xây d ng đê bi n và công trình

th y l i vùng c a sông ven bi n” (Giai đo n I t Qu ng Ninh đ n Qu ng Nam) th c

hi n n m 2008 - 2009, các ti n b m i trong k thu t thi t k và xây d ng đê bi n trên th gi i đã đ c nghiên c u áp d ng v i đi u ki n c th c a n c ta Trong đó

đ c bi t là khái ni m sóng tràn l n đ u tiên đ c xem xét là m t t i tr ng quan

tr ng nh t trong tính toán thi t k đê bi n và đã đ c đ a vào H ng d n thi t k

đê bi n m i thay cho tiêu chu n ngành 14TCN-130-2002 Trong ph m vi đ tài nhánh “Nghiên c u, đ xu t m t c t ngang đê bi n h p lý v i t ng lo i đê và phù

h p v i đi u ki n t ng vùng t Qu ng Ninh đ n Qu ng Nam”, các thí nghi m sóng tràn qua đê bi n trên mô hình v t lý máng sóng Tr ng i h c Th y L i đã

ch ng t vi c áp d ng các ph ng pháp tính toán sóng tràn tiên ti n đang đ c áp

d ng ph bi n hi n nay trên th gi i cho đi u ki n Vi t Nam là hoàn toàn phù

h p tài này c ng đã đ xu t đ c ph ng pháp tính toán thi t k cùng v i các

d ng m t c t đê bi n đi n hình phù h p cho t ng vùng đ a ph ng trong khu v c nghiên c u

Bên c nh đó, Tr ng i h c Th y L i, l n đ u tiên m t máy x sóng đã

đ c ch t o t i Vi t Nam v i m c tiêu th nghi m đánh giá kh n ng ch u sóng tràn c a đê bi n n c ta Trong th i gian qua, khoa K thu t bi n đã th c hi n nhi u thí nghi m ki m tra đ b n c a mái đê bi n t i các t nh H i Phòng, Thái Bình

và Nam nh Thí nghi m đã th nghi m m t s d ng m t c t ngang đê bi n đi n hình, đ c bi t là v i đê bi n có mái trong tr ng c K t qu thí nghi m cho th y m t

s lo i c b n đ a m c trên đê bi n n c ta (Nam nh) m c dù không đ c nuôi

tr ng ch m sóc nh ng v n có s c kháng ch ng xói đ n ng c nhiên S c kháng này

t ng đ ng v i mái đê phía đ ng lát bê tông k t h p tr ng c Vetiver đã thí nghi m H i Phòng T ng t nh các k t qu thí nghi m hi n tr ng Hà Lan,

v trí xung y u nh t v n là chân đê phía đ ng n i có s chuy n ti p đ a hình t mái d c sang ph ng ngang G n đây vi c nghiên c u áp d ng m t s công ngh

v t li u m i nh Consolid, k t c u neo đ a k thu t,… nh m gia t ng n đ nh c a đê

1.2 I U KI N T NHIÊN, KTXH KHU V C NGHIÊN C U

Vùng ven bi n Thanh Hóa n m khu v c ven bi n V nh B c B Vùng bao

g m 6 huy n, th xã giáp bi n: Nga S n, H u L c, Ho ng Hóa, Qu ng X ng, T nh Gia và th xã S m S n v i t ng s 174 xã, 6 th tr n và 3 ph ng; di n tích t nhiên

là 1.230,6 km2chi m 11,1% di n tích toàn t nh Vùng có đ ng b bi n dài 102 km

v i di n tích vùng lãnh h i r ng kho ng 1,7 v n km2

Và 2 hòn đ o là hòn N và hòn Mê

- Phía B c giáp v i huy n Yên Mô và Kim S n t nh Ninh Bình

- Phía Tây giáp v i các huy n, th xã, thành ph : B m S n, Hà Trung, Yên

nh, Thi u Hóa, thành ph Thanh Hóa, huy n ông S n, Nông C ng, Nh Thanh thu c t nh Thanh Hóa

- Phía Nam giáp v i huy n Qu nh L u t nh Ngh An

- Phía ông m t ph n thu c huy n Nga S n giáp v i huy n Kim S n, t nh Ninh Bình, ph n còn l i c a vùng giáp v i bi n ông

D a theo đ c đi m đ a hình, phân vùng ven bi n Thanh Hóa thành 2 vùng:

Vùng bi n phía B c: T Ninh Bình đ n L ch H i có nhi u c n cát ven b

nh : c n Tròn, c n N i, c n Ngang, c n Bò áy bi n t ng đ i b ng ph ng, song

c ng có m t s r n ng m

Vùng bi n phía Nam: T L ch H i đ n giáp Ngh An Ven b có nhi u

v ng, v nh; ngoài bi n có nhi u đ o là đi u ki n thu n l i cho các loài h i s n sinh

s ng D a theo đ c đi m th nh ng chia thành các lo i đ a hình sau:

- a hình xói mòn: ó là các núi và dãy núi, đ i th p ch y d c b bi n v i kho ng cách ch ng 10 - 30 km, có khi xa bi n h n, có khi l i n sát ra t n b nh

S m S n, T nh Gia đây quá trình Feralit x y ra r t m nh và đi n hình, cùng v i quá trình xói mòn đã hình thành lên nhóm d ng đ t Feralit nhi t đ i Nh ng con sông đ a s n ph m phong hóa đ v ven bi n t o thành nh ng vùng đ t t ng ng

b c x Thanh Hoá n m trong vùng khí h u nhi t đ i gió mùa v i 4 mùa rõ r t Mùa

hè nóng, m m a nhi u và ch u nh h ng c a gió ph n Tây Nam khô nóng Mùa

đông l nh, m a ít, ch u nh h ng c a gió mùa ông B c H ng gió ph bi n mùa ông là Tây B c và ông B c, mùa hè là ông và ông Nam

V b c x : Thanh Hóa có b c x n i chí tuy n Hàng n m có 2 l n M t Tr i

đi qua thiên đ nh, đ cao M t Tr i l n, th i gian chi u sáng quanh n m và l ng

b c x khá cao, các tháng trong n m đ u có giá tr d ng

Nhi t đ không khí có n n nhi t đ cao, t ng tích ôn 8.500 - 8.600°C/n m, biên đ nhi t trong ngày l n, t 5,5 - 7°C, biên đ n m t 11 - 13°C, nhi t đ trung bình tháng 23 - 24oC, nhi t đ th p nh t ch a d i 8o

C

M a: Thanh Hóa có l ng m a khá l n nh ng bi n đ ng r t ph c t p theo

không gian và th i gian, tháng th p ch đ t 2 - 3 mm, tháng cao nh t đ t t i 503,7

mm Ph n l n các n i đ t t 80 - 120 mm/tháng L ng m a trung bình nhi u n m toàn t nh đ t kho ng 1600 - 1700 mm/n m

Mùa m a bão ng v i mùa gió Tây Nam t tháng 4 đ n tháng 10 hàng n m,

t p trung vào tháng 5, 6 Trong các tháng này, l ng m a chi m đ n 80% l ng

m a c n m Mùa khô t tháng 11 đ n tháng 3 n m sau, m a ít nh t vào tháng 1 và tháng 2 m trung bình 85 - 86%, phía Nam m h n phía B c, có ngày đ m trên 90% Hàng n m vùng bi n Thanh Hóa ch u nh h ng trung bình t 3 - 4 c n bão và áp th p nhi t đ i, t p trung vào các tháng 8, 9, 10

(b) c đi m th y v n, h i v n

Th y v n: Thanh hóa có ngu n tài nguyên n c khá phong phú M ng l i

sông, h khá dày (30 con sông l n nh trong đó có 4 con sông chính là sông Ho t, sông Mã, sông Yên, sông B ng) và các h nh h Yên M , đ p M c, đ p Bái

Th ng, h B n En và hàng tr m h , đ p nh khác phân b r i rác trên đ a bàn t nh Hàng n m sông Mã đ ra bi n m t kh i l ng n c khá l n kho ng 17 t m3

Bình quân c 18 - 20 km b bi n có m t c a sông, r t thu n l i cho vi c nuôi tr ng th y h i s n và tàu đánh cá ra vào Do đó, khu v c 6 huy n ven bi n Thanh Hóa là vùng th y v n ch u nh h ng c a n c tri u, có di n tích kho ng

1000 - 1.100 km2, v i đ m n Smax > 2,0 0/00 Vùng ven bi n Thanh Hóa có 6 c a sông chính: L ch Càn, L ch Sung, L ch Tr ng, L ch H i, L ch Ghép và L ch

B ng Các c a l ch chính này đ u có th xây d ng c ng cá, b n cá

C a L ch Sung n m gi a huy n Nga S n và H u L c, chi u r ng c a l ch 50m, đ sâu gi a lu ng l ch nh nh t vào mùa khô là 1 m, lu ng l ch th ng xuyên thay đ i do l ng phù sa b i đ p, nên r t khó kh n cho tàu thuy n công su t l n ra vào c a l ch N i đây đã hình thành b n cá l ch Sung, trung bình có kho ng 15 tàu thuy n neo đ u hàng ngày, s tàu thuy n này có công su t nh t 6 - 33CV

C a L ch Tr ng n m gi a hai huy n H u L c và Ho ng Hóa, có đ r ng

c a l ch 50 m, đ sâu gi a lu ng 0,5 m, vì v y tàu thuy n l n r t ít ra vào, ch có các tàu công su t t 6 - 75CV neo đ u t i đây, trung bình 30 chi c/ngày

C a L ch H i là c a l ch l n nh t trong t nh, chi u r ng c a l ch 60 m v i

đ sâu nh nh t vào mùa khô là 1,5 m, đ m b o cho các tàu công su t trên 90CV

ra vào T i đây đã xây d ng c ng cá và b n cá L ch H i, trung bình m i ngày có kho ng trên 40 tàu neo đ u t i c ng L ch H i và trên 50 tàu công su t nh neo đ u

t i b n H i C a l ch này tr thành m t n i t p trung v h u c n, d ch v ngh cá

t nh Thanh Hóa

C a L ch Ghép n m gi a hai huy n Qu ng X ng và T nh Gia, v i chi u

r ng c a l ch 35 m và là c a l ch c n nh t trong t nh, n i đây ch có các lo i tàu có công su t d i 75CV

ra vào

C a L ch B ng: n m trên đ a ph n huy n T nh Gia, có chi u r ng c a l ch

50 m và đ sâu nh nh t vào mùa khô là 1 m, hàng ngày t i đây có hàng tr m tàu thuy n c a các t nh b n ra vào neo đ u t i đây, tàu thuy n có công su t trên 90CV

tri u t 3 - 4 m (thu c lo i l n n c ta) Hàng n m có t 18 - 22 ngày nh t tri u,

th y tri u lên xu ng bình quân m t l n trong m t ngày, tri u lên có th i gian ng n, tri u xu ng có th i gian dài h n Càng vào sâu trong đ t li n, m c đ nh h ng

c a th y tri u càng gi m Biên đ tri u thu c lo i y u, biên đ tri u hàng ngày trung bình 120 - 150 cm, biên đ l n nh t kho ng 300 cm, nh nh t kho ng 2 - 3

cm Vào mùa l , s xâm nh p c a th y tri u vào đ t li n gi m L l n k t h p v i tri u c ng làm cho m t s vùng th p b ng p úng trong m t th i gian ng n Vào mùa khô, vi c xâm nh p sâu c a th y tri u gây nhi m m n cho các vùng đ t ven sông, ven b

- Nhi t đ n c bi n t ng m t vào mùa đông trung bình 21 - 240

c a phù sa sông H ng, sông áy cùng v i hàng ch c ngàn t n phù sa c a các sông trong t nh đã và đang b i đ p cho vùng c a sông, ven bi n ngày m t thêm r ng l n (đ c bi t là vùng bãi tri u ven b thu c các huy n Nga S n, b c H u L c) và t o ra môi tr ng thu n l i cho các h sinh thái phát tri n

- N c dâng: khi có gió m nh hay bão th ng gây ra hi n t ng n c dâng

N c dâng do gió mùa đông b c, gió mùa Tây Nam, tùy theo c ng đ có th gây

ra n c dâng cao h n m c bình th ng 10 - 30 cm và có th truy n sâu vào sông t

10 - 20 km N c dâng khi có bão đ u trên d i 1m, khi c c đ i có th v t quá t 2,0 - 2,5 m

Th m l c đ a có đ d c tho i, t ng đ i b ng ph ng, đáy bi n ch y u là cát bùn Có m t s v ng, nh v ng G m, v ng Th i, v ng Bi n S n, v ng Quy n là

n i trú gió cho tàu thuy n đánh cá

1.2.2 i u ki n kinh t , xã h i

Th i k 2001 - 2010, GDP (theo giá 94) c a Vùng ven bi n có t c đ t ng

tr ng bình quân đ t x p x 11,8%/n m Giai đo n 2006 - 2010, trong đi u ki n

ch u tác đ ng c a cu c suy gi m kinh t th gi i, Vùng ven bi n v n có m c t ng

tr ng kinh t bình quân đ t 12,2%/n m, cao h n so v i m c t ng tr ng chung

1.2.2.2 c đi m dân c , lao đ ng

Vùng ven bi n là đ a bàn t p trung đông dân c c a t nh, di n tích chi m 11,1% di n tích toàn t nh nh ng dân s chi m 31,62% dân s toàn t nh, m t đ dân

c trong vùng cao g p 2,85 l n so v i m t đ dân c chung c a t nh Dân c h u h t sinh s ng nông thôn, ngh th y s n, đ i s ng còn khó kh n Giai đo n 2006 -

2010, dân s c a Vùng có xu h ng gi m d n, t 1.082.601 ng i gi m xu ng 1.076.700 ng i, t c đ đô th hóa còn khá ch m, t l dân s thành th t ng t 4,7% lên 5,1%

Toàn vùng có 18 xã đ c bi t khó kh n vùng bãi ngang, ph n l n dân c sinh

s ng ch y u b ng đánh b t th y s n, thu nh p b p bênh, không n đ nh, t l h nghèo còn l n trên 20% ây là thách th c không nh đ i v i phát tri n kinh t - xã

h i, th c hi n xóa đói gi m nghèo, c i thi n đ i s ng dân c vùng bi n

B ng 1.2 Dân s và lao đ ng trong vùng ven bi n Thanh Hóa

/v: 1.000 ng i

1 Dân s trung bình 1.082,6 1.078,3 1.074,7 1.072,23 1.076,7 + Dân s nông thôn 1.031,2 1.026,6 1.020,03 1.017,47 1.022,1

1.3 ÁNH GIÁ S B V QUY HO CH H TH NG H T NG VEN

BI N C A T NH THANH HÓA

1.3.1 Hi n tr ng h th ng h t ng ven bi n c a t nh Thanh Hóa

1.3.1.1 Giao thông

- ng b :

M ng l i đ ng b t i Vùng ven bi n có t ng chi u dài 1.846,2 km g m có

3 tuy n QL1A, QL10, QL47 ch y qua, đ ng Nghi S n - Bãi Trành (54,5 km), 12 tuy n đ ng t nh (171,7 km) và 1.500 km đ ng huy n, đ ng xã; ngoài ra còn có

293 km đ ng đô th các lo i và 3.020 km đ ng thôn Nh ng n m g n đây, m ng

l i đ ng b t ng b c đ c đ u t tu b , nâng c p; đ ng th i xây d ng, hình thành thêm m t s tuy n đ ng giao thông m i nh đ ng Nga S n đi B m S n,

đ ng Nghi S n - Bãi Trành, đ ng Gòong - H i Ti n, đ ng n i QL1A v i khu

du l ch H i Hòa, đ ng H i Ninh - Ngã ba H nh, các đ ng tr c giao thông t i Khu kinh t Nghi S n (đ ng 513, đ ng ông - Tây 2, đ ng B c - Nam 3), qua đó

ph c v đ c l c v n chuy n, l u thông hàng hóa, hành khách đi l i và các ho t đ ng kinh t trong vùng, đ c bi t phát tri n Khu kinh t Nghi S n

- H th ng đ ng th y:

Theo h th ng sông Mã, sông Yên, sông B ng ch y qua và đ ra bi n t i các

c a l ch, Vùng ven bi n có m t s tuy n đ ng th y t các c a l ch theo lu ng sông đi sâu vào vùng n i đ a và các huy n phía Tây c a t nh, các tuy n theo sông

Mã, sông Tào, kênh De, kênh Nga thông v i nhau đi ng c ra Ninh Bình và m t s

t nh đ ng b ng B c B Các tuy n đ ng th y quan tr ng g m: tuy n đ ng th y theo lu ng chính sông Mã t c a L ch H i đi Ngã ba Bông (33 km); t c a L ch Sung đi Ngã ba Bông (40 km); tuy n đ ng th y theo lu ng sông Tào, t c a L ch Ghép - c u V y (50 km); tuy n đ ng th y theo lu ng sông B ng, t c a L ch

B ng đi Tr ng Lâm (30 km)

- H th ng c ng bi n:

C ng Nghi S n (T nh gia) C ng sông: có m t s b n c ng đ u m i quan tr ng là

c ng Hàm R ng, c ng cá Qu ng Ti n, c ng cá L ch Tr ng, c ng cá L ch B ng,

b n Hói ào, B n M ng D ng, C ng Lèn

C ng L Môn: là c ng t ng h p, đ c quy ho ch thu c nhóm c ng bi n B c Trung B (nhóm 2) Công su t 0,2 ÷ 0,5 tri u t n/n m, cho tàu 0,5 ÷ 1,0 nghìn t n

ra vào lu ng tàu 16km, hi n c ng ch y u ph c v Khu công nghi p L Môn (thành

ph Thanh Hóa) D ki n n o vét, tu b lu ng l ch đ c ng có th ti p nh n tàu

2000 DWT

C ng Nghi S n: là c ng n c sâu l n nh t khu v c B c Trung b ây là

c ng đa ch c n ng, bao g m 3 khu c ng chính (i) Khu c ng c a nhà máy l c hoá

d u; (ii) Khu c ng t ng h p; (iii) Khu c ng chuyên dùng cho nhà máy xi m ng, nhà máy nhi t đi n và nhà máy đóng tàu Hi n nay, ngoài c ng chuyên dùng cho nhà máy xi m ng, b n s 1 và s 2 c a khu c ng t ng h p Nghi S n đã đ c xây d ng cho phép ti p nh n tàu 30.000 t n, đang xây d ng b n cho tàu 50.000 t n, t o ti n

đ quan tr ng đ phát tri n kinh t c a t nh c ng nh khu v c B c Trung b

Ho ng Hóa

- H th ng đê đi u phòng ch ng thiên tai: Hi n có 416,1 km đê, kè g m 42

km đê, kè bi n và 358,8 km đê, kè sông Hi n nay m t s khu v c giáp bi n trong Vùng ê sông, đê bi n đang xu ng c p, c n đ u t tu b và xây m i

1.3.2 Quy ho ch h th ng h t ng ven bi n t nh Thanh Hóa

1.3.2.1 Quy ho ch h th ng giao thông

a- Giao thông đ ng b

T p trung hoàn thi n h th ng giao thông đ i ngo i (QL1A, QL10, đ ng cao t c b c nam, đ ng ven bi n); các tuy n n i khu v c mi n núi v i vùng bi n (QL47, QL217, Nghi S n - Bãi Trành); tuy n n i các huy n ven bi n v i vùng

đ ng b ng (đ ng B m S n - Nga S n - đ o N , đ ng Voi - S m S n); hoàn thi n các tuy n đ ng t nh, đ ng huy n; t ng b c th c hi n kiên c hoá đ ng xã

Nâng c p, c i t o QL1A thành đ ng c p III hoàn ch nh; QL10 nâng lên c p

IV, xây d ng xong c u Th m, c u Bút S n, kéo dài Qu c l 10 t Bút S n qua ò

i đi ti p theo đ ng t nh Môi - Ch t n i vào Qu c l 1A t i núi Ch t huy n

Qu ng X ng chi u dài t ng thêm 27km nâng c p đ t c p IV; QL47 xây d ng đo n thành ph Thanh Hoá - S m S n đ t tiêu chu n đ ng đô th , 4 làn xe; o n t

Qu c l 1 đ n h t ph m vi đô th Nghi S n m r ng và nâng lên thành qu c l

b- Giao thông th y

Phát tri n giao thông đ ng thu k t h p ch t ch v i h th ng c ng; u tiên

đ u t c i t o lu ng l ch và nâng c p, xây d ng b n, c ng t i các sông chính trên

đ a bàn nh sông Mã, sông Tào, sông Yên, Sông B ng, Kênh Nga, Kênh De, Kênh Choán, L p đ t hoàn ch nh h th ng phao tiêu, đèn hi u, bi n báo trên các tuy n sông, đ m b o an toàn cho tàu thuy n đi l i

n 2015, hoàn thành c b n h th ng c ng bi n trong vùng ven bi n đi kèm

v i phát tri n các d ch v c ng bi n, kho bãi, hàng h i T p trung hoàn thi n c ng

t ng h p Nghi S n và các b n chuyên d ng; xây d ng c ng đ o Mê, c ng Qu ng Châu (m r ng c ng L Môn), c ng Qu ng Nham; nghiên c u đ u t c ng đ o N

Xây d ng hoàn ch nh khu c ng t ng h p Nghi S n do đ a ph ng qu n lý

g m 3 b n, dài 555m cho t u 10.000 ÷ 30.000 t n ra vào đ t công su t 2 tri u

t n/n m Tri n khai xây d ng các c ng d u khí, c ng nhi t đi n, c ng Nhà máy đóng m i và s a ch a tàu bi n Nghi S n

Hoàn thi n h th ng th y l i trong Vùng theo h ng đa m c tiêu ph c v

s n xu t nông nghi p, nuôi tr ng th y s n k t h p v i c p, thoát n c sinh ho t và giao thông đ ng th y y nhanh t c đ kiên c hoá các tuy n đê, kè xung y u và

h th ng kênh m ng t i, tiêu trên đ a bàn u tiên đ u t gi i quy t t i cho các huy n vùng phía B c sông Mã (huy n Nga S n, H u L c, Ho ng Hóa); h th ng công trình th y l i ng n m n, gi ng t trên sông Càn (huy n Nga S n); h th ng

c p n c t i và sinh ho t cho các xã vùng ông kênh De (huy n H u L c); h

th ng t i đ u m i huy n T nh Gia; h th ng tiêu L u - Phong - Châu (huy n

Ho ng Hóa), h th ng tiêu kênh Than (huy n T nh Gia)

Tri n khai đ u t các công trình phòng ch ng thiên tai, ng phó v i bi n đ i khí h u, g m các công trình phân l , công trình đê, kè phòng ch ng s t l b sông,

b bi n, c ng c h th ng đê bao trên đ a bàn Huy đ ng đ u t xây d ng h th ng

c nh báo, phòng ch ng thiên tai khu v c ven bi n, các tuy n đ ng c u h , c u n n ven bi n nh m nâng cao kh n ng ng c u khi có m a l , ng p l t

Ngoài ô th du l ch S m S n, u tiên phát tri n các Khu du l ch sinh thái Nghi S n, Tr ng L , Khu du l ch bi n H i Ti n, Qu ng Vinh, H i Hòa và ph c n, Khu du l ch ng T Th c, n th Mai An Tiêm, n th Bà Tri u,

1.4 K T LU N CH NG 1

Thanh Hóa là t nh ven bi n thu c B c Trung B có h th ng đê sông, đê bi n

r t phong phú, h th ng công trình giao thông, th y l i đ c xây d ng và đ u t , tu

b hàng n m có th đáp ng c b n yêu c u s d ng hi n nay Tuy nhiên, đ ng

tr c tình th c a bi n đ i khí h u thì h th ng công trình h t ng k thu t, công trình đê đi u b o v khu đ t tr ng đang là v n đ c n quan tâm, trong đó c n có

đ nh h ng quy ho ch theo k ch b n bi n đ i khí h u đ a ra Lu n v n này t p trung nghiên c u nh ng y u t tác đ ng t nhiên và gi i pháp ch đ ng trong quy

ho ch, thi t k và xây d ng h th ng đê bi n c a t nh và ng d ng tính toán cho khu v c c th

CH NG 2 ÁNH GIÁ HI N TR NG, TÁC NG C A BI N I KHÍ

H U N H TH NG Ê BI N, NH H NG NÂNG C P Ê BI N

THANH HÓA 2.1 RÀ SOÁT, ÁNH GIÁ HI N TR NG H TH NG Ê BI N THANH HÓA

2.1.1 Rà soát hi n tr ng[6], [7]

Thanh Hóa có 102 km b bi n tr i dài trên 6 huy n T nh Gia, Qu ng X ng,

Ho ng Hoá, H u L c, Nga S n và th xã S m S n Trong đó có trên 42 km đê tr c

di n v i bi n Hi n tr ng đê bi n c th t ng tuy n c a t ng huy n nh sau:

Tuy n đê bi n Nga S n dài 10,4 km t c ng Hoàng Long xã Nga Thu đ n

c ng Ti n An xã Nga Thái (ti p giáp đê Ng Hàm 3) ây là vùng c a sông đang

đ c b i v i t c đ 70m - 100m/n m, theo đó nhân dân đ a ph ng đã ti n hành quai đê l n bi n và tuy n đê hi n t i là tuy n l n bi n l n th ba Do đê còn th p và

nh nên tuy n đê bi n Nga S n ch a đ m b o ch ng đ c v i tri u c ng và gió bão m nh Bão s 7/2005 nhi u đo n đê thu c xã Nga Tân b h h ng, b tràn gây thi t h i đáng k cho s n xu t và đ i s ng

N m 2009, UBND t nh Thanh Hóa đã phê duy t d án tu b nâng c p tuy n

đê bi n Nga S n, giao cho UBND huy n Nga S n là ch đ u t , đã tri n khai thi công xong giai đo n 1 đo n t c ng Hoàng Long đ n c ng M ng Gi ng

a- Hi n tr ng t ng tuy n đê bi n Nga S n c th nh sau:

- o n đê t c ng Hoàng Long đ n c ng M ng Gi ng: dài 6,85km, t 2009

- 2012 đã đ c tu b (giai đo n I) theo Ch ng trình nâng c p đê bi n c a Chính

+ o n đê K5+300 - K6+850 xã Nga Tân: Cao trình đ nh đê (+4,30m); chi u

r ng m t đê B=6 - 7m; m t đê đ bê tông, chi u r ng B=5m Mái đê phía đ ng, phía sông tr ng c , h s mái m=2

- o n đê xã Nga Ti n (K6+850 - K10+400): chi u dài đê 3.550m (Ti p giáp

v i c ng M ng Gi ng II) cao trình đ nh đê (+3,60m); chi u r ng m t đê B=2,4m - 3,2m; đ d c mái đê ms=2,5, mđ=1,5 Hi n đang tri n khai thi công tu b nâng c p

b- V c ng

Tuy n đê bi n Nga S n có 9 c ng d i đê, trong đó c ng M ng Gi ng II

m i đ c xây d ng n m 2007; c ng Ti n Thành (K8+950) xã Nga Ti n xây d ng

n m 2012 và c ng Ti n An (K9+580) xã Nga Ti n xây d ng n m 2011, ho t đ ng

n đ nh; các c ng còn l i (6 c ng) do xây d ng t lâu, công trình l i vùng n c

m n nên đã xu ng c p, b h h ng nh nh han r , h ng giàn đóng m , rò r , s t s t mang c ng

c- V cây ch n sóng

Hi n t i đo n t K3+900 - K4+300 (thu c 2 xã Nga Th y và Nga Tân) đã

tr ng cây sú v t, cây s ng t t phát huy kh n ng ch ng sóng Còn l i đo n đê t K0+00 - K3+900 và t K4+300 - K10+400 ch a có cây ch n sóng và không còn

kh n ng tr ng do sát chân đê phía bi n có ao đ m nuôi th y s n

+ o n K0 - K0+600: cao trình đ nh đê (+4,30m đ n +4,60m), cao trình đ nh

t ng ch n sóng (+5,20m đ n +5,50m) Mái kè bi n đ c lát b ng c u ki n bê tông,

h s mái phía bi n mbi n=4 Chân kè gia c ch ng xói b ng ng buy BT S có

đ ng kính ngoài 1m, cao 1,5m, trong ng buy x p đá h c, cao đ đ nh ng buy (+0,0m)

M t đê r ng B=6m, gia c bê tông M250 dày 20cm Mái phía đ ng: h s mái m=3/2; mái đ c tr ng c

+ o n K0+600 - K2+850: cao trình đ nh đê (+4,60m), cao trình đ nh t ng

ch n sóng (+5,50) Mái kè bi n đ c lát b ng c u ki n bê tông m=4 Chân kè gia c

ch ng xói b ng ng buy BT S có đ ng kính ngoài 1m, cao 1,5m, trong ng buy

x p đá h c, cao đ đ nh ng buy (+0,0m)

M t đê r ng B=6m, gia c bê tông M250 dày 20cm

Mái phía đ ng, đo n K0+600 - K1+450: h s mái m=3/2; mái đ c tr ng

c o n K1+450 - K2+850: xây t ng ch n đ t giáp mép m t đê phía đ ng

o n đê, kè Y Vích II t K2+850 - K6+808

Cao trình đ nh đê (+4,80m); cao trình đ nh t ng ch n sóng (+5,50m) Mái phía bi n đ c lát b ng c u ki n bê tông m=4; chân kè gia c ch ng xói b ng ng buy BT S có đ ng kính ngoài 1m, cao 1,5m, trong ng buy x p đá h c, cao đ

đ nh ng buy (+0,0m)

M t đê r ng B=6m, gia c bê tông M250 dày 20cm

Phía đ ng, đo n đi qua khu dân c xây t ng ch n đ t; đo n không có dân

c , mái phía đ ng m=2 - 3, lát đá chít m ch ho c tr ng c

o n đê, kè Ninh Phú I t K6+808 - K7+600

Cao trình đ nh đê (+4,80m); cao trình đ nh t ng ch n sóng (+5,50m) Mái phía bi n đ c lát b ng c u ki n bê tông m=4; Chân kè gia c ch ng xói b ng ng buy BT S có đ ng kính ngoài 1m, cao 1,5m, trong ng buy x p đá h c, cao đ

đ nh ng buy (+0,0m)

M t đê r ng B=2,65m, gia c bê tông M250 dày 20cm

Phía bi n có c cao trình (+3,50m), chi u r ng m t c B=6,0m

Phía đ ng, đo n đi qua khu dân c xây t ng ch n đ t; đo n không có dân

c , mái phía đ ng m=2 - 3, lát đá chít m ch ho c tr ng c

Mái phía đ ng m=2, đá lát khan và c u ki n bê tông đúc s n o n bãi tha

o n đê ti p giáp đê kè bi n Ninh Phú đ n K29 đê h u sông Lèn đ c xây

d ng n m 1996 - 1998 theo d án PAM 4617: ê đ p b ng đ t th t, cao trình đ nh

đê hi n t i (+4,00m), chi u r ng m t đê B=3m, mái đê phía đ ng m=2; mái đê phía sông đo n K9+194,8 - K12+694,8 đ c b o v b ng kè đá h c dày 30cm, d i lót

v i l c đ a k thu t, cao trình đ nh kè (+4,00m); h s mái m=4 Phía bi n có r ng

sú v t ch n sóng, đê kè n đ nh

b- V cây ch n sóng

Hi n có 4 đo n bãi bi n đã đ c tr ng cây ch n sóng, v i chi u dài 6.660m;

1 đo n dài 1.295m đang đ c Qu h tr thiên tai Mi n Trung ti n hành tr ng, c

th nh sau:

+ o n K0 - K0+600: ã đ c tr ng sú v t t (1996 - 2000), chi u dài 600m, r ng 150m; hi n phát huy tác d ng t t

+ o n K0+600 - K1+450: ã đ c tr ng sú v t n m (1996 - 2000), chi u dài 850m, chi u r ng 250m; hi n đã phát huy tác d ng

+ o n K1+450 - K2+450: ã đ c tr ng b n n m (2008 - 2009), chi u dài 1.000m, chi u r ng 200m; hi n ch a phát huy tác d ng

+ o n K2+770 - K3+050: ã đ c tr ng b n n m 2009, chi u dài 280m, chi u r ng 200m; hi n ch a phát huy tác d ng

+ o n K3+050 - K3+206: ã đ c tr ng b n n m 2009, chi u dài 156m, chi u r ng 225m; hi n ch a phát huy tác d ng

+ o n K3+206 - K3+450: ã đ c tr ng b n n m 2009, chi u dài 244m, chi u r ng 225m; hi n ch a phát huy tác d ng

+ o n K6+600 - K6+800: ã đ c tr ng b n n m 2009, chi u dài 100m, chi u r ng 200m; hi n ch a phát huy tác d ng

+ o n K9+794,8 - K11+425: ã đ c tr ng sú v t n m 1992, chi u dài 1.630m, chi u r ng 500m; hi n phát huy tác d ng t t

ê bi n Ho ng Hoá dài 4.960 m, g m 2 đo n:

a- Hi n tr ng các đo n đê bi n Ho ng Hóa

ê bi n xã Ho ng Thanh, Ho ng Ph

ê bi n Ho ng Thanh và Ho ng Ph , có 1.200m đã có kè lát mái phía bi n: cao trình đ nh đê +5,00m; chi u r ng m t đê b=3,0m; h s mái bi n mb=4; h s mái đ ng mđ=2; Cao trình đ nh kè +4,50m; mái kè lát b ng đá h c dày 30cm, l p

d m lót (2 x 4) dày 10cm, phía d i tr i v i l c; đ t đ p đê là đ t á sét; phía bi n là bãi cây phi lao ch n sóng r ng 40 - 50m N m 2005, bão s 7 đã làm v 1 đo n dài 350m; đo n còn l i b h h ng n ng: Mái kè bong l c, s t lún; mái đê phía đ ng b xói s t Sau bão, nhân dân đ a ph ng m i khôi ph c t m đ n ng n c m n tràn vào đ ng khi có tri u c ng ng th i n m 2006 - 2007 UBND t nh cho tu b , nâng c p tuy n trong kiên c v i m c tiêu tuy n phía trong là tuy n đê chính cách

tuy n ngoài t 100 - 200m, dài 2.789m Hi n t i đê kè n đ nh, v i chi u dài 4.060m, g m các đo n sau:

* o n K0 - K1+760: là đo n đê k t h p đ ng giao thông, đ c c ng c , tu

b t n m 1994 - 1999 theo d án PAM 4617; Cao trình đ nh đê (+4,00m); chi u

r ng m t đê B=4m; h s mái mb=mđ=2; M t đê đ c r i nh a bán thâm nh p; phía

bi n tr ng phi lao ch n sóng r ng 100 - 200m

* o n K1+760 - K3+060, chi u dài 1.300m, thu c xã Ho ng Ph : Thi công

n m 2007 - 2008 Thân đê đ p b ng đ t núi; cao trình đ nh đê (+4,50m); chi u r ng

m t đê B=6m, gia c b ng bê tông th ng M250 dày 20cm; Mái đê phía bi n mb=4

k t c u b ng BT S phía d i l p c u ki n là l p đá d m (1 x 2) dày 10cm và l p

v i l c; Chân kè gia c ch ng xói b ng ng buy BT S có đ ng kính ngoài 1m, cao 1,5m, trong ng buy x p đá h c.Kho ng bãi t tuy n đê chính ra đ n b bi n

tr ng phi lao, t o r ng phòng h tr c đê Mái đê phía đ ng mđ=2,0 tr ng c ; riêng

đo n t K2+760 - K3+060: mái đ ng làm kè lát mái, lát b ng đá h c

* o n K3+060 - K4+053, chi u dài 993m, thu c xã Ho ng Thanh, xây

d ng n m 2008 - 2009 Thân đê đ p b ng đ t núi; Cao đ đ nh đê (+4,50m); Chi u

r ng m t đê B=6m gia c b ng bê tông th ng M250 dày 20cm; Mái đê phía bi n

mb=4 k t c u b ng BT S; Chân kè gia c ch ng xói b ng ng buy BT S có đ ng kính ngoài 1m, cao 1,5m, trong ng buy x p đá h c Mái đê phía đ ng mđ=2; Mái phía đ ng lát đá h c chít m ch dày 30cm; đo n còn l i tr ng c

Hình 2.1 ê PAM 4617 xã Ho ng Ph b bão s 7/2005 tàn phá

o n đê bi n xã Ho ng Tr ng

o n đê dài 900m, đ c đ p đã lâu, hi n t i đê nh và th p: cao trình đ nh

đê (+4,00m), chi u r ng m t đê B =2m - 2,5m; đ d c mái đê: phía bi n m >2; phía

đ ng m=2; Phía ngoài đê là bãi bi n tr ng phi lao r ng 20m - 30m Hi n nay, đo n

đê này đã l p d án đ u t tu b v i chi u dài 2.200m

Tr c đây, tuy n đê bi n S m S n g m 2 đo n:

- o n 1 (Phía ngoài bãi cát tr ng cây phi lao): Là đo n đê tr c ti p bi n, dài 1.335m, có kè lát mái b o v mái đê phía bi n Cao trình đ nh đê (+3,50m), chi u

r ng m t đê B=4,0m, mái phía bi n m=3, mái phía đ ng m=2, kè lát đá khan đ n cao trình (+3,00m) N m 2005, bão s 6, s 7 đã làm v toàn b đo n đê, kè này

- o n 2 t đ n Biên phòng (c ) ra c n cát tr ng phi lao dài 665m: Cao trình

đ nh đê (+4,50m), chi u r ng m t đê B=5,0m, mái đê phía đ ng m=2, mái đê phía

bi n m=3 Mái đê phía bi n đ c kè đá b o v đ n cao trình (+3,00m) N m 2005, bão s 6, s 7 làm s t l toàn b mái đê phía đ ng

Tuy n đê bi n S m S n đã đ c l p d án khôi ph c, tu b , nâng c p

H th ng đê bi n và đê c a sông huy n Qu ng X ng dài 9,6km Tuy n đê

có nhi m v b o v cho dân sinh, kinh t c a 6 xã c a huy n Qu ng X ng bao

g m Qu ng Nham, Qu ng Th ch, Qu ng Chính, Qu ng Trung, Qu ng L nh và

Qu ng Khê

Là tuy n đê ch u nh h ng tr c ti p c a thu tri u và gió bão, thu c các xã

Qu ng Trung, Qu ng Chính, Qu ng Th ch và Qu ng Nham N m 1991 đã đ u t tu

b đ c 4,4km b ng ngu n v n OCXFAM - B v i các ch tiêu thi t k : cao trình

đ nh đê (+3,60m) đ n (+4,00m), chi u r ng m t đê B=3m, mái đê phía sông đ c lát b ng đá h c dày 30cm, phía d i là đá d m (4 x 6) dày 10cm; cao trình đ nh kè (+3,60m) Do thi công đã lâu, đ t đ p đê là đ t pha cát, k thu t thi công đ n gi n,

mái kè không có v i l c, nên hi n nay m t s đo n đê b xói l , mái kè b s t lún,

Còn l i đo n c a sông giáp bi n thu c xã Qu ng Nham dài 2.700m, đ c hình thành t các b bao ng n n c m n tràn vào đ ng Do nh h ng c a bão s 6,

s 7 n m 2005, nhi u đo n b tràn và v , n c bi n tràn vào đ ng gây nh h ng

đ n đ i s ng và s n xu t c a nhân dân đ a ph ng

o n đê bi n Qu ng Nham dài 1,5km, tr c đây là bãi cát th p d c theo c a sông Yên Do nh h ng c a bão s 6, s 7 n m 2005, nhi u đo n b tràn v , n c

bi n tràn vào đ ng gây nh h ng đ n đ i s ng và s n xu t c a nhân dân đ a

ph ng N m 2008 - 2009 đ c đ u t xây d ng đo n đê kè Qu ng Nham dài 1.500m, n i li n v i đê t sông Yên, v i ch tiêu k thu t

+ T ng ch n sóng k t c u BTCT, cao trình đ nh t ng: +4,80m;

+ Mái đê phía bi n đ c lát b ng c u ki n BT S, h s mái m=3;

+ M t đê gia c b ng bê tông, cao trình đ nh đê: +3,80m; B=5m;

+ Mái đê phía đ ng đ c tr ng c b o v , h s mái m=2;

V c ng: tuy n đê có 2 c ng d i đê m i đ c xây d ng

H th ng đê bi n và đê c a sông huy n T nh Gia dài 33,3 km, g m 3 đo n: a- o n đê PAM 4617 H i Châu - Thanh Thu

Tuy n đê có chi u dài 10,5km Tuy n đê có nhi m v b o v 5 xã c a huy n

T nh Gia, g m: H i Châu, Thanh Thu , Tri u D ng, H i Ninh và Thanh S n;

Tuy n đê đ c đ u t nâng c p trong các n m t 1993 - 1998 thu c d án PAM 4617, trong đó phía h l u đã làm kè lát mái b o v mái sông dài 7.924m, v i các ch tiêu k thu t:

+ Cao trình đ nh đê: +4,50m (phía tây Qu c l 1A cao trình +4,00m);

+ Cao trình đ nh kè: +4,30m (phía tây Qu c l 1A cao trình +3,80m);

sâu vào mái đê 1,5m; m t đê b bào mòn hi n ch còn 2,5.m Mái kè b l c l c c b

ch a đ c tu s a

Tuy n đê PAM H i Châu - Thanh Thu có 14 c ng d i đê, trong đó 4 c ng thu s n m i đ c xây d ng trong nh ng n m 1993 - 1999 là ho t đ ng t t Các

c ng còn l i h u h t đ u ng n, trong đó có 3 c ng xây b ng đá xây, b lùng mang,

th ng đáy, tiêu n ng b gãy, s p c n ph i s a ch a là: c ng ng M i, c ng Yên Châu và c ng 2 c a thu c xã H i Châu

b- H th ng đê kè c a sông L ch B ng

Dài 28,7km, trong đó đê t dài 17,3 km, đê h u dài 11,4km Tuy n đê có nhi m v b o v 7 xã c a huy n T nh Gia, g m: Tùng Lâm, Trúc Lâm, Xuân Lâm, Bình Minh, Mai Lâm, T nh H i và H i Bình H th ng đê kè c a sông L ch B ng

có th chia thành các tuy n sau:

- ê t sông B ng:

Dài 17,3km, cao trình đ nh đê t (+3,20m) đ n (+3,70m), chi u r ng m t đê

ph bi n t 2 - 3m, mái đê m = 1,5 (tr đo n Xuân Lâm - Trúc Lâm dài 4.369m m i

đ c t b trong n m 2006, m t đê r ng 5m, r i c p ph i đá th i) Là tuy n đê ch u

nh h ng c a thu tri u và sóng gió, thân đê là đ t cát pha nên hàng n m nh ng

đo n ch a đ c làm kè b o v phía sông thì mái đê phía sông b s t l nghiêm

tr ng, l n sâu vào m t đê Toàn tuy n có 4 đo n đã có kè b o v mái phía sông v i

t ng chi u dài 6.830m, c th nh sau:

+ o n ti p giáp Qu c l 1A dài 4.300m (có 3.100m kè m i xây d ng 2006) + o n kè phía cu i xã Xuân Lâm dài 1.030m (xây d ng n m 2001 - 2003) + Kè lát mái làng ông xã Bình Minh dài 700m

+ Kè lát mái Bình Minh XD n m 2006 dài 300m

+ Kè lát mái đo n phía cu i xã Bình Minh dài 500 m

Hình 2.2 ê t L ch B ng đo n Xuân Lâm - Trúc Lâm xây d ng n m 2006

Tuy n đê ch u nh h ng c a th y tri u và gió bão nên th ng xuyên b s t

l , nh t là đo n phía đông đ ng 1A dài 7,905m, t n m 2005 - 2009 đã đ c tu

b nâng c p, đ m b o yêu c u ch ng l : cao trình (+3,60m), chi u r ng m t

đê B=5m; mái phía sông có 2 đo n kè lát mái b o v , chi u dài 3.820m Toàn tuy n có 5.600m kè lát mái thu c xã T nh H i và H i Bình (Kè Lát mái kè T nh H i xây d ng n m 2005 dài 1.600 m; Kè lát mái H i Bình dài 4.000m); cao trình đ nh

kè +3,10m; h s mái kè m = 2,5

Hình 2.3 ê c a sông B ng xã H i Bình - T nh Gia ch a đ c nâng c p

Tuy n đê L ch B ng: có 38 c ng, trong đó 22 c ng hi n ho t đ ng bình

th ng, còn 16 c ng b h h ng c n ph i tu s a; đáng chú ý là c ng C1 thu c xã

Tr ng Lâm xây d ng n m 1992, c ng b lùng mang, h ng khoá; C ng M

Ph ng thu c xã Mai Lâm: là c ng h p, 1 c a, kh u di n (1,0 x 1,0 x 12m) xây

d ng n m 1978, v t li u xây d ng là đá xây; c ng b lùng mang, h ng khoá;

C ng C u C u thu c xã Mai Lâm: là c ng h p, 5 c a, kh u di n (1,6 x 1,6 x 10m) xây d ng n m 1981, v t li u xây d ng là đá xây; c ng b h h ng hoàn toàn không

s d ng đ c; C ng Ti n Phong thu c xã H i Bình: là c ng h p, 1 c a, kh u di n (1,8 x 2,0 x 18) xây d ng n m 1979, v t li u xây d ng là đá xây; c ng b lùng mang, lùng đáy, khoá b h h ng

c- ê bi n xã H i Thanh

ê bi n xã H i Thanh có chi u dài 4km, đây là đo n đê tr c ti p bi n

N m 1995 đ c đ u t xây d ng kè ch ng xói l b b ng ngu n v n c a t

ch c CIDSE Bão s 7/2005 đ b tr c ti p vào Thanh Hoá g p tri u c ng, sóng

l n tràn qua đê, gây s t l n ng m t và mái đê phía đ ng, làm s p và phá v mái kè

t cao trình +1,20m đ n +3,50m c bi t là đo n ch a có kè b bi n b xói l nghiêm tr ng, l n sâu vào đ t li n hàng ch c mét

N m 2008 và 2009 đã tri n khai thi công d án tu b , nâng c p kè H i Thanh: Chi u dài tuy n kè 3.044,2m; cao trình đ nh kè (+3,50m); cao trình đ nh

t ng ch n sóng (+4,50m), t ng ch n sóng k t c u bê tông c t thép M250; chi u

r ng m t đê đ nh kè B=5,0 m, đ BTT M250, dày 25 cm Mái kè phía bi n m=4,0, làm các khung bê tông bên trong lát các c c BT th ng M250, kích th c (40 x 40

x 30) có ngàm, phía d i lót đá d m (1 x 2) dày 8 cm, và lót v i l c, 15m xây 1 khoá ngang b ng BTCT M250 (30 x 40), d i lót bê tông th ng M100 dày 10 cm Khoá mái đ nh kè cao trình (+3,50m)

Mái kè phía làng t cao trình đ ng dân sinh đ n đ nh kè có mái d c m = 2, lát t m BT th ng M200 (80 x 80 x 10), d i lót v i l c; đ ng dân sinh B=5,0 m

đ bê tông th ng dày 20 cm, M250, d i lót v i ni lon tái sinh, c 5m c t 1 kh p lún lót 1 l p gi y d u t m nh a đ ng

V c ng d i đê: Toàn tuy n có 6 c ng tiêu; các c ng đ c xây d ng n m

2009, hi n ho t đ ng n đ nh

d- Tuy n đê bi n H i Châu - H i Ninh

N i ti p t đê c a sông xã H i Châu đ n xã H i Ninh, chi u dài 4,186km tri n khai thi công tu b , nâng c p t 2010 - 2012

Cao trình đ nh đê (+3,8m đ n +4,7m); chi u r ng m t đê B=6m, đ BTT

M250, dày 20 cm; t ng ch n sóng k t c u bê tông c t thép M250 cao trình (+4,60m đ n +5,50m)

Mái phía bi n m=4, lát CKBT (40 x 40 x 20cm); liên k t m ng m m, chia ô

b ng các d m BTCT M250; phía d i lót d m (1 x 2) dày 10cm và v i l c Chân kè: ng buy bê tông đ ng kính 1m, cao 1,5m, phía trong b đá h c; cao trình đ nh

ng buy (+0,00m đ n +2,00m)

Mái phía đ ng m=2, tr ng c trong các ô t o b i các thành bê tông đúc s n

V c ng: tuy n đê có 6 c ng d i đê m i đ c xây d ng

e- Tuy n đê bi n xã H i Bình

ê bi n H i Bình dài 2.000m, đ c đ u t xây d ng n m 2011 - 2012:

- o n K0 - K0+820: Cao trình đ nh đê (+2,80m); chi u r ng m t đê B=5m

đ BTT M250, dày 20 cm; t ng ch n sóng k t c u bê tông c t thép M250 cao trình (+3,60m) Mái đê phía bi n lát CKBT, khoá kè b ng BTCT M200 KT r ng 0,3m; cao 0,4m; chân kè ng buy đ ng kính 1m trong b đá h c

- o n K0+820 - K2: Cao trình đ nh đê (+4,20m); chi u r ng m t đê B=5m

đ BTT M250, dày 20 cm; t ng ch n sóng k t c u bê tông c t thép M250 cao trình (+5,00m) Mái đê phía bi n lát CKBT, khoá kè b ng BTCT M200 KT r ng 0,3m; cao 0,4m; chân kè ng buy đ ng kính 1m trong b đá h c

2.1.2 ánh giá chung v hi n tr ng đê bi n t nh Thanh Hóa

Nh v y qua rà soát hi n tr ng đê bi n t nh Thanh Hóa cho th y, c b n toàn tuy n đê bi n Thanh Hóa đ c xây d ng, tu b ch y u sau c n bão s 7 n m 2005

c s quan tâm h tr c a Nhà n c, trong nh ng n m v a qua t nh Thanh Hóa

đã có nhi u n l c đ nâng c p, kiên c hóa tuy n đê bi n c a t nh, và đã c b n đáp ng đ c v i tình hình thiên tai UBND t nh đã ch đ ng rà soát và xác đ nh

nh ng đi m xung y u và th ng xuyên ph i h ng ch u thiên tai, bão l đ l p d án

tu b , nâng c p, xây m i C th các đi m đo n đê xung y u nh m b o v s n xu t, dân sinh m t s khu v c tr ng đi m đ c tác gi rà soát th ng kê th hi n ph n

đ nh h ng tu b nâng c p các tuy n đê bi n i v i tuy n đê bi n huy n H u L c,

hi n t i toàn tuy n đã đ c c ng hóa, T nh ch a có ch tr ng nâng c p tu b Tuy nhiên đ làm rõ y u t r i ro tr c thiên tai trong b i c nh bi n đ i khí h u, tác gi

l a ch n đo n đê bi n H u L c đ tính toán nâng c p đ đ m b o ng phó đ c v i

xâm nh p m n gia t ng gây thi t h i l n v ng i và tài s n, nh h ng đ n môi

tr ng và đ i s ng c a nhân dân

Do ch u tác đ ng c a bi n đ i khí h u toàn c u, trong nh ng n m g n đây t i Thanh Hóa các hình th th i ti t c c đoan xu t hi n ngày m t nhi u i n hình nh

c n bão s 7 ngày 27/9/2005 v i s c gió m nh c p 12, gi t trên c p 12, bão k t h p

v i tri u c ng làm cho n c bi n dâng t 4,5m đ n 5,5m gây m a to trên di n

r ng gây h u qu h t s c n ng n , nh t là các huy n ven bi n Toàn b các tuy n đê

bi n Nga S n đ n T nh Gia đã b tràn v , s t l nghiêm tr ng và h n 6.000ha đ ng

ru ng b nhi m m n do n c bi n tràn vào, c n ph i t n nhi u ti n c a, công s c đ

+ Trên sông Mã: m n l n nh t đo t i Tr m thu v n Giàng (cách c a

bi n 24 km) ph bi n nh h n 1‰, tuy nhiên t ng đ t bi n nh ng n m g n đây 2,3‰ (2007); 1,2‰ (2008) và 6,1‰ (2010)

+ Trên sông Lèn: m n l n nh t đo t i Yên n (cách c a bi n 13 km) ph

bi n m c 0,2 - 4‰, tuy nhiên nh ng n m g n đây đ m n có s gia t ng m nh