ẢNH HƯỞNG CỦA BỨC XẠ MẶT TRỜI ĐẾN ĐỜI SỐNG ĐỘNG THỰC VẬT

tài liệu gần như chính xác và đầy đủ nhất về các ẢNH HƯỞNG CỦA BỨC XẠ MẶT TRỜI ĐẾN ĐỜI SỐNG ĐỘNG THỰC VẬT, giúp mọi người hiểu rõ hơn và đưa ra những cách xử lí dúng đắng để cây sinh trưởng phát triển tốt

KHOA MÔI TRƯỜNG & TÀI NGUYÊN

KHÍ TƯỢNG ĐẠI CƯƠNG

GVHD: T.S Nguyễn Duy Năng

ẢNH HƯỞNG CỦA BỨC XẠ MẶT TRỜI ĐẾN ĐỜI SỐNG

ĐỘNG - THỰC VẬT

NỘI DUNG TRÌNH BÀY

Giới thiệu chung.

GIỚI THIỆU CHUNG

1

Mặt trời là một quả cầu lửa khổng lồ

GIỚI THIỆU CHUNG

1

Là ngu n năng l ồ ượ ng đ u tiên c a ầ ủ

m i quá trình chuy n hóa năng ọ ể

l ượ ng trên b m t trái đ t ề ặ ấ

Là nhân tố quyết định sự xuất

hiện và tồn tại của các sự sống

trên trái đất

Bức xạ mặt trời:

Bản chất : là sóng điện

từ có bước sóng từ 0.2µ đến 24µ

BỨC XẠ MẶT TRỜI ( BXMT )

2

Đặc trưng : năng lượng

bức xạ mặt trời có thể chuyển sang các dạng khác nhưng không tái tạo

và cũng không biến mất BỨC XẠ MẶT TRỜI ( BXMT )

2

Vai trò :

• Là nguồn gốc năng lượng cho quá trình vật lý hóa, học và sinh học xảy ra trên TĐ

• Cung cấp năng lượng cho

sự tồn tại và phát triển , cho sự sống trên TĐ

BỨC XẠ MẶT TRỜI ( BXMT )

2

ẢNH HƯỞNG CỦA BXMT ĐẾN SINH

T RƯỞNG & PHÁT TRIỂN CỦA

ĐỘNG - THỰC VẬT

3

THỰC VẬT

1 3.1

ĐỘNG VẬT

3.2

1 3.3 BIỆN PHÁP NÂNG CAO HỆ SỐ SỬ DỤNG BXMT

ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ SINH TRƯỞNG

& PHÁT TRIỂN CỦA THỰC VẬT

CHẤT LƯỢNG BXMT

Bức xạ hồng ngoại Bức xạ tử ngoại Bức xạ quang hợp

 Sưởi ấm cho cây trồng trong mùa lạnh

(do có nhiều năng lượng nhiệt), kích

thích sinh trưởng chiều cao cây

Liều lượng thấp kích thích quá trình

sống của thực vật, liều lượng cao sẽ ức chế sinh trưởng

Diệp lục tố hấp thu năng lượng BXMT giúp thực

vật đồng hóa CO2 và H2O thành chất hữu cơ đầu tiên của sinh vật

BỨC XẠ QUANG HỢP

Bức xạ quang hợp là phần năng lượng bức xạ mặt trời được thực vật sử dụng để

tiến hành quang hợp

Có bước sóng từ 0.38µ đến 0.71µ

BỨC XẠ QUANG HỢP

- Điều kiện chiếu sáng thay đổi liên tục theo thời gian trong ngày, theo độ cao, mật độ cây xanh…

Lúc đó quang hợp của cây xanh hoạt động với chức năng khác nhau Nếu

hệ số I lớn  sản lượng cây trồng tăng đột ngột.

- Tuy nhiên: sự quang hợp thường tăng tỉ lệ thuận với cường độ ánh

sáng cho đến mức bão hòa

Khi cường độ ánh sáng quá cao, cường độ quang hợp giảm xuống có thể xảy ra hiện tượng quang hô hấp

CƯỜNG ĐỘ ÁNH SÁNG

Dựa vào phản ứng đối với cường độ ánh sáng , người ta chia thực vật làm 3 nhóm cây

Cây ưa sáng

Cây trung tính Cây ưa bóng

CƯỜNG ĐỘ ÁNH SÁNG

CÂY ƯA SÁNG

Cỏ tranh Cây thuốc lá

CÂY ƯA BÓNG

Ngũ gia bì

Thu hải đường Cẩm tú cầu

Cây đậu nành

CÂY TRUNG TÍNH

Ánh sáng có ảnh hưởng đến toàn bộ đời sống của thực vật : từ khi hạt nảy mầm, sinh trưởng, phát triển cho đến khi cây ra hoa kết trái rồi chết.

CƯỜNG ĐỘ ÁNH SÁNG

ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ NẢY MẦM CỦA HẠT

Nhiều loại hạt nảy mầm trong đất không cần ánh

sáng, nếu các hạt này bị bỏ ra ngoài ánh sáng thì sự nảy mầm bị ức chế, hoặc không nảy mầm

Một số hạt giống ở chỗ tối không nảy mầm được tốt như hạt : cây phi lao, thuốc lá, cà rốt

và phần lớn các cây thuộc họ Lúa

ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÂY NON

Cây non sinh trưởng trong vườn ươm có cường độ ánh sáng thấp sẽ hình thành các lá chịu bóng

Nếu bất ngờ đưa chúng ra ngoài sáng và kèm theo điều kiện ẩm và nhiệt độ thay đổi, chúng sẽ bị ức chế bởi ánh sáng mạnh

 Cây non bị tử vong, hoặc giảm tăng trưởng trong

một thời gian cho đến khi các lá chịu bóng được thay thế bằng lá ưa sáng.

Do sự phân bố ánh sáng không đồng đều trên tán cây nên cách sắp xếp lá không giống nhau :

 Ở tầng dưới, lá thường nằm ngang để tiếp nhận

được nhiều nhất ánh sáng tán xạ.

 Ở tầng trên tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng nên xếp

nghiêng nhằm hạn chế bớt diện tích tiếp xúc với

cường độ ánh sáng cao.

ẢNH HƯỞNG ĐẾN LÁ

Trên cùng một cây

 Lá ở ngọn thường dày, nhỏ, cứng,

có nhiều gân và lá có màu nhạt

 Lá ở trong bị che bóng có phiến lá

lớn, lá mỏng và mềm, gân ít và lá

có màu lục đậm.

ẢNH HƯỞNG ĐẾN LÁ

ẢNH HƯỞNG NHẤT ĐỊNH ĐẾN HÌNH THÁI

VÀ CẤU TẠO CỦA CÂY

Những cây mọc riêng

lẽ ngoài rừng hay những cây mọc trong rừng có thân phát triển đều, thẳng, có tán cân đối.

Những cây mọc ở bìa rừng hoặc trên đường phố có tường nhà cao tác dụng ánh sáng ở 4 phía không đồng đều nên tán cây lệch về phía có nhiều ánh sáng

Đặc tính này gọi là tính hướng sáng của cây.

• Một số loài cây có rễ trong không khí (rễ khí sinh)

thì ánh sáng giúp cho quá trình tạo diệp lục trong

rễ nên rễ có thể quang hợp như một số loài trong

họ Lan.

• Còn hệ rễ ở dưới đất chịu sự tác động của ánh

sáng, rễ của các cây ưa sáng phát triển hơn rễ của cây ưa bóng.

ẢNH HƯỞNG ĐẾN HỆ RỄ CỦA CÂY

ĐỘ DÀI CHIẾU SÁNG (QUANG CHU KỲ )

Ảnh hưởng của độ dài ngày đến quá trình phát dục

của thực vật gọi là phản ứng quang chu kỳ

Dựa vào quang chu kì thực vật chia làm 3 nhóm

Cây ngày ngắn

Cây trung tính Cây ngày dài

Cây ngày ngắn : chỉ ra hoa trong điều kiện

ngày ngắn, trong điều kiện ngày dài cây ra

hoa chậm hơn thậm chí không ra hoa

ĐỘ DÀI CHIẾU SÁNG (QUANG CHU KỲ )

Cây ngày dài : ra hoa trong điều kiện ngày dài, thời gian chiếu sáng trên 13 giờ/ ngày

( trong điều kiện ngày ngắn cây sinh trưởng chậm, kéo dài hoặc không thể ra hoa )

ĐỘ DÀI CHIẾU SÁNG (QUANG CHU KỲ )

Cây trung tính : cây không có phản ứng với độ dài chiếu sáng trong ngày (thường là những giống mới,

có thời gian sinh trưởng ngắn )

ĐỘ DÀI CHIẾU SÁNG (QUANG CHU KỲ )

LƯU Ý

• Đối với cây có bộ phận sử dụng là thân lá

: nhập giống từ vùng có điều kiện ngày dài đến vùng nhiệt đới ngày ngắn sẽ cho sinh khối cao hơn.

• Đối với cây thu hoạch hoa, quả, hạt:

năng suất chỉ có thể duy trì nếu như điều kiện chiếu sáng 2 vùng tương tự nhau.

ẢNH ĐẾN SINH TRƯỞNG &

PHÁT TRIỂN CỦA ĐỘNG VẬT

3.2

Ánh sáng rất cần thiết cho đời sống động vật Các loài động vật khác nhau cần thành phần quang phổ, cường độ và thời gian chiếu sáng khác nhau.

Tùy theo sự đáp ứng đối với yếu tố ánh sáng mà người ta chia động vật thành hai nhóm :

Nhóm động vật ưa sáng Nhóm động vật ưa tối

 Có vai trò quan trọng đối với sự hoạt động của

động vật vào ban đêm và ban ngày

cơ quan thị giác, thông qua

trung khu thần kinh gây nên

hoạt động nội tiết ở tuyến

não thùy, từ đó ảnh hưởng

tới sự sinh trưởng và phát

dục ở động vật.

vật hoạt động vào ban đêm,

sống trong hang động, trong

đất hay ở đáy biển sâu.

Có vai trò trong sự định hướng của động vật

Ong và một số loài chim có thể phân biệt được mặt phẳng phân cực ánh sáng mà con người hoàn toàn không nhận biết

chúng còn có thể nhìn thấy được quang phổ vùng sóng ngắn

Ong chính nhờ tiếp thu được mặt phẳng phân cực ánh sáng nên xác định được vị trí của mình mà

định hướng được phương thậm chí cả khi Mặt Trời bị mây che lấp.

Là tín hiệu điều khiển chu kỳ sống ở động vật

Chim bìm bịp và gà rừng thường đi kiếm ăn

sớm trước khi mặt trời mọc

Về mùa hè các loài chim thường đi ăn sớm

và về tổ muộn

 Ảnh hưởng đến hiện tượng đình dục

khi thời gian chiếu sáng không thích hợp sẽ xuất hiện hiện tượng đình dục tức là

có thể tạm ngừng hoạt động

và phát triển.

Gấu bắc cực ngủ đông

 Ảnh hưởng đến quá trình sinh sản của động vật

Dùng biện pháp chiếu sáng tích cực để gà có thể đẻ 1 đến

2 trứng/ngày

1 3.3 BIỆN PHÁP NÂNG CAO HỆ SỐ SỬ DỤNG BXMT

Ứng dụng cường độ ánh sáng

Ứng dụng quang chu kỳ

 Chọn tạo giống, quy hoạch vùng sản xuất

 Bố trí cơ cấu cây trồng, thời vụ , mật độ khoảng cách

 Xử lý ra hoa trái vụ, kích thích sinh trưởng dinh dưỡng, nhập nội giống

 Rút ngắn thời gian phát triển, thúc đẩy sinh sản sớm

TÀI LIỆU KHAM KHẢO

http://www.sinhhocvietnam.com/forum/showthread.php?t=8034

http://www2.hcmuaf.edu.vn/data/ndnang/file/KHI%20TUONG%20DAI

%20CUONG/Ktuong%202.pdf

http://www2.hcmuaf.edu.vn/contents.php?ids=4199&ur=nvthem

http://www.bachkhoatrithuc.vn

CẢM ƠN THẦY VÀ CÁC BẠN ĐÃ

LẮNG NGHE