Giải quyết khiếu nại về đất đai ở Đô thị từ thực tiễn Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội

Giải quyết khiếu nại về đất đai ở Đô thị từ thực tiễn Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà NộiGiải quyết khiếu nại về đất đai ở Đô thị từ thực tiễn Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà NộiGiải quyết khiếu nại về đất đai ở Đô thị từ thực tiễn Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà NộiGiải quyết khiếu nại về đất đai ở Đô thị từ thực tiễn Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà NộiGiải quyết khiếu nại về đất đai ở Đô thị từ thực tiễn Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà NộiGiải quyết khiếu nại về đất đai ở Đô thị từ thực tiễn Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà NộiGiải quyết khiếu nại về đất đai ở Đô thị từ thực tiễn Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà NộiGiải quyết khiếu nại về đất đai ở Đô thị từ thực tiễn Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà NộiGiải quyết khiếu nại về đất đai ở Đô thị từ thực tiễn Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà NộiGiải quyết khiếu nại về đất đai ở Đô thị từ thực tiễn Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà NộiGiải quyết khiếu nại về đất đai ở Đô thị từ thực tiễn Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG

GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI VỀ ĐẤT ĐAI Ở ĐÔ THỊ

TỪ THỰC TIỄN QUẬN THANH XUÂN,

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

HÀ NỘI - 2016

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG

GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI VỀ ĐẤT ĐAI Ở ĐÔ THỊ

TỪ THỰC TIỄN QUẬN THANH XUÂN,

LỜI CAM ĐOAN

Đề tài “Giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị từ thực tiễn quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội” là luận văn tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành Luật hiến pháp và Luật Hành chính của tôi trường Học viện Hành chính Quốc gia

Tôi xin cam đoan đây là công trình của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa được công bố trong các công trình nghiên cứu khác

TÁC GIẢ

Nguyễn Xuân Trường

Xin đƣợc cảm ơn các anh chị là cán bộ, công chức hiện đang làm việc tại UBND quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội và công dân hiện đang sinh sống hoặc làm việc trên địa bàn quận đã tạo điều kiện cho tôi trong quá trình khảo sát thực trạng và góp ý về giải pháp của đề tài

Xin phép gửi lời cảm ơn đến Ban lãnh đạo khoa Sau đại học đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình vừa công tác vừa học tập và nghiên cứu

để hoàn thành luận văn này

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1.Tính cấp thiết của đề tài 1

2.Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 3

3.Mục đích và nhiệm vụ của luận văn 4

4.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 5

5.Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn 5

6.Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 6

7.Kết cấu của luận văn 6

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI VỀ ĐẤT ĐAI Ở ĐÔ THỊ 7

1.1 Khái niệm, đặc điểm, nội dung khiếu nại về đất đai ở đô thị 7

1.1.1 Khái niệm khiếu nại về đất đai ở đô thị 7

1.1.2 Đặc điểm khiếu nại về đất đai ở đô thị 10

1.1.3 Nội dung khiếu nại về đất đai ở đô thị 11

1.2 Khái niệm, đặc điểm giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị 15

1.2.1 Khái niệm giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị 15

1.2.2 Đặc điểm giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị 16

1.3 Nguyên tắc, thẩm quyền, thủ tục giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị 17

1.3.1 Nguyên tắc giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị 17

1.3.2 Thẩm quyền giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị 19

1.3.3 Thủ tục giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị 21

1.4 Yếu tố ảnh hưởng đến giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị 24

1.4.1 Sự hoàn thiện pháp luật 24

1.4.2 Sự phát triển kinh tế và giá trị của đất đai ở đô thị 25

1.4.3 Năng lực và ý thức trách nhiệm của cán bộ, công chức giải quyết khiếu

nại về đất đai 25

1.4.4 Nhận thức của người dân ở đô thị 27

1.4.5 Các yếu tố khác 27

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 29

Chương 2 THỰC TRẠNG GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI VỀ ĐẤT ĐAI ĐÔ THỊ Ở QUẬN THANH XUÂN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 30

2.1.Khái quát về điều kiện địa lý, tình hình kinh tế- xã hội ảnh hưởng đến giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị ở quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội 30

2.2 Tình hình, đặc điểm khiếu nại về đất đai đô thị ở quận Thanh Xuân 33 2.2.1 Tình hình khiếu nại về đất đai đô thị ở quận Thanh Xuân 33

2.2.2 Đặc điểm khiếu nại về đất đai đô thị ở quận Thanh Xuân 40

2.3 Tình hình giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị ở quận Thanh Xuân 42 2.3.1. Kết quả giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị ở quận Thanh Xuân 42

2.3.2 Đánh giá tình hình giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị ở quận Thanh Xuân 45

2.3 3 Hạn chế và nguyên nhân trong giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị ở quận Thanh Xuân 47

2.4 Bài học kinh nghiệm rút ra 54

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 56

Chương 3 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI VỀ ĐẤT ĐAI ĐÔ THỊ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY TỪ THỰC TIỄN QUẬN THANH XUÂN 57

3.1 Quan điểm nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị từ thực tiễn quận Thanh Xuân……… 57

3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị từ

thực tiễn quận Thanh Xuân 60

3.2.1 Tiếp tục hoàn thiện pháp luật về Luật đất đai và Luật khiếu nại 60

3.2.2 Kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực và trách nhiệm của cán bộ, công chức giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị 63

3.2.3 Nâng cao hiệu quả hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật về đất đai đô thị, khiếu nại 65

3.2.4 Tổ chức tốt công tác tiếp công dân 68

3.2.5 Huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội vào công tác giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai 70

3.2.6 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra trách nhiệm giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị 72

3.2.7 Chuẩn bị tốt các điều kiện khác 74

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 76

KẾT LUẬN 77

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 79

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Biểu đồ 2.1: Tình hình tiếp công dân trên địa bàn quận giai đoạn 2011-201534 Biểu đồ 2.2: Tình hình tiếp nhận đơn, vụ việc khiếu nại về đất đai ở đô thị trên địa bàn quậngiai đoạn 2011– 2015 34 Biểu đồ 2.3: Tỷ lệ vụ việc khiếu nại đất đai ở đô thị trong tổng số vụ việc khiếu nại hành chính thuộc thẩm quyền giai đoạn 2011-2015 35 Biểu đồ 2.4: Nội dung khiếu nại về đất đai ở đô thị trên địa bàn quận 42 Bảng 2.1: Tổng hợp kết quả giải quyết đơn thƣ khiếu nại về đất đai ở đô thị trên địa bàn quận Thanh Xuân, giai đoạn 2011-2015 44

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai là tài sản quốc gia có giá trị lớn, có vị trí đặc biệt quan trọng đối với đời sống của từng hộ gia đình, cá nhân, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là điều kiện tối thiểu đảm bảo cho quá trình tái sản xuất giúp xã hội không ngừng phát triển Trong quá trình đổi mới nền kinh tế - xã hội ở nước ta, cơ chế kinh tế thị trường đã từng bước được hình thành, các thành phần kinh tế phát triển mạnh mẽ và một xu hướng tất yếu về nguồn lực đầu vào cho sản xuất và sản phẩm đầu ra đều phải trở thành hàng hoá, trong đó đất đai cũng không phải là ngoại lệ

Nước ta đang trong thời kỳ thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, nhiều dự án như các khu công nghiệp, nhà máy, các khu đô thị mới, khu dân cư đang được triển khai xây dựng một cách mạnh mẽ Để thực hiện được các nhiệm vụ trên và mang tính khả thi thì mặt bằng đất đai là một trong những nhân tố quan trọng, nó quyết định đến hiệu quả của các nhà đầu tư trong và ngoài nước, ảnh hưởng đến cả tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá của đất nước

Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng cũng như quá trình thực hiện các quan hệ về đất đai vẫn luôn xảy ra những biến động, mâu thuẫn, bất đồng làm cho những chính sách, quyết định của cơ quan nhà nước không được thực thi hoặc thực thi không đầy đủ Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến các khiếu nại về đất đai nảy sinh, ngày càng trở nên bức xúc và gia tăng

cả về số lượng lẫn tính chất phức tạp

Vì vậy, giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị đã trở thành một trong những nội dung quản lý hết sức quan trọng của công tác quản lý nhà nước về đất đai nói chung Giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị nhằm giải quyết các mâu thuẫn trong quan hệ đất đai đô thị, nó liên quan đến nhiều vấn đề phức

tạp thuộc về pháp luật và những quan hệ xã hội khác, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi thiết thực của các tổ chức, cá nhân Để giải quyết một vụ việc khiếu nại về đất đai đô thị không gây bức xúc trong quần chúng nhân dân, đạt được mục tiêu "thấu tình, đạt lý", đảm bảo được tính khả thi trong thực tiễn; đòi hỏi tổng hợp nhiều yếu tố: đó là xử lý nghiêm các trường hợp cố tình trì hoãn việc giải quyết khiếu nại về đất đai; đó là tuyên truyền sâu rộng, đúng trọng tâm các quy định của pháp luật về khiếu nại, pháp luật về đất đai; đó là hoàn thiện các quy định liên quan đến nội dung, quy trình giải quyết khiếu nại về đất đai

Tuy vậy, có thể nhận thấy rằng trên địa bàn quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội, công tác giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai đô thị vẫn còn tồn tại những hạn chế như: một số vụ việc chưa được giải quyết kịp thời hoặc được giải quyết nhưng chưa đúng quy định của pháp luật; tinh thần trách nhiệm của một bộ phận cán bộ, công chức trong thực hiện nhiệm vụ giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai chưa cao; việc giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị có nơi làm chưa triệt để, còn có biểu hiện ngại khó, ngại va chạm, chưa thực hiện tốt việc tổ chức đối thoại với người khiếu nại; một số vụ việc đã thanh tra, kiểm tra, có kết luận nhưng chậm ban hành quyết định giải quyết khiếu nại; kiến thức, ý thức tôn trọng, chấp hành pháp luật về khiếu nại

và giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai đô thị của một bộ phận cán bộ, công chức, nhân dân còn hạn chế

Chính vì vậy, việc nghiên cứu những quy định của pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị; đánh giá tình hình khiếu nại trong lĩnh vực đất đai đô thị, kết quả thực hiện công tác giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai đô thị từ thực tiễn quận Thanh Xuân để làm rõ những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế trong công tác giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị, từ đó tìm ra quan điểm, giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai đô thị trên địa bàn quận là vấn đề có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn

Xuất phát từ mục đích và ý nghĩa đó, tác giả đã lựa chọn đề tài “Giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị từ thực tiễn quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội” làm luận văn Thạc sĩ của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Từ nhiều hướng và mức độ tiếp cận khác nhau, đã có rất nhiều các bài viết, công trình nghiên cứu làm sáng tỏ những vấn đề mang tính lý luận về khiếu nại đất đai nói chung và đất đai đô thị nói riêng, thực trạng quy định của pháp luật khiếu nại về đất đai, thực trạng công tác giải quyết khiếu nại đất đai,

từ đó đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về khiếu nại về đất đai, cũng như những giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại về đất đai Những công trình có liên quan đến đề tài:

- Tài liệu “Tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai và giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai” của Vụ phổ biến, tuyên truyền pháp luật -

Bộ tư pháp(2009) Tài liệu này nhằm cung cấp cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên và cán bộ, nhân dân một số hiểu biết cơ bản về thực trạng tranh chấp đất đai, khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai theo quy định của pháp luật hiện hành, qua đó tạo điều kiện tốt hơn cho việc tuyên truyền, phổ biến và vận động cán bộ, nhân dân chấp hành pháp luật về lĩnh vực này [13]

- “Pháp luật về đất đai” đặc san tuyên truyền pháp luật số 3 - Hội đồng

phối hợp công tác phổ biến, giáo dục pháp luật của Chính phủ (2005) [3]

- Lê Văn Thành (2012), “Áp dụng pháp luật trong quản lý nhà nước về đất đai của Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh hiện nay”, Luận án

Tiến sĩ Luật học Luận án tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận của việc áp dụng pháp luật trong quản lý nhà nước về đất đai của UBND Đánh giá thực trạng

áp dụng pháp luật trong quản lý nhà nước về đất đai của UBND Tp.HCM, trên cơ sở đó đưa ra những quan điểm và giải pháp nhằm đảm bảo áp dụng pháp luật trong quản lý nhà nước về đất đai của UBND Tp.HCM [15]

- Nguyễn Thị Thu Hằng (2011), “Giải quyết khiếu nại về đất đai tại các khu công nghiệp của các cơ quan hành chính nhà nước ở tỉnh Bắc Giang hiện nay”, Luận văn Thạc sĩ Luật học Luận văn nghiên cứu, làm sáng tỏ

những vấn đề khiếu nại, thực trạng giải quyết khiếu nại về đất đai tại các khu công nghiệp của cơ quan hành chính nhà nước ở tỉnh Bắc Giang hiện nay, phương hướng giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai tại các khu công nghiệp ở nước ta hiện nay [5]

- Nguyễn Thị Lệ Hằng (2010), “Giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực quản lý đất đai của Ủy ban nhân dân cấp huyện tỉnh Khánh Hòa”; Luận văn

Thạc sĩ Quản lý công Luận văn đã nêu rõ nhưng vấn đề chung về khiếu nại, phân tích, đánh giá thực trạng khiếu nại và giải quyết khiếu nại về đất đai của UBND cấp huyện tỉnh Khánh Hòa; qua đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật về đất đai, pháp luật khiếu nại về đất đai và bài học kinh nghiệm, phương pháp thẩm tra, xác minh để giải quyết có hiệu quả hơn các khiếu nại

về đất đai [4]

- Đinh Ngọc Thức (2014), “Giải quyết khiếu nại về đất đai tại huyện

Mê Linh, thành phố Hà Nội”, Luận văn Thạc sĩ Quản lý công Luận văn đã

nghiên cứu, phân tích, đánh giá thực trạng giải quyết khiếu nại về đất đai, qua

đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai tại huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội [17]

Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có công trình nghiên cứu chuyên sâu về giải quyết khiếu nại về lĩnh vực đất đai đô thị nói chung và trên địa bàn quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội nói riêng Do đó, việc nghiên cứu đề tài “Giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị từ thực tiễn quận Thanh Xuân, thành phố

Hà Nội” vừa có ý nghĩa thực tiễn vừa có giá trị nhất định về lý luận

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích của luận văn

Trên cơ sở trình bày những vấn đề chung về khiếu nại, giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị; phân tích, đánh giá thực trạng khiếu nại và giải quyết

khiếu nại về đất đai đô thị trên địa bàn quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội, luận văn đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật về đất đai đô thị, pháp luật khiếu nại về đất đai đô thị và bài học kinh nghiệm, phương pháp thẩm tra, xác minh để giải quyết có hiệu quả hơn các khiếu nại về đất đai đô thị

3.2 Nhiệm vụ của luận văn

Để đạt được mục đích này, luận văn có nhiệm vụ nghiên cứu những quy định của pháp luật về đất đai đô thị, pháp luật khiếu nại, thực trạng giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị từ thực tiễn quận Thanh Xuân Trên cơ sở đó chỉ ra những thiếu sót, tồn tại của pháp luật về đất đai đô thị, pháp luật về khiếu nại hiện hành và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật khiếu nại về đất đai đô thị, nâng cao hiệu quả của công tác giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị, góp phần hoàn thiện lý luận và thực tiễn trong xây dựng Nhà

nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị từ thực tiễn quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị theo thủ tục hành

chính

- Về không gian: từ thực tiễn quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội

- Về thời gian: từ năm 2011-2015

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận

Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về giải quyết khiếu nại lĩnh vực đất đai Kế thừa và sử dụng kết quả nghiên cứu của các tác giả đi trước

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Để giải quyết các vấn đề do đề tài đặt ra, luận văn sử dụng phương pháp lịch sử, phương pháp thống kê, phương pháp phân tích tổng hợp, trao

đổi chuyên gia

- So sánh giữa lý luận và thực tiễn tình hình giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị ở địa phương với pháp luật đất đai đô thị, pháp luật về khiếu nại của

Nhà nước

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Luận văn là nguồn tư liệu tổng hợp về thực trạng giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai đô thị từ thực tiễn quận Thanh Xuân Cung cấp thêm các luận cứ khoa học trong công tác giải quyết khiếu nại về đất đai đô thị tại địa phương trong thời gian tới

- Luận văn có giá trị tham khảo đối với sinh viên đại học, cao học luật và hành chính, hoặc làm tài liệu tham khảo cho những ai quan tâm đến vấn đề này

- Từ các đề xuất tại luận văn có thể là những gợi ý để tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về khiếu nại, giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai đô thị trên địa bàn quận Thanh Xuân nói riêng và cả nước nói chung, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong thực hiện quyền khiếu nại và giải quyết khiếu nại

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị

Chương 2: Thực trạng giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị từ thực tiễn quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội

Chương 3: Quan điểm và giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị từ thực tiễn quận Thanh Xuân

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI

VỀ ĐẤT ĐAI Ở ĐÔ THỊ

1.1 Khái niệm, đặc điểm, nội dung khiếu nại về đất đai ở đô thị

1.1.1 Khái niệm khiếu nại về đất đai ở đô thị

 Khiếu nại

Điều 30 Hiến pháp 2013 quy định: “Mọi người có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân” [8]

Khiếu nại là một hiện tượng xã hội, do đó có nhiều quan niệm và cách hiểu khác nhau về khiếu nại

Khiếu nại theo gốc tiếng Latinh: "Complant", nghĩa là sự phàn nàn, phản ứng, bất bình của người nào đó về vấn đề có liên quan [18]

Theo Thuật ngữ pháp lý phổ thông thì khiếu nại là "việc yêu cầu cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội hoặc người có chức vụ giải quyết việc vi phạm các quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân người khiếu nại" [16]

Theo Đại Từ điển tiếng Việt: "khiếu nại: thắc mắc, đề nghị xem xét lại những kết luận, quyết định do cấp có thẩm quyền đã làm" [23]

Như vậy, khiếu nại theo nghĩa chung là việc cá nhân hay tổ chức yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm sửa chữa một việc làm mà họ cho là không đúng đắn, gây thiệt hại đến quyền, lợi ích chính đáng của họ và đòi bồi thường thiệt hại do việc làm không đúng gây ra

Và theo quy định tại điều 2, Luật khiếu nại năm 2011: “Khiếu nại là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do Luật này quy định, đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc quyết định

kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó

là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình” [6]

Từ những khái niệm trên cho thấy, khiếu nại là đề nghị của cá nhân, cơ quan, tổ chức chịu tác động trực tiếp của quyết định hành chính hay hành vi hành chính Xét về bản chất, đây là thể hiện mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân mà trong đó bên đi khiếu nại đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của chính bản thân người đi khiếu nại Đề nghị này xuất phát từ nhận thức chủ quan của người khiếu nại khi họ cho rằng quyền và lợi ích chính đáng của mình bị xâm phạm bởi quyết định hành chính, hành vi hành chính Cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ có thể kết luận là có sự vi phạm hay không sau khi đã xem xét, giải quyết theo đúng trình tự, thủ tục một cách khách quan cùng những tài liệu và chứng cứ có liên quan đến nội dung khiếu nại

 Đất đai ở đô thị

Đất đô thị gắn liền với đất đai toàn quốc, được xác định bằng giới hạn địa giới hành chính đô thị Tính chất sử dụng đất đô thị mang tính chuyên dùng đa dạng, tập trung, hiệu quả khai thác sử dụng không chỉ theo chiều rộng, mà còn cả chiều sâu và chiều cao; làm cho đất đô thị ngoài giá trị tài nguyên còn có giá trị tài sản theo từng vị trí của thửa đất hay khu đất

Sự phân loại đất theo luật pháp hiện hành (Luật đất đai 2013) không có quy định riêng loại đất đô thị.Với quan niệm cho rằng tuy số lượng sử dụng đất ở đô thị tập trung hơn, nhiều hơn, giá trị cao hơn, nhưng tính chất về sử dụng đất chuyên dùng như xây dựng nhà ở, cơ quan, cơ sở sản xuất kinh doanh, cơ sở hạ tầng phục vụ lợi ích công cộng, quốc phòng, an ninh… ở đô thị cũng như nhiều nơi khác Do đó, đất sử dụng trong đô thị được xếp vào nhóm đất phi nông nghiệp (theo điều 10 Luật Đất đai 2013) Đất đai đô thị không cố định, mà luôn thay đổi theo sự phát triển đô thị do quyết định thành lập đô thị mới hoặc quyết định điều chỉnh địa giới hành chính mở rộng đô thị của cơ quan có thẩm quyền

 Khiếu nại đất đai ở đô thị

Hiện nay, trong hệ thống quy định pháp luật không có một quy định chung mang tính thống nhất về thuật ngữ khiếu nại về đất đai ở đô thị

Trên cơ sở, khoản 1 điều 204 Luật đất đai 2013 quy định: “Người sử dụng đất, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến sử dụng đất có quyền khiếu nại, khởi kiện quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính về quản

lý đất đai” và Luật khiếu nại 2011, khái niệm khiếu nại đất đai ở đô thị được hiểu như sau:

Khiếu nại về đất đai ở đô thị là việc công dân, cơ quan, tổ chức theo trình tự, thủ tục khiếu nại và giải quyết khiếu nại do Luật đất đai và Luật khiếu nại quy định đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai ở

đô thị khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp lật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình

Như vậy, khiếu nại về đất đai ở đô thị là một dạng khiếu nại hành chính, đó là việc “người sử dụng đất” khiếu nại các quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính của cơ quan quản lý đất đai ở đô thị hoặc của người

có thẩm quyền trong cơ quan quản lý đất đai ở đô thị khi thi hành công vụ, xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của “người sử dụng đất”

Chủ thể khiếu nại về đất đai ở đô thị là “người sử dụng đất” được quy định tại Điều 5 Luật đất đai năm 2013, người sử dụng đất có quyền khiếu nại

về đất đai nói chung và đất đai ở đô thị nói riêng khi có căn cứ cho rằng quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm, khiếu nại về đất đai ở đô thị

là một trong những quyền quan trọng của người sử dụng đất nhằm hướng tới lợi ích của họ trong lĩnh vực đất đai ở đô thị được bảo đảm bằng pháp luật

Đối tượng về khiếu nại đất đai ở đô thị là các quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính về quản lý đất đai ở đô thị của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong thực hiện quyền hạn và trách nhiệm đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai ở đô thị

1.1.2 Đặc điểm khiếu nại về đất đai ở đô thị

Khiếu nại về đất đai ở đô thị là một trong những dạng đặc biệt của khiếu nại hành chính, nên bên cạnh những đặc điểm chung của khiếu nại hành chính, khiếu nại về đất đai ở đô thị còn mang những đặc điểm đặc trưng riêng khác với các khiếu nại thuộc các lĩnh vực khác Sự khác biệt đó thể hiện ở những điểm chủ yếu sau đây:

Thứ nhất, chủ thể của khiếu nại về đất đai ở đô thị chỉ có thể là chủ thể

của quyền quản lý và quyền sử dụng đất ở đô thị mà không phải là chủ thể của quyền sở hữu đất đai thuộc nhóm đất nào khác Quyền sử dụng đất của các chủ thể được xác lập dựa trên quyết định giao đất, cho thuê đất của Nhà nước, được Nhà nước cho phép nhận chuyển nhượng từ các chủ thể khác hoặc được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp đối với diện tích đất ở

đô thị đang sử dụng Như vậy, chủ thể của khiếu nại về đất đai ở đô thị là các

tổ chức, hộ gia đình, cá nhân tham gia với tư cách là người quản lý hoặc người sử dụng đất ở đô thị

Thứ hai, nội dung của khiếu nại về đất đai ở đô thị rất đa dạng và phức

tạp Hoạt động quản lý và sử dụng đất ở đô thị trong nền kinh tế thị trường diễn ra rất đa dạng, phong phú với việc sử dụng đất ở đô thị vào nhiều mục đích khác nhau, với diện tích, nhu cầu sử dụng khác nhau.Trong nền kinh tế thị trường, việc quản lý và sử dụng đất ở đô thị không đơn thuần chỉ là việc quản lý và sử dụng một tư liệu sản xuất Đất đai ở đô thị đã trở thành một loại hàng hóa đặc biệt, có giá trị thương mại, giá đất lại biến động theo quy luật cung cầu trên thị trường, nên việc quản lý và sử dụng nó không đơn thuần chỉ

là việc khai thác giá trị sử dụng mà còn bao gồm cả giá trị sinh lời của đất (thông qua các hành vi kinh doanh quyền sử dụng đất) Tất nhiên, khi nội dung quản lý và sử dụng đất phong phú và phức tạp hơn thì những mâu thuẫn, bất đồng xung quanh việc quản lý và sử dụng đất đai ở đô thị cũng trở nên gay gắt và trầm trọng hơn

Thứ ba, đối tượng của khiếu nại về đất đai ở đô thị là quyền quản lý và

quyền sử dụng đất Đất đai ở đô thị là loại tài sản đặc biệt không thuộc quyền

sở hữu của các chủ thể quản lý, sử dụng đất, mà thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu

1.1.3 Nội dung khiếu nại về đất đai ở đô thị

Nội dung khiếu nại về đất đai ở đô thị của các tổ chức, cá nhân rất đa dạng, phức tạp, nhưng chủ yếu tập trung vào các vấn đề sau:

- Khiếu nại về thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư Để thực hiện chính sách phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, Nhà nước đã tiến hành thu hồi đất, giải phóng mặt bằng phục vụ cho các dự án Tuy nhiên, vấn đề bồi thường và hỗ trợ, tiến hành tái định cư cho những đối tượng bị thu hồi đất ở đô thị gặp không ít khó khăn, vướng mắc

 Sau khi có Luật Đất đai năm 2003 và hiện nay là luật đất đai 2013 và các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật, chính sách bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất ở đô thị đã có sự thay đổi đáng kể theo hướng có lợi cho người có đất bị thu hồi Tuy nhiên, do quá trình thực hiện, nhiều địa phương định giá thấp hơn nhiều so với giá thị trường hoặc nhiều trường hợp không vận dụng thực hiện quy định về việc thỏa thuận mức giá bồi thường giữa người có đất

bị thu hồi với người được giao đất mới, thậm chí có nhữngdự án thu hồi đất của người dân thấp hơn hàng trăm, hàng chục lần so với giá đất chủ đầu tư chuyển nhượng lại cho người khác nên dẫn đến phát sinh khiếu nại rất gay gắt của công dân có đất bị thu hồi Công dân thường tập trung vào việc khiếu nại yêu cầu nâng giá bồi thường (đòi bồi thường theo giá thị trường), bồi hoàn thành quả lao động trên đất, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư, yêu cầu cấp đất sản xuất

 Khiếu nại thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và đòi được bồi thường theo chính sách mới Tại thời điểm các hộ nhận tiền và bàn giao đất không khiếu nại, nhưng nay so với chính sách mới hoặc thấy đất bị thu hồi nhưng không sử dụng hoặc sử dụng không đúng mục đích, nên phát sinh khiếu nại đòi lại đất, đòi được bồi thường theo chính sách mới

 Khiếu nại do người dân bị ảnh hưởng của việc thu hồi đất, thiếu nơi

ăn chốn ở, thiếu đất để sản xuất (nhất là các hộ bị giải tỏa trắng), không có việc làm, điều kiện học hành cho con cái và điều kiện sinh hoạt gặp khó khăn dẫn đến bức xúc, đi khiếu kiện (hoặc không đi khiếu kiện nhưng có những phản ứng bất bình trong xã hội), cần phải quan tâm giải đáp

Nội dung khiếu nại tập trung vào những vấn đề: Định giá đất đô thị để bồi thường thấp hơn khung giá đất của Nhà nước, giá đất khu tái định cư cao hơn so với giá đất Nhà nước bồi thường khi thu hồi đất; Bố trí tái định cư không đảm bảo, chất lượng nhà tái định cư thấp, diện tích tái định cư quá nhỏ,

bố trí tái định cư không phù hợp, điều kiện điện nước, các dịch vụ y tế, trường học không đảm bảo, trường hợp sử dụng đất kinh doanh thì khi di chuyển sang nơi mới, hộ kinh doanh không còn điều kiện thuận lợi như trước Trước khi thu hồi đất, chủ đầu tư cam kết với người có đất bị thu hồi trong việc giải quyết việc làm nhưng rất ít chủ đầu tư thực hiện được cam kết của mình với người dân sau khi được giao đất Một sốtrường hợp mặc dù được bố trí việc làm nhưng có tính chiếu lệ, không phù hợp với khả năng, điều kiện thực tế của người dân, do đó chỉ một thời gian ngắn, người được bố trí việc làm bị rơi vào cảnh thất nghiệp; Phương án bồi thường, hỗ trợ thiếu chính xác, không đúng thực tế, xác định diện tích, loại đất, nguồn gốc đất để bồi thường không phù hợp, gây thiệt thòi và thiếu công bằng, xác định loại nhà ở, công trình trên đất, kiểm đếm tài sản có sai sót hoặc vận dụng tùy tiện dẫn đến dân không đồng tình nên khiếu nại; Việc thu hồi đất, lập phương án bồi thường,

hỗ trợ, tái định cư không đúng trình tự, thủ tục, thiếu công khai, dân chủ, công bằng; Yêu cầu thực hiện chính sách bồi thường về đất đai do trước đây chưa được thực hiện trong việc trưng dụng, thu hồi đất, giải tỏa hành lang an toàn giao thông

- Khiếu nại về việc cấp, thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở

đô thị

 Khiếu nại việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở đô thị khi

đo đạc không ghi rõ tứ cận hoặc không có mặt người xin cấp giấy dẫn đến ranh giới đất, diện tích đất sử dụng trên thực tế và theo giấy chứng nhận không rõ ràng nên xảy ra khiếu nại; Cấp giấy chứng nhận chỉ dựa trên bản đồ không ảnh, không đo đạc diện tích cụ thể từng thửa đất, không xác định ranh giới cắm mốc, mốc giới của các thửa đất liền kề mà chỉ căn cứ vào diện tích người xin đăng ký kê khai trong đơn, nên còn có tình trạng diện tích đất trên giấy chứng nhận không đúng với diện tích thực tế, cấp không đúng đối tượng, cấp trùng, cấp nhầm; Cấp giấy chứng nhận không tiến hành xác minh, thẩm định lại hồ sơ nên đã xảy ra trường hợp cùng một thửa đất có hai người cùng được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hoặc đất người này đang sử dụng ổn định lâu dài lại xét cấp cho người khác, hay cấp giấy chứng nhận có

số thửa, số tờ bản đồ nhưng khi kiểm tra hồ sơ thì không tìm được số thửa đó nằm ở đâu trên bản đồ địa chính và trên thực địa cũng không xác định được vị trí thửa đất đó

 Khiếu nại việc cấp giấy chứng nhận không rõ cấp cho chủ thể nào: cấp cho hộ gia đình, cá nhân hay cho vợ, chồng Có cơ quan thì ghi cấp cho

"hộ ông" hoặc cấp cho "ông" nhưng thực tế thửa đất lại thuộc quyền sử dụng đất của cả vợ và chồng hoặc quyền sử dụng đất là của tất cả các thành viên trong gia đình; Khi bàn giao mốc giới sử dụng cho người có quyền sử dụng đất, một số cơ quan có thẩm quyền cấp xã, huyện không bàn giao mốc giới cụ thể thực địa mà chỉ căn cứ vào tờ khai của các hộ gia đình, cá nhân xin cấp quyền sử dụng đất để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thủ tục cấp đất không thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục, không có biên bản bàn giao thực địa đối với hộ sử dụng đất

 Khiếu nại thủ tục hành chính liên quan đến cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do quy định về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phức tạp, gây phiền hà, có nhiều thay đổi, phải thực hiện theo nhiều bước, kéo dài thời gian Nhiều trường hợp, không cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng

đất mà không có lý do chính đáng hoặc lý do không rõ ràng Quá trình giải quyết hồ sơ diễn ra chậm, gây phiền hà, sách nhiễu gây khó khăn cho người

sử dụng đất

 Khiếu nại liên quan đến quy hoạch "treo" Trong thực tế, rất nhiều dự

án, công trình chính quyền các cấp đã không thể điều chỉnh hoặc hủy bỏ và không công bố (thậm chí có nhưng khu vực quy hoạch từ 10 đến 20 năm nhưng vẫn chưa thể triển khai được dự án, công trình hoặc chuyển mục đích) Người dân nằm trong các khu quy hoạch "treo" này đã không thể thực hiện được việc xây dựng nhà cửa, công trình hoặc thực hiện các quyền của người

- Khiếu nại đòi lại đất cũ

 Đòi lại đất khi Nhà nước thực hiện chính sách "nhường cơm, sẻ áo"; đất cho người khác thuê, mượn để sản xuất, làm nhà ở hoặc nhờ người trông coi trước năm 1987, nay những người này đang sử dụng

 Đòi lại đất chính quyền chế độ cũ lấy để sử dụng, sau giải phóng, Nhà nước tiếp quản hoặc giao cho người khác sử dụng Ngoài ra, một số người bỏ đi nơi khác ở, ra nước ngoài sinh sống cũng trở về đòi lại đất đai, tài sản trước đây của họ đã được giao cho người khác quản lý, sử dụng

 Đòi lại đất có nhà ở khu vực đô thị trong quá trình cải tạo công thương nghiệp, Nhà nước đã quản lý nhưng không làm đầy đủ thủ tục

 Đòi lại đất tôn giáo đã hiến, cho, cho mượn hoặc chính quyền đã sử dụng làm nhà trẻ, trường học, mẫu giáo, nhà văn hóa

 Đòi lại đất, tài sản của nhà thờ, các dòng tu, chùa chiền, miếu mạo, nhà thờ họ: trước đây do hoàn cảnh lịch sử, chính quyền địa phương đã mượn đất của các cơ sở nói trên để sử dụng hoặc tịch thu một số cơ sở để làm trụ sở

cơ quan, trường học… đến nay các cơ sở đó đòi lại nhưng Nhà nước không trả lại được nên dẫn đến khiếu kiện của các cơ sở đó

1.2 Khái niệm, đặc điểm giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị

1.2.1 Khái niệm giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị

Trong hoạt động của bộ máy nhà nước thì hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vì nó trực tiếp liên quan đến mọi lĩnh vực của đời sống: kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội… và các quyền

tự do, dân chủ của công dân Quản lý hành chính nhà nước là hoạt động chấp hành và điều hành được thực hiện bởi cơ quan hành chính nhà nước nhằm thi hành pháp luật và tổ chức, chỉ đạo việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh

tế, xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại của nhà nước Cơ quan, tổ chức,

cá nhân có quyền khiếu nại các quyết định hành chính của cơ quan hành chính nhà nước và hành vi hành chính của cá nhân trong quá trình thực hiện nhiệm

vụ khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi hành chính đó là trái pháp luật, xâm phạm tới quyền và lợi ích hợp pháp của mình

Khoản 11 Điều 2 Luật Khiếu nại năm 2011 quy định: “Giải quyết khiếu nại là việc thụ lý, xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyết khiếu nại” Như vậy, giải quyết khiếu nại bao gồm các công việc: xác minh để làm rõ các tình tiết sự việc; kết luận về nội dung khiếu nại, trong đó xác định rõ khiếu nại của cơ quan, tổ chức, cá nhân là đúng, đúng một phần hoặc sai toàn bộ; căn

cứ vào quy định của pháp luật xử lý từng vấn đề cụ thể trong nội dung khiếu

nại từ đó quyết định giữ nguyên, sửa đổi hoặc hủy bỏ một phần hay toàn bộ quyết định hành chính bị khiếu nại, chấm dứt quyết định hành chính bị khiếu nại; quyết định việc bồi thường thiệt hại cho người khiếu nại (nếu có) hoặc giải quyết các vấn đề cụ thể khác trong nội dung khiếu nại

Từ quan niệm về giải quyết khiếu nại hành chính trên, tác giả đưa ra quan niệm về giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị như sau: “Giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị là việc cơ quan hành chính nhà nước, người đứng đầu của cơ quan hành chính nhà nước xem xét, đánh giá tính hợp pháp và tính hợp lý của quyết định hành chính, hành vi hành chính trong quản lý đất đai ở

đô thị bị khiếu nại thuộc thẩm quyền của mình nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khiếu nại.”

1.2.2 Đặc điểm giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị

Thứ nhất, việc giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị có tính chất phức

tạp, phương thức giải quyết được thực hiện dưới nhiều phương diện khác nhau, thông qua mối quan hệ giữa các cơ quan khác nhau

Thứ hai, theo quy định của luật đất đai, giải quyết khiếu nại đất đai ở

đô thị liên quan đến thẩm quyền của nhiều cấp khác nhau, nhiều cơ quan và nhiều cán bộ, công chức được trao quyền Theo đó, thẩm quyền giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị bao gồm: Chủ tịch UBND, thủ trưởng cơ quan tài nguyên và môi trường các cấp…và các cá nhân liên quan: người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước có quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại; cá nhân có thẩm quyền giải quyết khiếu nại; cá nhân,cơ quan, tổ chức không phải là người khiếu nại, người bị khiếu nại nhưng việc giải quyết khiếu nại có liên quan đến quyền, nghĩa vụ của họ; người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước thực hiện hoặc không thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo quy định của pháp luật

Thứ ba, không phải tất cả các quyết định hành chính, hành vi hành

chính trong quản lý và sử dụng đất đai đều là đối tượng của giải quyết khiếu

nại về đất đai ở đô thị Chỉ các quyết định hành chính, hành vi hành chính đặc thù liên quan tới hoạt động giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, trưng dụng đất, cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất; bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng, tái định cư Cấp hoặc thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; quyết định gia hạn thời hạn sử dụng đất mới là đối tượng của giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị

Thứ tư, giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị phải tuân theo những

hình thức, thủ tục chặt chẽ do pháp luật quy định, phải công khai, dân chủ (từ khâu thụ lý, tiến hành kiểm tra, xác minh, ban hành quyết định giải quyết khiếu nại)

1.3 Nguyên tắc, thẩm quyền, thủ tục giải quyết khiếu nại về đất đai

ở đô thị

1.3.1 Nguyên tắc giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị

Trong nền kinh tế thị trường với sự tham gia của nhiều thành phần kinh

tế, quan hệ pháp luật đất đai, đặc biệt là đất đai ở đô thị đã trở nên đa dạng, phức tạp kéo theo các khiếu nại về đất đai ở đô thị phát sinh cũng đa dạng, phức tạp và gay gắt Vì vậy, việc giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị phải đáp ứng được những yêu cầu nhất định mà thực tế đã đặt ra Muốn đáp ứng được các yêu cầu đó, thì việc giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị phải quán triệt các nguyên tắc sau đây:

 Nguyên tắc khách quan

Nguyên tắc này đòi hỏi trong quá trình giải quyết khiếu nại, người giải quyết khiếu nại phải tạo điều kiện thuận lợi để các bên liên quan cung cấp thông tin, tài liệu, đồng thời tiến hành thu thập đầy đủ chứng cứ, tài liệu một cách trung thực, khách quan, làm cơ sở cho việc kết luận, ra quyết định giải quyết khiếu nại, không được áp đặt ý chí chủ quan của người giải quyết khiếu nại trong việc phân tích tình huống vụ việc, cũng như lựa chọn quy phạm pháp luật để áp dụng giải quyết tình huống đó Nguyên tắc khách quan là yếu

tố quyết định đến sự đồng thuận của các bên đối với quyết định giải quyết khiếu nại

 Nguyên tắc công khai minh bạch

Nguyên tắc này trong giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị nhằm tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, xây dựng và củng cố nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân; thực hiện nghiêm chỉnh chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự

an toàn xã hội

Tình trạng thiếu công khai minh bạch trong giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị hiện nay là một trong những lý do người khiếu nại tiếp tục khiếu nại; mặt khác nếu không làm tốt công tác công khai minh bạch trong giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị là cơ sở để kẻ xấu lợi dụng kích động, lôi kéo quần chúng tập hợp đông người để khiếu kiện

Do vậy, xem xét, kết luận, giải quyết khiếu nại đất đai ở đô thị phải thực hiện tốt nguyên tắc công khai minh bạch

 Nguyên tắc kịp thời

Giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai ở đô thị liên quan mật thiết tới quyền, lợi ích của người khiếu nại, ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, đời sống, sinh hoạt của người khiếu nại Do vậy, để kịp thời bảo vệ những quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức, nhanh

chóng ổn định tình hình sản xuất, kinh doanh và đời sống, sinh hoạt của người dân, pháp luật yêu cầu việc giải quyết khiếu nại phải được tiến hành một cách nhanh chóng, kịp thời, tuân thủ thời hạn giải quyết khiếu nại, đáp ứng được nguyện vọng chính đáng của người dân, củng cố lòng tin của người dân vào

sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý, điều hành của Nhà nước Ngược lại, nếu quá trình giải quyết khiếu nại để dây dưa, kéo dài thì sẽ dẫn đến hậu quả phức tạp, khó lường về an ninh, trật tự

1.3.2 Thẩm quyền giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị

 Thẩm quyền giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị lần thứ nhất

Về mặt nguyên tắc, thẩm quyền giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị lần đầu được xác định theo nguyên tắc: khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của cán bộ, công chức thuộc quyền quản lý của cơ quan hành chính nhà nước nào thì thủ trưởng cơ quan đó có thẩm quyền giải quyết; khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của thủ trưởng cơ quan hành chính nào thì chính người đó có trách nhiệm giải quyết

Trên cơ sở đó, những người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị lần đầu được xác định như sau:

- Chủ tịch UBND xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã), thủ trưởng cơ quan thuộc UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là cấp huyện) có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính trong quản lý đất đai ở đô thị trên địa bàn, của người có trách nhiệm do mình quản lý trực tiếp

- Chủ tịch UBND cấp huyện có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính trong quản lý đất đai ở

đô thị do mình quản lý

- Thủ trưởng cơ quan thuộc Sở và cấp tương đương có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính trong quản lý đất đai ở đô thị của mình, của cán bộ, công chức do mình quản lý trực tiếp

- Giám đốc Sở và cấp tương đương giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính trong quản lý đất đai ở đô thị của mình, của cán bộ, công chức do mình quản lý trực tiếp;

- Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là cấp tỉnh) có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính trong quản lý đất đai ở đô thị của mình;

- Thủ trưởng cơ quan thuộc Bộ và cấp tương đương có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính trong quản lý đất đai ở đô thị của mình, của cán bộ, công chức do mình quản lý trực tiếp

- Bộ trưởng và cấp tương đương có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính trong quản lý đất đai ở đô thị của mình, của cán bộ, công chức do mình quản lý trực tiếp

 Thẩm quyền giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị lần hai

Về mặt nguyên tắc, thẩm quyền giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị lần hai được xác định theo nguyên tắc: trường hợp người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc quá thời hạn quy định

mà khiếu nại lần đầu không được giải quyết thì có quyền khiếu nại lần hai đến thủ trưởng cấp trên trực tiếp của người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu Trên cơ sở đó, những người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai trong lĩnh vực đất đai ở đô thị được xác định như sau:

- Chủ tịch UBND cấp huyện có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính trong quản lý đất đai ở

đô thị mà Chủ tịch UBND cấp xã, thủ trưởng cơ quan thuộc UBND cấp huyện

đã giải quyết nhưng còn có khiếu nại hoặc đã giải quyết lần đầu nhưng còn có khiếu nại hoặc khiếu nại lần đầu đã hết thời hạn nhưng chưa được giải quyết

- Giám đốc Sở và cấp tương đương có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính trong quản lý đất đai ở đô thị của Thủ trưởng cơ quan thuộc sở đã giải quyết lần đầu nhưng còn khiếu nại hoặc khiếu nại lần đầu đã hết thời hạn nhưng chưa được giải quyết

- Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai đối với quyết định hành chính hành vi hành chính trong quản lý đất đai ở đô thị của Chủ tịch UBND cấp huyện, Giám đốc Sở và cấp tương đương đã giải quyết lần đầu nhưng còn có khiếu nại hoặc khiếu nại lần đầu đã hết thời hạn nhưng chưa được giải quyết;

- Bộ trưởng có thẩm quyền:

 Giải quyết khiếu nại lần hai đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính trong quản lý đất đai ở đô thị của Thủ trưởng cơ quan thuộc Bộ đã giải quyết lần đầu nhưng còn khiếu nại hoặc khiếu nại lần đầu đã hết thời hạn

 Giải quyết khiếu nại lần hai đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính trong quản lý đất đai ở đô thị của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có nội dung thuộc thẩm quyền quản lý nhà nước của bộ đã giải quyết lần đầu nhưng còn khiếu nại hoặc khiếu nại lần đầu đã hết thời hạn nhưng chưa được giải quyết

1.3.3 Thủ tục giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị

 Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị lần đầu

Bước 1: Tiếp nhận và thụ lý đơn khiếu nại

Người khiếu nại phải gửi đơn và các tài liệu liên quan (nếu có) đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết khiếu nại Trong trường hợp người khiếu nại đến khiếu nại trực tiếp thì cán bộ tiếp công dân có trách nhiệm hướng dẫn người khiếu nại viết thành đơn hoặc ghi lại nội dung khiếu nại, có chữ ký của người khiếu nại Trong trường hợp việc khiếu nại được thực hiện thông qua người đại diện thì người đại diện phải có giấy tờ chứng minh tính hợp pháp của việc đại diện (giấy ủy quyền theo quy định của pháp luật)

Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được đơn thuộc thẩm quyền giải quyết, cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đất đai ở đô thị hoặc

cơ quan được giao nhiệm vụ giải quyết khiếu nại tham mưu ra quyết định thụ

lý để giải quyết; trường hợp không thụ lý để giải quyết thì có văn bản trả lời nêu rõ lý do

Bước 2: Xác minh, kết luận nội dung khiếu nại

Khi chưa có cơ sở kết luận nội dung khiếu nại thì người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại tự mình tiến hành xác minh, kết luận nội dung khiếu nại hoặc giao cơ quan thanh tra nhà nước cùng cấp hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân

có trách nhiệm xác minh nội dung khiếu nại, kiến nghị giải quyết khiếu nại

Trong quá trình giải quyết khiếu nại lần đầu, nếu yêu cầu của người khiếu nại và kết quả xác minh nội dung khiếu nại còn khác nhau thì người giải quyết khiếu nại tổ chức đối thoại với người khiếu nại, người bị khiếu nại, người có quyền và nghĩa vụ liên quan, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan

để làm rõ nội dung khiếu nại, yêu cầu của người khiếu nại và hướng giải quyết khiếu nại

Người giải quyết khiếu nại thông báo bằng văn bản với người khiếu nại, người bị khiếu nại, người có quyền, lợi ích liên quan biết thời gian, địa điểm, nội dung việc gặp gỡ, đối thoại Khi gặp gỡ, đối thoại, đại diện cơ quan giải quyết nêu rõ nội dung cần đối thoại; người tham gia đối thoại có quyền phát biếu ý kiến, đưa ra những bằng chứng liên quan đến vụ việc khiếu nại và yêu cầu của mình.Việc gặp gỡ, đối thoại được lập thành biên bản; biên bản ghi rõ ý kiến của những người tham gia; tóm tắt kết quả về những nội dung đã đối thoại, có chữ ký của người tham gia; trường hợp người tham gia đối thoại không ký xác nhận thì phải ghi rõ lý do

Bước 3: Ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu

Người giải quyết khiếu nại đất đai ở đô thị ra quyết định giải quyết khiếu nại bằng văn bản và gửi quyết định cho người khiếu nại, người bị khiếu nại, người có quyền, lợi ích liên quan, cơ quan quản lý cấp trên, công khai quyết định giải quyết khiếu nại theo quy định Quyết định giải quyết khiếu nại phải chứa đựng các nội dung theo yêu cầu của khoản 2 Điều 31 Luật Khiếu nại năm 2011, trong đó phải kết luận nội dung khiếu nại, quyết định giữ nguyên, sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ một phần hay toàn bộ quyết định hành chính, chấm dứt hành vi hành chính bị khiếu nại

Quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu có hiệu lực pháp luật sau 30 ngày, kể từ ngày ban hành mà người khiếu nại không khiếu nại lần hai; đối với vùng sâu, vùng xa đi lại khó khăn thì thời hạn có thể kéo dài hơn nhưng không quá 45 ngày

Trong quá trình giải quyết khiếu nại lần đầu, nếu xét thấy việc thi hành quyết định hành chính bị khiếu nại sẽ gây hậu quả khó khắc phục, thì người giải quyết khiếu nại phải ra quyết định tạm đình chỉ việc thi hành quyết định đó.Thời hạn tạm đình chỉ không vượt quá thời gian còn lại của thời hạn giải quyết Quyết định tạm đình chỉ phải được gửi cho người khiếu nại, người bị khiếu nại, người có quyền, lợi ích liên quan và những người có trách nhiệm thi hành khác Khi xét thấy lý do của việc tạm đình chỉ không còn thì phải hủy

bỏ ngay quyết định tạm đình chỉ đó

 Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị lần hai

Bước 1: Tiếp nhận và thụ lý đơn khiếu nại

Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được đơn khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của mình, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai phải thụ lý giải quyết và thông báo bằng văn bản cho người khiếu nại,

cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền đã chuyển khiếu nại đến và cơ quan thanh tra nhà nước cùng cấp biết; trường hợp không thụ lý giải quyết thì phải nêu rõ lý do

Bước 2: Xác minh, kết luận nội dung khiếu nại

Đối với vụ việc khiếu nại phức tạp, nếu thấy cần thiết, người giải quyết khiếu nại lần hai thành lập Hội đồng tư vấn để tham khảo ý kiến giải quyết khiếu nại Quy trình xác minh, làm rõ các nội dung khiếu nại giống như giải quyết khiếu nại lần đầu.Tuy nhiên, để làm rõ các vấn đề trong đơn khiếu nại, Luật Khiếu nại năm 2011 quy định việc đối thoại giữa các bên liên quan là yêu cầu bắt buộc trong quy trình giải quyết khiếu nại lần hai Trong quá trình giải quyết khiếu nại lần hai, người giải quyết khiếu nại tiến hành đối thoại với

người khiếu nại, người bị khiếu nại, người có quyền, lợi ích liên quan, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để làm rõ nội dung khiếu nại, yêu cầu của người khiếu nại, hướng giải quyết khiếu nại

Bước 3: Ban hành quyết định giải quyết khiếu nại lần hai

Kết quả của quá trình xác minh, làm rõ nội dung khiếu nại, trong thời hạn không quá 45 ngày (trừ trường hợp đặc biệt), người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai phải ra quyết định giải quyết khiếu nại lần hai Quyết định giải quyết khiếu nại lần hai phải bao gồm các nội dung quy định tại khoản 2 Điều 40 Luật Khiếu nại năm 2011, trong đó phải kết luận nội dung khiếu nại là đúng, đúng một phần hoặc sai toàn bộ Trường hợp khiếu nại là đúng hoặc đúng một phần thì yêu cầu người có quyết định hành chính, hành

vi hành chính bị khiếu nại sửa đổi, hủy bỏ một phần hay toàn bộ quyết định hành chính, chấm dứt hành vi hành chính bị khiếu nại Trường hợp kết luận nội dung khiếu nại là sai toàn bộ thì yêu cầu người khiếu nại, người có quyền, nghĩa vụ liên quan thực hiện nghiêm chỉnh quyết định hành chính, hành vi hành chính

Trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày có quyết định giải quyết khiếu nại, người giải quyết khiếu nại lần hai phải gửi quyết định giải quyết khiếu nại cho người khiếu nại, người bị khiếu nại, người giải quyết khiếu nại lần đầu, người

có quyền, nghĩa vụ liên quan, cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền chuyển khiếu nại đến

Quyết định giải quyết khiếu nại lần hai có hiệu lực pháp luật sau 30 ngày, kể từ ngày ban hành; đối với vùng sâu, vùng xa đi lại khó khăn thì thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 45 ngày

1.4 Yếu tố ảnh hưởng đến giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị

1.4.1 Sự hoàn thiện pháp luật

Luật đất đai 2013 đã có nhiều sự thay đổi lớn so với các quy định trước đây trong công tác quản lý nhà nước về đất đai ở đô thị, đồng thời hàng năm

đều có những thay đổi, chỉnh sửa và bổ sung như: trong công tác quy hoạch, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, công tác cấp giấy chứng nhận…nên dẫn đến những lúng túng, khó cập nhật cho cả người làm công tác quản lý cũng như người sử dụng đất ở đô thị

Vì vậy, hệ thống pháp luật về quản lý đất đai nói chung, đất đai ở đô thị nói riêng, về khiếu nại và giải quyết khiếu nại đồng bộ, thống nhất, đầy đủ sẽ

là điều kiện tiên quyết, thuận lợi, quyết định hiệu quả của hoạt động giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị

1.4.2 Sự phát triển kinh tế và giá trị của đất đai ở đô thị

Nhằm thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nhà nước cần phải thu hồi đất của những người đang sử dụng để mở rộng đô thị, xây dựng công trình công cộng Thiết nghĩ việc thu hồi đất là cần thiết, nhưng có nhiều dự án lợi dụng mục đích công cộng để thu hồi đất của dân Cùng với việc thu hồi đất là vấn đề đền bù, giải phóng mặt bằng Khung giá để đền bù hiện nay so với giá thực tế là rất thấp Ví dụ giá đền bù cho các thửa đất ở vị trí đường Khuất Duy Tiến, Hà Nội là 23,5 triệu đồng/mét vuông nhưng giá đó vẫn còn rất thấp chỉ bằng 40- 50% giá trên thực tế Với mức giá đền bù quá thấp so với giá thực tế như vậy người dân không đủ điều kiện để tái lập cuộc sống như lúc chưa đền bù giải phóng mặt bằng, chưa nói gì đến việc họ có cuộc sống tốt hơn Vì vậy, yếu tố giá đất quá thấp để áp cho giá đền bù ở đô thị là nguyên nhân cơ bản dẫn đến khiếu nại của người dân về phương án đền

bù thiệt hại và kéo theo đó làm chậm tiến đọ triển khai các công trình

1.4.3 Năng lực và ý thức trách nhiệm của cán bộ, công chức giải quyết khiếu nại về đất đai

Đất đai ở đô thị là một vấn đề phức tạp, đã và đang phát sinh nhiều khiếu nại, nhưng tổ chức và cơ chế giải quyết khiếu nại thiếu ổn định, còn nhiều bất cập so với yêu cầu thực tế Đặc biệt, tình trạng đơn thư, vụ việc từ khiếu nại không thành chuyển sang tố cáo cán bộ giải quyết

Giải quyết một vụ khiếu nại đòi hỏi phải có các bước điều tra, nghiên cứu, kết luận và thi hành kết luận (tương tự như một vụ án hành chính hoặc

vụ án dân sự), do đó cần một đội ngũ những người am hiểu pháp luật, có nghiệp vụ chuyên sâu và làm việc chuyên trách Khiếu nại về đất đai ở đô thị hiện nay chủ yếu nảy sinh ở cấp huyện nhưng bộ máy thụ lý ở cấp này lại không tương ứng Chủ tịch UBND các cấp là người chủ trì, chịu trách nhiệm chính về quyết định giải quyết khiếu nại, nhưng lại phải lo mọi việc của địa phương nên khó có điều kiện chuyên tâm việc này Nguồn nhân lực làm công tác tiếp dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại đất đai ở đô thị vừa thiếu vừa yếu, tình trạng này tồn tại ở cả cấp trung ương và địa phương Đây là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng giải quyết khiếu nại chậm chạp, thiếu dứt điểm, chất lượng thấp, tái khiếu kiện nhiều

Ngoài ra, khi phát sinh khiếu nại, người có thẩm quyền đã không tập trung chỉ đạo giải quyết kịp thời, thậm chí né tránh, đùn đẩy Nhiều vụ việc đã

có quyết định giải quyết cuối cùng nhưng việc tổ chức thi hành quyết định không nghiêm, cơ quan ra quyết định thiếu kiểm tra, đôn đốc kịp thời để giải quyết dứt điểm; một số vụ việc đã có kết luận hoặc quyết định giải quyết nhưng không có tính khả thi trong tổ chức thi hành dẫn tới phát sinh những khiếu nại mới phức tạp hơn

Một số địa phương sau khi ban hành quyết định giải quyết khiếu nại cuối cùng cho rằng đã hết trách nhiệm, nhiều trường hợp quyết định giải quyết khiếu nại cuối cùng có sai sót không được sửa đổi, bổ sung Do đó gây tâm lý ngờ vực về chính quyền địa phương giải quyết không đúng chính sách pháp luật và người dân tiếp tục khiếu nại

Như vậy, có thể thấy rằng, năng lực, trình độ đội ngũ cán bộ làm công tác giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị hạn chế, yếu kém, thiếu tinh thần trách nhiệm, không khách quan thì khó có thể phân tích đúng tình huống pháp luật, khó có thể lựa chọn quy phạm pháp luật phù hợp áp dụng cho tình huống pháp luật đó, vì thế hiệu lực, hiệu quả giải quyết khiếu nại sẽ thấp

1.4.4 Nhận thức của người dân ở đô thị

Nhìn chung việc khiếu nại, giải quyết khiếu nại nói chung và giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị nói riêng đều phụ thuộc vào trình độ dân trí, ý thức pháp luật của người dân

Trình độ dân trí, ý thức pháp luật của người dân cao sẽ giúp cho người dân nhận thức được các quy định của pháp luật, thấy được các quyết định hành chính, hành vi hành chính có đúng pháp luật hay không từ đó quyết định

có sử dụng quyền khiếu nại hay không Khi cần sử dụng đến quyền khiếu nại,

họ sẽ thực hiện đúng quy định của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại và trình tự thủ tục khiếu nại

Trình độ dân trí, hiểu biết pháp luật hạn chế là một trong những trở ngại lớn để người dân thực hiện quyền khiếu nại của mình.Thậm chí khi có khiếu nại và được cơ quan có thẩm quyền giải quyết đúng quy định của pháp luật rồi nhưng họ vẫn cho rằng giải quyết như vậy là không đúng và tiếp tục khiếu nại lần hai Điều này gây mất thời gian, công sức của cơ quan nhà nước trong việc giải quyết khiếu nại của họ, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động giải quyết khiếu nại

1.4.5 Các yếu tố khác

Ngoài ra, còn có một số yếu tố khác tác động tới giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị như: mức độ giám sát của các cơ quan dân cử và toàn xã hội đối với hoạt động giải quyết khiếu nại, mức độ công khai, dân chủ trong giải quyết khiếu nại, tài chính; cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác giải quyết khiếu nại; việc ứng dụng công nghệ thông tin…

Nhà nước ta là nhà nước của dân, do dân, vì dân Mọi hoạt động của nhà nước đều nằm dưới sự giám sát của nhân dân Hoạt động giải quyết khiếu nại là hoạt động khó khăn, phức tạp, do vậy cần phải huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội Thực tiễn cũng cho thấy, nơi nào và

ở đâu phát huy được vai trò giám sát của các cơ quan dân cử, các tổ chức

chính trị - xã hội và của nhân dân đối với hoạt động giải quyết khiếu nại thì ở

đó hoạt động giải quyết khiếu nại được thực hiện đúng quy định của pháp luật, đạt hiệu quả tốt, góp phần bảo vệ lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Quyền khiếu nại là một trong những quyền cơ bản của công dân, được Hiến pháp và pháp luật quy định, được nhà nước bảo đảm Khiếu nại về đất đai ở đô thị là một trong những phương tiện pháp lý hữu hiệu mà người sử dụng đất có thể sử dụng để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình Thông qua việc thực hiện quyền khiếu nại về đất đai ở đô thị, người dân tham gia vào hoạt động quản lý nhà nước về đất đai ở đô thị, giúp cho cơ quan nhà nước kịp thời phát hiện những hành vi vi phạm pháp luật, những hạn chế của quyết định hành chính, hành vi hành chính trong quản lý đất đai ở đô thị, cũng như những bất cập trong chính sách, pháp luật và trong tổ chức bộ máy của cơ quan quản lý đất đai ở đô thị, từ đó có biện pháp xử lý, kịp thời điều chỉnh nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai nói chung và đất đai ở đô thị nói riêng

Vì vậy, trong chương 1 tác giả đã nghiên cứu, tìm hiểu những khái niệm, đặc điểm và nội dung của khiếu nại và giải quyết khiếu nại về đất đai ở

đô thị Ngoài ra, luận văn còn trình bày tại chương 1 các nguyên tắc, thẩm quyền, thủ tục cụ thể về giải quyết khiếu nại đất đai ở đô thị

Chương 2 THỰC TRẠNG GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI VỀ ĐẤT ĐAI ĐÔ THỊ

Ở QUẬN THANH XUÂN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1 Khái quát về điều kiện địa lý, tình hình kinh tế- xã hội ảnh hưởng đến giải quyết khiếu nại về đất đai ở đô thị ở quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội

Quận Thanh Xuân là 1 trong các quận trung tâm, nằm chếch về trục phía Tây Nam của Thành phố Hà Nội Quận Thanh Xuân được thành lập theo Nghị định số 74/NĐ-CP ngày 22/11/1996 của Chính phủ, quận gồm 11 đơn vị hành chính cấp phường là: Thanh Xuân Bắc, Thanh Xuân Nam, Thanh Xuân Trung, Khương Đình, Nhân Chính, Phương Liệt, Hạ Đình, Kim Giang, Khương Mai, Khương Trung, Thượng Đình (có 3 phường được thành lập từ các xã ngoại thành của 2 huyện Từ Liêm và Thanh Trì, còn lại là các phường

cũ của quận Đống Đa chuyển sang)

Điều kiện địa hình quận Thanh Xuân tương đối thuận tiện cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế đô thị Trên địa bàn quận Thanh Xuân

có quốc lộ số 6 chạy qua, bắt đầu từ Ngã Tư Sở qua Thanh Xuân đến quận

Hà Đông và đi các tỉnh miền Tây Bắc như Hòa Bình, đi Phú Thọ theo Quốc

lộ 21

Trên địa bàn quận có 5 tuyến đường giao thông chính đi qua như: đường Giải phóng, đường Nguyễn Trãi, đường vành đai 3, đường Trường Chinh, đường Láng Hạ - Thanh Xuân Ngoài ra trên địa bàn quận còn có một mạng lưới giao thông nội bộ nối liền giữa các trục giao thông chính và các phường trong toàn quận với các quận, huyện giáp ranh.Vị trí này rất thuận lợi cho việc phát triển kinh tế - xã hội, phát triển kinh doanh - thương mại - dịch vụ

Quận Thanh Xuân có 2 con sông thoát nước chính của Thành phố Hà Nội là sông Tô Lịch và sông Lừ Sét Bên cạnh đó còn có một số hồ ao tự nhiên tương đối lớn có ý nghĩa quan trọng trong việc tiêu nước cục bộ và giữ vai trò điều hòa như Đầm Hồng, hồ Dẻ Quạt, hồ Rùa và dự án công viên hồ Điều Hòa Nhân Chính đang được triển khai thực hiện theo chỉ đạo của Thành phố Hà Nội

Kinh tế của quận được duy trì và phát triển theo đúng định hướng cơ cấu trong 5 - 10 năm gần đây với xu hướng giảm dần tỷ trọng công nghiệp và tăng dần tỷ trọng dịch vụ Trong đó, kinh tế Nhà nước chiếm tỷ trọng lớn, các thành phần kinh tế ngoài Nhà nước tăng trưởng cả về số lượng, quy mô và hiệu quả Dịch vụ thương mại phát triển rộng khắp trên địa bàn phục vụ nhu cầu dân sinh Nhiều dịch vụ chất lượng cao, đặc biệt là dịch vụ ngân hàng tài chính phát triển

UBND Quận đã chủ động tạo môi trường thuận lợi cho các thành phần kinh tế hoạt động sản xuất kinh doanh.Triển khai thực hiện kế hoạch tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể và thành lập Ban Chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể để chỉ đạo thực hiện.Tiếp tục rà soát, kiểm tra các hộ cá thể sau đăng ký kinh doanh tại địa bàn các phường và thực hiện các bước kế hoạch chuyển đổi mô hình quản lý chợ Tổ chức bàn giao Chợ Thượng Đình cho Tổng công ty Thương mại Hà Nội để đầu tư xây dựng Trung tâm Thương mại dịch vụ Thượng Đình theo quyết định của UBND Thành phố, bàn giao chợ tạm Nhân Chính cho HTX Dịch vụ tổng hợp Nhân Chính tổ chức kinh doanh khai thác chợ từ tháng 2/2007, chuẩn bị tổ chức đấu thầu lựa chọn Nhà đầu tư xây dựng Trung tâm thương mại - dịch vụ Hạ Đình góp phần vào phát triển mạng lưới thương mại dịch vụ của quận

So với các quận của Hà Nội, thực trạng phát triển đô thị quận Thanh Xuân đã có bước phát triển mạnh, tiến bộ, quận Thanh Xuân là quận nằm ở trục phía Tây Nam của thủ đô có vị trí địa lý khá thuận lợi, có sức hấp dẫn các nhà đầu tư, hiện tại có nhiều dự án phát triển đô thị đã và đang triển khai trên địa bàn các phường đã mang sắc thái mới cho diện mạo đô thị của quận