hoàn thiện phân tích báo cáo tài chính trong các doanh nghiệp xây dựng phục vụ quản trị tài chính doanh nghiệp

ứng dụng phân tích BCTC trong các DNXD nhằm giúp các DN xây dựng nâng cao năng lực QTTC, tác giả chọn đề tài: “Hoàn thiện phân tích báo cáo tài chính trong các doanh nghiệp xây dựng phục

toCStCStoGs

NGUYEN TH] NGQC LAN

HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH TRONG

CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG PHỤC VỤ QUẢN TRỊ TÀI

CHÍNH DOANH NGHIỆP

Chuyên ngành: Kế toán

Mã số: 62.34.03.01

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:

1 GS.TS, NGUYEN VAN CONG

2 TS NGUYEN XUAN NAM

HÀ NỘI - 2016

MUC LUC LOI CAM DOAN,

1 Tính cắp thiết của đề tài

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4, Cau hỏi nghiên cứu

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương thức tiếp cận

5.2 Quá trình thu thập dữ liệu

5.3 Quá trình xử lý dữ liệu

6 Những đóng góp mới của luận

1 Giới thiệu bố cục của luận án

Chương l: TÔNG QUAN NGHIÊN CUU VE PHAN TICH BÁO CÁO TÀI

CHÍNH PHUC VỤ QUAN TR} TAI CHÍNH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 16

1.1 Các nghiên cứu về phân tích báo cáo tài chính 16

1.2 Các nghiên cứu về phân tích báo cáo tài chính phục vụ quản trị tài chính doanh

1.3 Kết luận về các nghiên cứu liên quan đến phân tích báo cáo tài chính phục vụ

Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUAN VE PHAN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH PHỤC

Báo edo tdi chính và mục đích, ý nghĩa phân tích báo cáo tài chính trong các anh nghiệp

.1.1 Báo cáo tài chính

2.1.2 Mục đích và ý nghĩa của phân tích báo cáo tài chính 3 2.2 Quản trị tài chính và mối quan hệ giữa quản trị tài chính với phân tích báo cáo

¡ tài chính

© 2.2.1, Quan trị tài chính doanh nghiệp

2.2.2 Mối quan hệ giữa quản trị tài chính với phân tích báo cáo tài chính

2.2.3 Các nhân tố ảnh hưởng tới quản trị tài chính doanh nghiệt

2.3 Phân tích báo cáo tài chính phục vụ quản trị tài chính trong các doanh nghiệp 39 2.3.1 Tổ chức phân tích

2.3.2 Phương pháp nghiệp vụ - kỹ thuật phân tích

2.3.3 Nội dung và chỉ tiêu phân tích báo cáo tài chính phục vụ quản trị tải chính

va bai học cho Việt Nam

2.4.1 Kinh nghiệm trên thể giới

2.4.2 Bài học cho Việt Nam

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

Chương 3: KẾT QUA NGHIEN CUU THUC TRANG PHAN TICH BAO CAO

TÀI CHÍNH PHỤC VỤ QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP

XÂY DỰNG VIỆT NAM

3.1 Tổng quan về các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam

3.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển

3.1.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanl

1 3.2 Thực trạng phân tích báo cáo tài chính phục vụ quản trị doanh nghiệp tại các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam

3.2.1 Thực trạng tổ chức phân tích

3.2.2 Thực trạng phương pháp phân tích

trạng nội dung và chỉ tiêu phân tíc

+ Đánh giá thực trạng phân tích báo cáo tài chính phục vụ quản trị tài chính trong

+ _.3.1 Những thành công và hạn chế

3.3.2 Nguyên nhân của những hạn chế

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3

Chương 4: HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH PHỤC VỤ

QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG VIỆT NAM

chính phục vụ quản trị tài chính trong các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam 112 4.1.1 Định hướng phát triển của các doanh nghiệp xây dựng trong giai đoạn hiện

4.1.2 Yêu cầu và nguyên tắc hoàn thiệt

4.2 Giải pháp hoàn thiện phân tích báo cáo tài chính phục vụ quản trị tài chính trong các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam

4.2.1 Hoàn thiện công tác tổ chức phân tích

4.2.2 Hoàn thiện phương pháp phân tích

4.2.3 Hoàn thiện nội dung và chỉ tiêu phân tích phục vụ quản trị tài chính doanh

4.2.4 Hoàn thiện ứng dụng phân tích báo cáo tải chính phục vụ nhu cầu quản trị tài

4.3 Điều kiện thực hiện giải pháp hoàn thiện phân tích báo cáo tài chính phục vụ quản trị tài chính trong các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam

4.3.1 Về phía Nhà nước,

4.3.2 Về phía hiệp hội và doanh nghiệp xây dựng

KẾT LUẬN CHƯƠNG 4

Š DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BÓ CỦA TÁC GIẢ 155

161

PHY LUC

Báo cáo tài chính

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

Bảng cân đối kế toán

Doanh nghiệp Doanh nghiệp xây dựng

Giao thông vận tải

'Hoạt động sản xuất kinh doanh

Lợi nhuận trước thuế

Lợi nhuận sau thuế

Quản trị tài chính doanh nghiệp Sức sinh lợi của tài sản

Sức sinh lợi của vốn huy động Sức sinh lợi của vốn chủ sở hữu Sức sinh lợi của doanh thu

Sản xuất kinh doanh

Tai sản có định

‘Tai sản ngắn hạn

“Tài sản dài hạn

"Trách nhiệm hữu hạn 'Vốn chủ sở hữu.

Bảng 3.2: Phân tích tình hình huy động vốn Công ty cổ phần Xây dựng Coteccons

Bang 3.5: Phân tích cơ cấu tài sản, nguồn vốn Công ty cổ phần Xây dựng số 5 83 Bang 3.6: Phân tích khả năng sinh lợi Công ty cổ phần Xây dựng số 7 85 Bảng 3.7: Phân tích khả năng sinh lợi tại Công ty cổ phần Xây dựng Cotecons 86 Bang 3.8: Hệ số sinh lợi Công ty cỗ phần Xây dựng Thiên Trường An .87 Bảng 3.9: Phân tích khả năng thanh toan Cong ty cd phan Xay dymg sé 5 89 Bảng 3.10: Phân tích khả năng thanh toán Công ty cổ phần Xây dựng Bạch Đẳng

Bảng 3.15: Phân tích năng lực hoạt động Công ty cổ phần Xây dựng số 7

Bảng 3.16: Phân tích năng lực hoạt động Công ty cổ phần Xây dựng Coteccons 100 'Bảng 3.17: Tình hình lưu chuyển tiền tệ Công ty cổ phần Xây dựng Coteccons 102

Bảng 3.18: Các chỉ tiêu tăng trưởng Công ty cổ phần ACC -244 104

Bảng 4.1: Phân tích ROE theo mô hình Dupont Công ty cổ phần Xây dựng Thiên

& 4.4: Phân tích khả năng tạo tiền công ty Thành An -132

ảng 4.5: Phân tích dòng lưu chuyển tiền công ty Thành An .133

- Bảng 4.6: Phân tích rủi ro tài chính Công ty cỗ phần Xây dựng Nam Kỳ .134

Bảng 4.7: Phân tích rủi ro TC thông qua đòn bẩy tải chính Công ty cổ phần Xây

¡ _ Bảng 4.8: Phân tích tình hình tăng trưởng Công ty cỗ phần XD Bạch Đằng 234 137

¡_ Bảng 4.9: Thông tin về doanh thu, lợi nhuận gộp Công ty cổ phần XD Coteecons

'Hình 2: Cơ cấu các DN tham gia khảo sát theo loại hình DN

Hình 3: Cơ cấu các DN tham gia khảo sát theo qui mô vốn

Hình 4: Cơ cấu các DN tham gia khảo sát theo số lượng lao động

Hình 2.1: Mối quan hệ giữa QTTC và phân tích BCTC

Hình 3.1; Ty trong ngành xây dựng trong GDP năm 2013 và 2014

Hình 3.2: Tỷ trọng các thành phần kinh tế trong ngành Xây dựng,

Hình 3.3: Tỷ trọng ngành Xây dựng theo vùng miền và nhóm công trình 12

Hình 3.4: Biểu đồ phản ánh thực trạng vận dụng phương pháp so sánh 78 Hình 3.5: Biểu đồ thực trạng phân tích BCTC cung cắp thông tin phục vụ việc xác

'Hình 3.6: Biểu đồ tình hình huy động vốn Công ty cỗ phần Xây dựng Coteccons 80 Hình 3.7: Biểu đồ thực trạng phân tích BCTC cung cắp thông tin phục vụ việc đánh

Hình 3.8: Biểu đồ lợi nhuận gộp và tỷ lệ lãi gộp Công ty cổ phần Xây dựng

Hình 3.15: Biểu đồ thực trạng phân tích BCTC cung cấp thông tin phục vụ việc

Hình 3.17: Biểu đồ cơ cấu doanh thu theo loại dự án Công ty cổ phần xây dựng

Coteccons

Hinh 3.18: Biểu đồ lưu chuyển tiền tệ Công ty cổ phần Xây dựng Coteccons

Hình 3.19: Biểu đồ thực trạng phân tích BCTC cung cấp thông tin phục vụ kế

Hình 4.1: Hoàn thiện quy trình phân tích BCTC phục vụ QTTC DN 118

Hinh 4.2: Can bing tai chinh theo géc d6 ổn định nguồn tài trợ năm 2014 Công ty

Hinh 4.3: Xu hudng tang truéng DT, GV, LN gộp Công ty cổ phần XD Coteccons

Hinh 4.4: Nhip digu tăng trưởng doanh thu, giá vốn, lợi nhuận gộp Công ty cổ phần

Hình 4.5: Quy trình dự báo các chỉ tiêu tài chính 143

Trong giai đoạn đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước,

sự phát triển các doanh nghiệp (DN) nói chung và doanh nghiệp xây dựng (DNXD)

nói riêng có một ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế đất nước Với việc chuyển đổi sang nền kinh tế nhiều thành phần vận hành theo cơ

chế thị trường, các DNXD phải thực hiện tự chủ hoàn toàn về sản xuất kinh doanh

và về tài chính, hoạt động của các DN phải đương đầu với nhiễu thách thức do sự

cạnh tranh của các DN khác cùng sự biến động khó lường của thị trường Trong

điều kiện đó, hoạt động của DN phải được đặt trên cơ sở công tác hoạch định cả về chiến lược dài hạn và ngắn hạn thông qua quản trị tài chính (QTTC) DN

Ngày nay, vai trò của QTTC trở nên hết sức quan trọng đối với hoạt động

của DN vì tình hình tài chính của DN liên quan và ảnh hưởng tới tất cả hoạt động

của DN Bên cạnh đó, quy mô kinh doanh và nhu cầu vốn cho hoạt động của DN

ngày càng lớn cùng với việc các công cụ tài chính để huy động vốn ngày cảng

phong phú và đa dạng vì vậy các quyết định huy động vốn, quyết định đầu tư của

nhà QTTC sẽ có ảnh hưởng lớn đến tình hình và hiệu quả kinh doanh cia DN Do

đó, để có thể tồn tại, phát triển ổn định và phát huy vai trò của mình trong nền kinh

tế thị trường, một trong những vấn đề được coi trọng hàng đầu đối với các DN đó là

phải tăng cường hiệu quả QTTC DN

Có rất nhiều nguồn thông tỉn mà các nhà quản trị DN sử dụng để đưa ra các quyết định QTTC bao gồm thông tỉn từ hệ thống kế toán, thông tin kinh tế vĩ mô, thông tin về kế hoạch chiến lược phát triển của ngành, thong tin về thị trường Việt Nam so với thế giới, thông tỉn kinh tế kỹ thuật nhưng trong đó nguồn thông tin chủ yếu và quan trọng nhất để các nhà quản trị đưa ra các quyết định được lựa chọn

chủ yếu dựa trên sự phân tích, đánh giá về mặt tài chính trên cơ sở các thông tin tir

hệ thống kế toán mà cụ thể là các báo cáo tài chính (BCTC) BCTC tại các DN

được coi là một bức tranh toàn diện về tình hình tài chính, khả năng và sức mạnh

ứng dụng phân tích BCTC trong các DNXD nhằm giúp các DN xây dựng nâng cao năng lực QTTC, tác giả chọn đề tài: “Hoàn thiện phân tích báo cáo tài chính trong các doanh nghiệp xây dựng phục vụ quản trị tài chính doanh nghiệp” làm

đề tài nghiên cứu cho Luận án tiến sĩ của mình

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Mục tiêu cơ bản và xuyên suốt của đề tài là ứng dụng khung lý thuyết về

phân tích BCTC để phục vụ QTTC trong các DNXD; từ đó, tìm ra giải pháp phù

hợp để hoàn thiện phân tích BCTC phục vụ QTTC tại các DNXD nhằm nâng cao chất lượng QTTC

'Từ mục tiêu cơ bản đó, các mục tiêu nghiên cứu cụ thể được xác định là:

~ Làm rõ bản chất và vai trò của phân tích BCTC phục vụ QTTC DN

~ Nghiên cứu và đánh giá thực trạng phân tích BCTC phục vụ QTTC tại các DNXD Việt Nam

~ Đề xuất các giải pháp cơ bản để hoàn thiện phân tích BCTC phục vụ QTTC

trong các DNXD Việt Nam

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

~ Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của luận án là hoạt động phân tích BCTC của các DNXD ở Việt Nam Luận án sẽ đi sâu nghiên cứu phương pháp phân tích, nội dung

phân tích BCTC, cách thức tổ chức phân tích BCTC và sử dụng thông tin kết quả

phân tích trong các DNXD phục vụ QTTC DN.

+ Về nội dung: Luận án tập trung nghiên cứu, đánh giá thực trạng phân tích

¿ BCTC phục vụ QTTC tại các DNXD Việt Nam nhằm tìm ra giải pháp hoàn thiện _ phân tích BCTC phục vụ QTTC của các DN này

+ Về không gian: Nghiên cứu phân tích BCTC phục vụ QTTC tại các DNXD Việt Nam

+ Về thời gian: Nghiên cứu về phân tích BCTC tại các DNXD ở Việt Nam trong khoảng thời gian từ năm 2010 - 2014

4 Câu hỏi nghiên cứu

Trên cơ sở mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, luận án đi vào giải

quyết câu hỏi tổng quát: Những giải pháp thích hợp nào để hoàn thiện phân tích

BCTC phục vụ QTTC tại các DNXD?

Để giải quyết câu hỏi tổng quát nói trên, luận án đi sâu trả lời các câu hỏi cụ

thể sau:

~ Những đặc trưng của các DNXD có ảnh hưởng đến phân tích BCTC? Mối

quan hệ giữa phân tích BCTC với QTTC?

~ Những nhân tố nào ảnh hưởng đến phân tích BCTC phục vụ QTTC tại các

DNXD?

~ Thực trạng phân tích BCTC phục vụ QTTC tại các DNXD?

- Những giải pháp và đề xuất nào thích hợp để hoàn thiện phân tích BCTC

tại các DNXD nhằm phục vụ có hiệu quả công tác QTTC DN?

5 Phương pháp nghiên cứu

„tiến hành tính toán, phân tích, sắp xếp để làm bộc lộ ra các mối liên hệ và xu thể

Ýeủa các nội dung, chỉ tiêu phân tích BCTC phục vụ QTTC Các số liệu được tác

trình bày dưới nhiều dạng, từ thấp đến cao, từ những con số rời rạc, các bảng số liệu, biểu đồ, đồ thị, phân tích chỉ số trung bình, Nói cách khác, mục đích sử dụng phương pháp thống kê mô tả là nhằm tóm tắt dữ liệu, mô tả mẫu nghiên cứu dưới dạng số hay đồ họa (biểu đồ, đồ thị) để cung cấp một bức tranh rõ ràng vẻ thực

trạng phân tích BCTC phục vụ QTTC trong các DNXD ở Việt Nam hiện hành

'Quy trình nghiên cứu được tác giả tiến hành thông qua sơ đồ sau:

Hình 1 : Quy trình tiếp cận luận án

(Nguồn: Tác giả tổng hợp trên cơ sở kết quả nghiên cứu)

Tổng số phiếu khảo sát phát ra là 100 phiếu, số phiếu thu hồi được va hợp lệ

là 66 phiếu Trên cơ sở dữ liệu thu thập, tác giả sử dụng phần mềm văn phòng Excel

+ để tiến hành tổng hợp, tính toán, đo lường và xác định tỷ lệ phần trăm các mẫu

` nghiên cứu theo các tiêu chí đánh giá, phân loại khác nhau từ thực tế phân tích

¬

chính (tổ chức phân tích, phương pháp phân tích, nội dung và chỉ tiêu phân

tích BCTC phục vụ QTTC), tác giả luận án đã tiến hành thu thập thông tin sơ cắp từ

các cá nhân và từ các DNXD ở Việt Nam Thông qua kết quả khảo sát, tác giả luận

án đã phân tích và lý giải hoạt động thực tế của các DNXD về phân tích BCTC

phục vụ QTTC Dựa trên kết quả phân tích và dự báo định lượng kết hợp với lý luận

về phân tích BCTC phục vụ QTTC, tác giả luận án đã đưa ra được một số giải pháp nhằm hoàn thiện phân tích BCTC phục vụ QTTC trong các DNXD Việt Nam Tuy nhiên, khi sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng, tác giả luận án cảm nhận

được một số sai sót do đối tượng được phỏng vấn, điều tra trả lời không đúng các câu hỏi Điều đó là do bản thân đối tượng được phỏng vấn, khảo sát không nhớ hoặc do hiểu sai nội dung câu hỏi hoặc trả lời hoàn toàn theo cách hiểu chủ quan

của từng người

Phương pháp nghiên cứu định tính được tác giả luận án sử dụng nhằm mô tả

và phân tích đặc điểm về hoạt động kinh doanh và tổ chức quản lý của các DNXD 'Việt Nam có ảnh hưởng đến hoạt động phân tích BCTC phục vụ QTTC trên quan

điểm của tác giả Phương pháp định tính được thực hiện thông qua việc thu thập dữ

liệu bằng chữ; từ đó tiếp cận đối tượng nghiên cứu nhằm tìm cách mô tả và phân tích đặc điểm của đối tượng nghiên cứu Mục đích của phương pháp định tính là đưa ra những phán đoán về bản chất hoạt động phân tích BCTC phục vụ QTTC tại các DNXD hiện hành; đồng thời thể hiện những logic của các nội dung, các chỉ tiêu,

các phân hệ phân tích BCTC phục vụ QTTC tại các DNXD trong hệ thống các sự kiện được xem xét

Ngoài việc bổ sung, hoàn chỉnh những thông tin định lượng thu được trong

quá trình khảo sát và nghiên cứu đánh giá; phương pháp nghiên cứu định tính còn

có tác dụng hỗ trợ cho phương pháp nghiên cứu định lượng bằng cách xác định các chủ đề phù hợp với phương pháp điều tra, giúp giải thích các mối quan hệ giữa các biến số được phát hiện trong nghiên cứu định lượng

+ Nghiên cứu về phân tích BCTC là đề tài không mới nhưng nghiên cứu về phân tích BCTC phục vụ QTTC trong các DNXD lại là đề tài mới so với các đề tài nghiên cứu khoa học trước đây ở Việt Nam Trên thực tế, việc gắn kết giữa QTTC

với phân tích BCTC là những nghiên cứu còn khá hạn chế về số lượng ở Việt Nam

Vi thé, ở khía cạnh nay, đề tài nghiên cứu của tác giả là đề tài có tinh khám phá nên việc nghiên cứu định tính với các trường hợp chuyên sâu là phủ hợp Trong trường

hợp này, nếu áp dụng điều tra số lớn, kết quả nghiên cứu thu được sẽ rất hạn chế; thậm chí có thể làm sai lệch bản chất vì bản thân đối tượng điều tra cũng không hiểu

rõ nội dung của vấn đề nghiên cứu

+ Nghiên cứu về phân tích BCTC phục vụ QTTC trong các doanh nghiệp

nói chung và các DNXD nói riêng đề cập đến các thông tin khá nhạy cảm, đặc biệt

là những thông tin về bi kíp, kinh nghiệm quản ly, kinh nghiệm sử dụng thông tin

phân tích BCTC phục vụ QTTC Vì thé, việc thu thập dữ liệu trực tiếp từ phỏng vấn

gặp khá nhiều khó khăn Các đối tượng được phỏng vấn một phần không muốn tiết

lộ kinh nghiệm, một phần kinh nghiệm không nhiều nên rất ngại ngần chia sẻ Do vậy, sử dụng kết hợp với phương pháp nghiên cứu định lượng sẽ góp phần bổ sung, những thông tin cần thiết cho các nghiên cứu điển hình của phương pháp nghiên

cứu định tính

+ Kết hợp sử dụng cả hai phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng

sẽ làm tăng độ tin cậy của các phân tích và đánh giá vì có được các minh chứng từ

nhiều nguồn, tạo cách nhìn đa chiều về phân tích BCTC phục vụ QTTC Các phân

tích và đánh giá đa chiều này có thể bỗ trợ cho nhau và phục vụ hiệu quả cho mục

tiêu nghiên cứu Mặt khác, việc sử dụng kết hợp cả hai phương pháp này trong

nghiên cứu sẽ làm cho kết quả nghiên cứu đáp ứng tốt hơn mục tiêu của đề tài, giải đáp được câu hỏi nghiên cứu một cách đầy đủ, rõ ràng, bảo đảm cho kết quả nghiên

cứu vừa có tính khái quát nhờ phương pháp định lượng, vừa có tính cụ thể nhờ

82 Quá trình thu thập dữ liệu

'Để hoàn thành mục tiêu nghiên cứu đề ra và trả lời được các câu hỏi nghiên cứu, luận án tiến hành thu thập các dữ liệu sơ cắp và dữ liệu thứ cấp

Dữ liệu sơ cắp là những dữ liệu do tác giả luận án tự thu thập, chưa qua xử

lý, được thu thập lần đầu và thu thập trực tiếp từ các đơn vị thuộc tổng thể nghiên cứu thông qua các cuộc điều tra, khảo sát Mặc dầu dữ liệu sơ cấp đáp ứng tốt yêu cầu nghiên cứu nhưng do việc thu thập hết sức khó khăn, tốn kém nên để khắc phục nhược điểm nảy, tác giả luận án không tiến hành điều tra tất cả các DNXD Việt

‘Nam ma chi điều tra trên một số DNXD được chọn mẫu

'Nguồn dữ liệu sơ cấp được tác giả luận án thu thập thông qua các phiếu điều

tra, khảo sát các cán bộ quản lý DN (giám đốc, phó giám đốc, trưởng các phòng ban) và các cán bộ kế toán, tài chính trong các DNXD Đây là những thông tỉn nhạy

cảm và thời gian tác giả khảo sát trong các DNXD (từ 2010 đến 2014), nền kinh tế

cả nước đang gặp nhiều khó khăn, các DNXD Việt Nam nói riêng và các DN khác nói chung đang xảy ra nhiều biến động, vẫn đang chịu ảnh hưởng của khủng hoảng,

kinh tế thé giới nên hoạt động của các DN hết sức trì trệ, đình đồn, nhiều DN phải ngừng hoạt động hay phá sản nên việc thu thập thông tỉn sơ cắp hết sức khó khăn

Do đặc thù của để tài là nghiên cứu để hoàn thiện phân tích BCTC phục vụ QTTC trong các DNXD Việt Nam nên bên cạnh nguồn dữ liệu sơ cấp, tác giả còn tiến hành thu thập các dữ liệu thứ cấp Dữ liệu thứ cắp là những dữ liệu đã được xử

lý bởi các DNXD Việt Nam thuộc tổng thể nghiên cứu, do các DNXD tham gia

khảo sát cung cắp hoặc do tác giả thu thập từ các nguồn thông tin sẵn có như báo,

đài, internet hay từ website của các đơn vị Đây là những minh chứng quan trọng và

cần thiết, phản ánh một cách trung thực và chính xác thực trạng phân tích BCTC

phục vụ QTTC tại các DNXD Việt Nam

Quá trình thu thập dữ liệu tiến hành qua ba bước sau:

~ Bước 1/ Xác định đối tượng khảo sát:

sẵn xuất vật liệu xây dựng, tư vấn xây dựng và kinh doanh bắt động sản) là 75.998 DN; trong đó, có 52.147 DNXD (bao gồm: Xây dựng nhà các loại, xây dựng công,

trình kỹ thuật dân dụng và xây dựng chuyên dụng)

Do số lượng DNXD quá nhiều nên tác giả luận án áp dụng phương pháp chọn mẫu nhằm tiến hành thu thập thông tỉn trên mẫu; từ đó, đưa ra các kết luận

Các DNXD được chọn phục vụ cho nghiên cứu đề tài luận án phải đáp ứng các yêu cầu: (1) Các DNXD được chọn phải là DN hoạt động trong lĩnh vực xây dựng hoặc hoạt động xây dựng phải là hoạt động chính, đem lại doanh thu và thu nhập chủ yếu

cho DN; (2) Quá trình chọn mẫu phải thực hiện theo nguyên tắc ngẫu nhiên; (3) Số

lượng mẫu được chọn phải đủ lớn và mang tính đại diện

DNXD Việt Nam hiện nay có quy mô vốn thấp, số lượng lao động không nhiều, phân bố không đồng đều ở cả hai miền Bắc, Nam Xuất phát từ những đặc điểm này, đồng thời để thuận lợi cho việc khảo sát và thu thập dữ liệu, luận án tiền hành khảo sát các DNXD theo khu vực địa lý: Miền Bắc (bao gồm cả Bắc Trung bộ trở ra) và miễn Nam (bao gồm cả Nam Trung bộ trở vào)

'Trên cơ sở yêu cầu chọn mẫu dé ra, để bảo đảm kết quả nghiên cứu, luận án

tiến hành sử dụng phương pháp chọn mẫu phi ngẫu nhiên (non-probability sampling,

methods) Việc áp dụng phương pháp chọn mẫu phi ngẫu nhiên (hay còn gọi là

*Chọn mẫu phi xác suất") để khảo sát các DNXD Việt Nam là hoàn toàn phù hợp

bởi vì theo kinh nghiệm của tác giả luận án, do số lượng DNXD Việt Nam quá lớn (52.147 DNXD tại thời điểm 01/01/2014) nên các DNXD không có khả năng ngang

nhau để được chọn vào mẫu nghiên cứu Mặt khác, với số lượng DNXD lớn và phân bố không đồng đều trong cả nước, không thể tính được sai số do chọn mẫu

nên không thể áp dụng phương pháp ước lượng thống kê để suy rộng kết quả nghiên

cứu trên mẫu đã chọn cho tổng thể các DNXD Việt Nam được Khi vận dụng

phương pháp chọn mẫu phi ngẫu nhiên, trước tiên, luận án tiến hành phân chia các DNXD Việt Nam theo khu vực địa lý; trong đó chỉ tiết theo qui mô DN (qui mô

tiên khảo sát các DNXD chủ yếu ở Miền Bắc Điều này được dựa trên cơ sở của chọn mẫu phi ngẫu nhiên thuận tiện (convenience sampling) Chọn mẫu thuận tiện hoàn toàn phù hợp với đề tài nghiên cứu của luận án nhằm xác định ý nghĩa thực ._ tiễn của phân tích BCTC phục vụ QTTC và để kiểm tra trước bảng câu hỏi khảo sát nhằm hoàn chỉnh bảng; đồng thời, muốn ước lượng sơ bộ về vấn đề nghiên cứu mà không muốn mắt quá nhiều thời gian và chỉ phí

Tiếp theo, tác giả luận án chọn cách thức chọn mẫu phí ngẫu nhiên định

ngạch (quota sampling) Theo đó, trên cơ sở phân chia theo khu vực địa lý, tác giả

dự kiến sẽ tiến hành khảo sát 100 DNXD; trong đó, khu vực Miền Bắc 70 DN,

tương đương 70%; Miền Nam 30 DN, tương đương 30% Sau khi đã lập được danh

sách một số DNXD ở cả hai miền (Nam, Bắc), luận án đã tiến hành rút thăm, bốc ra

100 DNXD để tiến hành khảo sát một cách ngẫu nhiên Danh sách các DN được

khảo sát được trình bày trong Phụ lục 01 “Danh sách các công ty dự kiến khảo sát”

Việc tiếp cận các DNXD trong mẫu lựa chọn được thực hiện bằng cách tiếp cận theo danh sách và tiếp cận với cán bộ quản lý và cán bộ tài chính, kể toán trong

DN Theo đó, khi tiếp cận theo danh sách, tác giả luận án căn cứ vào danh sách các DNXD trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội và Sở Giao dịch chứng khoán

Thành phố Hồ Chí Minh, vào danh bạ các DN phát hành bởi Phòng Thương mại &

Công nghiệp Việt Nam (VCCI), danh bạ các DN trong sách “Niên giám điện thoại

& những trang vàng” được phát hành bởi Công ty Cổ phần Truyền thông những trang vàng Việt Nam (YPM) tại các địa bàn khảo sát Việc tiếp cận trực tiếp qua

các cán bộ quản lý và cán bộ kế toán trong các DN được tác giả luận án căn cứ vào danh sách cán bộ (cán bộ quản lý, cán bộ phân tích tài chính và cán bộ kế toán) tại các DN được tác giả luận án dựa vào sự giới thiệu của người quen Tuy nhiên, như

đã trình bày ở trên, vì những lý do nhạy cảm mà một số DNXD và cán bộ dù đã

đồng ý bước đầu qua giới thiệu nhưng cuối cùng vẫn không hồi âm phiếu điều tra Cuối cùng, chí có 66 DNXD tham gia khảo sát trong số 100 DNXD dự định khảo

sách 66 DNXD tham gia khảo sát được trình bay trong Phụ lục 02: *Danh các công ty tham gia khảo sát”

Trong số 66 DNXD tham gia khảo sát có 51 DN ở Miễn Bắc (chiếm xắp xỉ 1,3%) và 15 DN ở Miền Nam (chiếm xắp xỉ 22,7%) Cụ thể

(1) DNXD có qui mô lớn (số vốn trên 100 tỷ VND): Gồm 32 DN; trong đó,

22/32 DN ở Miền Bắc và 10/32 DN ở Miền Nam; 27/32 DN đã niêm yết, 05/32 DN chưa niêm yết; 23/32 DN có số lượng lao động trên 300 người và 09/32 DN e

lượng lao động từ 200 - 300 người

(2) DNXD có qui mô vừa (số vốn từ trên 20 tỷ VND đến dưới 100 tỷ VND):

Gồm 12 DN; trong đó ở Miền Bắc có 07 DN và ở Miền Nam có 05 DN Trong số

12 DNXD có qui mô vừa tham gia khảo sát, có 02/12 công ty cổ phần niêm yết và

im yét; 01/12 công ty TNHH, 06/12 DN có số lượng, lao động từ 200 đến 300 người và 06/12 DN có số lượng lao động dưới 200 người

(3) DNXD có qui mô nhỏ (số vốn dưới 20 tỷ VND): Gồm 22 DN đều ở Miền

9/12 công ty cổ phần chưa nii

Bắc; trong đó, 07/22 công ty cổ phần chưa niêm yết, 12/22 công ty TNHH và 03/22

DN tư nhân; trong đó có 22/22 DN có số lượng lao động dưới 200 người

DN nhân bến cong yc

Cong ty CP chưa viêm _⁄

yet ne%

Hình 2: Cơ cấu các DN tham gia khảo sắt theo loại hinh DN

(Nguồn: Tổng hợp kết quả khảo sắt của tác giả)

Dưới 201)

fo 205060 lon)

Hình 3: Cơ cấu các DN tham gia khảo sát theo qui mô vốn

(Nguồn: Tổng hợp kết quả khảo sát của tác giả)

Hình 4: Cơ cấu các DN tham gia khảo sát theo số lượng lao động

(Nguồn: Tổng hợp kết quả khảo sát của tác giả)

~ Bước 2/ Xây dựng nội dung phiếu khảo sát:

Các câu hỏi điều tra, khảo sát được xây dựng chủ yếu dựa trên câu hỏi

nghiên cứu tổng quát và các câu hỏi nghiên cứu cụ thể, phục vụ cho mục đích điều

tra và thu thập dữ liệu Các câu hỏi được đề cập trong phiếu khảo sát DN được trình bay logic, bảo đảm sự kết nói giữa câu hỏi điều tra với câu hỏi nghiên cứu và mục tiêu nghiên cứu thông qua các chủ đề được tổng kết từ nghiên cứu lý luận và khung

lý thuyết đã được phát triển của đề tải

Nội dung các câu hỏi trong phiếu khảo sát được chia thành 4 phần cy thé: + Phần 1/ Các thông tin chung về DN:

Phần 1 gồm 04 câu hỏi đầu tiên liên quan đến thông tin chung về DN như: Tên

hình DN, lĩnh vực SXKD, số lượng lao động và tổng tài sản (tổng nguồn của DN

+ Phân 2/ Tỗ chức phân tích BCTC phục vụ QTTC DN:

Phần 2 gồm 06 câu hỏi (từ câu 05- câu 10) vẻ quy trình tổ chức phân tích BCTC tại các DNXD, nguồn tài liệu sử dụng để phân tích BCTC phục vụ QTTC DN + Phân 3/ Thông tin về phương pháp phân tích BCTC:

Bao gồm 0Icâu hỏi (câu số 11) về các phương pháp phân tích BCTC đã sử

dụng tại các DNXD

+ Phân 4/ Thông tin về nội dung, chỉ tiêu phân tích BCTC phục vụ QTTC:

Phần 4 gồm 22 câu hỏi (từ câu 12- câu 33) để khảo sát thông tin về nội dung,

phân tích BCTC phục vụ QTTC DN với dạng câu hỏi: "Quý vị cho biết DN đã phân

tích những chỉ tiêu nào sau đây để cung cắp thông tin phục vụ việc xác định nhu cầu vốn và tổ chức huy động vốn trong DN”; "Quý vị cho biết DN có sử dụng kết quả của thông tin cung cắp trên trong việc đưa ra quyết định QTTC không?" và “Nếu có xin Quý vị vui lòng cho biết DN đã sử dụng kết quả của thông tin cung cấp trên

trong việc đưa ra quyết định QTTC nào sau day”,

Việc đánh giá thực trạng phân tích BCTC phục vụ QTTC trong các DNXD

theo qui mô, theo mục đích sử dụng thông tin, được thể hiện trên biểu đồ cho thấy

sự khác biệt về mức độ quan tâm của các DNXD đến phân tích BCTC phục vụ QTTC trong các DNXD Phần câu hỏi khảo sát DNXD được trình bày tại Phụ lục 03: “Phiếu khảo sát thực trạng phân tích BCTC trong các DNXD phục vụ QTTCDN”

Kết quả khảo sát được tổng hợp và sử dụng một phần ở mở đầu (phục vụ cho

mục tiêu xác định mẫu khảo sát), chương 3 (phục vụ cho mục tiêu đánh giá thực

trạng phân tích BCTC phục vụ QTTC trong các DNXD, bao gồm tổ chức phân tích, phương pháp phân tích và nội dung phân tích) và một phần sử dụng ở chương 4 (phục vụ cho mục tiêu đề xuất các giải pháp cơ bản để hoàn thiện phân tích BCTC

phục vụ QTTC trong các DNXD)

Bước 3/ Gửi phiếu khảo sát đến các đối tượng:

én co sé cc mau da Iya chon (100 DNXD), sau khi tiến hành liên hệ qua

thoại và qua sự giới thiệu của người quen, có 66 DNXD trong tổng số 100 DNXD thuộc mẫu lựa chọn đồng ý tham gia khảo sát phiếu điều tra và phỏng vấn qua điện thoại hoặc phỏng vấn trực tiếp Trên cơ sở đó, tác giả luận án tiến hành gửi

các phiếu khảo sát theo địa chỉ email, đường bưu điện do các mẫu cung cấp

5.3 Quá trình xử {ý dữ liệu

'Trên cơ sở dữ liệu sơ cắp thu thập được từ các DNXD, tác giả luận án tiến hành xử lý nhằm tổng hợp, phân loại, sàng lọc, lựa chọn và tóm lược dữ liệu để có thể sử dụng được Quá trình xử lý dữ liệu thu thập bao gồm các công việc như: Phê

chuẩn dữ liệu, hiệu đính dữ liệu, lập bảng tính, xác định và tính toán các đặc trưng

của dữ liệu, nhập dữ liệu vào máy tính và sử dụng các phần mềm thích hợp để xử lý

và phân tích dữ liệu nhằm đáp ứng mục tiêu nghiên cứu Để xử lý các dữ liệu sơ cấp thu thập được, tác giả luận án sử dụng các phần mềm Google Docs, phần mềm

‘SPSS hay bing phan mềm xử lý dữ liệu văn phòng Microsoft Office (phân tích

thống kê đơn giản của Exel) kết hợp với việc mô tả số liệu thông qua số tuyệt đối,

số tương đối và biểu hiện bằng đồ thị hoặc biểu đồ để phân tích Bên cạnh đó, tác

giả còn sử dụng các phương pháp phân tích mang tính nghiệp vụ - kỹ thuật khác

như so sánh, đối chiếu, tổng hợp, phân tích và phương pháp chuyên gia để xét đoán

phù hợp với tư duy biện chứng và lịch sử Các kết quả tính toán và trình bày dưới

dạng sơ đồ, bảng biểu hoặc đoạn văn để rút ra các kết luận về thực trạng phân tích

dite thi cia céc DNXD hién nay chưa thực sự quan tâm đến công tác phân

‘TC noi chung và đặc biệt là phân tích BCTC phục vụ QTTC DN do đó việc

| vận dụng các chỉ tiêu phân tích BCTC phục vụ QTTC chưa thực sự được quan tâm

| Mat khác, việc không thể thực hiện được việc kiểm định kết quả trả lời của những

người tham gia khảo sát cũng ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả khảo sát vì kết quả

trả lời các câu hỏi khảo sát đặc biệt là các câu hỏi liên quan đến việc ra các quyết

định QTTC được thực hiện khảo sát với nhiều đối tượng bao gồm cả các nhà quản

lý và nhân viên kế toán do đó sẽ mang tính chủ quan và phụ thuộc rất nhiều vào

nhận thức của người trả lời nên điều này cũng có ảnh hưởng nhất định tới chất

lượng của luận án

6 Những đóng góp mới của luận án

~ Hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận của QTTC, phân tích BCTC và mối quan hệ giữa phân tích BCTC phục vụ QTTC trong các DN nói chung va trong các DNXD nói riêng

~ Phân tích và đánh giá một cách khách quan những tồn tại của các DNXD Vigt Nam trong phân tích BCTC phục vụ QTTC cũng như việc ứng dụng kết quả thông tin phân tích BCTC nhằm đưa ra các quyết định QTTC trong các DNXD

~ Nghiên cứu ảnh hưởng của các nhân tố chủ quan và khách quan tác động tới tổ chức, nội dung và phương pháp phân tích BCTC phục vụ QTTC trong các

DNXD Việt Nam

~ Đề xuất các giải pháp và điều kiện thực hiện giải pháp hoàn thiện phân tích

BCTC phục vụ QTTC DN Những giải pháp hoàn thiện của luận án sẽ là cơ sở cho các nhà quản trị đánh giá được thực trạng tài chính đúng đắn, kịp thời, góp phần nâng cao năng lực QTTC trong các DNXD,

1 Giới thiệu bố cục của luận án

Luận án “Hoàn thiện phân tích báo cáo tài chính trong các doanh nghiệp

xây dựng phục vụ quản trị tài chính doanh nghiệp” ngoài phần mở đầu, kết luận,

đanh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính của luận án được chia thành

4 chương:

wong 1: Téng quan nghiên cứu về phân tích báo cáo tài chính phục vụ

trị tải chính trong các doanh nghiệp

Chương 2: Cơ sở lý luận về phân tích báo cáo tài chính phục vụ quản trị tải chính trong các doanh nghiệp

Chương 3: Kết quả nghiên cứu thực trạng phân tích báo cáo tai chính phục

vụ quản trị tài chính tại các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam

Chương 4: Hoàn thiện phân tích báo cáo tài chính phục vụ quản trị tài chính

trong các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam.

|

|

‘Chuong 1: TONG QUAN NGHIEN CUU VE PHAN TiCH BAO CÁO TÀI CHÍNH PHỤC VỤ QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH

TRONG CAC DOANH NGHIỆP

Phân tích BCTC đã được rất nhiều tác giả đề cập đến dưới nhiều góc độ

chuyên sâu nhất định trong những công trình nghiên cứu lý luận và thực tiễn Các công trình này đã đi sâu vào nghiên cứu phân tích BCTC ở những khía cạnh khác

nhau trong đó phần lớn các công trình tập trung vào nghiên cứu những vấn đề cơ

bản của phân tích BCTC như tổ chức phân tích, phương pháp phân tích, nội dung và

hệ thống chỉ tiêu phân tích Bên cạnh đó lại có các công trình nghiên cứu về phân

tích tài chính gắn với công tac QTTC DN Vi vay, có thể chia các công trình nghiên

cứu về phân tích BCTC thành hai nhóm chính: Nhóm nghiên cứu chuyên sâu về

những vấn đề cơ bản của phân tích BCTC và nhóm nghiên cứu về phân tích BCTC

gắn với QTTC

1.1 Các nghiên cứu về phân tích báo cáo tài chính

Trước hết là các công trình nghiên cứu chuyên sâu về những vấn đề cơ bản của phân tích BCTC Đối với nhóm công trình này thì đã có nhiều tác giả trong và ngoài nước thực hiện với nhiều cách tiếp cận khác nhau bao gồm cả những công

trình nghiên cứu lý luận và thực tiễn

Với các công trình nghiên cứu lý luận về phân tích BCTC đầu tiên có thể kể

đến giáo trình và các sách tham khảo, chuyên khảo, tiếp theo là các bài báo Có thể thấy rằng các công trình này đều để cập khá đầy đủ các vấn dé liên quan đến phân

tích BCTC như tổ chức phân tích, phương pháp phân tích, nội dung và chỉ tiêu phân tích, cơ sở dữ liệu sử dụng cho phân tích BCTC với nhiều cách tiếp cận khác nhau

Có thể điểm qua một vài công trình nghiên cứu lý luận của các tác giả trong và

ngoài nước như sau:

Tác giả Nghiêm Thị Tha trong bài báo “Cung cắp thông tin cho các chủ thể

'từ hệ thống BCTC”, Tạp chí Nghiên cứu tài chính kế toán số 06(83)- 2010

ra những nghiên cứu về hệ thống BCTC theo QĐ15/BTC và những sửa đổi

|b sung theo Thông tư 244/BTC theo ba nội dung: những nội dung cơ bản của các

BCTC theo QD 15/BTC, những sửa đổi bổ sung BCTC theo thông tư 244/BTC và những bắt cập cùng phương hướng giải quyết [49,tr27-39] Tác giả Nguyễn Văn

Công trong bài báo “Phân tích rủi ro tài chính trong quan hệ với hiệu quả kinh

doanh”, Tạp chí Kinh tế phát triển số 165/2011 đã đề cập đến việc phân tích rủi ro

tài chính trong quan hệ với hiệu quả kinh doanh Thông qua việc phân tích rủi ro tài chính sẽ giúp các nhà quản lý có cơ sở để tính toán, cân nhắc kỹ càng trong việc sử dụng các khoản nợ nhằm tránh rơi vào tình trang phá sản [9,tr 49-53] Tác giả Phạm

"Thị Thủy trong bài báo “Sử dụng hợp lý số liệu trên BCTC khi phân tích BCTC DN”,

'Tạp chí Kinh tế phát triển, số 183 tháng 9/2012 ở mục Nghiên cứu - trao đổi đã đưa ra

ý kiến: số liệu trên BCTC do các DN cung cấp không phải luôn là cơ sở hợp lý cho

việc phân tích tình hình tài chính DN do sự tổn tại của các ý kiến ngoại trừ của kiểm toán viên, sai sót của DN khi lập BCTC và thay đổi trong chế độ kế toán do vậy, đê có được cơ sở dữ liệu hợp lý cho phân tích, các nhà phân tích cần thực hiện điều chỉnh số

liệu trên BCTC trước khi tính toán các chỉ số tài chính [52, tr42-45]

Bên cạnh các công trình nghiên cứu đã công bố dưới dạng các bài báo khoa học còn có các công trình nghiên cứu lý luận của các tác giả trong nước là các giáo trình, sách chuyên khảo liên quan đến phân tích BCTC Tác giả Nguyễn Văn Công

trong tác phẩm “Chuyên khảo về BCTC và lập, đọc, kiểm tra, phân tích BCTC” (2005) đã nghiên cứu về các nội dung liên quan đến phân tích BCTC bao gồm hệ

thống chỉ tiêu phân tích, phương pháp phân tích và nội dung phân tích BCTC trong

các DN[6] Tác giả Nguyễn Năng Phúc trong tác phẩm "Phân tích BCTC” (2008)

đã trình bày các nội dung về phân tích BCTC, về tổ chức phân tích, phương pháp

¡_ phân tích, nội dung phân tích và đặc điểm phân tích BCTC trong các DN vừa và nhỏ [41] Tác giả Nguyễn Văn Công trong tác phẩm “Phân tích BCTC” (2010) đã đi

sâu một cách có chọn lọc những vấn đề kỹ thuật - nghiệp vụ của phân tích BCTC

trong từng nội dung phân tích cụ thể từ phân tích tình hình tai chính, phân tích đòn

| Mii ro tài chính cho đến phân tích kết quả kinh doanh và lưu chuyển

‘6, phân tích hiệu quả kinh doanh, phân tích giá trị DN và dự báo các chỉ tiêu tài

¢hinh DN [7] Tác giả Nguyễn Trọng Cơ, Nghiêm Thị Thà trong tác phẩm “Đọc và phân tích BCTC DN” (2010) đã tiếp cận phân tích BCTC theo từng nội dung trên

các BCTC như phân tích bảng cân đối kế toán, phân tích báo cáo kết quả hoạt động

kinh doanh, phân tích báo cáo lưu chuyển tiền tệ, phân tích thuyết minh BCTC và sau đó là phân tích tổng hợp các BCTC [28] Tác giả Nguyễn Ngọc Quang với tác

phẩm “Phân tích BCTC” (2011) gồm 3 phần: Phần 1 đã nghiên cứu những lý luận

cơ bản của phân tích BCTC Phần 2 đã nghiên cứu nội dung phân tích BCTC theo

hai hướng tiếp cận là phân tích các BCTC cụ thể và phân tích BCTC theo nhóm nội dung kinh tế Phần 3 đã trình bày đặc điểm phân tích BCTC trong các đơn vị đặc

thù là ngân hàng thương mại và các đơn vị sự nghiệp có thu [45] Tác giả Nguyễn

'Văn Công trong tác phẩm "Phân tích kinh doanh” (2013) đã đưa ra các vấn đề về

phân tích HĐKD, phân tích hoạt động đầu tư, phân tích hoạt động tải chính, phân tích tình hình tài chính và hiệu quả kinh doanh [8] Các tác giả Phạm Thị Thủy, Nguyễn Thị Lan Anh (2013) trong tác phẩm *BCTC - Phân tích, dự báo và định giá" đã trình bày về phương pháp và kỹ năng phân tích tình hình tài chính hiện tại

của DN với cơ sở dữ liệu là hệ thống BCTC của DN trước khi đưa ra quyết định

kinh doanh cũng như phương pháp dự báo và định gia DN [51] Tác giả Ngô Thế Chỉ và Nguyễn Trọng Cơ trong tác phẩm “Phân tích tài chính DN" (2015) đã

nghiên cứu về các vấn đề liên quan đến lý luận phân tích tài chính DN Tác phẩm đã trình bày các nội dung liên quan đến phân tích tài chính DN, diễn giải hệ thống

BCTC DN, phân tích chính sách tải chính DN, phân tích tình hình sử dụng vốn trong DN, phân tích tiềm lực tài chính, phân tích và dự báo trong DN, định gia DN

4] Các tác giả Nguyễn Trọng Cơ Nghiêm Thị Thà đã nghiên cứu về các vấn đề chung liên quan đến phân tích tài chính DN trong tác phẩm "Giáo trình phân tích tải chính DN” (2015) Tác phẩm đã nghiên cứu tổng quan về phân tích tài chinh DN,

phân tích các chính sách tài chính DN, phân tích tiềm lực tài chính và phân tích tỉnh hình tăng trưởng và dự báo tài chính DN [29]

với các công trình nghiên cứu của các tác giả ngoài nước có thể kể đến

số công trình như sau: Tác giả Leopold A.Bernstein (1989) trong tác phẩm

“Financial statement analysis: Theory, application, and interpertation" đã nghiên cứu về các nội dung liên quan đến phân tích BCTC DN như vai trò của phân tích tải chính, phương pháp và nội dung phân tích tài chính Về nội dung phân tích, tác giả

đã tiếp cận theo góc độ nguồn dữ liệu sử dụng cho phân tích tài chính, do vậy tác giả đã xây dựng các chỉ tiêu sử dụng cho từng phân tích từng loại BCTC bao gồm các chỉ tiêu phân tích BBCĐKT, các chỉ tiêu phân tích báo cáo kết quả HĐKD và các chỉ tiêu phân tích báo cáo LCTT [65] Tác giả Josette Peyrard (2005) trong tác

phẩm *Phân tích tài chính DN” (Bản dịch) đã đề cập đến nhiều nội dung liên quan

đến phân tích BCTC DN như phương pháp phân tích, dữ liệu sử dụng trong phân

tích, nội dung chính trong tác phẩm này đề cập đến nội dung phân tích và các chỉ

tiêu phân tích tài chính DN Theo tác giả, nội dung của phân tích tải chính DN chủ

yếu tập trung vào phân tích hiệu quả hoạt động, phân tích khả năng sinh lợi, phân

tích rủi ro và phân tích tăng trưởng, do vậy tác giả đã xây dựng các chỉ tiêu phân tích cho từng nội dung phân tích trên [43] Tác giả Charles H Gibson (2012) trong

tác phẩm “Fianacial Reportting & Analysis- Using financial Accounting

phân tích và tiến hành phân tích các chỉ tiêu tải chính trong các DN, dự đoán thua

lỗ, phân tích thủ tục và tác dụng của phân tích trong quản lý Đặc biệt tại Chương

12 của tác phẩm đã đề cập đến những vấn đề gặp phải khi phân tích 6 ngành đặc thù

là : ngân hàng, điện, dầu khí, GTVT, bảo hiểm, bất động sản, chỉ ra những, điểm

khác biệt trong báo cáo ngành và gợi ý thay đổi hoặc bổ xung Chương 13 của tác

phẩm đã trình bày về BCTC cá nhân, BCTC nhà nước và các tổ chức phi lợi

nhuận[60] Nhóm tác giả Subramanyam K.R - John J.Wild (2013) trong tác phẩm

“Fianacial Statement Analysis”, 11th Edition gồm 3 nội dung chính đã trình bày

t phương pháp phân tích BCTC và phân tích kế toán và phân tích tài chính

ø 1 của tác phẩm đã trình bày phân tích BCTC bằng cách xem xét những quyết định tài chính quan trọng Chương 2 đã giải thích bản chất và mục đích của

việc làm kế toán và BCTC Tác phẩm đã trình bày vẻ tim quan trọng và những hạn

chế của việc thu thập số liệu cho phân tích cũng như nêu ra được tầm quan trọng

của việc phân tích kế toán trong phân tích tài chính Từ chương 3 đến chương 6 của

tác phẩm đã đi sâu vào giải thích, phân tích các số liệu kế toán và phương pháp

phân tích BCTC, những phân tích này tập trung vào vốn, các khoản đầu tư và doanh thu của DN Nội dung của tải liệu đã cung cấp các thông tin về các thủ tục và các

dấu hiệu cần chú ý trong khi phân tích và những điều chỉnh nên áp dụng với BCTC nhằm tăng chất lượng số liệu Từ các chương 7 đến chương I1 xem xét quá trình và

phương pháp phân tích tài chính Tài liệu nhắn mạnh mục tiêu của những người

dùng khác nhau và trình bày các công cụ và phương pháp phân tích nhằm đạt được các mục tiêu đó(64] Tác giả Martin Fridson Fermando Alvarer trong tác phẩm

“Phân tích BCTC - Hướng dẫn Thực hành” (bản dịch) (2013) gdm 3 phan Phan 1:

*Đọc hiểu phân tích BCTC”, tìm hiểu các động cơ phức tạp của các công ty phát hành cùng các nhà quản lý của họ Phần 2: Các BCTC cơ bản” đã tìm hiểu chỉ tiết

về các thông tin công bố trong BCĐKT, báo cáo thu nhập và báo cáo dòng tiền Phần 3: ®Dự báo và phân tích tỷ mỉ” có các gợi ý để dự báo chính xác hơn [39], Bên cạnh các công trình nghiên cứu lý luận thì trong thời gian qua còn có rất nhiều các công trình nghiên cứu thực tiễn về phân tích tài chính, phân tích BCTC đã được công bố có thể kể đến: Tác giả Nguyễn Tuấn Phương (1998) đã nghiên cứu

“Hoàn thiện nội dung phân tích hoạt động tài chính của các DN sản xuất liên doanh với nước ngoài”, trong luận án này tác giả đã nghiên cứu về thực trạng và đưa ra các giải pháp hoàn thiện nội dung phân tích hoạt động tài chính trong các DN sản xuất liên doanh với nước ngoài Trong luận án, tác giả đã đề xuất hoàn thiện các chỉ tiêu

phân tích thẩm định về phương diện tài chính các dự án đầu tư liên doanh với nước

ngoài, hoàn thiện nội dung phân tích chỉ phí sản xuất kinh doanh, giá thành và lợi nhuận của DN liên doanh Những nội dung trên đều tập trung vào đặc điểm đặc thù

đoanh nghiệp liên doanh [42] Tác giả Nguyễn Trọng Cơ (1999) với đẻ tài

n thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong các DN cổ phần phi tải chính

ữ Việt Nam” đã nghiên cứu về thực trạng và đưa ra các giải pháp hoàn thiện hệ

thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong các công ty cỗ phần phi tài chính ở Việt Nam [27] Tác giả Trần Thị Minh Hương (2008) với đề tài “Hoàn thiện chỉ tiêu phân tích tài chính tại Tổng công ty Hàng không Việt Nam” đã nghiên cứu về thực

trạng hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính sử dụng tại Tổng công ty Hàng không Việt Nam [35] Tác giả Nguyễn Thị Quyên (2012) trong luận án “Hoàn thiện chi

tiêu phân tích tài chính trong công ty cỗ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán

Việt Nam” đã nghiên cứu thực trạng hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính sử dụng

trong các công ty cỗ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam và đưa ra

các giải pháp hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính sử dụng trong các DN này [47] Tác giả Phạm Thị Quyên (2014) trong luận án “Hoàn thiện nội dung phân

tích tài chính trong các công ty cỗ phần thuộc tổng công ty công nghiệp xi măng Việt

'Nam” đã hệ thống hóa, làm sáng tỏ và phát triển lý luận về phân tích tài chính DN nói chung và nội dung phân tích tài chính trong công ty cỗ phần nói riêng, nghiên cứu, đánh giá thực trạng về nội dung phân tích tài chính đã và đang được áp dụng từ đó đưa

ra những để xuất kiến nghị đối với các CTCP thuộc TCTCNXM Việt Nam hiện nay,

góp phần nâng cao hiệu quả của phân tích tài chính trong công tác quản trị tại các CTCP Việt Nam [48] Điểm chung của các công trình trên là tập trung vào việc hoàn thiện nội dung và hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong các DN tuy nhiên chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu về hoàn thiện phân tích BCTC trong các DNXD 1.2 Các nghiên cứu về phân tích báo cáo tài chính phục vụ quản trị tài chính doanh nghiệp

Bên cạnh những nghiên cứu cơ bản về phân tích BCTC là các nghiên cứu về

phân tích tài chính và phân tích BCTC gắn với quản trị DN Thuộc các nghiên cứu

này có thể kể đến: Tác giả Phạm Thành Long (2008) đã nghiên cứu về thực trạng và đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình kiểm tra, nội dung kiểm tra BCTC

và hoàn thiện nội dung phân tích BCTC theo từng nội dung _QTTC tại các DN vừa

trong luận án “Hoàn thiện kiểm tra, phân tích BCTC với việc tăng cường,

€ trong các DN vừa và nhỏ ở Việt Nam” [38] Tác giả Nguyễn Văn Hậu (2009) da nghiên cứu về thực trang sử dụng chỉ tiêu phân tích tải chính phục vụ cho

quản trị ở các DN thương mại và đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu

phân tích tài chính trong DN thương mại phục vụ cho mục đích quản trị kinh doanh trong luận án “Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong DN thương

mại phục vụ quản trị kinh doanh” Trong luận án nảy tác giả đưa ra mối quan hệ giữa các chỉ tiêu tài chính thương mại phục vụ quản trị kinh doanh và cho rằng cần

phải nhận biết mối quan hệ giữa các chỉ tiêu trên BCTC, đó là mối quan hệ chặt chẽ

cần phải nhận biết để phục vụ quản trị kinh doanh [33] Tác giả Trần Thượng Bích

La (2013) trong luận án “Hoàn thiện phân tích tài chính nhằm nâng cao năng lực QTTC trong các DN du lịch Việt Nam tại Đà Nẵng” đã nghiên cứu thực trạng phát

triển của các DN du lịch Đà Nẵng cũng như đưa ra những ý kiến hoàn thiện về tổ

chức phân tích tài chính, phương pháp phân tích và đưa ra kiến nghị bổ sung những chỉ tiêu phân tích tài chính đặc thù của ngành du lịch nhằm nâng cao năng lực TTC trong các DN du lịch Việt Nam tại Đà Nẵng [37] Điểm chung của các công

trình trên đều là nghiên cứu về phân tích tài chính và phân tích BCTC trong mối

quan hệ với QTTC DN từ đó đưa ra các giải pháp hoàn thiện phân tích nhằm phục

vụ công tác QTTC DN góp phần nâng cao hiệu quả QTDN tuy nhiên các nghiên

ập trung vào một số ngành lĩnh

cứu đề xuất của các công trình trên cũng mới chỉ

vực cụ thể như du lịch, thương mại mà chưa có công trình nào nghiên cứu tại các DNXD

Ngoài các công trình nghiên cứu nêu trên, liên quan đến phân tích BCTC và

vấn đề QTTC DN còn có thể kể đến các công trình nghiên cứu ứng dụng trong các

DN xây dựng như: Tác giả Nguyễn Ngọc Quang (2002) với đề tài “Hoàn thiện hệ

thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong các DN xây dựng của Việt Nam” đã nghiên cứu về cơ sở lý luận của phân tích tài chính trong DNXD, thực trạng phân tích hệ

thống chỉ tiêu và hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong DNXD như

các chỉ tiêu thuộc BCTC, hoàn thiện việc phân tích khái quát các BCTC trong các

Luận án chỉ đi sâu nghiên cứu về hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính mà

đề cập đến việc vận dụng chỉ tiêu phân tích trong việc đưa ra các quyết định

QTDN [44] Tác giả Trần Văn Thuận (2008) trong luận án: “Hoàn thiện hạch toán

tài sản cố định (TSCĐ) nhằm tăng cường quản lý TSCĐ trong các DN xây dựng

Việt Nam” đã trình bày khái quát nội dung hạch toán TSCĐ gắn với đặc thù của các

DN XD, làm rõ thực trạng hạch toán TSCĐ trong các DNXD hiện nay từ đó đưa ra phương hướng và giải pháp hoàn thiện hạch toán nhằm tăng cường quan ly TSCD trong các DNXD Việt Nam|50] Tác giả Phan Trung Kiên (2009) trong luận án:

“Hoàn thiện tổ chức kiểm toán nội bộ trong DNXD” đã đề cập đến các nội dung về

tổ chức công tác kiểm toán nội bộ trong DNXD từ đó đề xuất các giải pháp nhằm

hoàn thiện tổ chức kiểm toán nội bộ trong DNXD|36] Điểm chung của các công

trình này là mặc dù các nội dung nghiên cứu là kế toán, kiểm toán hay hệ thống chỉ

tiêu phân tích thì đều gắn với đặc điểm sản xuất kinh doanh đặc thù của các DNXD

nhưng lại chưa có công trình nào liên quan đến phân tích BCTC phục vụ QTTC trong các DNXD

1.3 Kết luận về các nghiên cứu liên quan đến phân tích báo cáo tài chính

phục vụ quản trị tài chính doanh nghiệp

Từ các công trình nghiên cứu trên có thể thấy rằng:

Thứ nhất, hầu hết các nghiên cứu của các tác giả trong nước cho đến nay chủ yếu tập trung vào một trong các vấn đề: Hệ thống BCTC, phân tích hoạt động tài chính; tổ chức kế toán trong các DN vừa và nhỏ hoặc tại các lĩnh vực cụ thể của

các DN trong nước như: Hàng không, Điện lực, Du lịch, Thép, xỉ mãng mà chưa

có đề tài nghiên cứu nào về hoàn thiện phân tích BCTC đặc biệt là phân tích BCTC phục vụ QTTC trong các DNXD Việt Nam

Thứ hai, đã có một số nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực xây dựng nhưng chủ yếu là nghiên cứu liên quan đến công tác kế toán, kiểm toán hoặc nghiên cứu về

hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính mà chưa có nghiên cứu nào để cập đến phân

tích BCTC trong mối quan hệ với QTTC trong các DNXD tại Việt Nam

Thủứ ba, các công trình nghiên cứu trong nước trong giai đoạn 1995 - 2010

phương pháp quan sát và nghiên cứu qua tài liệu thực tế tại các DN và dựa suy luận là chủ yếu, chưa có các điều tra, khảo sát Các công trình nghiên cứu

‘pln diy (từ 2010 - 2014) đã thực hiện khảo sát từ các DN nghiên cứu

Thứ tre, các giải pháp đề xuất bao gồm các giải pháp về hoàn thiện các chỉ

tiêu phân tích, phương pháp phân tích BCTC cho một số ngành cụ thể mà chưa gắn trong mối quan hệ với QTTC trong DNXD chính vì vậy mà không thể áp dụng

được cho đối tượng DN đặc thù là các DNXD

Thứ năm, đỗi với các công trình nghiên cứu ngoài nước cũng mới chỉ tập trung nghiên cứu về nội dung phân tích BCTC, các chỉ tiêu phân tích BCTC, vai trò

của phân tích báo cáo kế toán hoặc nghiên cứu việc phân tích BCTC nhằm mục tiêu

đánh giá lợi ích và rủi ro trong kinh doanh của DN mà chưa có công trình nào nghiên cứu một cách toàn diện về phân tích BCTC phục vụ QTTC

'Từ các nhận xét trên, tác giả cho rằng khoảng trống để tác giả nghiên cứu là

hoàn thiện phân tích BCTC trong các DNXD phục vụ QTTC DN ở Việt Nam là cần

thiết và được thực hiện một cách toàn diện bao gồm: Tổ chức công tác phân tích,

phương pháp phân tích và nội dung phân tích BCTC phục vụ QTTC tại các DNXD

ở Việt Nam Tuy nhiên, những kết quả nghiên cứu trước có liên quan sẽ được tác giả kế thừa một cách có chọn lọc.

KET LUAN CHUONG 1

‘Qua nghiên cứu tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước về phân tích BCTC và phân tích BCTC phục vụ QTTC, tác giả nhận thấy nghiên cứu phân tích BCTC phục vụ QTTC trong các DN, đặc biệt là các DNXD là việc làm tit yếu và phù hợp Mặc dầu đã có khá nhiều công trình nghiên cứu về phân tích BCTC nhưng phân tích BCTC phục vụ QTTC trong các DN lại chưa được chú trọng Cho

đến nay chưa có một công trình nghiên cứu đầy đủ, chỉ rõ được những đặc trưng, những nhân tố ảnh hưởng, về mối quan hệ giữa QTTC với phân tích BCTC, về các

giải pháp hoàn thiện phân tích BCTC phục vụ QTTC nhằm cung cắp thông tin hữu ích cho các đối tượng sử dụng thông tin.

Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÈ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH PHỤC VỤ QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH TRONG CÁC

DOANH NGHIỆP

2.1 Báo cáo tài chính và mục đích, ý nghĩa phân tích báo cáo tài chính trong các doanh nghiệp

3.1.1 Báo cáo tài chính

BCTC là một bức tranh tổng hợp phản ánh tình hình tài sản, nguồn vốn,

doanh thu, chỉ phí, kết quả kinh doanh và các quan hệ tài chính của DN tại một thời

điểm hay một thời kỳ [45, tr61] BCTC được trình bày theo các nguyên tắc và chuẩn mực kế toán quy định Để đảm bảo yêu cầu chính xác và hợp lý, BCTC phải

được lập và trình bảy theo quy định của Bộ Tài chính Theo quy định hiện hành, hệ

thống BCTC trong DN bao gồm:

- BCDKT: BCDKT là BCTC phản ánh tổng quát tình hình tài sản, nguồn vốn

của DN, tức là phản ánh tình hình tài chính của DN tại một thời điểm nhất định Nội dung của BCĐKT thể hiện thông qua chỉ tiêu phản ánh tình hình tài sản và nguồn

hình thành tài sản Các chỉ tiêu được phân loại, sắp xếp thành từng loại, mục và chỉ

tiêu cụ thể phù hợp với yêu cầu và công tác quản lý [29, tr53]

- BCKQKD: BCKQKD là BCTC tổng hợp phản ánh tổng quát tình hình và

kết quả HĐKD trong một kỳ kế toán của DN, chỉ tiết theo từng hoạt động SXKD

(bán hàng và cung cấp dịch vụ, hoạt động tai chính và hoạt động khác) [29, tr67]

- BCLCTT: BCLCTT là một bộ phận hợp thành hệ thống BCTC DN, cung,

cấp thông tin giúp cho người sử dụng đánh giá các thay đổi trong tài sản thuần, cơ cấu tài chính, khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền, khả năng thanh toán và tạo ra các luồng tiền trong quá trình hoạt động của DN [29, tr71]

~ Thuyết minh BCTC: Thuyết minh BCTC là bản giải trình chỉ tiết một số chỉ tiêu tổng hợp đã phản ánh trên các BCTC khác đồng thời tuyên bố các chính

` toản DN đã áp dụng để gỉ nhận các nghiệp vụ kinh tế phát sinh ở DN giúp

người đọc báo cáo có các thông tin bỗ sung cần thiết cho việc đánh giá tình hình tài

chính của DN [29, tr 92]

'Để thuận lợi cho việc nghiên cứu và sử dụng BCTC, cần thiết phải tiến hành

phân loại BCTC BCTC có thể được phân loại theo nội dung kinh tế, theo thời gian

lập, theo tính chất bắt buộc và theo phạm vi thông tin [45, tr 62-66]

~ Phân loại BCTC theo nội dung kinh tế:

+ BCTC phản ánh tình hình tải sản và nguồn vốn của DN: Để phản ánh tổng quát tình hình tài sản và nguồn vốn của DN, kế toán sử dụng “Bảng cân đối kế toán” Bảng này được lập trên cơ sở tính cân bằng về mặt lượng giữa giá trị tài sản

và nguồn hình thành tài sản của DN và được lập vào một thời điểm nhất định

+ BCTC phản ánh doanh thu, chi phí và kết quả hoạt động kinh doanh: Kết quả kinh doanh là một trong những mục tiêu quan trọng của DN Sau một thời gian

nhất định, DN cần biết được một cách tổng quát toàn bộ chỉ phí bỏ ra kết quả thu

được theo từng hoạt động Toàn bộ những thông tin này được phản ánh trên “Báo

cáo kết quả hoạt động kinh doanh"

+ Báo cáo tình hình lưu chuyển tiền: Để biết được dòng tiền trong ky cla DN qua đó đánh giá được khả năng thanh toán, xây dựng được kế hoạch đầu tư, dự đoán

được dòng tiền trong tương lãi các nhà quản lý thường sử dụng thông tỉn trên “Báo

cáo lưu chuyển tién tệ” để đưa ra quyết định điều hành mọi hoạt động kinh doanh

+ Thuyết minh BCTC: Thuyết minh BCTC nhằm giải thích bổ sung thêm

một số chỉ tiêu mà các BCTC khác chưa được phản ánh hoặc phản ánh chưa rõ nét

~ Phân loại BCTC theo thời gian lập:

+ BCTC năm: Là hệ thống BCTC định kỳ được lập khi kết thúc năm dương lịch hoặc kỳ kế toán năm

+ BCTC giữa niên độ: Là hệ thống BCTC được lập vào cuối mỗi quý, bán niên của năm tài chính Theo chế độ quy định, hệ thống BCTC giữa niên độ được áp dụng cho các DN Nhà nước, DN niêm yết trên thị trường chứng khoán và các DN

khác khi tự nguyện lập BCTC.

~ Phân loại BCTC theo tính chất bắt buộc: Hệ thống BCTC của DN được chia thành BCTC bắt buộc và BCTC hướng dẫn

+ BCTC bắt buộc: Là những BCTC mà mọi DN đều phải lập và gửi theo quy định của cơ quan có thẩm quyền ví dụ BCĐKT, BCKQKD, BCLCTT và Thuyết

minh BCTC

+ BCTC hướng dẫn: Là những báo cáo không mang tính bắt buộc mà chỉ

mang tính chất định hướng cho từng DN cụ thể

- Phân loại BCTC theo phạm vi thông tin: Hệ thông BCTC được chia thành BCTC DN độc lập, BCTC hợp nhất và BCTC tổng hợp

+ BCTC DN độc lập: Là hệ thống BCTC phản ánh những thông tin tổng quát

liên quan đến một DN độc lập, tự chủ hạch toán Hệ thống BCTC áp dụng trong các

DN độc lập bao gồm hệ thống BCTC năm và hệ thống BCTC giữa niên độ

+ Hệ thống BCTC hợp nhất: BCTC hợp nhất là BCTC của một tập đoàn hay

một công ty mẹ được trình bày như BCTC của một DN và được lập trên cơ sở hợp

nhất BCTC của công ty mẹ và công ty con

+ Hệ thống BCTC tổng hợp: BCTC tổng hợp của đơn vị cấp trên được lập nhằm mục đích tổng hợp và trình bày một cách tổng quát, toàn diện tình hình tài

sản, nợ phải trả, VCSH ở thời điểm kết thúc năm tài chính, tình hình và kết quả hoạt

động kinh doanh năm tài chính của đơn vị Các tổng công ty, công ty bao gồm nhiều DN trực thuộc, hoạt động theo mô hình không có công ty con phải lập BCTC

tổng hợp

2.1.2 Mục đích và ý nghĩa của phân tích báo cáo tài chính

Phân tích BCTC là tổng thể các phương pháp được sử dụng để đánh giá thực

trạng, năng lực tài chính, xu hướng diễn biến các hoạt động tải chính DN thông qua các thông tin được trình bày trên các BCTC, cung cắp cho các nhà quản lý và những,

đối tượng quan tâm cơ sở dé đánh giá và dự đoán về tải chính của DN từ đó có các

quyết định phù hợp với lợi ích của họ [28, tr24]

Với tư cách là công cụ quản lý, phân tích BCTC có mục đích chính là giúp người sử dụng thông tin đánh giá chính xác sức mạnh tài chính, khả năng sinh lãi và

‘yong cia DN tir d6 Iya chọn phương án kinh doanh tối ưu Bởi vậy, phân tích BCTC là mỗi quan tâm của nhiều nhóm người Mỗi một nhóm người có những nhu

cầu thông tin khác nhau và do vậy mỗi nhóm có xu hướng tập trung vào những khía cạnh riêng trong bức tranh tài chính của một DN và do đó mỗi chủ thể ra quyết định

có những mối quan tâm khác nhau khi phân tích BCTC DN

Đối với các chủ DN và các nhà QTDN, mối quan tâm hàng đầu của họ là tìm

kiếm lợi nhuận và khả năng trả nợ Bên cạnh đó, các nhà QTDN còn quan tâm tới

nhiều mục tiêu khác như tạo công ăn việc làm, nâng cao chất lượng sản phẩm, cung cắp nhiều sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ với chỉ phí thấp, đóng góp phúc lợi xã hội,

bảo vệ môi trường

Đối với các chủ ngân hàng và các nhà cho vay tín dụng, mối quan tâm của họ hướng chủ yếu vào khả năng trả nợ của DN

Đối với các nhà đầu tư, mối quan tâm của họ hướng vào các yếu tố như sự

rủi ro, thời gian hoàn vốn, mức sinh lãi, khả năng thanh toán vốn

Bên cạnh đó còn có nhiều nhóm người khác quan tâm tới thông tin tai chính

của DN bao gồm: cơ quan tải chính, thuế, thống kê, chủ quản, các nhà phân tích tài chính, những người lao động, Những nhóm người này có nhu cầu thông tin về cơ bản giống như các chủ ngân hàng, các nhà đầu tư, các chủ DN bởi vì nó liên quan đến quyền lợi và trách nhiệm, đến khách hàng hiện tại và tương lai của họ

Căn cứ vào ý nghĩa của phân tích BCTC có thể thấy được mục đích của phân tích BCTC bao gồm:

~ Cung cấp thông tin về tình hình tai chính của DN tại thời điểm báo cáo

cùng với những kết quả hoạt động mà DN đạt được trong hoàn cảnh đó

~ Đánh giá chính xác thực trạng và an ninh tài chính, khả năng thanh toán của

DN, tính hợp lý của cấu trúc tài chính, Từ đó, các nhà quản ly có căn cứ tin cậy,

khoa học để đề ra các quyết định quản trị đúng đắn

~ Nắm bắt được sức mạnh tài chính, khả năng sinh lãi, dự báo được nhu cầu tài chính và triển vọng phát triển trong tương lai của DN

~ Cung cắp những chỉ tiêu kinh tế - tài chính cần thiết giúp cho việc kiểm tra,

gÌả một cách toàn diện và có hệ thống tình hình kết quả và hiệu quả HĐKD, tình hình thực hiện các chỉ tiêu kinh tế - tài chính chủ yếu của DN, tình hình chấp hành các chế độ kinh tế - tài chính của DN

~ Cung cấp các thông tỉn và căn cứ quan trọng để xây dựng các kế hoạch kinh tế - kỹ thuật, tài chính của DN, đề ra hệ thống các biện pháp xác thực nhằm

tăng cường QTDN, không ngừng nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, nâng cao hiệu quả SXKD, tăng lợi nhuận cho DN

2.2 Quản trị tài chính và mối quan hệ giữa quản trị tài chính với phân tích báo cáo tài chính

3.2.1 Quản trị tài chính doanh nghiệp

Hiện nay, có rất nhiều quan điểm về QTTC DN Các tác giả của Học viện Tai chính cho rằng: “QTTC DN là việc lựa chọn, đưa ra quyết định và tổ chức thực hiện các quyết định tài chính nhằm đạt được các mục tiêu hoạt động của DN Do các quyết định tài chính của DN đều gắn liền với việc tạo lập, phân phối và sử dụng

các quỹ tiền tệ trong quá trình hoạt động của DN vì vậy QTTC DN còn được nhìn

nhận là quá trình hoạch định, tổ chức thực hiện, điều chỉnh và kiểm soát quá trình

tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ đáp ứng nhu cầu hoạt động của DN ” [56, trl6] Theo quan điểm của các tác giả Đại học Kinh tế Quốc dân: *QTTC là một trong những chức năng quản lý cơ bản và quan trọng nhất, có vai trò quyết định hiệu quả hoạt động và sự phát triển của một DN QTTC bao gồm những vấn đề về quản lý tài sản của DN, huy động và thu hút các nguồn vốn, phân bổ vốn và các quyết định về đầu tư và sử dụng thông tin tài chính trong quá trình ra quyết định” [54, tr3] Ngoài ra, còn có một số quan điểm khác cho rằng: “QTTC DN bao gồm

việc phân tích, đánh giá các hoạt động kinh doanh, hoạch định ngân sách phục vụ

kế hoạch kinh doanh và chiến lược phát triển của DN nhằm đảm bảo đồng vốn được

sử dụng có hiệu quả nhất mang lại lợi ích cao nhất” [34, tr17]

Như vậy, có thể thấy rằng tắt cả các quan điểm đều cho rằng QTTC là việc lựa chọn, đưa ra quyết định và tổ chức thực hiện các quyết định tài chính nhằm mang lại

lợi ích eao nhất cho DN va sir dung thông tin tai chinh cho quá trình ra quyết định