1
SỞ GIÁO D C VÀ ĐÀO T O THANH HÓA Ụ Ạ
TRƯỜNG THPT YÊN Đ NH 3Ị
SÁNG KI N KINH NGHI MẾ Ệ
HU NG D N H C SINH L P 12 BAN C B N PHÂN D NGỚ Ẫ Ọ Ớ Ơ Ả Ạ
VÀ N M ĐẮ ƯỢC PHƯƠNG PHÁP GI I BÀI T P PH N:Ả Ậ Ầ “M U NGUYÊN T BO – QUANG PH V CH C A HIDRO”Ẫ Ử Ổ Ạ Ủ
H và tên tác gi : Hoàng Th Y nọ ả ị ế Ch c v : Giáo viên ứ ụ SKKN thu c môn: V t Lýộ ậ
THANH HOÁ NĂM : 2013
Trang 2B. Gi i quy t v n đ ………ả ế ấ ề
1. C s ch n đ tài……… .ơ ở ọ ề 1.1. C s lý lu n………5ơ ở ậ 1.2. Th c tr ng v n đ ……… 5.ự ạ ấ ề
2. Đ i tố ượng áp d ng, ph m vi, tài li u nghiên c u……… 6ụ ạ ệ ứ
3. N i dung đ tài………ộ ề 3.1. Tóm t t lý thuy t……… 7ắ ế 3.2. Phân d ng bài t p……….9ạ ậ 3.3. Đ tr c nghi n t ng h p có đáp án………. 13ề ắ ệ ổ ợ
4.1 Nh ng k t qu đã đ t đữ ế ả ạ ược………. 17
4.2 Nh ng thi u sót h n ch ………ữ ế ạ ế 18…
4.3. Bài h c kinh nghi m………18ọ ệ
C. K t lu n v n đ ……… 19ế ậ ấ ề Tài li u tham kh o……… 20ệ ả
Trang 3PH N I: Đ T V N Đ Ầ Ặ Ấ Ề
Lí do ch n đ tài:ọ ề
T v trí c a b môn v t lí trong c p h c THPT hi n nay:ừ ị ủ ộ ậ ấ ọ ệ
Môn v t lí cũng nh nhi u môn h c khác đậ ư ề ọ ược xem là môn khoa h cọ
c b n, h c v t lí càng c n phát tri n năng l c t duy, tính ch đ ng, đ cơ ả ọ ậ ầ ể ự ư ủ ộ ộ
l p, sáng t o c a h c sinh đ tìm hi u và lĩnh h i các tri th c khoa h c.ậ ạ ủ ọ ể ể ộ ứ ọ Trong khuôn kh nhà trổ ường ph thông, các bài t p v t lí thổ ậ ậ ường là nh ngữ
v n đ không quá ph c t p, có th gi i đấ ề ứ ạ ể ả ược b ng nh ng suy lu n lôgic,ằ ữ ậ
b ng tính toán ho c th c nghi m d a trên c s nh ng qui t c v t lí, phằ ặ ự ệ ự ơ ở ữ ắ ậ ươ ng pháp v t lí đã qui đ nh trong chậ ị ương trình h c; bài t p v t lí là m t khâu quanọ ậ ậ ộ
tr ng trong quá trình d y và h c v t lí.ọ ạ ọ ậ
Vi c gi i bài t p v t lí giúp c ng c đào sâu, m r ng nh ng ki nệ ả ậ ậ ủ ố ở ộ ữ ế
th c c b n c a bài gi ng, xây d ng, c ng c k năng, k x o v n d ng líứ ơ ả ủ ả ự ủ ố ỹ ỹ ả ậ ụ thuy t vào th c ti n, là bi n pháp quý báu đ phát tri n năng l c t duy c aế ự ễ ệ ể ể ự ư ủ
h c sinh, có tác d ng sâu s c v m t giáo d c t tọ ụ ắ ề ặ ụ ư ưởng. Vì th trong gi i bàiế ả
t p v t lí vi c tìm ra phậ ậ ệ ương án t i u nh t đ gi i nhanh, chính xác, đúngố ư ấ ể ả
b n ch t v t lí là đi u vô cùng quan tr ng.ả ấ ậ ề ọ
Đ c tr ng c a môn v t lí l p 12 THPT:ặ ư ủ ậ ớ
Ch ng trình v t lí l p 12 THPT bao g m c c , quang, điên xoay chi u vàươ ậ ớ ồ ả ơ ề
v t lí h t nhân, h u nh đ u là các ki n th c m i v i các em, đã th lí thuy tậ ạ ầ ư ề ế ứ ớ ớ ế ế
r t dài, nhi u công th c ph c t p, nhi u h ng s v i các đ n v r t khó nhấ ề ứ ứ ạ ề ằ ố ớ ơ ị ấ ớ
l i đòi h i ph i chính xác tuy t đ i. ạ ỏ ả ệ ố T đó đòi h i ngừ ỏ ười giáo viên d y bạ ộ môn ph i không ng ng nâng cao ki n th c, chuyên môn nghi p v , ph i cóả ừ ế ứ ệ ụ ả
phương pháp t t trong ôn t p và ki m tra.ố ậ ể
T từ h cự t c a vi c h c t p b môn: ế ủ ệ ọ ậ ộ
Nhi u ề h c sinh ọ có ý th c ứ h c môn ọ vât lí đ thi kh i A, Aể ố 1, nh ng phư ươ ng pháp còn b đ ng, đ i phóị ộ ố , trông ch , l i vào giáo viên.ờ ỷ ạ
T yêu c u ngày càng cao c a thi c : ừ ầ ủ ử
Hi n nay, trong xu th đ i m i c a ngành giáo d c v phệ ế ổ ớ ủ ụ ề ương pháp
ki m tra đánh giá k t qu gi ng d y và thi tuy n tr c nghi m khách quan đãể ế ả ả ạ ể ắ ệ
tr thành phở ương pháp ch đ o trong ki m tra đánh giá ch t lủ ạ ể ấ ượng d y vàạ
h c trong nhà trọ ường THPT. Đi m đáng l u ý là n i dung ki n th c ki m traể ư ộ ế ứ ể đánh giá tương đ i r ng đòi h i h c sinh ph i h c k n m v ng toàn bố ộ ỏ ọ ả ọ ỹ ắ ữ ộ
ki n th c c a chế ứ ủ ương trình, tránh h c t h c l ch. Đ i v i các k thi ĐH vàọ ủ ọ ệ ố ớ ỳ
3
Trang 4nhi u kinh nghi m hay đ có th áp d ng trong th c t Vi c b i dề ệ ể ể ụ ự ế ệ ồ ưỡng h cọ sinh gi i đã có k t qu nh t đ nh. Trong các k thi vào ĐH – CĐ hàng nămỏ ế ả ấ ị ỳ cũng có nhi u h c sinh đề ọ ạt đi m caoể
Tôi nghiên c u đ tài này nh m: ứ ề ằ
+ Giúp h c sinh ọ l p 12 ban c b n h c t ch n môn v t lí ớ ơ ả ọ ự ọ ậ có thêm được các
ki n th c và k năng c b n trong ôn t p ế ứ ỹ ơ ả ậ ph n “M u nguyên t Bo – Quangầ ẫ ử
ph v ch c a Hidro”,giúp các em ôn luyên lí thuy t, phân d ng bài t p và cóổ ạ ủ ế ạ ậ các phương pháp t i u đ gi i các bài t p ph n này.ố ư ể ả ậ ầ
+ Tìm cho mình 1 phương pháp đ t o ra các phể ạ ương pháp gi ng d y phùả ạ
h p v i đ i tợ ớ ố ượng h c sinh n i mình công tác, t o ra không khí h ng thú vàọ ơ ạ ứ lôi cu n nhi u h c sinh tham gia gi i các bài t p, giúp các em đ t k t qu caoố ề ọ ả ậ ạ ế ả trong các k thi.ỳ
+ Được nghe l i nh n xét góp ý t đ ng nghi p, đ ng mônờ ậ ừ ồ ệ ồ
+ Nâng cao ch t lấ ượ h c t png ọ ậ b môn, góp ph n nh bé vào công cu cộ ầ ỏ ộ CNH – HĐH đ t nấ ướ c
+ Mong mu n đố ược HĐKH các c p nh n xét, đánh giá, ghi nh n k t q a nấ ậ ậ ế ủ ỗ
l c c a b n thân giúp cho tôi có nhi u đ ng l c m i hoàn thành t t nhi m vự ủ ả ề ộ ự ớ ố ệ ụ
được giao
Tôi xin chân thành c m n! ả ơ
Trang 5
PH N II: GI I QUY T V N Đ Ầ Ả Ế Ấ Ề
1. C s ch n đ tài:ơ ở ọ ề
1.1. C s lí lu n:ơ ở ậ
1.1.1. C s c a vi c d y h c b môn: ơ ở ủ ệ ạ ọ ộ D y h c là quá trình tác đ ng 2ạ ọ ộ chi u gi a giáo viên và h c sinh, trong đó h c sinh là ch th c a quá trìnhề ữ ọ ọ ủ ể ủ
nh n th c, còn giáo viên là ngậ ứ ườ ổi t ch c các ho t đ ng nh n th c cho h cứ ạ ộ ậ ứ ọ sinh. N u giáo viên có phế ương pháp t t thì h c sinh s n m ki n th c m tố ọ ẽ ắ ế ứ ộ cách d dàng và ngễ ượ ạc l i
1.1.2. C s c a vi c n m ki n th c k năng: ơ ở ủ ệ ắ ế ứ ỹ
+ V m t ki n th cề ặ ế ứ : Sau khi h c xong, h c sinh ph i nh đọ ọ ả ớ ược, hi u để ượ c các ki n th c c b n trong chế ứ ơ ả ương trình sách giáo khoa. Đó là n n t ng v ngề ả ữ
ch c đ phát tri n năng l c cho h c sinh c p cao h n.ắ ể ể ự ọ ở ấ ơ
+ V k năng:ề ỹ H c sinh bi t v n d ng ki n th c đã h c đ ọ ế ậ ụ ế ứ ọ ể tr l i đả ờ ược các câu h i lí thuy t, v n d ng lí thuy tỏ ế ậ ụ ế gi i đả ược các bài t p ậ Vi c b iệ ồ
dưỡng các ki n th c k năng ph i ế ứ ỹ ả d a trên c s năng l c, trí tu c aự ơ ở ự ệ ủ
h c sinh các m c đ t đ n gi n đ n ph c t p.ọ ở ứ ộ ừ ơ ả ế ứ ạ Nh v y, vi c d y bàiư ậ ệ ạ
m i trên l p m i ch cung c p ki n th c cho h c sinh. H c sinh mu n cóớ ớ ớ ỉ ấ ế ứ ọ ọ ố
ki n th c, k năng ph i đế ứ ỹ ả ược thông qua m t quá trình khác: Đó là quá trìnhộ
ôn t p. Trong 6 m c đ c a nh n th c, tôi chú ý đ n 2 m c đ là: ậ ứ ộ ủ ậ ứ ế ứ ộ M c đứ ộ
v n d ngậ ụ và m c đ sáng t oứ ộ ạ
M c đ v n d ng là m c đ h c sinhứ ộ ậ ụ ứ ộ ọ có th v n d ng các ki n ể ậ ụ ế
th c c b n đã ứ ơ ả h c đ gi i đ ọ ể ả ươ c các d ng BT áp d ng công th c thay s và ạ ụ ứ ố tính toán . Còn m c đ sáng t o yêu c u h c sinhứ ộ ạ ầ ọ ph i bi t t ng h p l i, ả ế ổ ợ ạ
s p x p l i, thi t k l i nh ng thông tin đã ắ ế ạ ế ế ạ ữ có đ đ a v các d ng BT c ể ư ề ạ ơ
5
Trang 6N u ch h c đ bi t thì h c sinh ch c n “đ c” và “nh ”. Còn h c đ thi h cế ỉ ọ ể ế ọ ỉ ầ ọ ớ ọ ể ọ sinh ph i có k năng cao h n: Nh ki n th c > Trình bày ki n th c > V nả ỹ ơ ớ ế ứ ế ứ ậ
d ng ki n th c > Sáng t o thêm t các ki n th c đã có > K t qu h c t p.ụ ế ứ ạ ừ ế ứ ế ả ọ ậ
Trong các đ thi ĐH CĐ và HSG g n đây ề ầ : M i đ thi thỗ ề ường có m t sộ ố câu h i khó (câu h i nâng cao) mà n u hoc sinh ch v n d ng công th c SGKỏ ỏ ế ỉ ậ ụ ứ thì không th làm để ược. Ví d :Chụ ương lượng t ánh sáng SGK l p 12 cử ở ớ ơ
b n có ả Bài 33: M u nguyên t Bo; ẫ ử ki n th c lý thuy t ch nói chung chung,ế ứ ế ỉ không đi sâu vào t ng v n đ c th nh ng các d ng bài t p đ a ra trong cácừ ấ ề ụ ể ư ạ ậ ư
k thi ĐH và CĐ l i ph c t p. V i ch ki n th c SGK thì h c sinh ban cỳ ạ ứ ạ ớ ỉ ế ứ ọ ơ
b n không th nào gi i đả ể ả ược đ thi ĐH và CĐ ph n này. H n n a, “ M uề ầ ơ ữ ẫ nguyên t Bo, Quang ph v ch c a Hidro” v i h c sinh THPT th t m i mử ổ ạ ủ ớ ọ ậ ớ ẻ
và tr u từ ượng, h c sinh ch nghe là chính, trọ ỉ ường nào có đi u ki n thí nghi mề ệ ệ thì các em được nhìn th y 4 v ch quang ph phát x c a Hidro: đ , lam,ấ ạ ổ ạ ủ ỏ chàm, tím. Trường nào không có đi u ki n thí nghi m thì các em ch ng baoề ệ ệ ẳ
gi nhìn th y, cũng ch ng bi t các m c năng lờ ấ ẳ ế ứ ượng K, L, M, N, O, P sao l iạ
có tên nh v y, sao không ph i là A, B, C…Trong quá trình gi ng d y tôiư ậ ả ả ạ
nh n th y h c sinh thậ ấ ọ ường ch bi t làm nh ng bài t p đ n gi n thay vàoỉ ế ữ ậ ơ ả công th c có s n, còn các bài t p yêu c u ph i có kh năng phân tích đ ho cứ ẵ ậ ầ ả ả ề ặ
t duy thì k t qu r t kém. Đ giúp h c sinh có th n m đư ế ả ấ ể ọ ể ắ ược và v n d ngậ ụ các phương pháp c b n đ gi i các bài t p trong các đ thi ph n: M uơ ả ể ả ậ ề ầ ẫ nguyên t Bo Quang ph v ch c a Hidro, tôi ch n đ tài: ử ổ ạ ủ ọ ề “Hu ng d n h cớ ẫ ọ sinh l p 12 ban c b n phân d ng và n m đớ ơ ả ạ ắ ược phương pháp gi i bàiả
t p ph n: M u nguyên t Bo – Quang ph v ch c a Hidro”ậ ầ ẫ ử ổ ạ ủ Trong đ tàiề này, tôi tóm t t nh ng ph n lý thuy t c b n, đ a ra các d ng bài t p vàắ ữ ầ ế ơ ả ư ạ ậ
phương pháp gi i, bài t p t luy n nh m giúp các em ôn t p lí thuy t, phânả ậ ự ệ ằ ậ ế
d ng bài t p và có phạ ậ ương pháp gi i các d ng bài t p.ả ạ ậ
2. Đ i tố ượng áp d ng, ph m vi, tài li u và phụ ạ ệ ương pháp tri n khai để ề tài
2.1. Đ i tố ượng áp d ng:ụ Là h c sinh l p 12Bọ ớ 3, 12B4 trường THPT Yên Đ nhị 3
Tham kh o cho h c sinh l p 12 Ban KHTNả ọ ớ
Thu n l i: ậ ợ
+ H c sinh cu i c p, có ý th c m c tiêu rõ ràng trong vi c ch n ngh , ch nọ ố ấ ứ ụ ệ ọ ề ọ
trường, ch n kh i.ọ ố
Trang 7+ H c sinh nông thôn, ít t n n xã h i, có ý th c vọ ệ ạ ộ ứ ươn lên đ thoát kh i đóiể ỏ nghèo
+ M t s ít h c sinh có năng l c, có nguy n v ng thi vào các trộ ố ọ ự ệ ọ ường ĐH, các
trường cao đ ng…ẳ
Khó khăn:
+ S h c sinh th c s h c đố ọ ự ự ọ ược có ý th c t t đ u đã vào ban KHTN, m t sứ ố ề ộ ố khác vào l p 12Bớ 2
+ S h c sinh ban c b n h c t ch n v t lí 2 l p 12Bố ọ ơ ả ọ ự ọ ậ ở ớ 3, 12B4 ch có:ỉ
25% có nhu c u th c s : có h c l c TB khá quy t tâm h c đ theoầ ự ự ọ ự ế ọ ể
kh i A, Aố 1
40% h c đ thi t t nghi p và theo kh i (vì 2 kh i này có nhi u ngànhọ ể ố ệ ố ố ề ngh đ l a ch n), s này có h c l c TB.ề ể ự ọ ố ọ ự
35% không th thi kh i khác (vì xác đ nh không đ u đ i h c, cao đ ngể ố ị ậ ạ ọ ẳ
s đi h c ngh thì môn v t lí cũng r t c n thi t trong h c tâp và xét tuy n sauẽ ọ ề ậ ấ ầ ế ọ ể này), s này có h c l c y u, ý th c kém. ố ọ ự ế ứ
2.2. Ph m vi áp d ng:ạ ụ
Đ tài đề ượ ử ục s d ng vào vi c:ệ
Ôn t p chính khóa và ôn thi t t nghi p ( ch là ph ).ậ ố ệ ỉ ụ
Ôn thi HSG và CĐ – ĐH ( là chính ).
Giáo viên hướng d n h c sinh ôn t p trên c s : ôn t p lí thuy t, phânẫ ọ ậ ơ ở ậ ế
d ng bài t p, gi i các bài t p m u, ra bài t p ôn luy n có đáp án đ h c sinhạ ậ ả ậ ẫ ậ ệ ể ọ
t làm.ự
2.3. Tài li u nghiên c u:ệ ứ Sách giáo khoa v t lí 12 c b n và nâng cao, sáchậ ơ ả giáo viên, các chuyên đ , đ thi và đáp án hàng năm, tài li u t internet…ề ề ệ ừ 2.4. Phương pháp tri n khai đ tài:ể ề Th c hi n ôn t p cho h c sinh l p 12ự ệ ậ ọ ớ
ho c d y vào gi t ch n.ặ ạ ờ ự ọ
3. N i dung đ tài: ộ ề
3.1. Tóm t t lí thuy tắ ế
3.1.1. Tiên đ Boh ề
3.1.1.1 Tiên đ 1: Nguyên t ch t n t i nh ng tr ng thái có năng lề ử ỉ ồ ạ ở ữ ạ ượ ng hoàn toàn xác đ nh g i là tr ng thái d ng. tr ng thái d ng nguyên t khôngị ọ ạ ừ Ở ạ ừ ử
b c x năng lứ ạ ượng.
Trong các tr ng thái d ng c a nguyên t , electron ch chuy n đ ng quanh h tạ ừ ủ ử ỉ ể ộ ạ nhân trên nh ng qu đ o có bán kính hoàn toàn xác đ nh g i là các qu đ oữ ỹ ạ ị ọ ỹ ạ
d ng.ừ
Đ i v i nguyên t hidro, bán kính các qu đ o d ng tăng t l v i bìnhố ớ ử ỹ ạ ừ ỉ ệ ớ
phương c a các s nguyên liên ti p:ủ ố ế
Bán kính: r0 4r0 9r0 16r0 25r0 36r0
Tên qu đ o: Kỹ ạ L M N O P
V i rớ 0 = 5,3.1011 m ; r0 g i là bán kính Boọ
7
Trang 83.1.1.3. H qu : nh ng tr ng thái d ng các electron trong nguyên t chệ ả Ở ữ ạ ừ ử ỉ chuy n đ ng trên qu đ o có bán kính hoàn toàn xác đ nh g i là qu đ oể ộ ỹ ạ ị ọ ỹ ạ
d ng: rừ n = n2r0 v i rớ 0 = 0,53 A0
Chú ý: Trong nguyên t Hiđrô, tr ng thái d ng là tr ng thái có m c năngử ạ ừ ạ ứ
lượng th p nh t ( ng v i qu đ o K), các tr ng thái có m c năng lấ ấ ứ ớ ỹ ạ ạ ứ ượng cao
h n g i là tr ng thái kích thích (th i gian t n t i 10ơ ọ ạ ờ ồ ạ 8 s) Nguyên t (electron)ử
ch h p th ho c b c x năng lỉ ấ ụ ặ ứ ạ ượng đúng b ng hi u năng lằ ệ ượng gi a haiữ
m c.ứ
3.1.2. Năng lượng tr ng thái d ng: ở ạ ừ
En = 13,26(eV)
n ; E0 = 13,6 eV 3.1.3. Bước sóng:
2
2 1 ) 1 , 6 10
1 (
6 , 13
m n E
E
hc
n
) 1 1 (
1
2
2 m n
R H , v i Rớ H = 1,09.107 m1 : H ng s Ritberằ ố
3.1.4 L c t ng tác đi n: Fự ươ ệ đ =
2 2 1
r
q q k
v i k = 9.10ớ 9 2
2
.
C
m N
( h s t l )ệ ố ỉ ệ
q1, q2 là đ l n 2 đi n tích (C)ộ ớ ệ
r là kho ng cách 2 điên tích (m)ả
Fđ là l c (N)ự
L c hự ướng tâm: Fht =
r
mv2
v i m là kh i lớ ố ượng (kg)
v là v n t c (m/s)ậ ố
r là bán kính đường tròn qu đ o (m)ỹ ạ
Fht là l c (N)ự 3.1.5. Quang ph c a nguyên t Hiđrô: ổ ủ ử
Các electron tr ng thái kích thích t n t i kho ng 10ở ạ ồ ạ ả 8s nên gi i phóng năngả
lượng dướ ại d ng phôtôn đ tr v các tr ng thái có m c năng lể ở ề ạ ứ ượng th pấ
h n. ơ
S đ chuy n m c năng lơ ồ ể ứ ượng c a nguyên t hiđrô khi t o thành cácủ ử ạ
dãy quang phổ
Trang 9P n = 6
n =1
Lai – man Ban – me Pa – sen
+ Dãy Laiman: Các electron chuy n t tr ng thái có m c năng lể ừ ạ ứ ượng cao h nơ
v tr ng thái có m c năng lề ạ ứ ượng ng v i qu đ o K (thu c vùng t ngo i).ứ ớ ỹ ạ ộ ử ạ
Chú ý: Bước sóng càng ng n năng lắ ượng càng l n. ớ
L u ý ư : V ch dài nh t λạ ấ LK khi e chuy n t L K ể ừ →
V ch ng n nh t λạ ắ ấ ∞K khi e chuy n t ∞ K. ể ừ →
+ Dãy Banme: Các electron chuy n t tr ng thái có m c năng lể ừ ạ ứ ượng cao h nơ
v tr ng thái có m c năng lề ạ ứ ượng ng v i qu đ o L (thu c vùng t ngo i vàứ ớ ỹ ạ ộ ử ạ vùng nhìn th y). ấ
Vùng ánh sáng nhìn th y có 4 v ch: ấ ạ
V ch đ Hạ ỏ α : ng v i e chuy n t : M L ứ ớ ể ừ →
V ch lam Hạ β : ng v i e chuy n t : N L ứ ớ ể ừ →
V ch chàm Hạ γ : ng v i e chuy n t : O L ứ ớ ể ừ →
V ch tím Hạ δ : ng v i e chuy n t : P L ứ ớ ể ừ →
L u ý: ư V ch dài nh t λạ ấ ML (V ch đ Hạ ỏ α )
V ch ng n nh t λạ ắ ấ ∞L khi e chuy n t ∞ L. ể ừ →
+ Dãy Pasen: Các electron chuy n t tr ng thái có m c năng lể ừ ạ ứ ượng cao h nơ
v tr ng thái có m c năng lề ạ ứ ượng ng v i qu đ o M (thu c vùng h ngứ ớ ỹ ạ ộ ồ ngo i). ạ
L u ý ư : V ch dài nh t λạ ấ NM khi e chuy n t N M. ể ừ →
V ch ng n nh t λạ ắ ấ ∞M khi e chuy n t ∞ M. ể ừ →
9
Trang 103.2.1. D NG 1: TÍNH BÁN KÍNH, T C Đ , NĂNG LẠ Ố Ộ ƯỢNG, CHU K ,Ỳ
T N S C A ELECTRON TRÊN QUĨ Đ O D NG.Ầ Ố Ủ Ạ Ừ
Ví d 1:ụ Tìm v n t c dài c a electron trong nguyên t hiđrô khi electron ậ ố ủ ử chuy n đ ng trên qu đ o K có bán kính r ể ộ ỹ ạ 0 = 5,3.10 11 m. T đó tìm s vòng ừ ố quay c a electron trong m t đ n v th i gian. Cho m ủ ộ ơ ị ờ e=9,1.10 31 kg.
HƯỚNG D NẪ Khi e chuy n đ ng quanh h t nhân l c hút tĩnh đi n luôn hể ộ ạ ự ệ ướng v tâm=>ề Lúc này l c tĩnh đi n đóng vai trò l c hự ệ ự ướng tâm.
Ta có : 2 22
n
ke r
mv
=> v = e.
n
mr
k
v i rớ n=n2.ro (rn là bán kính qu đ o Boỹ ạ
th n) và k =9.10ứ 9
Do đó, s vòng quay c a electron trong 1s đố ủ ược tính b i: v =2ở r0.n => n
Ví d 2:ụ Cho bán kính Bo r 0=0,53 A 0 tính v n t c dài c a electron trên quĩ ậ ố ủ
đ o tr ng thái kích thích th 3. Cho m ạ ạ ứ e=9,1.10 31 kg.
HƯỚNG D NẪ
Tr ng thái kích thích th 3 => n =4. Áp d ng h th c v = e.ạ ứ ụ ệ ứ
n
mr
k
=> v
Ví d 3:ụ Xác đ nh đ bi n thiên năng l ị ộ ế ượ ng c a electron trong nguyên t ủ ử hidro khi nó b c x ánh sáng có b ứ ạ ướ c sóng 0,486 m.
HƯỚNG D NẪ
Ta có:
eV J
E E
hc
10 486 , 0
10 3 10 62 ,
6
8 34
Ví d 4:ụ (ĐH 2011): Trong nguyên t hiđrô, bán kính Bo là r ử 0 = 5,3.10 11 m. Ở
m t tr ng thái kích thích c a nguyên t hiđrô, êlectron chuy n đ ng trên qu ộ ạ ủ ử ể ộ ỹ
đ o d ng có bán kính là r = 2,12.10 ạ ừ 10 m. Qu đ o đó có tên g i là qu đ o ỹ ạ ọ ỹ ạ
d ng: ừ
HƯỚNG D NẪ
rn = n2r0 n2 = 1110
10 3 , 5
10 12 , 2
x
x
= 4 n = 2 => Đáp án A
Ví d 5ụ : Bi t đ l n c a năng l ế ộ ớ ủ ượ ng toàn ph n c a electron trong nguyên t ầ ủ ử hidro t l ngh ch v i đ l n bán kính c a qu đ o. Năng l ỉ ệ ị ớ ộ ớ ủ ỹ ạ ượ ng toàn ph n ầ
c a electron g m đ ng năng c a electron và th năng t ủ ồ ộ ủ ế ươ ng tác c a nó v i ủ ớ