Năm 2011 tôi cho con tôi tham gia học kỳ quân đội tại trung tâm rèn luyện Kỹ Năng sống Nhân Cách Việt.Cùng ăn ở học tập vài ngày tại nơi đây, cùng tham dự các buổi nói chuyện, thực hành kỹ năng sống của các em, tôi chợt nhận ra rằng kỹ năng sống thật sự cần thiết cho một con người như thế nào. Đối với một người đã gần 40 tuổi như tôi hay bất cứ một con người ở độ tuổi nào.Vậy các cháu ở trường của tôi có cần được người lớn, ba mẹ, cô giáo rèn luyện kỹ năng sống để làm hành trang vào cuộc sống không. Tôi ấp ủ điều đó. Đến khi tôi cầm cuốn module MN 39 trên tay thì tôi bắt đầu đi tìm lời giải đáp.
Trang 1Đề tài: Một số biện pháp lồng ghép rèn kỹ năng sống cho trẻ 5-6 tuổi
A PHẦN MỞ ĐẦU:
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Năm 2011 tôi cho con tôi tham gia học kỳ quân đội tại trung tâm rèn luyện Kỹ Năng sống Nhân Cách Việt.Cùng ăn ở học tập vài ngày tại nơi đây, cùng tham dự các buổi nói chuyện, thực hành kỹ năng sống của các em, tôi chợt nhận ra rằng kỹ năng sống thật sự cần thiết cho một con người như thế nào Đối với một người đã gần 40 tuổi như tôi hay bất cứ một con người ở độ tuổi nào.Vậy các cháu ở trường của tôi có cần được người lớn, ba mẹ, cô giáo rèn luyện kỹ năng sống để làm hành trang vào cuộc sống không Tôi ấp ủ điều đó Đến khi tôi cầm cuốn module MN 39 trên tay thì tôi bắt đầu đi tìm lời giải đáp
Nói về kỹ năng sống thì chắc ai cũng biết và có sự quan tâm nhưng còn lúng túng về kiến thức và phương pháp giáo dục và chưa hiểu thấu tầm quan trọng Chỉ nói riêng về sự tự tin của một con người cũng đã là một yếu tố giúp con người thành đạt trong cuộc sống.Còn biết bao kỹ năng sống mà mình phải học để hình thành nhân cách tốt của một con người mới trong xã hội đang phát triển
Vì vậy tôi đã lên mạng, tìm sách báo, tìm hiểu kỹ module Mn39 và đặt sự quan tâm của mình về vấn đề rèn kỹ năng sống cho trẻ em, đặc biệt là các cháu lớp 5-6 tuổi mà tôi dạy
Đó lý do mà tôi đi sâu nghiên cứu về“Một số biện pháp lồng ghép kỹ năng sống cho trẻ 5-6 tuổi” Sau đây là những giải pháp thực hiện của tôi.
II MỤC ĐÍCH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1 Mục đích.
Giúp trang bị cho các cháu những kỹ năng cần thiết khi vào lớp 1 và là nền tảng hình thành nhân cách tốt của một con người
Giúp cho phụ huynh, người lớn xung quanh trẻ có cái nhìn đúng hơn về việc học tập vui chơi ở trường mầm non
Trang 22 Phương pháp nghiên cứu.
a Nghiên cứu lý luận
o Theo nội dung bốn trụ cột của giáo dục là học để biết; học làm người; học
để sống với người khác; học để làm
b Nghiên cứu thực tiễn.
o Nhu cầu và sự cần thiết của một con người trong cuộc sống
o Tình hình thực tế tại lớp mẫu giáo 5 tuổi
c Phương pháp tổng hợp kết quả.
o Áp dụng biện pháp đang nghiên cứu vào công tác giảng dạy hằng ngày
III GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI
Lớp lá 5-6 tuổi – Trường Mầm non Hoa Đào – xã Suối Nghệ - huyện Châu Đức
IV CÁC GIẢ THIẾT NGHIÊN CỨU
- Như đã suy nghĩ và đã nói ra ở trên, phụ huynh, giáo viên mầm non chưa có
sự quan tâm chặt chẽ và còn lúng trong cách nhìn nhận và phương pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ
- Sự cần thiết của những kỹ năng mà mỗi một con người trong xã hội cần đến
V CƠ SỞ LÝ LUÂN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN
1/ Cơ sở lý luận:
Trong những năm gần đây, các nhà giáo dục trẻ em trước thềm lớp 1 và các nhà nghiên cứu tâm lý đã tìm ra rằng khả năng về kỹ năng sống là nguyên nhân chính gây trở ngại phát triển của trẻ và làm chậm khả năng cũng như hạn chế tình trạng tâm lý tích cực ở trẻ
2/ Cơ sở thực tiễn: hình thành một nhân cách tốt cho một con người là cả một quá trình rèn luyện có chủ đích.Trẻ 5-6 tuổi cần có 1 tâm thế tốt chuẩn bị vào lớp 1
VI.KẾ HOẠCH THỰC HIỆN
* Thời gian:
Thời gian Nghiên cứu cơ sở lý luận, tìm hiểu thực tế hoạt động áp dụng lồng ghép kỹ năng sống để giáo dục trẻ 5-6 tuổi từ tháng 9 đến tháng 12 năm 2013
Trang 3Tiến hành viết từ tháng 11 đến tháng 12 năm 2014
Đưa vào áp dụng từ tháng 9 năm 2014 đến nay
Bổ sung và hoàn thành đề tài vào ngày 1/1/2015
* Địa điểm:
Tôi nghiên cứu và áp dụng một số biện pháp “lồng ghép rèn kỹ năng sống cho trẻ em 5 -6 tuổi” tại Trường Mầm non Hoa Đào, xã Suối Nghệ, huyện Châu Đức
B NỘI DUNG
I THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG MÂU THUẪN
1 Khái quát về đặc điểm tình hình lớp
Lớp 5-6 tuổi của trường MN Hoa Đào Năm học 2014– 2015, lớp có số lượng như sau: Tổng số học sinh là 28 cháu Trong đó Nam: 17 ; Nữ: 11
2 Thực trạng :
a Thuận lợi:
Các cháu có cùng độ tuổi, đa số được học qua lớp nhà trẻ, mầm, chồi Được sự quan tâm của lãnh đạo Cô giáo đạt trình độ chuẩn và có kinh nghiệm, nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ
b Khó khăn:
Đa số phụ huynh nông thôn có nhận thức chưa đúng về việc học của trẻ 5 tuổi ở trường
“Ai cũng nghĩ mầm non là chỉ,
Biết cười đùa hát múa vui chơi
Có ai hiểu chúng tôi vất vả,
Góp cho đời hạt giống tương lai
Chúng tôi đây là người xây móng,
Giúp người xây tường vách lên trên
Móng có vững tường kia mới chắc
Bé đến trường ngoài hát múa vui chơi
Trang 4Bé phải học làm người có ích.
Làm nhà thơ, bác sĩ, kỹ sư,
Làm cô giáo, làm bà nội trợ…
Vững bước vào đời theo ý mẹ cha”
Về phía ba mẹ các cháu cứ mãi bắt buộc là con mình phải biết đọc, biết viết, biết làm toán như trẻ em lớp 1 Lại cưng chìu con mình thái quá, làm mọi việc thay con của mình
Về phía trẻ:
Đa phần thì cháu ở vùng nông thôn thì ít được trải nghiệm và còn rất nhút nhát
Về phía giáo viên:
Công việc nhiều hơn, áp lực nhiều hơn
II CÁC BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Trước hết tôi lên mạng tìm tài liệu về kỹ năng sống và tâm sinh lý của trẻ
5 tuổi Ở trẻ 5 tuổi dần dần hình thành ý thức bản ngã, hình thành cái tôi ở mỗi trẻ
Tôi tìm hiểu cái mấu chốt để hình thành nhân cách của con người,cái cần thiết của một con người hoàn thiện Kỹ năng giao tiếp, sự tự tin, tính tích cực, khả năng học hỏi, sự hòa đồng hợp tác, khả năng ứng phó thích nghi là những yếu tố cần thiết để trẻ chuẩn bị tư thế vào lớp 1.Tôi suy nghĩ và tìm biện pháp đưa những yếu tố này vào thực tế hàng ngày giữa tôi và trẻ
*Biện pháp 1:biện pháp bồi dưỡng bản thân
Tôi thực hành kỹ năng sống cho riêng tôi.Tôi học cách làm chủ bản thân, sống tích cực, quan tâm đến mọi người nhiều hơn, siêng mỉm cười tạo tình cảm tốt đẹp với mọi người.Tạo một sức khỏe, tinh thần tốt như tập thể dục, ăn uống đầy đủ để tự tin ứng phó tốt với các tình huống, sự thay đổi thách thức của cuộc sống và thể hiện chính mình
*Biện pháp 2: Biệp pháp thực hành những kỹ năng cơ bản mà giáo viên
cần dạy trẻ.
Trang 5*Rèn kỹ năng giao tiếp và sự tư tin.
Tôi chia các cháu làm 2 nhóm: 1 nhóm cháu có tự tin và 1 nhóm cháu
thiếu tự tin Nhóm cháu tự tin là các cháu mạnh dạn thể hiện được chính mình.
Cô giáo cần quan tâm đến nhóm cháu thiếu tự tin Cần phân biệt cháu thiếu tự tin với cháu chậm phát triển
Thường các cháu thiếu tự tin sự chú ý có chủ định không cao, mau quên, nhút nhát không dám thể hiện mình Ở nhóm này là 1 thách thức lớn với cô giáo Khi vào giờ học hay giờ chơi thì cần chú ý các cháu được liệt kê vào nhóm này Lúc đầu cô nên giữ khoảng cách và dần dần rét ngắn cự ly để gần cháu hơn Những trẻ này thường không thích giơ tay nên cô giáo cần chú ý gọi trẻ Cô gọi trẻ đứng dậy cô nên hỏi 1 câu hỏi ngoài lề nào đó để trẻ bình tỉnh tin tưởng vào bản thân trẻ hơn hơn, ví dụ cô hỏi sáng nay ai đưa con đi học Cô cần gợi mở để trẻ trả lời được câu hỏi nội dung bài dạy Nếu trẻ trả lời không được thì cô giáo nên tạo điều kiện tốt nhất để trẻ nói lên được câu trả lời trành tình trạng cháu chưa hết hồi hộp khi đứng giữa lớp không trả lời được cô cho cháu ngồi xuống thì cháu rất mừng, nhưng chính cô giáo lại tạo thêm cho cháu tính nhút nhát mức
độ tự tin sẽ không tiến triển Thường những cháu thiếu tự tin thì vào giờ học hay ngồi cắn áo, núp sau lưng bạn, nhìn xuống hay nhìn lưng bạn mà không dám nhìn thẳng cô giáo đó là thói quen của trẻ thiếu tự tin Cô không được la trách hay đánh trẻ mà hãy dùng lời nhẹ nhàng mời gọi trẻ, nắm lấy tay trẻ một cách âu yếm như truyền thêm sức mạnh và sự tư tin nơi chính cô cho trẻ
Để bạn giúp bạn cũng là cách tốt rèn tự tin cho trẻ.Cô tạo điều kiện để những cháu mạnh dạn bắt cặp cùng những cháu thiếu tự tin để nâng đỡ hổ trợ thực hiện nhiệm vụ được giao
Rèn tính tự tin cho trẻ rất khó nhưng đó là một sự cần thiết vì nó là một kỹ năng quan trọng hình thành nhân cách con người và là yếu tố quyết định sự thành công một trẻ sắp bước vào lớp 1 và của một con người
“Muốn rèn những trẻ thiếu tự tin
Cô luôn để chữ kiên trì lên trên
Trang 6Những biện pháp đề ra vững chắc.
Quyết chí bền không thể nhạt phai
Yêu thương các cháu như con đẻ
Sẵn lòng trò chuyện lúc rảnh tay
Tạo cho trẻ niềm tin vững chắc,
Yêu thương cô như mẹ bé ở nhà”
*Rèn kỹ năng hợp tác hoạt động nhóm.
Qua các hoạt động nhóm trẻ sẽ thể hiện được chính mình, thể hiện được tinh thần đoàn kết, biết chia sẻ.Trẻ giỏi thì thể hiện được vai trò trưởng nhóm, người đi đầu, trẻ biết được tầm quan trọng của mình trong nhóm.Ví dụ:ở trò chơi kéo co chỉ cần 1 trẻ thả tay là cả đội bị thua Nên cô giáo phải đề cao vai trò của mỗi thành viên trong nhóm.Ví dụ chơi trò chơi “cái vòng tròn đoàn kết” có
3 vòng tròn thể hiện 3 mức độ của trò chơi.Vòng ngoài lớn nhất thì vui vẻ dễ dàng cùng nhau đứng vào đó Nhưng đến vòng tròn thứ 2 nhỏ hơn thì cùng nhau nâng đỡ Nhưng đến mức độ 3 thì cháu có thể hi sinh cõng bạn, bế bạn để cùng nhau đứng trong một vòng tròn bé xíu mà phạm luật là có bạn chạm vạch Những trò chơi trong và ngoài tiết học khi tận dụng những trò chơi thực hiện theo nhóm sẽ học rất nhiều điều bổ ích trong cuộc sống
Trang 7* Biện pháp 3: tuyên truyền phụ huynh.
Cô dùng biện pháp trao đổi với phụ huynh bằng lời qua các cuộc trò chuyện ngắn khi đón trả trẻ, lồng nội dung kỹ năng sống vào các buổi hop phụ huynh để cùng đưa ra biện pháp rèn luyện kỹ năng sống để những kỹ năng trẻ học ở nhà và ở trường được thừa kế và phát triển
Đặc biệt là những phụ huynh có trẻ thiếu tự tin: tạo điều kiện cho trẻ tham gia các buổi nói chuyện trong gia đình
Tập cho trẻ đến những nơi đông người (tập dần từ ít tới đông)
Không nên la mắng quát nạt trẻ khi trẻ làm sai hoặc rơi bể vật gì đó
Cô giáo nên tuyên truyền đến biết cách gò ép cháu viết chữ liên tục của phụ huynh là nổi sợ hãi của cháu (thường phụ huynh hay phân bì với trường tư thục,cháu biết đọc biết viết)
Phụ huynh cần dành thời gian gần gũi trẻ nhiều hơn.Tạo cho trẻ cảm thấy thoải mái tự tin trong mọi tình huống trong cuộc sống
Trước hết, người lớn phải là tấm gương sáng mẫu mực, yêu thương, tôn trọng, đối xử công bằng với trẻ và đảm bảo an tòan cho trẻ
Trang 8Luôn tạo điều kiện tốt nhất cho trẻ vui chơi, hòa nhập
* Biện pháp rèn kỹ năng sống cho trẻ qua các hoạt động mọi lúc mọi nơi
Ngoài các biện pháp giáo dục các cháu ngoan vui chơi ăn ngủ Sau mỗi giờ thể dục sáng tôi đều cho các cháu tạo một vòng tròn đoàn kết
Cô và trẻ cùng trò chuyện và nói cho nhau nghe những lời yêu thương, cô
chuẩn bị sưu tầm hoặc tự nghĩ ra những câu nói hay để giáo dục trẻ
Tùy theo từng chủ điểm và từng nội dung mà lựa chọn phù hợp
Ví dụ những câu nói tôi tự nghĩ ra để cô và cháu cùng đọc như đọc vè, đọc ráp
“Bé đến lớp, học đều hay, suốt cả ngày, chăm học tập, học hăng say, không thua thiệt, làm được việc, giúp cho đời, gương sáng ngời … sáng ngời cái mà sáng ngời”…(chủ đề trường mầm non và trường tiểu học)
Trang 9“Bé yêu mình, bé yêu bạn, tình vô hạn, bé chăm lo, ăn uống no, chăm thể dục, người mạnh khỏe, bé thỏ thẻ, khỏe là vui …là vui cái mà là vui…(chủ đề bản thân)
“Bé yêu mẹ, khổ biết bao, chăm con khỏe, hiểu lý lẽ, bé yêu ba, quản cả nhà, lo cơm gạo, bé đi học, bé đi chơi, bé vâng lời, ba yêu mến yêu mến cái mà yêu mến.(chủ điểm gia đình)
“Yêu lao động, thật vinh quang, giúp cho đời, càng phát triển”
“Nghe vẻ nghe ve nghe vè xây dựng,làm nên nhà cửa bệnh viện, cơ quan Cầu cống, chợ, nhà đâu đâu cũng có, chúng em ra sức bảo vệ ngôi trường, công sức
của người công nhân xây dựng” (chủ đề nghề nghiệp)
“Muốn cho khí hậu ôn hòa, môi trường xanh sạch chúng ta làm gì ?
Muốn cho khí hậu ôn hòa, môi trường xanh sạch chúng ta cần làm Giữ sạch sẽ không gây ô nhiễm, rác công trình phải bỏ đúng nơi Những nơi bạn trẻ vui chơi,giữ gìn sạch sẽ tránh gây ồn ào Bé ơi bé nhớ ngoan nào, vâng lời cô giáo giữ gìn vệ sinh…vệ sinh cái mà vệ sinh…(chủ đề thiên nhiên)
“Tết đến rồi, muôn hoa cười, khoe sắc thăm, ôi đẹp lắm, nụ cười xuân, của bé thơ, mừng vui tết, tết tết tết, chúc ông bà, nhiều sức khỏe, chúc người trẻ, sẽ làm giàu, chúc mọi nhà, mừng vui tết, tết tết têt…”(chủ điểm tết và mùa xuân)
“Quê em có biển Vũng Tàu,Cả trời và nước một màu xanh xanh Đất trời, biển đẹp như tranh, ở đâu nghe cũng lừng danh Vũng Tàu Xa xa thì có mỏ dầu Ở gần thì có làng chài bãi dâu Dù cho bạn có đi đâu, cũng không quên được quê
em Vũng Tàu”(chủ đề quê hương)
“Bác Hồ còn đó nỗi trông mong, Chúng con ghi khắc Bác trong lòng, Mong sao
có dịp về Hà Nội, Sẽ đến Ba Đình Thỏa ước mong Được nhìn ngắm, thăm lăng tẩm.Tưởng nhớ nơi đây Bác Đang nằm Đơn sơ quá với tường gạch củ, Vạn Tuế hai bên đứng thẳng hàng, Có hồ cá nhỏ cây vú sữa Dõi mắt trông theo Bác ngày ngày Ai ai đã đến nơi đây, ra về mãi nhớ Bác Hồ kính yêu.”(chủ đề Bác Hồ)
+ Tổ chức các cuộc thi các trò chơi dân gian, các hoạt động văn nghệ, vui chơi
giải trí tích cực khác phù hợp với lứa tuổi của trẻ
Trang 10*Cô giáo đưa những nội dung giáo dục kỹ năng sống thành những câu thơ và đưa hình ảnh minh họa dán ở các góc cháu nhìn nghe và sẽ nhớ lâu
Ví du: Muốn giáo dục trẻ rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh thì cô giáo chụp hình cháu và cho cháu đọc thơ về nội dung này
“Bé ơi hãy nhớ rửa tay
Khi tay bé bẩn trước giờ bé ăn”
Trang 11“Bé ơi khói thuốc rất giàu
chất độc nguy hiểm gặp thì tránh mau”
Trang 12“ Bé ơi đoàn kết yêu thương,
Thân thiện,vui vẻ, hòa đồng bạn yêu”
“Bé ơi tự mặc cởi ra, áo quần xếp gọn mới là bé ngoan”
“Bé ơi ăn uống vệ sinh, không ăn thức bẩn có mùi hôi tanh”
“Khi chơi cẩn thận bé ơi, tránh da dao nhọn, bàn là, thủy tinh.”
“Bé ơi hãy nhớ lời cô, sắt nhọn, điện lửa, xăng dầu tránh xa”
“Bé ơi hãy biết quan tâm, ở trong nhóm bạn giữ cho công bằng’
“Bé ơi bé nhớ nằm lòng, khi gặp nguy hiểm gọi người đến mau”
“Văn minh ho ngáp phải che, ho không che miệng cô chê bé liền”… Tóm lại: Kỹ năng sống là những kỹ năng cần thiết cho cuộc sống và sự phát triển hoàn thiện của một con người Nói thì dễ nhưng 2 cô giáo với hơn 30 con thì việc rèn luyện cả 1 qúa trình Vì vậy cô giáo phải để tâm đến điều này và rèn trong bất cứ giờ nào, tình huống nào trong ngày bên trẻ giữ vững cái vòng tròn: quan sát thực hành thường xuyên ->bắt chước, luyện tâp->quan sát …
III HIỆU QUẢ ÁP DỤNG
Qua quá trình thực hiện các biện pháp đưa “lồng ghép kỹ năng sống trong giáo dục trẻ em 5 tuổi” Tôi đã đạt được một số kết qủa sau:
* Về phía giáo viên
Về bản thân tôi tự tin với chính mình,thể hiện được chính mình, vui hơn khi
Trang 13* Về phía các cháu.
Các cháu tự tin, tích cực, thích hòa mình có kỹ năng cần thiết trong cuộc sống
* Về phía phụ huynh:
o Có cái nhìn đúng hơn về ngành hoc mầm non, yên tâm gởi cháu
o Đã kết hợp với giáo viên cùng thực hiện tốt việc giáo dục kỹ năng sống cho cháu
C KẾT LUẬN
I Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI ĐỐI VỚI CÔNG TÁC
Áp dụng những cái mới cái cần thiết, thiết thực vào công tác day và chăm sóc cháu
II BÀI HỌC KINH NGHIỆM, HƯỚNG PHÁT TRIỂN
Qua các biện pháp thực hiện và kết quả đạt được, tôi đã rút ra bài học kinh nghiệm
Trên đây là một số kinh nghiệm trong việc nghiên cứu áp dụng “lồng ghép kỹ năng sống trong giáo dục trẻ em 5 tuổi” Rất mong nhận được sự đánh giá góp ý
của Ban giám hiệu và các bạn đồng nghiệp Tôi xin chân thành cảm ơn!
III ĐỀ XUẤT
Lớp 5-6 tuổi cần có thêm bảo dưỡng
Xác nhận, đánh giá, xếp loại của đơn vị: Suối Nghệ, ngày 20 tháng 01 năm 2015
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến giải pháp của bản thân tôi, không sao chép nội dung của người khác.