Trình bày số liệu bằng đồ thị và một số phương pháp phân tích số liệu

Sự cần thiết của việc thể hiện dữ liệu bằng đồ thị Làm sáng tỏ vấn đề chỉ bằng những thao tác phântích đơn giản;  Phù hợp với tính chất của nhiều loại dữ liệu khácnhau;  Nhận định đượ

Trung tâm Quan trắc môi trường

Tổng Cục Môi trường

1 Sự cần thiết của việc thể hiện dữ liệu bằng đồ thị

 Làm sáng tỏ vấn đề chỉ bằng những thao tác phântích đơn giản;

 Phù hợp với tính chất của nhiều loại dữ liệu khácnhau;

 Nhận định được số liệu bất thường dễ dàng;

 Tiết kiệm cho những phép phân tích tiếp theo;

 Tránh được những sai sót không đáng có

 Đồ thị dạng thanh (Bar chart)

 Đồ thị dạng đường

 Đồ thị tròn (Pie Chart)

 Đồ thị dạng theo thời gian (time plot)

 Đồ thị phân tán (Scatter plots)

 Đồ thị hộp ( Boxpot)

 Đồ thị phân bố tần suất (Histogram)

2.1 Đồ thị dạng thanh

 Các loại giá trị QTMT định kỳ theo tháng, quý, …cácgiá trị không liên tục

 Cho biết chiều hướng số liệu thay đổi theo thời gian

Biểu đồ Khối lượng các nhóm thuốc BVTV ở Việt Nam

2.3 Đồ thị tròn (Pie Chart)

 Biểu hiện kết cấu

 Biến động cơ cấu của hiện tượng

Biểu đồ: Tỷ lệ xã có làng nghề phân theo vùng

2.4 Đồ thị dạng time plot

 Thể hiện diễn biến chuỗi số liệu theo thời gian;

 Mỗi giá trị quan sát ta biểu diễn chúng bằng 1chấm trên biểu đồ

2.5 Đồ thị phân tán (Scatter plots)

 Thể hiện mối liên hệ giữa 2 hay nhiều thông số

 Mối liên hệ tuyến tính hoặc phi tuyến, các giá trị bất thường,sai lệch cũng dễ dàng nhận ra

Đồ thị Đồ thị phân tán

2.7 Đồ thị phân vị

Biểu đồ phân vị giúp chúng ta biết được phân bố của chuỗi số liệu Trên biểu đồ thể hiện được các giá trị min, max, trung vị, các điểm bách phần.

Đồ thị phân vị của thông số O3

2.8 Đồ thị phân bố tần suất (Histogram)

 Đặc trưng của số liệu môi trường:

 Thường chứa các giá trị bất thường;

 Có đặc tính theo mùa, thay đổi theo mùa;

 Phụ thuộc vào thời gian;

 Phụ thuộc vào các biến số không kiểm soát khác

 Mục đích của phân tích số liệu:

Nhằm phản ánh được thông tin, diễn biến về chất lượng môi

trường theo không gian, thời gian tới các nhà quản lý và cộng đồng

 Một số phương pháp:

1 Phương pháp thống kê mô tả:

 Phương pháp này được sử dụng để mô tả các đặc điểm

cơ bản của dữ liệu, cung cấp bản tóm tắt đơn giản về mẫu

và các phép đo.

Ví dụ: Tính toán các đại lượng thống kê của một tập hợp các kết

quả quan trắc của 1 điểm theo thời gian

2 Phương pháp phân tích số liệu theo chuỗi thời gian

 Phương pháp này được áp dụng đối với những vấn đề xem xét, đánh giá diễn biến các hiện tượng môi trường qua thời gian và dự báo xu hướng dựa trên phân tích chuỗi số liệu theo thời gian.

Ví dụ : Diễn biến hàm lượng TSS trong nước sông (tại Lưu vực

sông Hồng) biến động rõ rệt theo mùa Vào mùa mưa (tháng tháng 10), hàm lượng TSS có sự gia tăng mạnh do nước mưa làmxói mòn các hợp chất bề mặt vào môi trường

4-Ví dụ: Diễn biến nồng độ CO tại các giờ trong ngày, nồng độ COthường đạt cực đại vào các giờ 8 – 9 giờ và 17-19h

3 Phương pháp phân tích số liệu theo không gian

 Áp dụng đối với những vấn đề xem xét, so sánh hoặc đánh giá diễn biến các hiện tượng qua không gian và

dự báo xu hướng dựa trên phân tích theo không gian đó.

 Các đối tượng môi trường như:

- so sánh chất lượng môi trường từ Thượng lưu – Hạ lưu),

- so sánh qua các khu vực (từ Bắc vào Nam)

4 Phương pháp phân tích tương quan giữa các biến số

 Xem xét mối liên hệ và tác động qua lại giữa các yếu

tố có cùng điều kiện

 Dự đoán mối liên hệ giữa các yếu tố thông số qua quan hệ tương quan.

Tùy theo sự tăng giảm của VOC và NOx mà thông số O3 có sự

 Ví dụ 2: Tương quan giữa các thông số quan trắc với các điều kiện môi trường

Giờ

 1 Phần mềm SAS

nhưng lại đắt nhất, nên trong giai đoạn hiện nay ít được phổ biến ở nước ta

việc cùng một lúc với nhiều file dữ liệu lớn.

phân tích nhiều chiều

2 Phần mềm SPSS

 SPSS là một bộ chương trình rất dễ sử dụng.

 SPSS có một bộ soạn thảo dữ liệu tương tự như excel, bộ soạn thảo cho phép vào các dữ liệu và mô tả các thuộc tính của chúng, tuy

nhiên SPSS không có những công cụ quản lý

dữ liệu thật mạnh.

 SPSS mạnh về lĩnh vực đồ thị và lập biểu

bảng, báo cáo tổng hợp số liệu.

Trân trọng cảm ơn!