skkn sử dụng đồ dùng dạy học để nâng cao chất lượng dạy và học toán lớp 2

- Đây là phương pháp mà tất cả các giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộmôn phải sử dụng để phân loại đánh giá mức độ đạt được của học sinh bằngnhững câu hỏi trắc nghiệm, phỏng vấn… Để thu n

I PHẦN MỞ ĐẦUI.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

I.1.1 Cơ sở lí luận

Để tiếp tục sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước, chúng ta rấtcần một thế hệ, một đội ngũ cán bộ có đủ phẩm chất đạo đức, năng lực làmviệc Là một người giáo viên tôi luôn suy nghĩ cần làm gì và dạy như thế nào

để tạo ra một thế hệ mới luôn có đủ 4 tố chất: Đức – Trí – Thể – Mĩ, để tiếpcận với nền khoa học Kiến thức các em tiếp cận được sẽ là công cụ trên conđường xây dựng đất nước tươi đẹp của các em Đó chính là điều mong ước củaBác: “Dân tộc Việt Nam ta sánh vai với các cường quốc Năm Châu chính lànhờ một phần lớn ở công học tập ở các cháu”

Đảng và nhà nước ta từ xưa tới nay luôn đề cao nhiệm vụ giáo dục là quốcsách hàng đầu và luôn quan tâm đầu tư cho giáo dục Tương lai của đất nướcđều trông chờ vào thế hệ trẻ “Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai”

Đứng trước tầm quan trọng đó, trong công cuộc giáo dục, Giáo dục Tiểuhọc được coi là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân Mục tiêugiáo dục đã được cụ thể hoá thành nhiệm vụ của bậc học trong nhà trường Nếuxác định và thực hiện tốt nhiệm vụ đó chính là chúng ta đã góp phần cống hiếncông sức nhỏ bé của bản thân vào sự nghiệp giáo dục nước nhà

Trong nhà trường các môn học đều rất quan trọng và cần thiết, các mônhọc hỗ trợ nhau để giúp phát triển toàn diện cho học sinh Trong các môn họcthì Toán học có vị trí đặc biệt quan trọng nó là nền tảng khoa học là cơ sở pháttriển toàn diện

Toán học là môn khoa học suy diễn trừu tượng Môn Toán ở Tiểu học cótính chất trực quan là hình thành những biểu tượng Toán học ban đầu rèn luyện

kĩ năng tính toán cho các em Từ đó tạo cơ sở để phát triển tư duy và phươngpháp học Toán cho các em sau này

Toán học có tính chất thực tiễn và kiến thức Toán học cũng bắt đầu từthực tiễn Mỗi mô hình Toán học là một khái quát hoá Từ nhiều tình huốngtrong cuộc sống, dạy học gắn liền với thực tiễn từ lâu đã được quán triệt trongdạy Toán.

Đối với học sinh nhất là học sinh bậc Tiểu học Toán học góp phần quantrọng trong việc suy nghĩ suy luận, phương pháp giải quyết vấn đề

Học Toán là cơ hội để các em vận dụng kinh nghiệm của bản thân để hìnhthành những tri thức mới những kĩ năng mới vận dụng những vốn sống thực tếvào giải toán

Chúng ta đều biết cấu trúc Toán học ở bậc Tiểu học của mỗi lớp đều cómột vị trí yêu cầu và nhiệm vụ cụ thể khác nhau nhưng đều đảm bảo tính đồngtâm từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp Do đó nội dung của môn Toán ởcác lớp và toàn cấp học Tiểu học vừa mang tính hệ thống vừa mang tính khoahọc

Học sinh ở Tiểu học nhất là học sinh ở các lớp đầu cấp Hệ thống tínhiệu thứ nhất còn chiếm ưu thế so với hệ thống tín hiệu thứ 2 Do đó các emhết sức nhậy cảm với tác động bên ngoài Điều này đã phản ánh trong nhiềuhoạt động nhận thức ở lứa tuổi các em

Do khả năng phân tích của các em còn yếu, những tri giác trên tổng thểtri giác không chịu nhiều tác động gây ra các biến động các ảo giác sự chú ýkhông phủ định còn chiếm nhiều ưu thế Sự chú ý này chưa bền vững nhất làcác đối tượng ít thay đổi Do đó khả năng thay đổi tổng hợp, sự chú ý của họcsinh Tiểu học còn phân tán lại thiếu khả năng phân tích nên dễ bị lôi cuốn vàotrực quan Các em chưa biết tổ chức sự chú ý – sự chú ý các em thường hướng

ra bên ngoài vào hành động chứ chưa có khả năng hướng vào bên trong vào tưduy

Trí nhớ trực quan hình tượng và trí nhớ logic hiện tượng hình ảnh cụ thể

dễ nhớ hơn các câu chữ hình tượng khô khan Các em ở cấp Tiểu học trí tưởngtượng tư duy có phát triển nhưng còn tản mạn ít có tổ chức và còn chịu nhiềutác động của nhiều hứng thú và kinh nghiệm sống các hình mẫu đã biết

Xuất phát từ kết quả nghiên cứu tài liệu của các nhà khoa học về tâmsinh lí lứa tuổi học sinh Đây là giai đoạn phát triển tư duy, nó được gọi là giaiđoạn thao tác tư duy Vì vậy việc sử dụng đồ dùng trực quan vào dạy học đúnglúc, đúng cách thì kết quả học tập của các em sẽ khả quan rất nhiều

I.1.2 Cơ sở thực tiễn

Trải qua gần 30 năm giảng dạy, tôi thấy ở lứa tuổi học sinh Tiểu học nóichung và của học sinh lớp 2 nói riêng rất hiếu động Học tập và làm việc đềutheo ý thích là chính Các em thích chơi hơn học, vì vậy việc truyền thụ kiếnthức cho các em phải lựa chọn sao cho phù hợp với lứa tuổi của các em Nhiềunăm nay nền giáo dục của nước ta đã nghiên cứu thực nghiệm và áp dụng thực

tế để phù hợp với lứa tuổi của các học sinh Phương pháp dạy học mới là: “Lấyhọc sinh làm nhân vật trung tâm" tạo cho các em “Học mà chơi – Chơi màhọc” ” Đã làm cho các giờ học thêm sinh động, phát triển sự hứng thú của họcsinh trong học tập Vì vậy để học sinh nắm bắt sâu và chú ý hơn người giáoviên cần nghiên cứu và biết sử dụng phương pháp trực quan trong dạy học đểgiờ học đạt hiệu quả Ngoài những đồ dùng trong bộ đồ dùng dạy Toán ngườigiáo viên cần nghiên cứu sưu tầm nhiều đồ dùng dạy học để giờ dạy đạt hiệuquả cao

Xuất phát từ những cơ sở lí luận, nghiên cứu cơ sở thực tế gắn với việcdạy và học của các trường trong Huyện Tiên Yên nói chung và trường Tiểu

Học Thị Trấn nói riêng Tôi đã nghiên cứu và chọn đề tài "Sử dụng đồ dùng dạy học để nâng cao chất lượng dạy và học toán lớp 2"

I.2 Mục đích nghiên cứu

* Với việc sử dụng của thầy.

Xuất phát từ kiến thức kĩ năng vốn sẵn có tồn tại khách quan với họcsinh Trong khi dạy Toán bằng đồ dùng dạy học Thầy có thể mô tả kiến thứctrên các đồ vật, mô hình, hình vẽ và kí hiệu Người giáo viên là người đứng ra

tổ chức hướng dẫn các hoạt động học tập

* Với việc học của trò

Các em được hướng dẫn hoạt động và thực sự thực hành trên các đồ vật

mô hình, kí hiệu Thông qua các hoạt động học sinh phân giải được khối kiếnthức, lĩnh hội thành hệ thao tác tường minh Các em là nhân vật chủ thể trongcác hoạt động học tập Giờ học sinh động sáng tạo

I.3 Thời gian và địa điểm

I.3.1 Thời gian

Tìm hiểu thực trong lớp: Từ 25/08 đến 05/09/2007

Đăng kí đề tài: Tháng 9 năm 2007

Lập đề cương: Tháng 10 năm 2007

Dạy thực nghiệm: Tháng 10 năm 2007

Đề xuất ý kiến: Tháng 01 năm 2008

Viết đề tài lần 1: Tháng 02 năm 2008

Viết đề tài lần 2: Tháng 3 năm 2008

Báo cáo đề tài trước Trường: Tháng 4 năm 2008

Hoàn thiện đề tài: Tháng 5 năm 2008

I.3.2 Địa điểm

Trường Tiểu Học Thị Trấn Tiên Yên

I.3.3 Phạm vi đề tài

I.3.3.1 Giới hạn đối tượng nghiên cứu

Biện pháp sử dụng đồ dùng dạy học để nâng cao chất lượng dạy họcmôn Toán 2

I.3.3.2 Giới hạn về địa bàn nghiên cứu

Trường Tiểu Học Thị Trấn Tiên Yên

I.3.3.3 Giới hạn về khách thể khảo sát

32 học sinh lớp 2A

I.4/ Phương pháp nghiên cứu

- Để thực hiện tốt đề tài này tôi đã sử dụng phối kết hợp nhiều phươngpháp nghiên cứu khoa học khác nhau để quá trình thực hiện đề tài đạt độ tincậy và chính xác cao nhất

I.4.1/ Phương pháp quan sát sư phạm:

- Đây là phương pháp mà người thực hiện khi tiếp xúc với thực tế giáodục ở trường Tiểu học tôi đã thu thập được những tư liệu phong phú đa dạngcủa đối tượng nghiện cứu Trên có sở đó rút ra được những khái quát về thựctrạng của bộ môn và những biện pháp giải quyết thực trạng đó

I.4.2./ Phương pháp điều tra.

- Đây là phương pháp mà tất cả các giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộmôn phải sử dụng để phân loại đánh giá mức độ đạt được của học sinh bằngnhững câu hỏi trắc nghiệm, phỏng vấn… Để thu những số lượng, những ý kiếnkhác nhau về thực trạng sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy và học mônToán Từ đó có cách nhìn chính xác hơn về thực trạng này nhờ vâỵ người thựchiện có phương pháp hữu hiệu để giải quyết thực trạng hơn

I.4.3/ Phương pháp nghiên cứu và tổng kết sư phạm

- Trên cơ sở tiếp xúc thực tế ở một số lớp trong trường bằng nhiều biệnpháp khác nhau tôi đã thực hiện hệ thống hoá khái quát hoá những kinhnghiệm và những hiểu biết của bản thân để đối chiếu thực tế từ đó rút ra bàihọc có giá trị về lí luận thực tế cho học sinh

I.4.4/Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

- Đây là phương pháp sử dụng trí tuệ của đội ngũ các chuyên gia giáodục có trình độ cao Các nhà quản lí, các giáo viên giảng dạy lâu năm có kinhnghiệm… Để từ đó đưa ra những nhận xét những đánh giá thực trạng việcgiảng dạy các môn học Từ đó có những biện pháp sử dụng đồ dùng quan trọngkhi dạy và học đạt hiệu quả.

I.5 Đóng góp mới về mặt lí luận – về mặt thực tiễn

- Đề tài được nghiên cứu trên đối tượng của học sinh lớp 2A với hìnhthức tổ chức dạy học theo phát huy tính tích cực của học sinh thông qua việcđưa đồ dùng thiết bị dạy học vào việc dạy của giáo viên và việc học của họcsinh Với hình thức dạy học này sẽ tạo điều kiện cho mỗi học sinh tự lĩnh hội

và khám phá kiến thức phát triển tài năng Toán học cho các em

- Nghiên cứu nội dung chương trình Toán Tiểu học nói chung, chươngtrình Toán 2 nói riêng Nội dung kiến thức số học là trọng tâm là hạt nhân củachương trình Các kiến thức và phép Toán số học hỗ trợ cho việc học tốt nộidung môn Toán nói riêng và các môn học khác nói chung Từ đó phát triểnnăng lực tư duy, năng lực thực hành của học sinh Hình thành phẩm chất khôngthể thiếu của người lao động giỏi, người công dân của thời đại hiện đại

II PHẦN NỘI DUNG II.1 CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BIỆN PHÁP

SỬ DỤNG ĐỒ DÙNG DẠY HỌC NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 2

II.1.1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu.

- Vấn đề đổi mới phương pháp dạy học nói chung phương pháp dạyToán nói riêng đã được các nhà giáo dục cũng như nhiều giáo viên tâm huyếtquan tâm Đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về dạy môn Toán Tiểu học vàđược áp dụng rộng rãi trong thực tế Vấn đề đưa đồ dùng thiết bị dạy học vào

môn Toán đã có nhiều giáo viên quan tâm Nhưng hiệu quả của việc sử dụng

đồ dùng đôi khi chưa đạt mức độ tối ưu Mà đồ dùng thiết bị dạy học làphương tiện không thể thiếu trong quá trính dạy và học môn Toán Vì vậyngười giáo viên cần hết sức chú ý tới việc vận dụng thiết bị đồ dùng dạy họcvào công tác giảng dạy cho học sinh Tiểu học Đây cũng là vấn đề mà các nhà

sư phạm phải đặc biệt chú ý bởi đề tài này tương đối mới mẻ lên chưa thực sựđược quan tâm Và đây chính là động lực để tôi tâm huyết lựa chọn đề tài này

“Biện pháp sử dụng đồ dùng dạy học để nâng cao chất lượng dạy học môn Toán lớp 2”

II.1.2 Cơ sở lí luận

* Môn Toán ở trường Tiểu học là một môn học thống nhất không chiathành phân môn riêng Hạt nhân của môn Toán Tiểu học là cơ sở bao gồm: sốhọc, các số tự nhiên, phân số, số thập phân Nội dung về các đại lượng cơ bản,yếu tố hình học, giải Toán có lời văn được sắp xếp gắn bó với hạt nhân số họctạo ra sự hỗ trợ lẫn nhau giữa các nội dung của môn Toán Trong chương trìnhToán Tiểu học các tập hợp số và các phép tính số học là nền tảng để học tậpcác nội dung khác Các tập hợp số là nội dung cơ bản, các số ở đây gồm (tậphợp số tự nhiên, số hữu tỉ không âm) Tập hợp các số đó được chia thành cáctập hợp con mà ta thường gọi là vòng số theo thứ tự tong lớp học Mỗi vòng sốđược sắp xếp xen kẽ với các mạch kiến thức khác như: Kiến thức về đai lượng,phép đo đạc, các yếu tố hình học, giải Toán

- Các kiến thức số học đại lượng được sắp xếp theo nguyên tắc đồngtâm, kế thừa và phát triển không gián đoạn

- Các kiến thức về đại lượng và phép đo đại lượng được trình bày dướidạng hình thành khái niệm, phép đo khái niệm đại lượng Các đại lượng khôngsắp xếp thành chương trình mà xen kẽ với các vòng số được mở rộng cùng với

mở rộng các vòng số

- Các kiến thức hình học ở Tiểu học bao gồm các yếu tố cơ bản cần thiếtnhư: Điểm, đoạn thẳng, đường thẳng, các hình vuông, chữ nhật, tam giác, tứgiác… Các đại lượng, các kiến thức hình học không trình bày riêng biệt màđược trình bày đan xen từ lớp 1 đến lớp 5 Xen kẽ với các vòng số theo nguyêntắc đồng tâm, kế thừa và phát triển một số kiến thức hình học đưa vào dướidạng các bài tập tổng hợp có tác dụng củng cố kiến thức:

- Tóm lại: Nội dung môn Toán ở Tiểu học đã quán triệt tuyệt đối quanđiểm Toán hiện Các kiến thức và các khái niệm được sắp xếp theo chu kìnguyên tắc đồng tâm và phát triển dần ở các lớp cuối cấp

* Biện pháp sử dụng đồ dùng dạy học

- Việc dạy học Toán ở Tiểu học có những biện pháp chung trong mỗimột bài có những nội dung khác nhau riêng đòi hỏi người giáo viên phải biếtvận dụng cao biện pháp đó một cách thích hợp có hiệu quả

- Việc hình thành khái niệm của các em bao gồm các bước sau:

Bước 1: Nêu được nhiệm vụ định hướng sự chú ý và yêu cầu quan sátcủa học sinh

Bước 2: Hoạt động với các đồ vật: Đồ vật thật, đồ vật trực quan… Kếthợp với các thao tác quan sát thu thập các tài liệu cần thiết tích luỹ kinhnghiệm cảm tính có liên quan sắp xếp các tài liệu thu được cho việc làm tiếp

Bước 3: Bước đầu trừu tượng hoá thay các số liệu đã quan sát bằng cáchình tượng trưng (kí hiệu, sơ đồ, hình vẽ kí hiệu) về các đồ vật để quan sát Kếthợp quan sát các biểu tượng trực quan đó và phân tích có khoa học để pháthiện dấu hiệu chung (dấu hiệu bản chât) tổng hợp các dấu hiệu chung thành môhình sơ bộ để tiếp tục trừu tượng hoá phân tích loại bỏ các dấu hiệu không đặctrưng

Bước 4: Khái quát các dấu hiệu đặc trưng, dấu hiệu chung để hình thànhbiểu tượng khái quát

Bước 5: Củng cố các khái niệm nhận thức qua việc học nêu ví dụ minhhoạ và áp dụng thực tiễn thực hành, làm bài tập Điều chỉnh nhận thức sai lầmhoặc chưa đầy đủ – luyện tập việc vân dụng để củng cố kĩ năng sử dụng đồdùng.

II.2 CHƯƠNG 2 NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

II.2.1 Thực trạng của việc sử dụng đồ dùng trong dạy và học toán của HS lớp 2

a Thực trạng về chất lượng học môn Toán của học sinh lớp 2

- Qua quá trình giảng dạy nhiều năm tôi thấy trong cả một chương trìnhkiến thức lớp 2 việc thực hiện phép trừ có nhớ một lần là các em còn vướngmắc các em chưa biết cách thực hiện và ghi nhớ sau mỗi một bài –

Ví dụ: 9+5 từ đó thiết lập và học thuộc các công thức: 9 cộng với một số qua

10 thuộc nhanh chóng quên Chưa biết tổ chức các ghi nhớ các em chỉ thuộcmồm không có khả năng vận dụng

- Nhiều em khi cộng sử dụng đếm ngón tay, có em còn sử dụng cả chânđếm Đến các lớp trên các em rất mắc về kiến thức cộng trừ có nhớ một lần

- Giáo viên chưa có ý thức sử dụng đồ dùng và sử dụng đồ dùng chưahiệu quả

- Năm học 2007-2008 nhận lớp tôi kiểm tra lại bộ đồ dùng Toán 2 của các

em đã được trang bị từ những năm thay sách đầu tiên thì tôi thấy nhiều bộ đồdùng đã không còn đảm bảo cho việc học Toán của các em vì đại đa số các bộ

đồ dùng không đầy đủ: chữ số kí hiệu đã mờ, đặc biệt khi phát các bộ đồ dùng

đó tới các em thì các em không thích thú

c Thực trạng và sử dụng đồ dùng dạy học của giáo viên

- Người giáo viên đã sử dụng đồ dùng khi dạy học song đôi lúc chưathuần thục – chưa nắm chắc được các kí hiệu, tên gọi của từng đồ dùng nên khi

sử dụng giáo viên còn đưa ra những lệnh chưa nhất quán gây sự lúng túng chocác em

- Đôi khi chưa phát huy hết tác dụng của đồ dùng dạy học – chưa nắmhết ý tưởng của nhà nghiên cứu chế tạo đồ dùng dạy học đó

- Cho đến nay giáo viên Tiểu học nói chung, giáo viên các trường Tiểuhọc Thị Trấn nói riêng đã quan tâm đến việc sử dụng thiết bị dạy học nhưngmới chỉ coi đó là phương tiện minh hoạ Một số giáo viên chưa nắm đượcnguyên tắc sử dụng thiết bị dạy học Chưa biết tận dụng các vật liệu có sẵn ởđịa phương để tạo ra đồ dùng dạy học đơn giản Đôi lúc chưa sử dụng hợp lícác đồ dùng thiết bị, nên hiệu quả thu được từ đồ dùng dạy học còn hạn chế

- Từ những thực trạng của giáo viên và học sinh mà tôi đã nêu trên Nêntôi đã có những biện pháp đề xuất sau

II.3 CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU, KẾT QUẢ NGHIÊNCỨU.

II.3.1 Nhiệm vụ nghiên cứu.

- Nhiệm vụ về lí luận

BIỆN PHÁP SỬ DỤNG ĐỒ DÙNG DẠY HỌC NÂNG CAO CHẤTLƯỢNG DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 2

+ Để xây dựng được nội dung và phương pháp đồ dùng dạy học để nângcao chất lượng dạy học môn Toán 2 Tôi đã nghiên cứu lí luận học, giáo trìnhthuyết số, giải tích tổ hợp và các loại sách tham khảo và sách hướng dẫnphương pháp dạy học bộ môn để từ đó thực hiện tốt nhiệm vụ môn học.

+ Đề xuất các biện pháp sử dụng đồ dùng dạy học của giáo viên

II.3.2 Các nội dung cụ thể của đề tài.

II.3.2.1 Nghiên cứu đặc điểm sinh lí lứa tuổi học sinh lớp 2.

Lứa tuổi học sinh Tiểu học là một giai đoạn tất yếu của cuộc đời ở lứatuổi này các em có những đặc điểm riêng Đó là tính cách hồn nhiên ngây thơ,trong sáng mang nhiều cảm tính và tiềm thức những khả năng phát triển đócũng là lứa tuổi trong giai đoạn hình thành nhân cách

Lứa tuổi học sinh Tiểu học các em rất hiếu động học tập và làm việctheo ý thích Các em ham chơi hơn học Bởi vậy các phương pháp truyền thụcho các em phải phù hợp với lứa tuổi các em Qua nhiều năm nay nền giáo dục

đã nghiên cứu thực nghiệm và áp dụng thực tế sao cho việc giảng dạy phù hợpvới lứa tuổi học sinh Hiện nay phương pháp dạy học “Lấy học sinh làm trungtâm” “Học mà chơi – Chơi mà học” làm cho giờ học thêm sinh động Pháttriển sự hứng thú trong học tập của học sinh Các em học sinh Tiểu học thườnghiếu động dễ hưng phấn, khó tập trung chú ý lâu, hay hướng tới các hoạt động

cụ thể, dễ thấy, kết quả trực tiếp hoặc nhanh thấy kết quả Chính vì vậy mà các

em thường không chú ý và không lĩnh hội được những kiến thức khó và trừutượng.

Trí nhớ có vai trò quan trọng đối với toàn bộ hoạt động của con người.Đối với hoạt động học tập cũng vậy Nếu không có trí nhớ thì các em khôngthể tiếp thu các kiến thức có mối liên quan với nhau Bước vào giai đoạn Tiểuhọc đặc biệt là các lớp 1,2 đầu cấp Trí nhớ của các em được được xác dịnhtrên cơ sở mới của quá trình học tập và bắt đầu được điều khiển một cách có ýthức Nhưng các em vẫn chưa tránh khỏi tình trạng chóng nhớ nhanh quên Các

em chưa quen với tổ chức việc ghi nhớ Chưa biết cách ghi nhớ có điểm tựatheo những sơ đồ lôgic Vì vậy người giáo viên cần khơi dậy nhận thức đã biếtmột cách hợp lí, sao cho các kiến thức chính là những điểm tựa khơi dậy mộtcách dễ dàng những kiến thức trong các em Học sinh Tiểu học nói chung, họcsinh lớp 2 nói riêng sự phát triển của các em theo hướng hình thành nhân cách.Định hình và hoàn thiện dần bản thân theo mục tiêu giáo dục ở lứa tuổi trẻ đềutiềm chức một khả năng phát triển Khả năng phát triển lớn cùng thời gian vàbắt nhịp hoà đồng phù hợp với thời đại mà các em đang sống Mỗi giáo viênphải dựa vào đó mà có những yêu cầu về kiến thức và phương pháp dạy saocho không lỗi nhịp với thời đại

Ở lứa tuổi học sinh Tiểu học là giai đoạn phát triển mới của tư duy nóthường được gọi là giai đoạn thao tác cụ thể của tư duy Các thao tác tư duynày được gọi tắt là cụ thể Vì trong một chừng mức nhất định, chúng còn dựatrực tiếp trên các đồ vật, hiện tượng thực tại mà chưa tác động được lên lời nói

và các giả thiết bằng lời

Trong một chừng mực nào đó hành động trên các đồ vật sự kiện bênngoài là chỗ dựa hay điểm xuất phát cho các hành động trong óc Là một giáoviên Tiểu học thì tối thiểu cũng phải nắm được những điều cơ bản về đặc điểmtâm sinh lí lứa tuổi để từ đó áp dụng một cách khoa học vào quá trình dạy học

cũng như áp dụng từng phần từng bài cụ thể ở đề tài này tôi nghiên cứu cách

sử dụng đồ dùng trong giờ dạy và nghiên cứu làm thêm một số đồ dùng cònthiếu để phục vụ cho công tác giảng dạy đạt hiệu quả

II.3.2.2 Nghiên cứu về nhiệm vụ môn học toán lớp 2:.

Bước đầu các em có một số kiến thức cơ bản đơn giản thiết thực về phépcộng trừ có nhớ trong phạm vi 100 Phép nhân, chia, bảng nhân chia 2,3,4,5.Tên gọi và các thành phần và kết quả của các phép tính Mối quan hệ của cácphép tính cộng và trừ, nhân và chia các số đến 1000 Phép cộng trừ các số có 3chữ số không nhớ Các phần bằng nhau của đơn vị và các đơn vị đo đại lượng

Hình thành và vận dụng các kĩ năng về cộng, trừ, nhân, chia Giải một sốphương trình đơn giản, biết cách tính giá trị của biểu thức đơn giản, biết đong

đo cân và ước lượng tương đối chính xác các đơn vị đo độ dài khối lượng,dung tích, thời gian Nhận biết được một số hình biết cách tính độ dài đườnggấp khúc, chu vi tam giac, tứ giác, hình vuông Các em giải thành thạo các bàitoán đơn giản về cộng trừ nhân chia có kèm đơn vị đo

Các em tự phát hiện, tự tìm tòi và tự chiếm lĩnh kiến thức mới chăm chỉ

tự tin hứng thú với giờ học, bài học

II.3.2.3 Nghiên cứu về chương trình.

Chương trình Toán 2 là bộ phận của chương trình Toán Tiểu học.Chương trình này kế thừa và phát triển thành tựu về dạy học Toán 2 thực hiệnnhững đổi mới về cấu trúc nội dụng để tăng cường hình thành và ứng dụngkiến thức mới quan tâm đúng mức đến việc đổi mới phương pháp dạy học Từ

đó giúp học sinh hoạt động học tập tích cực, linh hoạt sáng tạo theo năng lựccủa học sinh

* Thời lượng chương trình dạy học Toán 2

- Kì 1: 18 tuần = 90 tiết

- Kì 2: 17 tuần = 85 tiết

II.3.2.4 Nghiên cứu về phương pháp dạy Toán lớp 2

a Phương pháp dạy học bài mới

*Tự phát hiện tự giải quyết nhiệm vụ của bài học: Việc đưa đồ dùng vàodạy và học là không thể thiếu, ví dụ: Khi dạy bài 12 trừ đi một số

Giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng các bó que tính và que tính rời,kết hợp với hình vẽ SGK để tự nêu được cách thực hiện

* Tự chiếm lĩnh kiến thức mới

Sau khi học sinh tìm ra được kết quả của phép trừ, giáo viên tổ chức chohọc sinh Tương tự cách tìm kết quả của phép tính trên, bằng đồ dùng dạy học.Học sinh có thể lập các phép trừ liên tiếp để hoàn chỉnh lấy trừ của 12 trừ đimột số

Từ đó giáo viên tập cho học sinh tái hiện các kiến thức đó bằng cách vừahấp dẫn vừa khích lệ học sinh thi đua học tập Các em thường xuyên thực hànhluyện tập kiến thức mới đó để giải quyết các vấn đề trong học tập trong đờisống

áp dụng phương pháp dạy học mới giúp học sinh biết phát hiện chiếmlĩnh kiến thức mới và cách giải các vấn đề gần gũi đời sống

* Thiết lập mối quan hệ giữa kiến thức mới và kiến thức đã học

Cấu trúc Toán 2 đã góp phần giúp học sinh:

+ Thường xuyên phải huy động kiến thức để phát hiện và chiếm lĩnhkiến thức mới – ví dụ: 9+5 học sinh phải huy động kiến thức đã học 9+1=10;10+4=14;

+ Đặt kiến thức mới trong mối quan hệ với kiến thức đã học

- Mỗi giáo viên cần nghiên cứu kỹ nội dung chương trình và nhận biếtđược những ý định của tác giả Toán 2 thì có thể có nhiểu điều kiện ôn tập củng

cố kiến thức đã học, giúp học sinh huy động chúng để phát hiện, chiếm lĩnh,vận dụng kiến thức mới tìm ra những nội dung còn tiềm ẩn trong bài học

b Phương pháp dạy học và các nội dung thực hành luyện tập

* Nhiệm vụ chủ yếu là củng cố các kiến thức và kĩ năng cơ bản củachương trình Rèn luyện các năng lực thực hành giúp học sinh hiểu ra rằng họckhông để biết mà học còn để rèn luyện và vận dụng

c Nghiên cứu soạn bài

Soạn bài thực chất là lập kế hoạch tổ chức hướng dẫn học sinh hoạt độnghọc tập tích cực nhằm đạt được mục tiêu của một bài học Toán 2

- Khi củng cố bài cần sử dụng linh hoạt các trò chơi học tập

II.3.2.5 Nghiên cứu tìm hiểu bộ đồ dùng dạy và học Toán 2

* Ngay từ năm đầu thay sách lớp 2 công ty thiết bị đồ dùng dạy học đãtrang bị đồ dùng dạy học môn Toán 2 sau:

- Học sinh bộ đồ dạy học Toán

- Giáo viên: Bảng gài

+ Dạy các bài đo đại lượng có thước cân, Calít

II.3.2 Kết quả nghiên cứu thực tiễn

II.3.2.1 Vài nét về địa bàn nghiên cứu.

- Trường Tiểu Học Thị Trấn Tiên Yên nằm trên trục đường Phố LýThường Kiệt Ngay trung tâm Thị Trấn so với các trường trong Huyện Trường

có bề dầy về thành tích học tập và các hoạt động: Trường có 32 cán bộ giáoviên với 19 lớp với 563 học sinh ở đều 5 khối

- Học sinh của trường đa số chăm ngoan có ý thức học tập tốt, phụhuynh của trường luôn quan tâm tới các em, quan tâm đến mọi hoạt động củanhà trường

- Giáo viên của trường nhiệt tình trong công tác, tâm huyết với nghề.Mẫu mực trong mọi lời nói việc làm Luôn là tấm gương sáng cho học sinh noitheo Các cô giáo được phụ huynh, nhân dân tin yêu

- Trường có nhiều thành tích đóng góp cho nền giáo dục Huyện nhà.Trường đã được: Sở Giáo Dục – Tỉnh Quảng Ninh – Huyện Tiên Yên tặng

Trường là một trong những trường của tỉnh có khuôn viên sạch, đẹp Trườngđược công nhận là trường chuẩn Quốc gia giai đoạn 1 và tiến tới xây dựngtrường chuẩn Quốc gia giai đoạn 2.

III.3.2.3 Các biện pháp cụ thể

*Với giáo viên

A – Ngay từ đầu năm nhận lớp: Tôi đã đọc kĩ nội dung chương trìnhSGK – SGV môn Toán

- Từ đó liệt kê ra các mảng kiến thức và đồ dùng phục vụ cho việc dạy

- Cần: Các tấm bìa có những chấm tròn tương ứng với bài dạy

(4) Đại lượng và đo đại lượng

- Cần: Thước m-cm, ca, cốc lít, cân đĩa, cân sức khoẻ, đồng hồ, tờ lịch,quyển lịch, tiền với nhiều tờ có mệnh giá khác nhau

(5) Các yếu tố hình học

- Cần: Thước đo, hình mẫu, các hình minh hoạ

(6) Giải toán

- Cần: Các bài toán

Các bài mẫu về: Tóm tắt và Bài giải

Các danh mục trên tôi đã Vi tính, PôTô ra giấy A3 gián ngay tủ đồ dùng

Ví dụ: Phần dạy học về các đại lượng (Độ dài, khối lượng, dung tích,thời gian, chu vi) và các đơn vị đo của nó Người giáo viên cần tổ chức cho họcsinh được hoạt động thực hành.

Chẳng hạn: Dạy bài đại lượng độ dài học sinh được thực hiện thực sựdùng đơn vị đo để đo đại lượng qua hoạt động học sinh lĩnh hội kiến thức mộtcách tự nhiên

Để tổ chức dạy học về đại lượng, đo dại lượng Giáo viên phải chuẩn bịcác dụng cụ chứa, dụng cụ đo, quy trình thực hành để học sinh hoạt động lĩnhhội Quy trình này người giáo viên cần tiến hành trước khi cho học sinh thựchiện để dự đoán trước các khó khăn học sinh có thể gặp phải

- Khi tổ chức cho học sinh hoạt động thực hành giáo viên cần quan sát

và có thể hỗ trợ, giúp đỡ, những học sinh gặp khó khăn

- Trong quá trình tổ chức học sinh hoạt động thực hành, quy trình phải rõràng từng thao tác để học sinh có thể thực hiện một cách tự nhiện Trường hợphọc sinh thao tác chậm, giáo viên cần kiên trì không nóng vội để giúp đỡ các

em vượt qua những khó khăn, xây dựng lòng tự tin cho các em

B - (1) Tôi đã nghiên cứu và làm thêm một số đồ dùng dạy học, cho một số bài

mà ngành giáo dục chưa cung ứng đầy đủ như tranh ảnh, mô hình, bảng phụ…

(2) Tôi nghiên cứu kỹ

- Cách gọi chính xác, nhất quán cho các đồ dùng dạy học - ví dụ: Quetính, thẻ que tính, thẻ bó trục que tính…

(3) Tôi nghiên cứu kĩ cách sử dụng đồ dùng vào mỗi bài:

- Gắn với nội dung SGK, SGV

- Phù hợp với kế hoạch của bài học

- Đồ dùng tăng hứng thú nhận thức cho các em

- Đảm bảo tính trực quan tạo cho các em khả năng tiếp cận bà học Từ

đồ dùng dạy học người giáo viên tạo điều kiện mở rộng nội dung kiến thức