Đồng phạm trong tội Trộm cắp tài sản theo luật Hình sự Việt Nam (trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh Hà Giang)

I H C QU C GIA HÀ N I KHOAăLU T NGUY NăTH ăQUụ ĐồNG PHạM TRONG TộI TRộM CắP TàI SảN THEO LUậT HìNH Sự VIệT NAM Trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh Hà Giang LU NăV NăTH CăS ăLU TăH C...

I H C QU C GIA HÀ N I

KHOAăLU T

NGUY NăTH ăQUụ

ĐồNG PHạM TRONG TộI TRộM CắP TàI SảN

THEO LUậT HìNH Sự VIệT NAM

(Trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh Hà Giang)

LU NăV NăTH CăS ăLU TăH C

I H C QU C GIA HÀ N I

KHOAăLU T

NGUY NăTH ăQUụ

ĐồNG PHạM TRONG TộI TRộM CắP TàI SảN

THEO LUậT HìNH Sự VIệT NAM

(Trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh Hà Giang)

Chuyờn ngành:ăLu tăhỡnhăs ăvàăt ăt ngăhỡnhăs

Mó s :ă60ă38ă01ă04

LU NăV NăTH CăS ăLU TăH C

Ng iăh ngăd năkhoaăh c:ăTS.ăNGUY NăKH CăH I

M C L C

Trang

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c t vi t t t

Danh m c các b ng

M ă U 3

TR MăC PăTĨIăS NăTHEOăLU TăHỊNHăS ăVI TăNAMError! Bookmark not

1.1.1 Khái ni m đ ng ph m Error! Bookmark not defined

1.1.2 Khái ni m t i tr m c p tài s n Error! Bookmark not defined

1.1.3 Khái ni m đ ng ph m trong t i tr m c p tài s nError! Bookmark not defined

đ nhăc aăB ălu tăhìnhăs ăVi tăNamăn mă1999Error! Bookmark not defined

1.2.1 Khách th c a t i tr m c p tài s n có đ ng ph mError! Bookmark not defined

1.2.2 M t khách quan c a t i tr m c p tài s n có đ ng ph mError! Bookmark not defined

1.2.3 Ch th c a t i tr m c p tài s n có đ ng ph mError! Bookmark not defined

1.2.4 M t ch quan c a t i tr m c p tài s n có đ ng ph mError! Bookmark not defined

tr măc pătàiăs n Error! Bookmark not defined

Ch ngă2: TH CăTI NăXÉTăX ăT IăTR MăC PăTĨIăS NăCịă NGă

PH MăT IăHĨăGIANG Error! Bookmark not defined

t iătr măc pătàiăs năcóăđ ngăph mătrênăđ aăbànăt nhăHàăGiangError! Bookmark not

x ăcácăv ăánătr măc pătàiăs năcóăđ ngăph măt iăt nhăHàăGiangError! Bookmark not

tàiăs năcóăđ ngăph măt iăt nhăHàăGiang Error! Bookmark not defined

2.4 M tăs ănguyênănhânăc aăt năt i,ăh năch ă nhăh ngăđ năth căti nă

xétăx ăt iătr măc pătàiăs năcóăđ ngăph măt iăHàăGiangError! Bookmark not defined.

2.4.1 Nguyên nhân v pháp lu t Error! Bookmark not defined

2.4.2 Nguyên nhân v áp d ng pháp lu t Error! Bookmark not defined

Ch ngă 3: KI Nă NGH ă HOĨNă THI Nă PHỄPă LU Tă HỊNHă S ă VĨă

GI Iă PHỄPă B Oă Mă ỄPă D NGă CỄCă QUYă NHă C Aă B ă

LU TăHỊNHăS VI TăNAMăV ă NGăPH Mă IăV IăT Iă

TR MăC PăTĨIăS N Error! Bookmark not defined

quyăđ nhăc aăB ălu tăhìnhăs ăVi tăNamăv ăđ ngăph măđ iăv iăt iă

tr măc pătàiăs n Error! Bookmark not defined

Namăv ăđ ngăph mătrong t iătr măc pătàiăs nError! Bookmark not defined

K TăLU N Error! Bookmark not defined

DANHăM CăTĨIăLI UăTHAMăKH O 10

U

1 Tínhăc păthi tăc aăđ ătài

Tr m c p tài s n là t i r t ph bi n trên đ a bàn c n c, trong đó có t nh Hà

Giang Tr m c p tài s n có th do m t ng i th c hi n, c ng có th do nhi u ng i

th c hi n Khi t i tr m c p tài s n có s tham gia th c hi n b i nhi u ng i và nh ng hành vi này có s liên h m t thi t, tác đ ng l n nhau thì tr ng h p đó đ c g i là

đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n ng ph m nói chung và đ ng ph m trong t i

tr m c p tài s n nói riêng là hình th c ph m t i “đ c bi t”, đòi h i nh ng đi u ki n riêng, khác v i nh ng tr ng h p ph m t i riêng l (v s l ng ng i tham gia

ph m t i, m i liên h gi a các đ i t ng trong cùng v án c ng nh t i ph m mà c nhóm h ng t i th c hi n) So v i t i tr m c p tài s n do m t ng i th c hi n, đ ng

ph m trong t i tr m c p tài s n th ng nguy hi m h n vì khi m t nhóm ng i cùng

t ng lên đáng k , nh t là khi có s câu k t ch t ch v t ch c và cách th c th c hi n, phát tri n thành “ph m t i có t ch c”, do đó vi c xác đ nh trách nhi m hình s đ i

v i nh ng ng i đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n có m t s đi m khác v i

Trong khoa h c Lu t hình s , c n c vào các đ c đi m v m t ch quan và khách quan c a t i tr m c p tài s n, đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n có th

chia ra nhi u hình th c: đ ng ph m có thông m u tr c trong t i tr m c p tài s n,

đ ng ph m không có thông m u tr c trong t i tr m c p tài s n; đ ng ph m gi n

đ n trong t i tr m c p tài s n và đ ng ph m ph c t p trong t i tr m c p tài s n Ngoài ra còn có m t tr ng h p đ c bi t v đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n,

đó là tr m c p tài s n có t ch c Trong các hình th c đ ng ph m tr m c p tài s n thì ch tr m c p tài s n có t ch c là tình ti t t ng n ng và tình ti t đ nh khung hình ph t Ch trên c s n m v ng v các v n đ lý lu n nh hình th c đ ng

ph m trong t i tr m c p tài s n, đ c đi m đ ng ph m tr m c p tài s n, c ng nh

Tuy nhiên th c ti n công tác đi u tra, truy t và xét x cho th y nh n th c v

đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n hi n nay ch a đ c th ng nh t gi a các c

quan ti n hành t t ng, v n còn nhi u quan đi m và ý ki n trái ng c nhau Nh ng

ý ki n khác nhau này đã gây khó kh n cho vi c gi i quy t v án tr m c p tài s n có

đ ng ph m Do quy đ nh c a pháp lu t v ch đ nh đ ng ph m ch a đ c hoàn

thi n, nh n th c c a các c quan ti n hành t t ng v đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n còn h n ch nên vi c phân đ nh gi a các hình th c đ ng ph m, xác đ nh vai trò, tính ch t, m c đ tham gia c a t ng ng i đ ng ph m còn ch a th ng nh t, chính xác, nh h ng đ n công tác xét x c a m t s Tòa án t i t nh Hà Giang

Nh ng t n t i, h n ch này còn do nhi u nguyên nhân c khách quan và ch quan,

song vi c xác đ nh, đánh giá đ ng ph m trong các v án tr m c p tài s n thi u chính xác s d n đ n vi c đ nh t i danh, phân hóa trách nhi m hình s và quy t

đ nh hình ph t đ i v i các ng i đ ng ph m nhi u khi b đánh đ ng, ch a l ng hóa đ c hình ph t phù h p v i vai trò và các tình ti t c a v án đ i v i h

Nh ng lu n đi m nêu trên đã ch ng t lý do nghiên c u đ tài “ ng ph m

bàn t nh Hà Giang) là quan tr ng và c p thi t trong vi c hoàn thi n và áp d ng

đúng pháp lu t hình s nh m b o đ m xét x v án hình s đ c nghiêm minh, đúng ng i, đúng t i, đúng pháp lu t

2.ăTìnhăhìnhănghiênăc u

ng ph m trong t i tr m c p tài s n là nh ng v n đ có n i dung phong phú và ph c t p đ c các lu t gia và các nhà nghiên c u lu t quan tâm chú ý và đ

c p đ n trong nh ng công trình nghiên c u c a mình d i góc đ lu t hình s , t i

ph m h c ho c xã h i h c pháp lu t Hi n nay, n c ta có r t nhi u cách ti p c n, nghiên c u v n đ đ ng ph m nói chung và đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n

nói riêng d i các góc đ khác nhau m c chuyên sâu ho c khái quát hóa đã đ c công b trên các sách, t p chí, lu n v n lu n án, nh ng t u chung l i thì các nghiên

c u ch y u theo ba xu h ng đó là: ti p c n d i góc đ t i ph m h c, lu t hình s

và theo s xu t hi n các v n đ m i c a xã h i M t s công trình nghiên c u liên quan đ n đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n nh : ti p c n d i góc đ t i ph m

h c, lu t hình s và theo s xu t hi n các v n đ m i c a xã h i M t s công trình nghiên c u liên quan đ n đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n nh : Lê V n C m

(2005), Nh ng v n đ c b n trong khoa h c lu t hình s (Ph n chung), Sách

chuyên kh o sau đ i h c, Nxb i h c Qu c gia Hà N i; Lê C m và Tr nh Qu c

To n (2011), nh t i danh: lý lu n, l i gi i m u và 500 bài t p, Nxb i h c Qu c

gia Hà N i; Nguy n Ng c Hòa (2005), T i ph m và c u thành t i ph m, Nxb Công

Vi t Nam, Nxb T Pháp, Hà N i; ng Xuân Mai (1989), Làm gì đ phòng ch ng

t i ph m, Nxb Quân đ i nhân dân, Hà N i; Nguy n c Mai (2010), Bình lu n

khoa h c B lu t hình s n m 1999 s a đ i b sung n m 2009 ph n các t i ph m,

pháp lý (1993), Bình lu n khoa h c B lu t hình s , Nxb Chính tr qu c gia, Hà

N i; Nguy n V n H o (1962), B lu t hình s Vi t Nam, B T Pháp, Sài Gòn;

tr qu c gia, Hà N i;Tr ng i h c Lu t Hà N i (2010), Giáo trình lu t hình s

Vi t Nam, t p th tác gi , Nxb Công an nhân dân, Hà N i…

Ngoài ra, còn ph i k đ n m t s lu n v n th c s , lu n án ti n s Lu t h c chuyên ngành T pháp hình s nghiên c u có liên quan đ n đ ng ph m trong t i

tr m c p tài s n nh : Hoàng V n Hùng (2007), T i tr m c p tài s n và đ u tranh

phòng ch ng t i ph m này Vi t Nam, Lu n án Ti n s Lu t h c, Hà N i; Lê Th

Khanh (2002), u tranh phòng, ch ng các t i xâm ph m s h u có tính chi m đo t trên đ a bàn t nh Thanh Hóa", Lu n án ti n s Lu t h c, H c vi n C nh sát nhân dân,

Hà N i; Phí Thành Trung (2010), M t s v n đ lý lu n và th c ti n v quy t đ nh

hình ph t trong tr ng h p ph m t i có t ch c theo lu t hình s Vi t Nam, Lu n v n

th c s Lu t h c, Khoa Lu t – i H c Qu c Gia Hà N i, Hà N i; Tr n Th Ph ng

(2011), nh t i danh đ i v i nhóm t i xâm ph m s h u t i t nh Bình nh giai

đo n 2006-2010, Lu n v n th c s Lu t h c, Khoa Lu t – i H c Qu c Gia Hà N i,

Hà N i… và m t s bài vi t, nghiên c u khác có liên quan nh : Lê V n C m (2005)

“Nh ng v n đ lý lu n v b n y u t c u thành t i ph m”, T p chí TAND; Lê Thúy

Ph ng (1999), “V n đ đ nh l ng tài s n b chi m đo t trong b lu t hình s n m

1999”, T p chí TAND; Lê Th S n (2004), “V d u hi u đ nh l ng trong BLHS”,

trên th gi i”, T p chí dân ch và pháp lu t, S chuyên đ ; TS.Nguy n Kh c H i

(2007) “ u tranh phòng ch ng t i ph m có t ch c theo pháp lu t hình s Liên bang

Nga”, T p chí Khoa h c – HQG Hà N i, S 23/2007, “Nh n di n t i ph m có t

ch c”, K y u h i th o khoa h c v s a đ i B lu t hình s n m 1999…

Các công trình nghiên c u Vi t Nam c ng đã đ c p trên m t s góc đ v

tr ng h p đ ng ph m ho c t i tr m c p tài s n, nh ng ch a công trình nào đi sâu vào các khía c nh đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n c v ph ng di n lý lu n

và th c ti n t i t nh Hà Giang

3 M căđíchănghiênăc u

M c đích c b n c a đ tài là làm sáng t m t s v n đ m t lý lu n và th c

ti n t i t nh Hà Giang v đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n, phân tích m t cách khoa h c và có c n c m t s v n đ có liên quan đ n đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n đ qua đó có đ c cái nhìn th ng nh t, t ng đ i đ y đ và đóng góp v m t khoa h c đ góp ph n gi i quy t nh ng v ng m c đang đ c đ t ra khi xác đ nh

gi i quy t các v án tr m c p tài s n có đ ng ph m

4 iăt ngănghiênăc u

Nghiên c u lý lu n v đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n theo lu t hình s

Vi t Nam và th c ti n xét x v đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n trên đ a bàn

t nh Hà Giang

5 Nhi m v nghiênăc u

đ t đ c m c đích lu n v n nghiên c u nh ng v n đ sau:

- Th c ti n xét x và m t s t n t i, v ng m c và nguyên nhân đ i v i vi c

gi i quy t các v án tr m c p tài s n có đ ng ph m t i t nh Hà Giang

6 Ph măvi nghiênăc uă

V gi i h n v n đ nghiên c u: Lu n v n t p trung nghiên c u v đ ng ph m theo quy đ nh c a Lu t hình s Vi t Nam trong m t t i ph m c th đó là t i tr m

c p tài s n

V gi i h n không gian nghiên c u: Lu n v n t p trung nghiên c u vi c áp

d ng các quy đ nh c a pháp lu t đ ng ph m trong vi c xét x t i tr m c p tài s n trên đ a bàn t nh Hà Giang

V gi i h n th i gian nghiên c u: Lu n v n t p trung nghiên c u trong giai

đo n 6 n m t 2010 - 2015

7 C ăs lỦ lu năvàăph ngăphápănghiênăc u

C s lý lu n c a đ tài nêu trên là thành t u t các chuyên ngành khoa h c pháp lý nh : l ch s nhà n c và pháp lu t, lý lu n v pháp lu t, xã h i h c pháp

lu t, pháp lu t hình s , pháp lu t t t ng hình s , t i ph m h c, l nh v c tri t h c, thành t u t các công trình nghiên c u, lu n v n, lu n án, sách chuyên kh o c ng

nh các bài đ ng trên t p chí và các báo c a các nhà khoa h c – lu t gia trong n c

và qu c t Bên c nh đó, tác gi c ng s d ng các v n b n pháp lu t c a Nhà n c

trong vi c gi i thích th ng nh t các tr ng h p c th trong th c ti n xét x có liên quan đ n tr ng h p trên trong các v n b n thu c l nh v c t pháp hình s do các

c quan b o v pháp lu t ban hành các m c đ khác nhau

Ph ng pháp lu n đ c s d ng đ làm sáng t các v n đ đ c đ t ra trong

phép bi n ch ng duy v t ch ngh a Mác – Lê Nin t đó xây d ng, đ c p đ n

nh ng v n đ t ng ng trong các quan đi m v t t ng xây d ng Nhà n c pháp quy n, c i cách t pháp, c ng c pháp ch và b o v các quy n con ng i

Ngoài ra, trong quá trình nghiên c u tác gi còn đ ng th i s d ng các

ph ng pháp ti p c n đ làm sáng t v m t khoa h c t v n đ đ c đ t ra Các

ph ng pháp ti p c n đ c s d ng đó là: ph ng pháp phân tích – ch ng minh, logic, ph ng pháp th ng kê hình s , ph ng pháp phân tích – t ng h p, ph ng pháp so sánh đ i chi u, ph ng pháp l ch s , li t kê, c bi t trong đó tác gi

nh n m nh chú ý t i các ph ng pháp t ng h p – h th ng, đ i chi u so sánh, l ch

s phân tích, th ng kê, kh o sát th c ti n, ph ng pháp xã h i h c, đ qua đó đ a

ra đ c nh ng k t lu n khoa h c mang tính thuy t ph c cao, đ xu t các ph ng án

c th sao cho phù h p nh m hoàn thi n và h ng d n thi hành các quy đ nh c a B

lu t hình s có liên quan đ n v n đ đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n

8 Nh ngăđi măm iăvàăđóngăgópăc aălu năv n

ni m, các đ c đi m c a đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n; D u hi u pháp lý c a

t i tr m c p tài s n có đ ng ph m theo quy đ nh c a B lu t hình s Vi t Nam n m

1999; Trách nhi m hình s và hình ph t đ i v i đ ng ph m trong t i tr m c p tài

s n t đó đ a ra nh ng ki n ngh v m t l p pháp nh m xây d ng và hoàn thi n quy

đ nh v đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n Vi c xây d ng các quy ph m pháp

lu t phù h p, đ y đ , có h th ng s là c s pháp lý quan tr ng đ gi i quy t v n

đ đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n

V m t th c ti n: Nghiên c u m t cách khá toàn di n và có h th ng v vi c

áp d ng các quy đ nh pháp lu t v đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n trên đ a bàn

t nh Hà Giang, phân tích nh ng v n đ chung v gi i quy t v n đ đ ng ph m trong

t i tr m c p tài s n trên đ a bàn t nh, t đó tìm ra nh ng t n t i, h n ch , nguyên nhân c a nh ng t n t i, h n ch trong vi c gi i quy t v n đ đ ng ph m trong t i

tr m c p tài s n trên đ a bàn, nêu lên nh ng đi m b t c p trong các quy đ nh c a pháp lu t hình s hi n hành v v n đ này, đ ng th i đ a ra nh ng gi i pháp, ki n

gi i đ nâng cao hi u qu áp d ng các quy đ nh v đ ng ph m trong t i tr m c p tài

s n theo Lu t hình s Vi t Nam và trong th c ti n áp d ng nh ng quy đ nh này trên

đ a bàn t nh Hà Giang

9 ăụăngh aălỦălu năvàăth căti năc aălu năv n

V m t lý lu n: Lu n v n là công trình nghiên c u khoa h c đ u tiên, có tính

h th ng và t ng đ i toàn di n v th c ti n áp d ng các quy đ nh c a pháp lu t v

đ ng ph m trong v án tr m c p tài s n trên đ a bàn t nh Hà Giang c p đ m t

lu n v n th c s lu t h c v i nh ng đóng góp v m t khoa h c đã nêu trên

V m t th c ti n: K t qu nghiên c u c a lu n v n giúp các c quan ti n

hành t t ng xác đ nh và áp d ng đúng đ n, th ng nh t các v n đ v đ nh t i danh

và quy t đ nh hình ph t trong quá trình gi i quy t v án tr m c p tài s n có đ ng

ph m, đ a ra nh ng ki n ngh nh m hoàn thi n các quy ph m pháp lu t

Bên c nh đó, lu n v n s là m t tài li u tham kh o c n thi t và b ích dành cho không ch các nhà l p pháp, mà còn cho các nhà nghiên c u, các cán b gi ng

d y pháp lu t, các nghiên c u sinh, h c viên cao h c và sinh viên thu c chuyên ngành T pháp hình s t i các c s đào t o lu t K t qu nghiên c u c a lu n v n còn ph c v cho vi c trang b nh ng ki n th c cho các cán b th c ti n đang công tác t i các c quan ti n hành t t ng trong quá trình gi i quy t các v án tr m c p tài s n có đ ng ph m đ c khách quan, có c n c và đúng pháp lu t

10 ăK tăc uăc aălu năv n

Ngoài ph n M đ u, K t lu n và Danh m c tài li u tham kh o, k t c u c a

lu n v n g m 3 ch ng nh sau:

Ch ng 1: M t s v n đ chung v đ ng ph m trong t i tr m c p tài s n

theo Lu t hình s Vi t Nam

Ch ng 2: Th c ti n xét x t i tr m c p tài s n có đ ng ph m t i Hà Giang

Ch ng 3: Ki n ngh hoàn thi n pháp lu t hình s và gi i pháp b o đ m

áp d ng các quy đ nh c a B lu t hình s Vi t Nam v đ ng ph m đ i v i t i

tr m c p tài s n