vừa có tính oxi hóa, vừa có tính khử Câu 3: Đặc điểm chung của các nguyên tố halogen nào dưới đây là không đúng: A.. có tính phi kim mạnh nhất Câu 5: Phản ứng nào dưới đây, clo vừa đóng
Trang 1> 400 o C
Họ và tên : ………
NHÓM HALOGEN
A KIẾN THỨC CĂN BẢN CẦN NẮM VỮNG:
Nhóm halogen (nhóm VIIA, 7e lớp ngoài cùng) gồm các nguyên tố:
- Flo (199F), clo (3517,5Cl), brom (8035Br), iot (12753I), Atatin(21085At, nguyên tố phóng xạ)
- Tính phi kim, tính oxi hóa: F2 > Cl2 > Br2 > I2
- Tính khử: F- < Cl- < Br- < I
Tính axit : HF < HCl < HBr < HI
axit yếu axit mạnh
AgF AgCl↓ , AgBr↓ , AgI↓
Không ↓ trắng vàng nhạt vàng
- Flo chỉ có số oxi hóa -1 trong mọi hợp chất nên flo chỉ có tính oxi hóa, flo có độ âm điện và tính oxi hóa lớn nhất trong tất cả các nguyên tố.
- Số oxi hóa của clo, brom , iot: -1, +1, +3, +5, +7
PHẦN TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố halogen:
Câu 2: Đặc điểm chung của các đơn chất halogen:
A ở điều kiện thường là chất khí B vừa có tính oxi hóa, vừa có tính khử
Câu 3: Đặc điểm chung của các nguyên tố halogen nào dưới đây là không đúng:
A nguyên tử có khả năng thu thêm 1 electron B tạo ra hợp chất liên kết cộng hóa trị có cực với hiđro
C lớp electron ngoài cùng của nguyên tử có 7 electron D có số oxi hóa -1 trong mọi hợp chất
Câu 4: Trong các halogen, clo là nguyên tố:
A Có độ âm điện lớn nhất B tồn tại trong vỏ trái đất dưới dạng hợp chất nhiều nhất
C Có số oxi hóa -1 trong mọi hợp chất D có tính phi kim mạnh nhất
Câu 5: Phản ứng nào dưới đây, clo vừa đóng vai trò là chất khử, vừa đóng vai trò là chất oxi hóa:
C Cl2 + H2O ⇄ HCl + HClO D H2 + Cl2 2HCl
Câu 6: trong phòng thí nghiệm, khí clo thường được điều chế bằng cách oxi hóa hợp chất nào sau đây:
Câu 7: trong công nghiệp, khí clo thường được điều chế bằng cách:
A điện phân dung dịch NaCl bão hòa, có màng ngăn B Điện phân NaCl nóng chảy
C điện phân dung dịch NaCl bão hòa, không có màng ngăn D dùng F2 tác dụng với dung dịch NaCl
Câu 8: phản ứng của khí Cl2 với H2 xảy ra ở điều kiện nào sau đây?
A Có chiếu sáng B Trong bóng tối, 25 oC C Trong bóng tối D Nhiệt độ dưới 0 oC
Câu 10:(CĐ09) Chất dùng để làm khô khí Cl2 ẩm là
A dung dịch H2SO4 đậm đặc B Na2SO3 khan C CaO D dung dịch NaOH đặc Câu 11: Chất không dùng để làm khô khí hiđro clorua:
Câu 12: phản ứng dùng để điều chế khí hiđro clorua trong phòng thí nghiệm cũng như công nghiệp hiện nay:
A H2 + Cl2 2HCl B Cl2 + H2O ⇄ HCl + HClO
C Cl2 + SO2 + 2H2O 2HCl + H2SO4 D NaCl tinh thể + H2SO4 đậm đặc →Na2SO4 + HCl
Trang 2Câu 13: (ĐH A 14) Cho phản ứng: NaX(rắn) + H2SO4 (đậm đặc) →NaHSO4 + HX(khí)
Các hiđro halogenua (HX) có thể điều chế theo phản ứng trên là:
A HCl, HBr và HI B HF và HCl C HBr và HI D HF, HCl, HBr và HI
Câu 14:(ĐH B 09) Cho các phản ứng sau:
(a) 4HCl + PbO2 → PbCl2 + Cl2 + 2H2O (b) HCl + NH4HCO3 → NH4Cl + CO2 + H2O (c) 2HCl + 2HNO3→ 2NO2 + Cl2 + 2H2O (d) 2HCl + Zn → ZnCl2 + H2
Số phản ứng trong đó HCl thể hiện tính khử: A 2 B 3 C 1 D 4
Câu 15: Nước Gia-ven là hỗn hợp các chất:
A NaCl, NaClO, H2O B HCl, HClO, H2O C NaCl, NaClO3, H2O D NaCl, NaClO4, H2O Câu 16: Nước Gia-ven có tính chất sát trùng và tẩy màu là do:
A nguyên tử Cl trong NaClO có số oxi hóa +1 thể hiện tính oxi hóa mạnh
B NaClO phân hủy ra oxi nguyên tử có tính oxi hóa mạnh
C NaClO phân hủy ra Cl2 có tính oxi hóa mạnh
D NaCl trong nước Gia-ven có tính tẩy màu và sát trùng
Câu 17: (CĐ11) Khí nào sau đây không bị oxi hóa bởi nuớc Gia-ven: A HCHO B H2S C CO2 D SO2
Câu 18: Bột vôi sống (CaO), bột gạo, bột thạch cao (CaSO4.2H2O), bột đá vôi (CaCO3) Thuốc thử dùng để nhận biết bột gạo: A dung dịch HCl B dung dịch H2SO4 C dung dịch Br2 D dung dịch I2
Câu 19: dung dịch axit nào sau đây không thể chứa trong bình thủy tinh:
A HCl B H2SO4 C HNO3 D HF
Câu 20: đổ dung dịch AgNO3 vào dung dịch muối nào sau đây sẽ không có phản ứng:
A NaF B NaBr C NaI D NaCl
Câu 21: (CĐ07)Cho kim loại M tác dụng với Cl2 được muối X; cho kim loại M tác dụng với dung dịch HCl được muối Y.
Nếu cho kim loại M tác dụng với dung dịch muối X ta cũng được muối Y Kim loại M có thể là
Câu 22: Đổ dung dịch chứa 1g HBr vào dung dịch chứa 1g NaOH Nhúng quỳ tím vào dung dịch thu được, quỳ tím
Câu 23: (ĐH A 14) để trung hòa 20 ml dung dịch HCl 0,1M cần 10 ml dung dịch NaOH x mol/l Giá trị của x là:
Câu 24: cho 20g hỗn hợp bột Mg, Fe tác dụng với dung dịch HCl dư thấy có 1g khí H2 bay ra Khối lượng muối thu được:
Câu 25: (CĐ14) cho 23,7g KMnO4 phản ứng hết với dung dịch HCl đặc dư thu được V lít khí Cl2 (đktc) Giá trị của V:
Câu 26: cho 1,03g muối natrihalogenua X tác dụng với dung dịch bạc nitrat dư thu được kết tủa A, đem A phân hủy hoàn toàn được 1,08g bạc Tên của muối X: A
A Natri clorua B natri bromua C natri iotua D natri florua
TỰ LUẬN
Câu 1: `Viết phương trình hóa học thực hiện dãy biến hóa sau (mỗi mũi tên là một phản ứng,ghi rõ điều kiện nếu có)
Na→ NaCl→ HCl⇄ Cl2→ nước Gia-ven
HClO→ HCl→ AgCl → Cl2→ clorua vôi
Câu 2: Chỉ dùng một thuốc thử nhận biết các chất đựng riêng biệt trong các lọ mất nhãn sau: NaCl, NaF, NaBr, NaI
Câu 3: Viết phương trình hóa học chứng minh tính oxi hóa của Cl2 > Br2 > I2
Câu 4: Giải thích tại sao:
a, Khi điều chế khí hiđro clorua phải dùng muối NaCl tinh thể và axit H2SO4 đậm đặc
b, Không dùng bình thủy tinh để đựng dung dịch HF
Câu 5: Hòa tan 12g hỗn hợp Fe, Cu vào dung dịch HCl vừa đủ thu được 2,24 lít khí (đktc) Tính % khối lượng của Cu
trong hỗn hợp và khối lượng muối thu được
Câu 6: Cho 11g hỗn hợp Al và Fe tác dụng với dung dịch HCl 0,5M (lấy dư 10% so với lượng cần dùng) thu được 8,96 lít khí (đktc) Tính % khối lượng của mỗi kim loại trong hỗn hợp và thể tích dung dịch HCl đã dùng
Câu 7: Cho 69,6g MnO2 tác dụng với dd HCl đặc dư, dẫn khí thoát ra đi vào 500 ml dung dịch NaOH 4M ( to thường)
a, Viết phương trình phản ứng xảy ra
Trang 3+1 -1
O
o
+7
+7
+2
+2
+2
0 -1
A ĐÁP ÁN PHẦN TRẮC NGHIỆM
H 2 ( số OXH giảm )
14A (HCl
Cl2(số OXH tăng) :
Nên tạo H2 thì HCl là chất oxi hóa, tạo Cl2 thì HCl là chất khử
15A-16A-17C-18D-19D-20A-21D-22C-23D-24C-25C-26B
Hướng dẫn giải câu 24, 25 ,26 phần trắc nghiệm:
Câu 24: nH2 = 0,5 mol
Có: 2HCl → H2
1 mol ←0,5 mol
→ nCl = nHCl = 1 mol →mmuối = m hh(Fe+Mg) + mCl
= 20 + 1 35,5 = 55,5g
Câu 25: Cách viết phương trình :
KMnO4 + HCl → MnCl2 + Cl2 + KCl + H2O
Cách cân bằng phản ứng oxi hóa khử
KMnO4 + HCl → MnCl2 + Cl2 + KCl + H2O
Mn + 5e → Mn x 2 2Cl → Cl2 + 2e x 5
KMnO4 + HCl → 2 MnCl2 + 5Cl2 + KCl + H2O Bên vế phải có 2 Mn nên cho 2 Mn vào vế trái
2KMnO4 + HCl → 2 MnCl2 + 5Cl2 + KCl + H2O Khi đó có 2K nên phải thêm 2KCl
2KMnO4 + HCl → 2 MnCl2 + 5Cl2 + 2KCl + H2O
Sau đó tính tổng số Cl bên vế phải là 16 nên cho 16 HCl, 16HCl có 16H nên 16 chia
Cách 1: giải theo phương pháp viết phản ứng: Biết viết phản ứng và cân bằng
2KMnO4 + 16 HCl → 2 MnCl2 + 5Cl2 + 2KCl + 8H2O
→ VCl2 = 0,375 22,4 = 8,4 lít
Trang 4Ánh sáng
< 2500C
Ánh sáng Ánh sáng
to
30 o C
Cách 2: theo phương pháp electron: số mol e nhường = số mol e nhận
Mn + 5e → Mn 0,15 mol → 0,75 mol
2Cl → Cl2 + 2e 0,375 ← 0,75 mol (
2
1 75 , 0
= 0,375)
→ VCl2 = 0,375 22,4 = 8,4 lít
Câu 26: NaX + AgNO3 → AgX + NaNO3
0,01 mol ← 0,01 mol
AgX → Ag + X2
0,01 mol ←0,01 mol
→ M NaX =
01 , 0
03 , 1
= 103 → MX = 103 – MNa = 103 – 23 = 80 → X là Br→ NaX = NaBr (Natri bromua)
B HƯỚNG DẪN GIẢI PHẦN TỰ LUẬN
Câu 1: Na + Cl2 → NaCl
NaCltinh thể + H2SO4 đặc NaHSO4 + HCl 4HClđặc + MnO2 → MnCl2 + Cl2 + 2H2O
Cl2 + H2 2HCl
Cl2 + NaOH → NaCl + NaClO + H2O
Cl2 + H2O ⇄ HCl + HClO
HClO HCl + O2
HCl + AgNO3 → AgCl↓ + HNO3
AgCl Ag + Cl2
Cl2 + Ca(OH)2 CaOCl2 + H2O
Câu 3: Cl2 + NaBr → NaCl + Br2 → tính oxi hóa Cl2 > Br2
Br2 + NaI → NaBr + I2 → tính oxi hóa Br2> I2
→ tính oxi hóa Cl2 > Br2> I2
Câu 4:
a, vì khí HCl tan rất nhiều trong nước nên phải dùng NaCl tinh thể và H2SO4 đặc để HCl tạo thành không hòa tan trong nước
b, vì axit flohiđric (HF) có tính chất ăn mòn các đồ vật bằng thủy tinh (thành phần chính của thủy tinh là SiO2)
4HF + SiO2→ SiF4 + 2H2O
Fe + 2HCl → FeCl2 + H2
0,1 mol 0,1mol ←0,1mol
→ mFe = 0,1 56 = 5,6g
→ m Cu = 12 – 5,6 = 6,4g
% 100 4 , 6
Trang 5Cách 1:
Khối lượng muối thu được: = 0,1 127 = 12,7g
Cách 2: mmuối = m kim loại/hh kim loại + m gốc axit
0,2 mol ←0,1mol
→ nCl = nHCl = 0,2 mol → mCl = 0,2 35,5 = 7,1g
→ mFeCl2 = mFe + mCl = 5,6 + 7,1 = 12,7g ( muối FeCl2 gồm Fe và gốc Cl nên chỉ lấy khối lượng của một nguyên tử
Fe cộng khối lượng của một nguyên tử Cl, không quan tâm trong công thức đó có bao nhiêu nguyên tử)
Ví dụ: muối Fe2(SO4)3 thì khối lượng muối = mFe + mSO4
Câu 6:
a, 2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2
2
3x
Fe + 2HCl → FeCl2 + H2
Theo đề: mhhkim loại = mAl + mFe = 11
→ 27x + 56y = 11
nH2 =
2
3x
+ y =
4 , 22
96 , 8
= 0,4
→
= +
= + 4 , 0 2
3
11 56 27
y x
y x
→
=
= 1 , 0
2 , 0
y x
mAl = 0,2 27 = 5,4g → %Al =
11
% 100 4 , 5
= 49,09%
mFe = 0,1.56 = 5,6 → %Fe =
11
% 100 6 , 5
= 50,91%
hoặc %Fe = 100 – 49,09 = 50,91%
nHClpứ = x + 2y = 0,2 + 2 0,1 = 0,4 mol; CM HCl = 0,5M VHClpứ =
5 , 0
4 , 0
= 0,8 lít
vì HCl lấy dư 10% so với lượng phản ứng nên VHCldư =
100
10 8 , 0
= 0,08 lít → VHCl dùng = VHClpứ + VHCldư = 0,8 + 0,08 = 0,88 lít
Câu 7:
a, MnO2 + 4HCl → MnCl2 + Cl2 + 2H2O
Cl2 + NaOH → NaCl + NaClO + H2O
b, nMnO2 =
87
6 , 69
= 0,8 mol ; nNaOH = 0,5 4 = 2 mol
MnO2 + 4HCl → MnCl2 + Cl2 + 2H2O 0,8 mol→ 0,8 mol
Cl2 + 2NaOH → NaCl + NaClO + H2O 0,8 mol→ 1,6 mol 0,8 mol 0,8 mol
→ nNaOHdư = 2- 1,6 = 0,4
Vì thể tích không đổi nên V = VNaOH = 0,5 lít Sau phản ứng có các chất: NaCl, NaClO và NaOH dư
Trang 6CM(NaCl) = CM(NaClO) =
5 , 0
8 , 0
= 1,6M
CM(NaOHdư )=
5 , 0
4 , 0
= 0,8M
Để giúp một số bạn học sinh không có điều kiện học thêm và học tốt hơn môn hóa, cô có viết thêm phần hướng dẫn giải phần tự luận
Chúc các em học tốt!