Ngay từ đầu năm học 2014 - 2015, với vai trò của người hiệu trưởng, tôi đã đầu tư xây dựng kế hoạch, triển khai toàn trường thực hiện, với suy nghĩ: “làm sao ngôi trường phải thật sự an
Trang 1MỘT SỐ KINH NGHIỆM XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN,
HỌC SINH TÍCH CỰC TRONG TRƯỜNG MẦM NON
A ĐẶT VẤN ĐỀ:
Trường Mầm non là đơn vị cơ sở của bậc học giáo dục Mầm non, thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, thực hiện việc chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ, nhằm hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ Chúng ta biết ở lứa tuổi này, trạng thái cơ thể trẻ chưa ổn định, các cơ quan đang dần dần hoàn thiện, vì vậy cần có sự hỗ trợ, chăm sóc trẻ, nuôi trẻ một cách khoa học, hợp lý.Nhưng thực tế hiện nay, tại các cơ sở giáo dục MN, nhất là cơ sở giáo dục tư nhân, đã xuất hiện một số trường hợp giáo viên, chủ trường đã có những hành vi xâm phạm đến thân thể trẻ, đã gây nên những bức xúc đến tột cùng đối với các bậc phụ huynh và toàn xã hội
Do vậy, trong những năm qua, cùng với cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”; Cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là tấm gương sáng đạo đức, tự học và sáng tạo” cho học sinh noi theo; “Học tập làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” Năm học 2008-2009 là năm đầu tiên thực hiện phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện - Học sinh tích cực” Phong trào này được sự đồng thuận của toàn xã hội cùng tham gia thựcchiện
Nhận thức đúng ý nghĩa và tầm quan trọng của chỉ thị 40/CT-BTBGD&ĐT về phong trào “Xây dựng trường học thân thiện - Học sinh tích cực” Đặc biệt ở Trường mầm non, nơi mà ở đó việc tạo dựng một môi trường
“Thân thiện, an toàn và ấm áp” là nhiệm vụ trọng tâm được đặt lên hàng đầu Việc xây dựng môi trường thân thiện trong trường mầm non chính là cách tiếp cận tôn trọng quyền trẻ em, giúp trẻ sống và lớn lên trong môi trường vui tươi, lành mạnh, an toàn Đảm bảo cho trẻ tham gia tích cực- chủ động vào quá trình phát triển, hình thành những kỹ năng cần thiết cho cuộc sống ( kỹ năng sống)
Trang 2Xác định được tầm quan trọng của phong trào, tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên trường Mẫu giáo Đăk Yă luôn phấn đấu với mong muốn đem đến cho các cháu những gì tốt đep nhất Ngay từ đầu năm học 2014 - 2015, với vai trò của người hiệu trưởng, tôi đã đầu tư xây dựng kế hoạch, triển khai toàn trường thực hiện, với suy nghĩ: “làm sao ngôi trường phải thật sự an toàn về vật chất và tinh thần cho trẻ”, làm sao các cháu có cảm giác “mỗi ngày đến trường là một niềm vui?”, “làm sao để cô giáo luôn yêu thương trẻ bằng tất cả tấm lòng của Người
mẹ hiền thứ hai”, “làm sao trẻ được chăm sóc, nuôi dưỡng bình đẳng, môi trường quanh trẻ luôn kích thích gây hứng thú, khêu gợi sự tò mò, lòng ham hiểu biết của trẻ, nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện trên từng lĩnh vực: Thể lực, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mỹ, tình cảm xã hội, làm nền tảng cho trẻ học tốt phổ thôngssausnày”…
Chính vì thế bản thân tôi đã đi sâu nghiên cứu, đúc rút kinh nghiệm và đưa
ra “ Một số kinh nghiệm xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực trong trường mầm non”.
B NỘI DUNG
I THỰC TRẠNG.
* Đặc điểm chung của trường
- Trường lớp học sinh:
+ Tổng số lớp: 8 lớp
+ Tổng số trẻ: 216 cháu; 104 nữ; dân tộc thiểu số 55 cháu
- Cán bộ Giáo viên, nhân viên:
+ Tổng số: 15 người
Trong đó: CBQL: 03 người
Giáo viên: 10 người
Nhân viên: 02 người
+ Trình độ đào tạo:
Trang 3- Đại học sư phạm: 07 người.
- Cao đẳng sư phạm: 01 người
- Trung học sư phạm: 05 người
- Cơ sở vật chất:
+ Tổng số phòng: 8 phòng
+ Tổng số phòng chức năng: 3 phòng
1.Thuận lợi:
- Được sự quan tâm chỉ đạo và hướng dẫn của các cấp quản lý giáo dục, sự giúp đỡ của chính quyền, các ban ngành đoàn thể ở địa phương, đặc biệt là sự quan tâm nhiệt tình của các bậc cha mẹ trẻ trong việc triển khai thực hiện phong trào
- Đội ngũ giáo viên, nhân viên của nhà trường luôn nhiệt tình, ham học hỏi, có ý thức tổ chức kỉ luật tốt, 100% đạt trình độ chuẩn, trong đó trên chuẩn 53,33%
- Trường có chi bộ độc lập gồm 07 đảng viên, chi bộ liên tục đạt chi bộ trong sạch vững mạnh
+ Trường có 1 tổ chức công đoàn liên tục đạt công đoàn vững mạnh
2.Khó khăn:
- Điều kiện kinh tế của địa phương còn khó khăn nên việc hỗ trợ cũng như phối kết hợp với nhà trường trong công tác xây dựng môi trường vật chất còn hạn chế
- Môi trường thiên nhiên cho trẻ hoạt động còn ít, chưa đa dạng về chủng loại, môi trường sống
- Đội ngũ giáo viên, nhân viên 26,66% là hợp đồng lương thấp chưa ổn định được cuộc sống, chưa an tâm công tác, chưa có sự đầu tư nhiều cho chuyên môn
- Một số phụ huynh chưa thường xuyên phối hợp với nhà trường cũng như
Trang 4giáo viên trong việc hỗ trợ vật liệu phế thải cũng như làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động
- Một số giáo viên chưa linh hoạt sáng tạo trong quá trình giảng dạy, chưa phát huy tính tích cực ở trẻ trong quá trình hoạt động cũng như tạo mối quan hệ giữa cô và trẻ, giữa giáo viên và phụ huynh
-Trong quá trình thực hiện phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” với tình hình thực tế của trường phương pháp giảng dạy
của một số giáo viên chưa thoát khỏi tính áp đặt để hướng tới việc tôn trọng sự phát triển tự nhiên của trẻ cũng như chưa xây dựng tốt được môi trường tâm
lý-xã hội, môi trường vật chất, môi trường thiên nhiên cho trẻ hoạt động Chính vì thế tôi luôn suy nghĩ làm thế nào để phát huy được sự sáng tạo trong quá trình giảng dạy của đội ngũ giáo viên, mối quan hệ giữa giáo viên với trẻ, giữa trẻ với trẻ, giáo viên với giáo viên, phụ huynh với giáo viên và giũa cán bộ quản lý với giáo viên, nhân viên…cũng như xây dựng môi trường trong và ngoài lớp học cho trẻ được hoạt động phát huy tính tích cực, sáng tạo ở trẻ
Từ thực trạng trên trong quá trình chỉ đạo thực hiện với 1 số biện pháp sau:
II CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:
1 Làm tốt công tác giáo dục tư tưởng chính trị, xây dựng kỉ cương nề nếp cho cán bộ giáo viên trong nhà trường để thực hiện có hiệu quả cuộc vận động.
- Cán bộ giáo viên là nhân tố quan trọng trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục ở trường mầm non Tư cách, đạo đức, ý thức kỷ luật, cách ứng xử của
cô giáo với các cô giáo, cô giáo với các cháu trong lớp, với các bậc phụ huynh
là vấn đề đầu tiên có tác dụng giáo dục trẻ trong nhà trường Do đó làm tốt công tác giáo dục tư tưởng chính trị và xây dựng kỷ cương nề nếp trong các hoạt động
là điều kiện thúc đẩy cán bộ giáo viên rèn luyện tư cách đạo đức, hình thành thói
Trang 5quen, ý thức tự giác và tinh thần trách nhiệm trong công tác Vì vậy việc nâng cao nhận thức cho mỗi cán bộ giáo viên về mục tiêu giáo dục của bậc học mầm
non, về mục đích, ý nghĩa của phong trào thi đua "xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" là việc làm mà chúng tôi luôn coi trọng như: tổ chức
cho cán bộ giáo viên học tập, dân chủ bàn bạc thảo luận, đóng góp ý kiến Từ đó
tư tưởng giáo viên thoải mái, yên tâm, phấn khởi, đoàn kết nhất trí cao, có ý thức thực hiện nghiêm túc
Tập thể sư phạm của trường mẫu giáo Đăk Yă mặc dù đều có trình độ chuyên môn đạt chuẩn, trên chuẩn nhưng với hình thức đào tạo khác nhau cũng như tuổi đời khác nhau thì nhận thức khả năng thực hiện nhiệm vụ sẽ khác nhau
Để sức mạnh của mỗi cá nhân tạo thành sức mạnh chung của tập thể thì người cán bộ quản lý phải giúp họ hiểu hơn về nhiệm vụ của từng cá nhân và nhiệm vụ chung của nhà trường Xác định được vấn đề này, ngay từ đầu năm học nhà trường đã triển khai đến cán bộ giáo viên nhân viên về điều lệ trường mầm non, nhiệm vụ năm học để mỗi thành viên nắm được nhiệm vụ của mình đã quy định trong điều lệ và các chỉ tiêu phấn đấu về số lượng, chất lượng, cơ sở vật chất… Các phong trào, cuộc vận động lớn của ngành mà nhà trường phải phấn đấu đạt được, công khai nhiệm vụ của mỗi thành viên, công khai về kinh phí hoạt động, nội quy, quy chế làm việc….cho cán bộ giáo viên, nhân viên được dân chủ bàn bạc, đóng góp ý kiến, đề xuất phương hướng, giải pháp để thực hiện, khuyến khích động viên các thành viên trong nhà trường, nhất là các đảng viên, đoàn viên thanh niên nêu cao vai trò trách nhiệm mạnh dạn đấu tranh tự phê bình trên tinh thần trách nhiệm xây dựng nội bộ nhà trường trong sạch, đoàn kết nhất trí Đồng thời nhà trường thường xuyên tuyên truyền, giáo dục tập thể cán bộ giáo viên, nhân viên chấp hành và thực hiện tốt chủ trương đường lối chính sách của đảng, pháp luật nhà nước, của ngành ở địa phương, đơn vị gắn vào kế hoạch hàng tháng, tiêu chí thi đua thi đua, thành lập ban chỉ đạo thực hiện các cuộc vận
Trang 6động theo chủ đề từng năm học như cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”,cuộc vận động “ Mỗi thầy giáo, cô giáo là tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo” và phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” gắn nội dung cuộc vận động với việc giáo dục
phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tâm nghề nghiệp, cương quyết đấu tranh với các biểu hiện vi phạm quy định về các hành vi không được làm đối với nhà giáo
Với cách làm đó các thành viên trong trường đều thấy rõ được vai trò trách nhiệm của mình, dần dần hình thành tính tự giác tinh thần trách nhiệm trong các hoạt động 100% Cán bộ giáo viên, nhân viên thực hiện tốt đường lối chính sách của đảng, pháp luật của nhà nước, nội quy, quy chế cơ quan, thực hiện tốt các cuộc vận động 100% Cán bộ giáo viên, nhân viên tham gia phong
trào “ Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” phù hợp với trường
mầm non và nhà trường đã xây dựng được môi trường xanh sạch đẹp, thân thiện phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ Nhà trường đã xây dựng được mối đoàn nội bộ có phẩm chất đạo đức tốt, lối sống tác phong trong công tác đúng mực, giản dị không xa hoa lãng phí
2 Chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện.
Căn cứ vào nội dung các văn bản chỉ đạo của cấp trên và căn cứ vào nhiệm vụ của năm học, vào thực tế nhà trường, tôi đã xây dựng kế hoạch thực hiện theo 5 nội dung của phong trào, xây dựng kế hoạch năm, tháng cụ thể và thông qua tập thể sư phạm nhà trường để bàn bạc, thảo luận Sau đó nhà trường
đã in văn bản gửi cho các lớp, trên cơ sở kế hoạch của nhà trường, các lớp cụ thể hóa cho phù hợp với thực tế lớp mình phụ trách để thực hiện có hiệu quả, đồng thời nhà trường yêu cầu giáo viên viết và ký cam kết thực hiện phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” cùng với các cuộc vận động vào ngày Hội nghị công nhân viên chức đầu năm Ngay từ đầu năm học, nhà trường triển khai cho giáo viên xây dựng kế hoạch tổ chức lồng ghép các trò
Trang 7chơi dân gian, đồng giao, dân ca vào hoạt động giáo dục hàng ngày; với các hình thức vui chơi tập thể, thể thao vui khỏe, hội thi với nội dung thiết thực, bổ ích để thu hút sự hào hứng của trẻ
3 Hướng dẫn chỉ đạo xây dựng môi trường của trường, lớp xanh – sạch – đẹp, an toàn, thân thiện.
Ông bà ta có câu: “Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm”, mái trường, lớp học cũng như là ngôi nhà thứ hai của trẻ Bởi phần lớn thời gian ở trẻ được học tập, vui chơi, sinh hoạt ở trường Nếu chúng ta không quan tâm xây dựng CSVC, trang thiết bị… sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ Đề tạo cho trẻ được học dưới mái trường thân thiện “Xanh - sạch - đẹp - an toàn”, tạo cảm giác gần gũi,
an toàn phù hợp với tâm sinh lý trẻ, khuyến khích trẻ hứng thú tham gia hoạt động, khám phá thiên nhiên, sinh hoạt, vui chơi tập thể Bằng sự nỗ lực của bản thân chúng tôi đã tích cực tham mưu và được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo
đã hỗ trợ kinh phí sơn sửa 02 phòng học cũ, làm sân bê tông phía sau các phòng học để trẻ an toàn khi dạo chơi trong sân trường, thay mới đường dây điện đảm bảo an toàn cháy nổ trong nhà trường
Coi trọng việc nhận thức của đội ngũ về việc làm ĐDĐC cho trẻ, giáo viên luôn vận động Phụ huynh đóng góp những phế phẩm, phế liệu như bìa lịch, hộp sữa, sơ mướp, những đồ chơi hỏng, vỏ sò … để cô và trẻ làm ĐDĐC Nhà trường đã phát động phong trào, làm ĐDDH bằng nguyên vật liệu sẳn có ở địa phương để phục vụ cho trẻ phát triển vận động thông qua hội thi làm đồ dùng đồ chơi với chủ đề “Hội chợ quê’… nhờ vậy trong sân trường đã có 2 gian chợ quê với những đồ chơi tự tạo rất phong phú, hấp dẫn tạo cho trẻ cảm giác “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”
Trang 9Để có môi trường xanh – sạch – đẹp nhà trường đã vận động cán bộ, giáo viên, nhân viên đóng góp tiền bồi dưỡng công tác phục vụ bán trú, tiết kiệm chi từ nguồn phụ phí, huy động hội phụ huynh ủng hộ kinh phí để trồng cây xanh, vẽ tranh mảng tường các lớp học với nội dung mang ý nghĩ giáo dục phù hợp, làm các biểu bảng trang trí cổng trường, làm chuồng nuôi những con vật gần gũi, mua sắm một số chậu hoa, cây cảnh tạo môi trường thiên nhiên cho trẻ tham quan, học tập, chăm sóc Mỗi CB-GV-NV đóng góp một con vật nuôi như chim, sóc… phân công và giao trách nhiệm cụ thể cho từng tổ, từng lớp chăm sóc các bồn hoa, lồng chim, cây cảnh theo khu vực và đưa vào 1 trong những tiêu chí để đánh giá thi đua, đồng thời nhà trường cũng huy động sự ủng hộ của cán bộ giáo viên, phụ huynh tặng cây xanh, cây cảnh cho nhà trường Phân công cụ thể cho mỗi giáo viên trồng và chăm sóc 01 luống rau và vừa tạo môi trường thân thiện vừa phục vụ cho trẻ những bữa canh rau an toàn đồng thời giáo dục trẻ ý thức giữ gìn, chăm sóc, biết bảo vệ cây, bảo vệ môi trường… Tất cả những điều ấy đã
Trang 10làm cho trường học trở nên gần gũi, thân thân với trẻ, tạo cho các bậc phụ huynh
sự phấn khởi và có niềm tin vững chắc đối với nhà trường khi gửi con em ở đây
Trong lớp học, tôi đã yêu cầu giáo viên có ý thức bố trí, sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp, hợp lý, trang trí tạo môi trường học tập, vui chơi cho trẻ có màu sắc hài hòa, vị trí phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý trẻ, tạo được không gian gần gũi, thân thiện mỗi khi trẻ đến lớp, thường xuyên vệ sinh phòng học, đồ dùng, đồ chơi, nhà vệ sinh, bể nước sạch sẽ Hướng dẫn trẻ lao động vệ sinh như: lau đồ chơi, kê dọn bàn ghế, tưới cây, nhổ cỏ cùng trò chuyện với trẻ, giúp trẻ quan sát quá trình phát triển và ích lợi của cây
Hàng tuần, ban giám hiệu có kế hoạch kiểm tra vệ sinh môi trường, nhóm lớp, có đánh giá cho điểm thi đua, đôn đốc, nhắc nhở và duy trì thành nề nếp để giáo viên có ý thức thực hiện vệ sinh nhóm lớp, vệ sinh môi trường một cách nghiêm túc
4 Chỉ đạo nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ.
* Nuôi dưỡng chăm sóc sức khỏe trẻ:
Trường Mẫu giáo Đăk Yă có 100% các lớp được tổ chức bán trú, trong đó
có 03 lớp tại các điểm lẻ tổ chức bán trú theo hình thức phụ huynh mang cơm 3 buổi/tuần, 5/5 lớp ở trung tâm được tổ chức cho trẻ ăn bán trú do cấp dưỡng nấu
ăn tại trường Trong điều kiện kinh tế của phụ huynh học sinh còn khó khăn, nhà trường đã tổ chức họp phụ huynh học sinh thống nhất thu tiền ăn 10.000 đồng/ cháu Với điều kiện này, khi mới về trường tôi đã chỉ đạo ngay tổ dinh dưỡng thay đổi thực đơn hàng ngày, ưu tiên chọn những thức ăn nhiều dinh dưỡng, an toàn cho trẻ như tôm, thịt bò, cá diêu hồng sống… hạn chế ăn trứng và thịt lợn trong bữa ăn hàng ngày của trẻ Sau đó tôi đã thay đổi người lên thực đơn, giao cho Phó hiệu trưởng phụ trách lên thực đơn và cùng với ban thanh tra nhân dân kiểm tra số lượng, chất lượng thực phẩm khi người cung cấp thực phẩm giao hàng cho nhà bếp đồng thời chỉ đạo cấp dưỡng lưu mẫu thức ăn hàng ngày và có