Skkn một số giúp trẻ học tốt hoạt động âm nhạc ở kinh nghiệm lớp mg lớn (5 6 tuổi)

với trẻ về sự cảm nhận, những cảm xúc khi nghe, trẻ có thể liên tưởng, nói lên những suy nghĩ của mình về những cảm xúc đó và tự thể hiện qua các hoạt động ngẫu hứng như: hát, vận động t

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO MANG YANG TRƯỜNG MẦM NON TT KON DƠNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI

MỘT SỐ GIÚP TRẺ HỌC TỐT HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC Ở KINH NGHIỆM LỚP MG LỚN

(5-6 TUỔI)

Người thực hiện: Đỗ Thị Ngà

Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị: Trường Mầm non Thị Trấn Kon Dỡng

Năm học: 2011-2012

ĐỀ TÀI: MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP TRẺ HỌC TỐT

HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC Ở LỚP MG LỚN 5-6 TUỔI

A. ĐẶT VẤN ĐỀ:

Mỗi người chúng ta ai cũng lớn lên trong một chiếc nôi và trong tiếng hát ru của bà của

mẹ và của những người thân xung quanh, tiếng hát ru ấy luôn mang lại cho chúng ta niềm hạnh phúc và là nguồn động viên tinh thần trong cuộc sống cũng như công việc, làm cho ta yêu đời hơn

Đối với trẻ thơ cũng vậy, âm nhạc luôn là nhu cầu cần thiết không thể thiếu được ở trẻ, đồng thời âm nhạc còn là phương tiện giáo dục có hiệu quả Góp phần quan trọng phát triển trong việc phát triển toàn diện nhân cách phát triển của trẻ

Hoạt động là một trong các hoạt dộng nghệ thuật đặc trưng góp phần hình thành và phát triển thẩm mỹ cho trẻ Mục tiêu của hoạt động giáo dục âm nhạc là thông qua hoạt động

âm nhạc nhằm hình thành và phát triển ở trẻ khả năng cảm nhận vẻ đẹp của âm nhạc trong thiên nhiên, cuộc sống và giai điệu, lời ca của tác phẩm âm nhạc; khả năng thể hiện cảm xúc, sáng tạo nghệ thuật qua hát, vận động theo nhạc, nghe nhạc – nghe hát và biểu diễn; khả năng tham gia vào các hoạt động nghệ thuật một cách hứng thú nhất và tích cực nhất Nội dung giáo dục âm nhạc được xây dựng xuất phát trên quan diểm giáo dục tích hợp thông qua các hoạt động nghệ thuật, giáo dục hướng về trẻ, lấy trẻ làm trung tâm, giúp trẻ cảm nhận vẻ đẹp âm thanh gợi cảm trong thiên nhiên, cuộc sống, âm thanh giai điệu, lời ca của bài hát,bản nhạc Từ đó, giúp trẻ thể hiện cảm xúc, sáng tạo qua các hoạt động âm nhạc

Giáo dục âm nhạc được tiến hành trên hoạt động học có chủ định và ở các thời điểm thích hợp trong chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ Việc cho trẻ làm quen với giai điệu, lời

ca của bài hát, bản nhạc mới, lắng nghe âm thanh gợi cảm trong thiên nhiên, cuộc sống là

cơ hội mở rộng sự hiểu biết cũng như làm giàu vốn cảm xúc cho trẻ Cô có thể trò chuyện

với trẻ về sự cảm nhận, những cảm xúc khi nghe, trẻ có thể liên tưởng, nói lên những suy nghĩ của mình về những cảm xúc đó và tự thể hiện qua các hoạt động ngẫu hứng như: hát, vận động theo nhạc để giúp trẻ thể hiện và bộc lộ cảm xúc thông qua các hoạt động âm nhạc, cô giáo cần căn cứ vào khả năng âm nhạc của trẻ lớp mình phụ trách, vào mức độ dễ hay khó, đơn giản hay phức tạp, của tác phẩm âm nhạc cho tể làm quen, từ đó cô lựa chọn nội dung trọng tâm tiến hành trên hoạt động học có chủ định

B NỘI DUNG:

I THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ:

Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động âm nhạc đối với trẻ mầm non, bản thân tôi đã nhiều năm đi nghiên cứu, tìm hiểu, tham khảo kĩ hoạt động môn học này để thực hiện tiết dạy này đạt kết quả tốt Trên thực tế khi trực tiếp nhận nhiệm vụ giảng dạy tôi không khỏi gặp một số khó khăn, thuận lợi nhất định sau:

Năm học 2011-2012 tôi được ban giám hiệu nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo lớn

( 5 - 6 tuổi) “Học chương trình giáo dục mầm non mới” với tổng số 35/18 nữ Dân tộc:

không

1.Thuận lợi:

- Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của ban giám hiệu nhà trường và tổ khối nhỡ về chuyên môn và cơ sở vật chất

- Ban phụ huynh học sinh đã hỗ trợ nguyên vật liệu phế thải để làm giáo cụ trực quan phục vụ môn học này

- Được trực tiếp dự giờ các chuyên đề, thao giảng, dạy mẫu, dạy tốt do phòng giáo dục

và nhà trường, tổ khối tổ chức

- 100% các cháu đều là học sinh kinh và do số phụ huynh quan tâm đến việc học của các cháu

- Lớp học thoáng mát, rộng rãi, có sân chơi đồ chơi, có đồ dùng hoạt động âm nhạc, đàn,

- Giáo viên trẻ khỏe, nhiệt tình , tận tụy, tâm huyết với nghề, có tinh thần tham học hỏi.

2 Khó khăn:

- Năm học 2011-2012 tôi mới được điều động về trường và cũng là năm đầu tiên tôi tiếp cận chương trình mầm non mới nên bước đầu còn nhiều bỡ ngỡ

- Khả năng âm nhạc của bản thân còn hạn chế, chưa được đào tạo sâu về chuyên môn âm nhạc, chính vì vậy khi sử dụng đàn trong quá trình giảng dạy vận dụng phương pháp đôi khi chưa được sáng tạo

- Học sinh trong lớp 2 độ tuổi “4 - 5 tuổi và 5 - 6 tuổi” nên khả năng tiếp thu của trẻ không đồng đều

- Một số cháu đi học còn nhút nhát không mạnh dạn dẫn đến các cháu chỉ hát dựa vào nhau, hát tập thể thì các cháu hát được nhưng hát cá nhân thì các cháu chưa hát được

Qua khảo sát đầu năm kết quả như sau :

+ Trẻ hát đúng giai điệu 28 cháu đạt 80%, trẻ hát chưa đúng giai điệu 7 cháu đạt 20% + Trẻ vận động đúng nhạc 20 cháu đạt 58%, trẻ vận động chưa đúng nhạc 15 cháu chiếm 42%

+ Trẻ biết thể hiện cảm xúc khi hát 13 cháu đạt 37%, trẻ chưa thể hiện được cảm xúc khi hát 22 cháu chiếm 63%

II CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:

- Từ những thuận lợi và khó khăn trên, bản thân tôi đã suy nghĩ mạnh dạn đưa một số

phương pháp dạy mới vào để dạy trẻ học tốt môn “ Hoạt động âm nhạc” cho các cháu tại

lớp Trong quá trình giảng dạy tôi đã đúc rút “Một số kinh nghiệm giúp trẻ học tốt hoạt

động âm nhạc ở lứa tuổi mẫu giáo lớn”.

- Trước hết tôi phải nắm vững phương pháp dạy môn học này Lên kế hoạch phù hợp với từng bài, từng chủ đề và tình hình thực tế yêu cầu, kiến thức lứa tuổi của trẻ Thường xuyên nghiên cứu kĩ bài soạn trước khi giảng dạy, dạy đúng tiết, đúng chương trình không

ngừng tìm tòi học hỏi dự giờ để nâng cao nội dung giảng dạy, phù hợp với tình hình thực

tế của lớp mình

- Thường xuyên nghiên cứu kĩ bài soạn trướng khi giảng dạy, dạy đủ tiết, đúng chương trình không ngừng tìm tòi học hỏi để nâng cao nội dung giảng dạy , phù hợp với tình hình thực tế của lớp mình

- Thường xuyên đăng kí dạy tốt, thao giảng, hội giảng để ban giám hiệu trường tổ khối

dự giờ, góp ý, xây dựng tiết dạy được hoàn chỉnh hơn

- Thường xuyên dự giờ giáo viên có kinh nghiệm, tham khảo tài liệu trên sách báo giáo dục mầm non để rút kinh nghiệm cho bản thân

- Thường xuyên làm đồ dùng , sưu tầm đủ đồ dùng phong phú, hấp dẫn với trẻ, đảm bảo

an toàn tính khoa học như: Trống gõ đệm, hoa múa, phách trẻ, mũ múa… làm theo từng chủ đề

- Để thu hút lôi cuốn các cháu vào hoạt động âm nhạc , tôi lựa chọn hình thức tổ chức phù hợp, hấp dẫn như thương xuyên tổ chức các hội thi của lớp : “ Tiếng hát hay” hoặc hội thi “ Tập làm ca sĩ tí hon” do tôi tự tổ chức trong lớp ở mọi lúc mọi nơi cụ thể như:

- Trong hoạt động âm nhạc nhất là phần giới thiệu vào bài mới, để gây hứng thú cho trẻ cũng như khi tổ chức tiết học nhẹ nhàng, linh hoạt , hấp dẫn, sinh động đạt kết quả thì việc làm đồ dùng , đồ chơi là rất cần thiết

- Để có nhiều đồ dùng, đồ chơi phù hợp gần gũi với trẻ mà tôi không tốn tiền mua, tôi đã vận dụng phụ huynh học sinh ủng hộ vật liệu phế liệu để tôi và trẻ cùng làm đồ dùng , đồ chơi như lon sữa, lon nước ngọt làm trống, phách tre, các loại mũ chóp, mũ mèo, mặt nạ,

mũ con chó chim thỏ, băng đĩa và ống hút làm đàn…

Ví dụ:Khi dạy hát: “Em đi chơi thuyền” ở chủ đề: “Phương tiện giao thông” nghe hát

bài: “Anh phi công ơi” tôi cho các cháu nghe hát trước khi vào dạy hát, tôi dùng câu

chuyện dẫn dắt các cháu vào đề tài:

+ Giới thiệu nghe hát: Các con ơi! Hôm nay các con có muốn đi chơi thảo cầm viên

không?

- Các con thích đi bằng phương tiện gì nào?

- Cô bật mí cho các con nhé, chú phi công muốn chở cô và các con đến thảo cầm viên cho

nhanh (tôi mở đĩa nhạc có bài hát “Anh phi công ơi” ) và tôi cùng trẻ vừa nghe đĩa hát và

vừa giang tay giả làm cánh máy bay, bay quanh lớp cho đến khi bài hát kết thúc Bằng sự linh hoạt, thủ thuật bất ngờ các cháu tham gia hoạt động một cách hào hứng, mong muốn được nghe nhiều bài hát hơn, và mong muốn vận động theo bài hát hơn

- Dạy hát:Để tạo hứng thú và dạy hát tôi cho các cháu ngồi tự do quanh lớp và mở đĩa

cho các cháu nghe một đoạn bài hát: “Em đi chơi thuyền” và hỏi trẻ Đến thảo cầm viên rồi

các con cùng tiến sâu vào công viên lắng nghe các bạn đang chơi trò chơi gì? (Đang chơi thuyền)

- Các con có muốn cùng chơi với các bạn không?

- Có bài hát nào nói về khi các con đi chơi thuyền không?

- Nào cô cùng các con chơi thuyền nào Và tôi hát mẫu cho các cháu nghe

- Qua đó các cháu hiểu trọn vẹn về giai điệu của bài hát, với các cách giới thiệu các cháu thật sự phấn khởi tự nhiên tham gia vào các hoạt động một cách thoải mái nhẹ nhàng

- Sau khi hát xong tôi đặt một số câu hỏi hướng vào nội dung bài hát, qua đố phát triển tính tích cực tư duy, sáng tạo ở trẻ giúp trẻ hiểu sâu về nội dung bài hát

+ Vận động theo nhạc: Để giúp trẻ cảm thụ được tiết tấu, nhịp điệu của từng bài hát,

cũng như gây hứng thú cho trẻ tham gia vận động tôi cho các cháu vận động theo nhiều hình thức khác nhau Không nhất thiết chỉ vỗ tay theo một dạng tiết tấu trong một bài mà cần thay đổi theo nhiều hình thức khác nhau

Ví dụ: Ở bài hát “Em đi chơi thuyền” sau khi cháu hát tôi hướng sự chú ý cho các cháu

gõ đệm theo tiết tấu nhanh, tôi còn cho các cháu thực hiện theo các cách khác nhau nữa như: (nhún nhảy, đung đưa, dậm chân theo bài hát)

+ Hoặc ở chủ đề: “Thế giới động vật”.

+ Trò chơi âm nhạc: “Cún con, mèo con, chim gõ kiến”: Còn đối với bài hát này tôi

dạy hát trước phần giới thiệu vào bài tôi sử dụng hình thức khác như giới thiệu chương

trình “Tập làm ca sĩ tí hon” và dạy cho cháu hát Dạy hát, vận động xong khi chuyể tiếp

đến hoạt động trò chơi âm nhạc tôi cho 3 cháu đóng vai cún con, mèo con, chim gõ kiến đội mặt nạ gõ cửa “ Cốc! Cốc! Cốc! ” tôi mời 3 trẻ vào tự giới thiệu: chào các bạn các bạn xem tính cách của chúng tôi và tiếng kêu của chúng tôi nhé:

mời các bạn cùng tham gia bắt chước tiếng kêu của chúng tôi nhé và tôi mời 3 tổ mỗi tổ một trẻ lên chơi Với hình thức giới thiệu tôi thấy các cháu nhập vai chơi một cách thoải mái và có hiệu quả hơn trước

3 Sửa sai cho trẻ trong khi hoạt động âm nhạc:

- Trong quá trình giảng dạy trên thục tế học sinh lớp tôi thường hát sai về giai điệu vỗ tay

chưa đúng kết hợp hoặc đối với những bài hát có luyến láy trẻ chưa thể hiện được ví dụ: Ở chủ đề: “Thế giới thực vật”, bài hát: “Cho tôi đi làm mưa với” Nhạc và lời: “ Hoàng Hà” khi hát đến câu hát “Tôi muốn cây được xanh lá, hoa lúa được tốt tươi” và giai điệu lặp lại của bài hát này các cháu thường bỏ qua và hát kết thúc ngay như: ( Sau câu hát: “ Khoai lúa được tốt tươi”, câu hát tiếp theo “Cho tôi đi làm mưa với, làm hạt mưa giúp cho đời ”, các cháu thường bỏ qua câu hát: “ Chị gió ơi, chị gió ơi!” ) Bởi bài hát này giai điệu lặp

lại giống câu 2 của bài hát, dẫn đến các cháu bỏ qua câu hát đó, tôi phải sửa sau cho trẻ bằng cách cho cháu hát đi hát lại câu hát đó nhiều lần cho thuộc sau đó kết hợp cho cháu hát cả bài

- Hoặc bài hát: “Ông cháu” tác giả: “Phong Nhã” ở chủ đề “gia đình” Khi hát các cháu

chưa hát luyến được, bởi bài hát này có tiết tấu, nhịp vừa – vui, bài hát lại quá dài được

luyến láy nhiều câu trong bài hát như : “Ông già nhưng rất yêu đời, gặp cháu liền cười tươi” Thành câu: “ Ông già nhưng rất yêu đời, gặp cháu ông liền cười tươi” Khoảng luyến được các cháu hát thêm vào tiếng “Ông” với bài hát này tôi sửa sai cho cháu bằng

cách cô hát cùng với trẻ đến câu hát cháu cần phải sửa sai và chỉnh ngay, hay cô có thể mở đàn cho cháu hát theo khi cháu nghe giai điệu của bài hát đó cháu tự chỉnh theo giai điệu của bài hát

Ví dụ: Khi cho các cháu hát “Cháu yêu cô thợ dệt” thì tôi trò chuyện với các cháu về nội

dung bài hát Từ đó giúp các cháu thể hiện được phong cách khi biểu diễn phải trìu mến vì

đó là tình cảm mà các cháu dành cho các cô thợ dệt của mình

Ví dụ: Bài hát: “Em đi qua ngã tư đường phố” Khi các cháu hát thường sai về tiết

tấu bởi bài hát này có tiết tấu lúc “Chậm” lúc “nhanh” so với các bài hát khác Nên khi sửa sai cho các cháu tôi vừa hát, vừa gõ đệm theo tiết tấu “Chậm” và “nhanh” để các chu hát

theo cho đúng

4 Phương pháp sử dụng nhạc cụ:

- Âm nhạc bao giờ cũng gắn liền với nhạc cụ vì thế nhạc cụ là phương tiện không thể thiếu đối với tiết học âm nhạc của lứa tuổi mầm non, nhạc cụ giúp cô giáo kiểm tra lại trường đô, cao độ của bài hát, nếu hát không có nhạc cụ đệm theo bài hát thì cô giáo khó phân biệt các cháu hát đúng hay sai Chính vì thế việc đầu tiên cô phải đánh đàn cho các cháu nghe hát theo đàn, quá trình các cháu hát chưa đúng tôi yêu cầu các cháu nghe lại đàn vài lần, để các cháu cảm nhận được cao độ, trường độ của bài hát Sau đó tôi mới cho các cháu hát đệm theo đàn, trong quá trình đó giúp cháu yêu âm nhạc, khi nghe một khúc dạo nhạc cháu biết đoán chính xác bài hát, có khả năng cảm thụ âm nhạc nhún nhảy và hát theo khúc nhạc dạo đó

- Tiếng đàn hỗi trợ cho tiết học của các cháu theo hứng thú, sinh động hơn, nếu ta sử dụng đúng cách Chính vì vậy trong quá trình dạy hát cũng như trò chơi , tôi thường sử dụng đàn trong quá trình giảng dạy

Ví dụ: Trò chơi “giai điệu thân quen” cô đánh một đoạn nhạc cháu đoán xem là bài hát

nào

+ Đối với tiết sinh hoạt cuối chủ đề: Cứ sau một chủ đề thì có một tiết sinh hoạt cuối chủ

đề, hoạt động biểu diễn văn nghệ sẽ giúp trẻ thể hiện một cách mạnh dạn, tự tin, thoải mái

và sáng tạo nghệ thuật những gì trẻ cảm nhận được qua các tác phẩm âm nhạc mà trẻ làm quen trong cuộc sống, những kinh nghiệm mà trẻ có qua các hoạt động âm nhạc với tiết này các cháu được biểu diễn, thể hiện qua các tác phẩm âm nhạc dưới hiều hình thức khác nhau như: tập thể, nhóm, cá nhân Qua đó trẻ đươc thể hiện vận động như múa, vỗ tay theo nhịp, tiết tấu nhanh, chậm hoặc nhún nhảy Chính vì vậy rất cần sử dụng nhiều nhạc cụ khác nhau để gây sự hứng thú cho trẻ, cũng như trẻ tham gia tích cực hơn vào các hoạt động làm cho trẻ có cảm xúc hơn về âm nhạc

Ví dụ: “ Chủ đề: Thế giới thực vật” Tiết sinh hoạt cuối chủ đề, cháu được biểu

diễn các bài hát liên quan đến chủ đề đã học với nhiều hình thức như: Với bài “Em yêu cây xanh” tôi sử dụng trống lắc và phách tre cho trẻ vận động theo tiết tấu chậm, với bài “Màu hoa” tôi cho các cháu dùng hoa và mũ hoa để mua, nhưng với bài “Lá xanh” tôi dùng đàn

đệm nhạc cho trẻ hát và nhún nhảy theo nhịp bài hát, với bài hát mang giai điệu dân ca

mượt mà như bài “Hoa thơm bướm lượn” tôi dùng đĩa mở nhạc cho trẻ dùng quạt để múa.

Việc sử dụng nhạc cụ vào bài hát làm cho bài hát hay hơn, tăng thêm phần cảm xúc và các cháu cũng rất hứng thú gây sự chú ý, ghi nhớ và hứng thú nghe nhạc ở trẻ

5 Dạy trẻ hát phù hợp với từng bài, từng đối tượng:

Muốn đạt được kết quả cao trong giờ học, tôi thường dạy trẻ hát theo nhiều hình thức như: cho các cháu hát theo yêu cầu, hát đúng giai điệu, nhịp điệu, thuộc bài hát và hát diễn cảm, thể hiện đúng nhạc Vì thế dạy các cháu hát ở mọi lúc, mọi nơi, tôi vận dụng một

cách linh hoạt có sáng tạo, tùy từng trường hợp cụ thể để lựa chọn cách dạy, căn cứ vào khả năng của từng cháu, bài hát đa số các cháu biết, được nghe, có bài hát chưa biết, bài dễ hát hay khó hát, dài hay ngắn để lựa chọn cách dạy cho phù hợp

* Đối với bài hát “Đa số trẻ đã biết và dễ”

* Với các bài hát này các cháu đã biết Tôi cho các cháu hát lại một vài lần và lắng

nghe xem các cháu hát ngân luyến, nghỉ cao độ trường độ không đúng, tôi liền sửa sai cho các cháu theo nhiều hình thức như: hát lại cho các cháu nghe thật chậm, rõ lời, kết hợp nhịp chân , hoặc đung đưa theo lời bài hát cho cháu nghe giai điệu câu hát đó nhiều lần Sao đó các cháu hát đúng câu hát đó và hát diễn cảm theo nội dung bài hát nâng cao dần

Hoặc “ Ví dụ: Bài hát “ Bác đưa thư vui tính” Nhạc và lời “ Hoàng Lân”, tôi cho trẻ hát

đối đáp giừa nhóm này với nhón khác, trẻ này với trẻ khác

Một nhóm đóng vai bác đưa thư: “ Kính coong, kính coong”

Một nhóm đóng vai em bé hát : “ Bác đưa thư đang tới nhà em…”

Bài hát đó khó hát đối đáp hoặc các cháu hát lỗi nhiều tôi dạy lại từ đầu, hướng dẫn cách hát đối đáp một vài lần cho các cháu hiểu cách hát đối đáp, hát to Hát nhỏ… sao cho đúng giai điệu bài hát , tôi yêu cầu các cháu hát tôi vỗ tay, hoặc ngược lại Kết hợp phân tích , sửa sai giúp các cháu hát đúng tiết tấu bài hát

* Đối với bài hát: “Đa số trẻ chưa biết”

* Đối với bài hát cháu chưa được hát, chưa được nghe tôi thường hát chậm,kết hợp mở

đĩa cho chác cháu lắng nghe Như vậy giúp các cháu nhận biết và hát theo chọn vẹn bài hát Hoặc tôi thường trò chuyện với các cháu về bài hát các cháu sắp được học để các cháu hiểu sâu nội dung bài hát sẽ sắp được học

Ví dụ: Chủ đề “ Nghề nghiệp” tôi sẽ hỏi :

- Ba mẹ các con làm nghề gì ?