Skkn một số biện pháp nhằm hạn chế học sinh nghỉ học của giáo viên chủ nhiệm

Lý do chọn đề tài Vấn đề giảm sỉ số hiện ở các trường học phổ thông hiện nay còn khá cao,điều đó không những ảnh hưởng đến thành tích của nhà trường mà còn là vấn đề được xã hội quan t

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO GIA LAI TRƯỜNG THPT LÊ HỒNG PHONG

TỔ : HÓA - SINH - CÔNG NGHỆ

TÁC GIẢ ĐỀ TÀI : VÕ THỊ HỒNG NGA CHỨC VỤ : GIÁO VIÊN NĂM THỰC HIỆN : 2016

Phần I – MỞ ĐẦU

Đak Đoa, tháng 05 năm 2016

I Đặt vấn đề: t v n đ : ấn đề: ề:

1 Lý do chọn đề tài

Vấn đề giảm sỉ số hiện ở các trường học phổ thông hiện nay còn khá cao,điều đó không những ảnh hưởng đến thành tích của nhà trường mà còn là vấn

đề được xã hội quan tâm, bởi lẽ những học sinh chưa đủ tuổi trưởng thành ra

đã rời bỏ ghế nhà trường bước chân vào cuộc sống mưu sinh nhưng với kinhnghiệm ít ỏi của mình nhiều em đã lỡ bước xa chân trở thành gánh nặng cho

gia đình và xã hội Bởi vậy, bước vào năm học mới 2015 - 2016, nhiệm vụ

quan trọng đối với ngành giáo dục và các địa phương đó là vận động học sinhđến trường, giảm tỷ lệ bỏ học ở các cấp học Để làm được điều này cần sựchung tay phối hợp có hiệu quả giữa nhà trường, gia đình và xã hội, trong đóvai trò của nhà trường, của mỗi thầy, cô giáo cần được khẳng định , nhất làgiáo viên chủ nhiệm người luôn sát cánh cùng các em , và sợi dây liên hệ gắngkết giữa nhà trường và gia đình các em trong việc quản lí giáo dục các em Bản thân tôi đã làm công tác chủ nhiệm rất nhiều năm , ngay từ khibước chân lên bục giảng đến nay tôi đã có 10 năm làm công tác chủ nhiệm,nhiều năm qua chứng kiến nhiều học sinh của mình phải bỏ học giữa chừng vìnhưng lí do khác nhau Rồi phải chứng kiến cuộc sống của những em ấy tronghiện tại làm tôi không khỏi xót xa (mặc dù cũng có vài em có cuộc sống hạnhphúc nhưng đó chỉ là hạn hữu) Trong tôi luôn trăn trở làm thế nào để hạn chếtình trạng học sinh nghỉ học giữa chừng, và sau nhiều suy nghĩ tôi quyết tâmviết đề tài này rất mong được chia sẽ và được sự góp ý của quí thầy cô để đềtài thêm hoàn chỉnh, đội ngũ giáo viên chủ nhiệm chúng ta có thêm nhữngkinh nghiệm nhỏ để quản lí lớp, đặc biệt là vấn đề giảm sỉ số trong học đường

2 Cơ sơ khoa học:

Dựa trên kinh nghiệm rút ra qua nhiều năm làm công tác chủ nhiệm củabản thân và học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp và những thầy cô đi trước

Nghiên cứu các biện pháp chung mà nhà trường hay áp dụng nhằm hạnchế tình trạng học sinh nghỉ học.

Nghiên cứu tình hình thực tiễn địa phương : Trên địa bàn trường đứngchân khá phức tạp,là điểm giao nhau của 3 xã Nam Yang, Hà Bầu vàDakroong nên tình hình chính trị rất phức tạp Học sinh nhiều thành phần nhất

là học sinh dân tộc thiểu số còn đông.Phụ huynh còn theo công việc nhà nôngchưa có sự quan tâm nhiều đến việc học hành của con cái Đời sống xã hội cónhiều phức tạp( Nam Yang là xã phát triển mạnh của huyện nhưng cũng làđiểm nóng mà huyện Đak Đoa quan tâm)

3 Cơ sở thực tiễn

Mặc dù nhà trường đã có nhiều biện pháp nhằm giảm tình trạng bỏ học

ở trương THPT Lê Hồng Phong, tuy nhiên tình trạng giảm sỉ số ở nhà trườngtrong những năm gần đây vấn còn cao, làm đau đầu BGH và cả đội ngũ giáoviên chủ nhiệm Bản thân tôi cũng chủ nhiệm nhiều năm qua, tuy nhiên nhữnglớp chủ nhiệm của mình sỉ số giảm rất ít Năm học 2012 – 2013 chủ nhiệm lớp12A3 cuối năm giảm 02 học sinh(01 lập gia đình và 01 mất vì tai nạn), Nămhọc 2013 – 2014 chủ nhiệm 12A5 không giảm sỉ số Năm học 2014 – 2015chủ nhiệm 10C1 không giảm sỉ số và năm học 2015 – 2016 chủ nhiệm lớp11B1 không giảm sỉ số Qua nhiều năm làm công tác chủ nhiệm tôi rút ra một

số kinh nghiệm của bản thân và học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp về côngtác quản lí sỉ số học sinh , nay xin được chia sẻ để quí thấy cô cùng đóng gópđể bản thân có thêm kinh nghiệm nhằm quản lí học sinh tốt hơn

II MỤC ĐÍCH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Mục đích nghiên cứu

Nhằm giúp các thầy cô giáo cùng chia sẽ kinh nghiệm trong công tácquản lí sỉ số học sinh Cùng nhà trường tìm ra nhiều biện pháp để giảm bớt tỉ

lệ giảm sỉ số trong nhà trường, hoàn thành tốt chỉ tiêu về giảm sỉ số để đạtđược trường chuẩn quốc gia trong năm 2016

2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi sử dụng một số phương pháp sau:

* Phương pháp lí luận

Thu thập thông tin lí luận của vai trò người giáo viên chủ nhiệm lớptrong công tác giáo dục đạo đức và học tập của học sinh trên các tập san giáodục, các bài tham luận trên internet

* Phương pháp quan sát

Quan sát hoạt động học và sinh hoạt tập thể của học sinh

* Phương pháp điều tra

Trò chuyện trao đổi với giáo viên bộ môn, học sinh, hội cha mẹ họcsinh, bạn bè và hàng xóm của học sinh

III NHIỆM VỤ VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

1 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Thực tiển tình trạng giảm sỉ số trong nhà trường còn cao

- Đã có nhiều công trình nghiên cứu nhưng nhiều biện pháp chưa sát vớithực tiễn địa phương nên tỉ lệ giảm sỉ số chưa giảm thấp được

- Một số biện pháp bản thân tích lũy được xin được chia sẻ

2 Thời gian nghiên cứu

Trong 4 năm học: Từ năm học 2012 – 2013 đến năm học 2015 – 2016.

IV ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Học sinh các lớp mình đã chủ nhiệm trong thời gian trên ở trường THPT

Lê Hồng Phong

V PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Trong nhà trường THPT Lê Hồng Phong

VI CẤU TRÚC ĐỀ TÀI : gồm 4 phần

Phần I : Mở đầu

Phần II : Nội dung

1 Thực tiển tình trạng giảm sỉ số trong nhà trường còn cao

Phần II - NỘI DUNG 1.Thực tiển tình trạng giảm sỉ số trong nhà trường còn cao :

- Tình hình giảm sỉ số 03 năm gần đây của nhà trường :

* Năm học 2013 – 2014 tỉ lệ giảm sỉ số trong nhà trường :

- Khối 11 giảm 15 hs tỉ lệ giảm 7,8%; tỉ lệ nghỉ học so với năm học trưóc

đã giảm được 4,1%, tuy nhiên vẫn còn giảm nhiều ở lớp B3(04), B4(03),B5(05)

Khối10 giảm 50 hs tỉ lệ giảm 19,1%; ; trừ lớp 10 C1không giảm; giảmnhiều ở lớp C5, C6 và C2

42, học sinh ĐB DT nghỉ học tăng hơn so với năm học trước là 9%

* Năm học 2015 – 2016 tỉ lệ giảm sỉ số trong nhà trường :

Giảm 55 hs ; giảm nhiều ở lớp C1 (11 em),C3 (13em) ;C4 (11em) và

- Nguyên nhân cơ bản dẫn đến giảm sỉ số trong nhà trường :

+ Chủ yếu là học lực yếu, kém, nghiện game online ,không có động cơ

học tập đúng đắn vµ gia đình chưa thật sự quan tâm nªn bá häc

+ Đặc biệt đáng báo động là nhiều häc sinh nghØ häc do vi phạm luậthôn nhân gia đình

+ Nên kinh tế địa phương phát triển khá mạnh mẻ nên một số học sinhthích nghỉ học để làm kinh tế gia đình

+ Thái độ nhận thức của một số phụ huynh và học sinh còn chưa đúngđắn như : “ học nhiều tốn tiền mà ra trường không tìm được việc làm chi bằngtrồng tiêu kinh tế tốt hơn”…

+ Một số giáo viên chủ nhiệm chưa quan tâm đúng mức đến công tác duytrì sĩ số của lớp, chưa quan tâm và động viên kịp thời tới những học sinh có tưtương muốn bỏ học

2 Một số biện pháp chung:

Qua nắm bắt tình hình HS bỏ học, phân tích những nguyên nhân dẫnđến tình trạng này Nhà trường cùng toàn thể hội đồng thường xuyên bàn bạc

và đưa ra một số biện pháp chung nhằm giảm tình trạng học sinh bỏ học trongnhà trường như sau :

- Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường – gia đình và xã hội : Nhà trườngthông qua GVCN thường xuyên theo dõi sỉ số các lớp hang tuần, hang tháng,kịp thời cử giáo viên chủ nhiệm đến nhà tìm hiể nguyên nhà và vận động họcsinh đến lớp Hàng tháng nhà trường đều tổng hợp danh sách học sinh nghỉ họckhông vận động được tiếp tục nhờ địa phương vận động để các em đến lớp

- Chăm lo tận tình đến đời sống của học sinh nhất là những học sinhđồng bào dân tộc thiểu số, học sinh có hoàn cảnh khó khăn hay những học sinhthuộc gia đình chính sách : Thực hiện các chế độ miễm giảm, có khu nội trú vàxây dựng bếp ăn tập thể cho học sinh nội trú, thường xuyên theo dõi chế độ ănuống , học hành và sinh hoạt của các em…

b Đối với Đoàn trường :

Tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Đội TNTP Hồ Chí Minh cần tổchức các hoạt động xã hội gắn với cuộc sống văn hoá tinh thần ở các địaphương, tạo môi trường sinh hoạt bổ ích cho các em; đây cũng là một nội dung

mà toàn ngành Giáo dục đang tích cực hưởng ứng “Xây dựng trường học thânthiện, học sinh tích cực” Tổ chức Đoàn, Đội cũng cần xây dựng và nhân rộng

mô hình “đôi bạn cùng tiến”; tổ chức các cuộc thi về kiến thức, kỹ năng phùhợp với độ tuổi để thu hút HS tham gia; thực hiện tốt phương châm “Mỗi ngàyđến trường là một niềm vui”…

c Đối với giáo viên bộ môn :

- Tận tâm truyền đạt kiến thức và giáo dục đối với học sinh mình giảngdạy Thực hiện đúng những chuẩn mực nhà giáo, luôn là tấm gương sáng chohọc sinh noi theo, mỗi thầy cô giáo phải luôn là “ một tấm gương tự học vàsáng tạo”

- Không được có thái độ phân biệt đối xử nhất là với học sinh có học lựcyếu, học sinh cá biệt , mà trái lại cần có sự quan tâm các em nhiều hơn như :Thường xuyên kiểm tra bài cũ, đặt các câu hỏi dễ, động viên cho các em phátbiểu, khen những học sinh có tiến bộ hơn trước

3 Một số biện pháp của giáo viên chủ nhiệm mà bản thân tôi đã làm.

Vận động HS đến trường, giảm tỉ lệ bỏ học, ở các cấp học được xem lànhiệm vụ quan trọng đối với ngành Giáo dục và các địa phương

Để làm được điều này cần sự chung tay phối hợp có hiệu quả giữa nhàtrường, gia đình và xã hội, trong đó vai trò của nhà trường, của mỗi thầy, côgiáo cần được khẳng định , nhất là giáo viên chủ nhiệm người luôn sát cánhcùng các em , và sợi dây liên hệ gắng kết giữa nhà trường và gia đình các emtrong việc quản lí giáo dục các em

Là một giáo viên chủ nhiệm để làm tốt công tác chủ nhiệm của mình vàlàm tốt công tác giảm tỉ lệ giảm sỉ số của lớp bản thân tôi thực hiện những biệnpháp sau :

a Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp thân tin , trách nhiệm, sát cánh cùng

cô chăm lo tình hình lớp

Đội ngũ cán bộ lớp tôi lựa chọn là những học sinh thật sự gương mẫu vềhọc tập cũng như về đạo đức, được tập thể lớp tín nhiệm cao Sau đó đến lượtmình tiếp xúc và tìm hiểu đội ngũ cán bộ lớp Là người địa phương nên tôi dễdàng tiếp xúc và thăm nhà các em để tạo sự thân thiện và xây dựng lực lượng

hỗ trợ mình kịp lúc Thông qua đội ngủ cán bộ này mà tôi dễ dàng biết đượctính tình, hoàn cảnh, gia đình của học sinh trong lớp Ban cán sự lớp một mặtthay tôi quản lí lớp những lúc tôi không trực tiếp lên lớp đồng thời cũng là ”mật thám” báo cáo tình hình của lớp, của các bạn về cho tôi kịp thời.

b Xây dựng nội qui lớp, tạo không khí đoàn kết giúp dỡ nhau cùng tiến bộ

Ngay từ đầu năm học tôi cho lớp xây dựng qui chế thi đua, xếp loạihạnh kiểm hàng tuần , hàng tháng, phân công chấm chéo giữa các tổ.Nhờ vậysau mỗi tuần tôi nắm bắt được tình hình vi phạm và thái độ học tập của các

em mà uốn nắng kịp thời Qua đó ,cũng phát hiện được những biểu hiện khácthường trong tâm lí của các em để tìm biện pháp tư vấn kịp lúc, tránh để các

em bi quan, bế tắc dễ dẫn đến nghỉ học

Để tạo không khí vui tươi ,đoàn kết tôi hay tổ chức thi đua giữa các tổtrong lớp Tổ chức phong trào chủ nhật tình nguyện bằng cách cùng các emchủ nhật hàng tuần sẽ đến nhà bạn nào đó trong địa phương để giúp gia đìnhbạn và luân phiên qua các gia đình bạn khác.Tổ chức sinh nhật cho học sinhtrong lớp cùng vui cũng được tổ chức thường xuyên để các em thấy rằng mìnhluôn được quan tâm và tập thể lớp như là gia đình thân thiết thứ hai của mình Giúp đỡ những học sinh có hoàn cảnh khó khăn để các em an tâm họctập tuyệt đối không để học sinh nghỉ học vì lí do không có tiền nộp học bằngnhiều hình thức: Nếu những em thuộc diện miễn giảm theo chế độ thì tôi sớmhoàn thành hồ sơ cho các em, còn những em không đủ điều kiện thuộc diệnmiễn giảm theo qui định nhưng gia đình khó khăn về kinh tế tôi làm đơn xinhỗ trợ từ phía Công Đoàn nhà trường, hội cha mẹ Học Sinh, các tổ chức Đoàn,Hội , các tổ chức từ thiện địa phương như Đại lí tạp hóa Mười Nhẫn, đại lí tạphóa Hoa Thiệu, đại lí phân bón- thuốc trừ sâu Văn Tín, hoặc dựa vào sựtương trợ giúp đỡ của các bạn trong lớp và cô giáo Và đây là vấn đề tế nhịhay chạm vào lòng tự ti mặc cảm của các em nên tôi thường gặp riêng các em

để tư vấn trước, những lúc vận động cần tránh sự có mặt của các em để các emkhông thấy mặc cảm tự ti với bạn bè

Với những học sinh đồng bào các em hay mặc cảm về cơ thể và học lựccủa mình những lợi thế của các em là phong trào văn nghệ thể thao rất mạnh.Tôi đã lợi dụng điều đó để kéo các em hòa nhập vào phong trào tập thể lớp,sau khi các em có sự hòa đồng không còn mặc cảm nữa thì tôi lại phân côngđôi bạn cùng tiến cử những bạn học lực khá giỏi kèm cặp giúp đỡ các emtrong học tập, nhờ vậy mà các em học hành tiến bộ hơn, hòa đồng hơn

c Kết hợp với giáo viên bộ môn để tìm ra biện pháp giúp đỡ kịp thời những học sinh học yếu bộ môn:

- Thường xuyên hỏi thăm giáo viên bộ môn để nắm bắt tình hình họctập của học sinh trong lớp

- Có thể thông qua đội ngũ cán bộ lớp bí mật tìm hiểu về thái độ củagiáo viên bộ môn với lớp nếu có điều gì không phải từ phía giáo viên thì tôi sẽtìm hiểu lại và trao đổi với giáo viên bộ môn để tìm ra biện pháp giải quyếtvấn đề

- Trao đổi cùng giáo viên bộ môn quan tâm nhiều những học sinh cábiệt ( có thể nói rõ tên của từng học sinh) như: Thường xuyên kiểm tra bài cũ,đặt các câu hỏi dễ, động viên cho các em phát biểu, khen những học sinh cótiến bộ hơn trước

d Đối với gia đình học sinh:

- Tìm hiểu hoàn cảnh gia đình học sinh là một việc làm rất quan trọngvới giáo viên chủ nhiệm để có thái độ và biện pháp uốn nắn cho từng học sinhcủa mình Bản thân là người địa phương nên tôi rất có lợi thế về việc tìm hiểu

về gia đình học sinh thông qua việc thăm nhà, hỏi thăm qua những người quenbiết

- Thường xuyên liên lạc với gia đình hàng tuần qua dịch vụ tin nhắn, gọiđiện hay trực tiếp đến nhà trao đổi…

- Cùng với gia đình tìm ra những biện pháp tháo gỡ trước nguy cơ họcsinh muốn bỏ học như:

+ Có trường hợp học sinh Kiều muốn nghỉ học để đi Đà Lạt làm thêm,nghe thông tin báo cáo từ học sinh, tôi lập tức cùng các bạn đến nhà , được mẹ

em ủng hộ hai người lớn cùng ngồi phân tích thiệt hơn và những mong muốn,khổ tâm của người mẹ May mắn là em đã hiểu ra và đi học lại và còn học tiến

bộ hơn

+ Tuy nhiên cũng có gia đình vì công việc nhà nông quá bận rộn mà bắtcon phải đi làm nhiều, các em đó thiếu thời gian học tập thì tôi cũng tìm đếnnhà cùng với chi hội trưởng phụ huynh của lớp để tâm sự, khuyên phụ huynhnên để em được có thời gian học tập, đời mình đã vất vả vì con thì hãy thươngcon cho trọn vẹn, đã cho con cơ hội đến trường thì hãy cho con cơ hội để họctập Nếu bắt các em phải đi làm nhiều như vậy các em sẽ không có đủ thờigian học tập, sẽ ảnh hưởng đến kết quả học tập dẫn đến chán nản và bỏ học + Có trường hợp học sinh vì chán học muốn làm kinh tế kiếm tiền, giáoviên và gia đình khuyên răn không được thì tôi và gia đình xây dựng màng khổnhục kế : Bắt các em ra rẫy làm những công việc thật nặng nề ( đẩy 6 bao phân

bỏ hốc tiêu trong vòng 1 ngày phải xong), nếu một ngày các em vượt qua thìtiếp tục ngày thứ 2 , thứ 3,… để các em thấy được nỗi khổ của ba mẹ phải mộtnắng hai sương như thế nào để xây dựng ước mơ cho con đến trường cho cuộcsống của con không phải vất vả như mình

- Kịp thời thông báo cho Phụ huynh những vấn đề bất thường của họcsinh ở trường để phụ huynh theo dõi các em ở nhà để sớm ngăn chặn nguy cơ

bỏ học của các em