Skkn lồng ghép tư tưởng đạo đức hồ chí minh vào dạy môn giáo dục công dân ở trường THPT ở phạm văn đồng

Là một giáo viên giảng dạy môn Giáo dục công dân cho nên trách nhiệmgiáo dục phẩm chất đạo đức và ý thức của học sinh trong xã hội hiện nayrất cần thiết.. Ngoài những phương pháp dạy học

vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp.

Hiện nay đất nước ta đang đẩy mạnh sự nghiệp Công nghiệp hóa- hiệnđại hóa và đổi mới đất nước theo hướng tích cực, chủ động hội nhập thếgiới, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc vừa chủ động hội nhập quốc tế,tiếp thu có chọn lọc nền văn hóa thế giới Vì vậy việc học tập, rèn luyện tưtưởng, đạo đức, lối sống và làm theo tấm giương đạo đức Hồ Chí Minh là

việc làm hết sức cần thiết Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã khẳng định: “Tưtưởng Hồ Chí Minh đã góp phần cùng loài người loại trừ một trở lực to lớntrên con đường tiến lên thế giới văn minh, xóa bỏ một vết nhơ trong lịch sử

là chế độ thuộc địa” Đánh giá thực trạng giáo dục và đào tạo Nghị quyếttrung ương 2 khóa VIII của Đảng nhấn mạnh “Đặc biệt đáng lo ngại là một

bộ phận học sinh, sinh viên có tình trạng suy thoái về đạo đức, mờ nhạt về

lý tưởng chạy theo lối sống thực dụng, thiếu hoài bảo lập thân, lập nghiệp

vì tương lai của bản thân và đất nước” Đảng ta xác định, trong những nămtới cần tăng cường giáo dục tư tưởng đạo đức, ý thức công dân theo tưtưởng Hồ Chí Minh Bởi vì tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là nền tảng của

xã hội, là động lực vượt qua khó khăn, thử thách để phát triển kinh tế đấtnước, hoàn thiện nhân cách của mỗi người

Nhưng hiện nay vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trườngnói chung và trường Phạm Văn Đồng nói riêng đạt được hiệu quả chưa cao

Vì do ảnh hưởng nhiều tác động như phim, ảnh, lối sống hưởng thụ, các tròchơi điện tử mang nặng lối sống bạo lực… bên cạnh đó một số phụ huynh

lo làm kinh tế, ít có thời gian quan tâm đến con cái chỉ phó mặc cho nhàtrường giáo dục Một khía cạnh khác là cơ chế thị trường đã len lỏi vào nếpsuy nghĩ của một số phụ huynh và học sinh chỉ quan tâm đến các môn học

tự nhiên, xem nhẹ những môn học khác và xem đó là “ Môn phụ” đặc biệt

là môn Giáo dục công dân, từ đó dẫn đến vấn đề suy thoái đạo đức trongmột số thanh thiếu niên hiện nay

Là một giáo viên giảng dạy môn Giáo dục công dân cho nên trách nhiệmgiáo dục phẩm chất đạo đức và ý thức của học sinh trong xã hội hiện nayrất cần thiết Ngoài những phương pháp dạy học theo hướng phát triểnnăng lực của học sinh tôi đã vận dụng tư tưởng đạo đức của Hồ Chí Minhvào trong từng tiết dạy để học sinh thấm nhuần tư tưởng đạo đức của Bác.Học tập và làm theo tấm giương đạo đức của Bác để sau này trở thành

những công dân có đủ phẩm chất cách mạng, có tinh thân yêu nước yêu xãhội chủ nghĩa góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh Bên cạnh

đó tạo cho học sinh sự hứng thú đam mê trong từng tiết học, giúp tiết họcsôi nổi hơn các em hiểu bài hơn Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào bàihọc là thực hiện nguyên tắc “Học đi đôi với hành, lý luận gắn với thựctiễn” Hồ Chí Minh từng khẳng định “Một tấm gương sống có giá trị hơn cảngàn lần những bài diễn thuyết” Điều này đồng nghĩa với việc phải tìm ramột phương thức tác động tích cực và thích hợp

Khi vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh (HCM) vào bài dạy theotôi ban đầu sẽ thu được những hệ quả như sau:

Thứ nhất: Với nội hàm và một khối lượng lớn kiến thức về Hồ Chí

Minh (chủ yếu qua sự nghiệp, các câu nói, các câu chuyện về HCM) trênnhiều phương diện, khi được tích hợp thích hợp, môn dạy sẽ trang bị chohọc sinh các kiến thức về cuộc đời thân thế sự nghiệp, tư tưởng, tấm gươngđạo đức của HCM

Từ những kiến thức đã học; bài học dễ được làm “mềm” hóa và thuyếtphục cao, học sinh cũng dễ tiếp cận Qua đó, thể hiện tình yêu quê hươngđất nước, yêu chủ nghĩa xã hội; yêu cái thiện, cái đẹp; củng cố niềm tin yêukính trọng đối với Hồ Chí Minh

Thứ hai: Từ đây, hoc sinh học hỏi, kế thừa phát huy những truyền

thống tốt đẹp của gia đình, họ tộc, quê hương Đặc biệt gìn giữ những disản mà Hồ Chí Minh để lại cho dân tộc, cho các thế hệ Từ đó, xây dựngcho các em lòng tự hào dân tộc, tự tôn dân tộc, hình thành hoài bão sống, lítưởng cách mạng;

Thứ ba: Có thái độ đấu tranh với những thói hư tật xấu Đẩy lùi những

biểu hiện của sự suy thoái đạo đức, lối sống trong bộ phận học sinh Xây

dựng cho các em một niềm tin, sống cao đẹp, vươn đến mục tiêu trongsáng, lành mạnh, nhân ái, cao thượng

Xuất phát từ cơ sở này, cùng với tình hình nhiệm vụ nhà trường trongnhững năm qua thực hiện chủ trương đẩy mạnh cuộc vận động “Học tập vàlàm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” Đồng thời trong năm học

2013 bản thân thực hiện thành công đề tài vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minhvào dạy bài 11 lớp 10 môn Giáo dục công dân được hội đồng khoa họccũng như học sinh đồng tình ủng hộ Do đó năm học 2015-2016 Tôi pháttriển thêm và hoàn thiện việc lồng ghép tư tưởng Hồ Chí Minh vào môn

Giáo dục công dân ở cả ba khối lớp Vậy tôi lấy đề tài “ Lồng ghép tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh vào dạy môn giáo dục công dân ở trường THPT ở Phạm Văn Đồng” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm của mình.

2 Đối tượng nghiên cứu:

Lồng ghép tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh vào dạy môn Giáo dục công

dân ở trường THPT ở Phạm Văn Đồng cả ba khối lớp 10, 11, 12

3 Phạm vi nghiên cứu:

Học sinh trường THPT Phạm Văn Đồng - xã Ia sao - huyện Ia tỉnh Gia Lai

4 Cơ sở nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu:

4.1 Cơ sở nghiên cứu:

+ Hồ Chí Minh toàn tập.

+ Sách giáo dục công dân lớp 10,11,12

+ Các chuyên đề về tư tưởng đại đức Hồ Chí Minh

+ Tài liệu đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

4.2 Phương pháp nghiên cứu:

+ Sử dụng các phương pháp nghiên cứu của phép biện chứng duy vật nhưtổng hợp, phân tích, so sánh để giải quyết nội dung của đề tài.

+ Phương pháp thực nghiệm thông qua thực tế dạy trên lớp, giao bài vàcủng cố bài cho học sinh, kết hợp kiểm tra và đánh giá,

II THỰC TRẠNG KHI TIẾN HÀNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI.

1 Thuận lợi:

Thực hiện đề tài vận dụng tưởng đạo đức Hồ Chí Minh có một số thuậnlợi như sau:

Một là: Khi nhắc đến Chủ tịch Hồ Chí Minh, người Việt Nam thì không

ai là người không biết đến Với các em học sinh khi còn học bậc tiểu học,hình ảnh Bác Hồ đã được khắc sâu vào tâm trí các em qua các bài tập đọc,qua các mẩu chuyện… dần dần các em hiểu sâu sắc hơn về Bác qua “ThưBác Hồ gửi học sinh nhân ngày khai trường”, qua 5 điều Bác Hồ dạy thiếuniên nhi đồng…, qua các câu chuyện kể về các đức tính của Bác và qua cácbài học đạo đức ơ bậc tiểu học và trung học phổ thông Từ đó các em hiểuđược Bác không chỉ là vị lãnh tụ muôn vàn kính yêu của dân tộc mà còn làmột anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa của thế giới

Hai là: Thực hiện đề tài, đây không chỉ là mục đích của cá nhân trong

giảng dạy mà còn là việc thực hiện hưởng ứng cuộc vận động lớn của Banchấp hành Trung ương, của Bộ Chính trị, của Ban thường vụ Tỉnh ủy tỉnh

và Sở Giáo dục - Đào tạo Gia Lai về việc: “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” Chính vì vậy mọi tầng lớp nhân dân, cũng

như các tổ chức ban ngành, đoàn thể trong cả nước có rất nhiều hoạt độngdiễn ra hết sức sôi nổi, đặt biệt là các hoạt động của thầy và trò trong nhàtrường, đây cũng là một yếu tố thúc đẩy tôi trong việc hoàn thiện đề tài Bên cạnh đó khi thực hiện việc tìm hiểu về tư tưởng, đạo đức Hồ ChíMinh để có thể đưa vào giảng dạy lồng ghép trong bộ môn Giáo dục côngdân , tôi nhận thấy hầu như tất cả các nội dung kiến thức của chương trình

đều được thể hiện trong tư tưởng và đạo đức của Người qua các tài liệutham khảo, các mẩu chuyện ngắn và các thước phim tư liệu

Ba là: Trong trường THPT thì môn Giáo dục công dân là một môn học

nhằm cung cấp cho các em một số kiến thức về chuẩn mực đạo đức, kiếnthức về pháp luật Vấn đề này lại được thể hiện hết sức rõ nét trong tưtưởng và đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh Chính vì vậy việc đưa tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh lồng ghép vào giảng dạy ở bộ môn Giáo dụccông dân là thích hợp và thuận lợi nhất

2 Khó khăn:

Tài liệu về tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh rất nhiều, để lựa chọn đượcnhững nội dung phù hợp đưa vào từng bài, từng ý đòi hỏi giáo viên phảitốn nhiều công sức và thời gian tìm tòi nghiên cứu, chọn lọc ở nhiều tài liệukhác nhau Hơn nữa, những nội dung đưa vào phải đa dạng phong phú,nhiều thể loại khác nhau để tránh sự nhàm chán, đơn điệu, gượng ép điềunày khiến giáo viên gặp không ít khó khăn

Bên cạnh đó nội dung môn Giáo dục công dân với các phạm trù đạođức cơ bản như nghĩa vụ, lương tâm, nhân phẩm, danh dự, hạnh phúc,pháp luật, các chính sách xã hội vvv Đây là những phạm trù rất gần gũi vớicác em trong đời sống hàng ngày, các em phải đối mặt và thực hiện nênhầu như phần đa các em chủ quan và có tâm lý biết rồi, khổ thật, nói mãi

Do đó, học sinh không hứng thú học Trong thời gian tôi giảng dạy, tôi thấytình trạng học sinh không học bài cũ, không xem bài mới còn phổ biến, khiđưa ra một yêu cầu về nhà sưu tầm tranh ảnh hoặc viết cảm nghĩ thì họcsinh không có hứng khởi làm, có làm cũng là miễn cưỡng, bắt buộc do đóhiệu quả mang lại không cao Từ việc không thích học môn Giáo dục côngdân cho nên học sinh có dấu hiệu sa sút nghiêm trọng về đạo đức, nhu cầu

cá nhân phát triển lệch lạc, ý thức pháp luật kém, thiếu niềm tin trong cuộcsống, không có tính tự chủ, dễ bị lôi cuốn vào những việc xấu

B NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỨC TIỄN TRONG VIỆC VẬN DỤNG

TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH VÀO DẠY MÔN GDCD.

1 Cơ sở lí luận:

Thực hiện Chỉ thị số 06 – CT/TW ngày 07/11/2006 của Bộ Chính trị về

tổ chức cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh” và Hướng dẫn số 11 – HD/TTVH ngày 06/12/2006 của Ban Tưtưởng – Văn hoá Trung ương, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ thịthực hiện cuộc vận động trong toàn ngành với mục đích “Làm cho nhàgiáo, cán bộ quản lý giáo dục, viên chức, học sinh, sinh viên, học viêntrong toàn ngành Giáo dục nhận thức sâu sắc về những nội dung cơ bản vànhững giá trị to lớn của tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; tạo sự chuyểnbiến mạnh mẽ về ý thức tu dưỡng, rèn luyện và làm theo tấm gương đạođức Hồ Chí Minh, nâng cao đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chícông vô tư; đẩy lùi sự suy thoái về chính trị đạo đức, lối sống và các tệ nạn

xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội X của Đảng.” Tấm gương về cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng của Chủ tịch

Hồ Chí Minh có sức mạnh to lớn trong việc giáo dục đạo đức, rèn luyệnphẩm chất cho học sinh Cuộc đời hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh làtấm gương sáng tuyệt vời về sự phấn đấu cho lí tưởng đạo đức cao cả nhấtcủa con người Từ bản thân người, sự nghiệp cách mạng của Người luôntoả sáng một nền đạo đức mới cao đẹp, đạo đức cách mạng Người đã hisinh lợi ích cá nhân, cống hiến trọn đời mình cho Tổ quốc, Người là kếttinh của những giá trị đạo đức tinh tuý nhất của dân tộc Nó là ánh sáng soiđường cho nhiều thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau Vì vậy, việc

nghiên cứu “học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” là

nghĩa vụ đạo đức của mỗi người, bởi học theo Người, làm theo Người làcon đường ngắn nhất giúp chúng ta tự hoàn thiện đạo đức cá nhân Đồng

thời giáo dục học sinh “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” cũng là trách nhiệm cao cả của người làm thầy cô giáo.

Trước những nhiệm vụ trọng đại và cấp bách của nền giáo dục nước nhàhiện nay, hơn lúc nào hết, chúng ta cần đi sâu nghiên cứu, học tập và vậndụng tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng và phát triển nềngiáo dục Việt Nam, về đào tạo nguồn nhân lực, về sự nghiệp trồng người.Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói, ham muốn tột bật của người là nước tađược hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng

có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành

Trong những năm qua, toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đã và đang thực

hiện cuộc vận động“ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh”, trên khắp cả nước, các nhà trường đã và đang phát động tổ chứcthực hiện cuộc vận động này Để góp phần tiếp tục đẩy mạnh cuộc vânđộng này tại trường THPT Phạm Văn Đồng, thì việc lồng ghép giáo dục tưtưởng đạo đức Hồ Chí Minh vào môn học GDCD là rất cần thiết Nhàtruờng chính là một môi trường tốt để truyền bá tư tưởng Hồ Chí Minh sẽđem đến cho học sinh một niềm tin, nhận thức đúng đắn, tránh những tưtưởng sai lệch do những thông tin ngoài luồng, do tác động của xã hội

2 Cơ sở thực tiễn:

Môn Giáo dục Công dân có đặc điểm nổi bật là gần gũi với con người

và xã hội, gắn bó mật thiết với đời sống thực tiễn sinh động của gia đình,nhà trường và xã hội Đặc điểm này tạo cho môn Giáo dục Công dân cónhững lợi thế để có thể tích hợp những nội dung giáo dục cần thiết cho họcsinh như: “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, giáodục môi trường, giáo dục an toàn giao thông , giáo dục kỹ năng sống, Giátrị sống, giáo dục giới tính… Trong những nội dung tích hợp này, tích hợpnội dung “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” giữ vị trí

quan trọng trong việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh ở nước tahiện nay.

Lồng ghép tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh môn GDCD nhằm nâng caophẩm chất đạo đức, nhân cách cho học sinh và hiệu quả môn học, giúp họcsinh hiểu sâu sắc hơn về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh để học theoNgười, làm theo Người, hoàn thiện phẩm chất đạo đức cá nhân Giúp họcsinh tự đánh giá được bản thân, từ đó các em có biện pháp rèn luyện để trởthành người có phẩm chất đạo đức tốt; xác định được nghĩa vụ và mục tiêuhọc tập của bản thân giữ gìn lương tâm trong sáng, hạnh phúc trước thànhquả đã đạt được Bồi dưỡng, nâng cao lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minhđối với học sinh Rèn cho học sinh kĩ năng phân tích, đánh giá, nhận xét, sosánh, kể chuyện và thực hành

Những tư tưởng của Người là tấm gương sáng để mọi người Việt Namhọc tập và noi theo, tư tưởng của Người còn định hướng cho mọi hoạt độngcủa Đảng và nhà nước ta trong công cuộc đổi mới hiện nay

Vì vậy để giáo dục thế hệ trẻ, có lối sống lành mạnh, tinh thần yêu nước,yêu CNXH sâu sắc thì việc lồng ghép giáo dục đạo đức tư tưởng của Báctrong môn Giáo dục công dân gióp phần hình thành nhân cách, lối sống củahọc sinh là rất cần thiết

II NỘI DUNG VÀ CÁCH VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC

HỒ CHÍ MINH VÀO DẠY MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN Ở TRƯỜNG THPT PHẠM VĂN ĐỒNG.

1 Chuẩn bị:

1.1 Giáo viên:

Đối với công việc dạy học nói chung, dạy học môn GDCD nói riêngviệc chuẩn bị của giáo viên là vô cùng cần thiết Ngoài việc xác định mụcđích, yêu cầu, đồ dùng dạy học liên quan đến bài dạy, giáo viên còn dựkiến cho bài dạy, dạy mục nào, chuẩn bị đồ dùng dạy học gì, kiến thức cho

mục đó ra sao… Đối môn Giáo dục công dân lồng ghép giáo dục tư tưởngđạo đức Hồ Chí Minh thì giáo viên phải xác định nội dung cần lồng ghép,thời điểm lồng ghép, cách lồng ghép như thế nào cho phù hợp với bàidạy… dùng hình ảnh tư liệu, nội dung tài liệu liên quan đến chủ tịch HồChí Minh, Bởi vì tư tưởng đạo đức của Bác là vô cùng rộng trên nhiều lĩnhvực… Giáo viên phải biết chọn lọc, linh hoạt vận dụng một tư tưởng nào

đó để lồng ghép vào bài dạy Khi áp dụng phương pháp này giáo viên phảichú ý đến thời gian phân bố trong tiết học Tuyệt đối giáo viên khôngđược“Tham” kiến thức, sa đà Tránh tình trạng biến giờ dạy môn giáo dụccông dân trở thành tiết kể chuyện đạo đức Hồ Chí Minh

1.2 Đối với học sinh:

- Tìm hiểu những nội dung mà giáo viên giao trước

- Xem trước nội dung sách giáo khoa

- Vận dụng và liên hệ được thực tiễn

2 Cách vận dụng và hiệu quả đạt được.

2.1 Cách vận dụng.

Khi lồng ghép tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh vào môn giáo dục công

dân ở trường THPT tôi thực hiện lồng ghép bằng các cách sau:

- Lồng ghép tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh để vào bài mới.

- Lồng ghép tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh để làm rõ tri thức kiến thức bàihọc

- Lồng ghép tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh để củng cố kiến thức chốt lạinội dung kiến thức trọng tâm bài học

Bên cạnh đó tài liệu tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh vô cùng phong phú,

để tiết học sinh động hơn giáo viên sử dụng các phương tiện như: Sử dụng

hệ thống máy chiếu, trình bày bằng bảng phụ, các em học sinh đốngvai Được thể hiện cụ thể như sau:

2.1.1 Đối với chương trình lớp 10:

Trong chương trình lớp 10 bản thân tôi vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh

vào chủ đề: Quan niệm về đạo đức và một số phạm trù về đạo đức; Tìnhyêu hôn nhân và gia đình; Xây dựng và bảo vệ tổ quốc

* Chủ đề: Quan niệm về đạo đức và một số phạm trù về đạo đức Nội dung: Nghĩa vụ.

- Khi dạy phần kiến thức nghĩa vụ, để học sinh hiểu và thực hiện tốt nghĩa

vụ của người thanh niên hiện nay Giáo viên dùng biện pháp nêu gươngqua đoạn trích lời kêu gọi đồng bào trong việc cứu đói ( giáo viên chiếuđoạn trích của Bác lên máy chiếu đã chuẩn bị trước)

“ Hởi đồng bào yêu quý !

Từ tháng giêng đến tháng 7 năm nay, ở Bắc Bộ đã có hai triệu người chết đói

Kế đó lại bị nước lụt, nạn đói càng tăng thêm, nhân dân càng khốn khổ Lúc chung ta nâng bát cơm lên mà ăn, nghĩ đến kẻ đói khổ, chúng ta không khỏi động lòng.

Vậy Tôi xin đề nghị với đồng bào cả nước, và tôi xin thực hiện trước: Cứ

10 ngày nhịn ăn một bữa, mỗi tháng nhịn ăn ba bữa Đem gạo đó để cứu dân nghèo” ( Tập 4 HCM toàn tập).

+ Giáo viên nêu câu hỏi: Thông qua lời kêu gọi của Bác, ngoài việc thựchiện hủ gạo tiết kiện các em rút ra bài học gì?

+ Học sinh trả lời, giáo viên củng cố: Mỗi cá nhân trong xã hội để xã hộiphát triển chúng ta có nghĩa vụ chung tay vun đắp xây dựng…

+ Sau đó giáo viên có thể dùng công nghệ thông tin chiếu một số hình ảnhnhư: người dân thực hành hủ gạo tiết kiệm theo lời Bác dạy, hình ảnh Bác

Hồ đi bỏ phiếu để thực hiện nghĩa vụ của người công dân

Thực hành hủ gạo tiết kiệm theo lời dạy của Bác Hồ

Ngày 8/5/1960 nhân dân và thanh thiếu niên thủ đô Hà Nội chào mừng Bác đến bỏ phiếu bầu Quốc hội khóa II nước VNDCCH tại khu phố Bà Dinh- Hà Nội.

Nội dung: Lương Tâm.

- Khi giảng đến phần lương tâm giáo viên có thể kể câu chuyện “ Tấmlòng của Bác” để học sinh noi gương

+ Câu chuyện: Tấm lòng của Bác

Trong những ngày ra thăm miền Bắc, đoàn anh hùng, dũng sĩ miền Nam được Bác chăm lo, ân cần như cha đón với con Bác bảo tôi (vì tôi được phụ trách theo dõi sức khoẻ và đời sống của đoàn):

- Cô Bi, phải chăm sóc các cô, các chú ấy thật tốt, đừng để các cô các chú

ấy ốm Một bữa, đồng em Huỳnh Văn Đảnh bị sốt rét, Bác biết được, gọi tôi lên hỏi:

- Chú Đảnh bị sốt ra sao?

-Tôi báo cáo tình hình của đồng chí Đảnh cho Bác Bác nhắc:

- Cô phải cho các cô, các chú ấy ăn uống đầy đủ, chú ý các món ăn của địa phương để các cô, các chú ấy ăn được nhiều, sức khỏe mới tốt Một hôm khác, Bác chỉ vào Trần Dưỡng và hỏi tôi:

- Cô Bi, tại sao chú Dưỡng hơi gầy?

Bác nghe anh hùng Vai kể chuyện quê hương miền núi nghèo khổ của mình Bác cảm động nói: Thống nhất Bác vô Nam, thế nào cũng về thăm quê hương cháu Vai

Trong những ngày sống bên Bác, tôi càng thấm thía hơn tình cảm của Bác đối với đồng bào miền Nam Chị Tạ Thị Kiều nói với tôi:

- Càng được gần Bác, càng thấy Bác thương yêu dân miền Nam ta quá chị

à Nói xong, hai chị em lại khóc vì sung sướng và cảm động trước tấm lòng của Bác Hồ.( Trích trong cuốn “Bác Hồ với chiến sĩ” )

+ Giáo viên kể câu chuyện và đặt câu hỏi cho học sinh trả lời:

+ Lương tâm cao thượng của Hồ Chí Minh như thế nào? Em học tập được

gì ở Bác qua câu chuyện trên?

+ Học sinh trả lời theo cách hiểu của mình

+ Giáo viên kết luận: Tình cảm của Bác Hồ đối với từng người, từng lứatuổi với cả dân tộc khi gặp khó khăn, gian khổ Bác Hồ cũng đau nỗi đaucủa mọi người nghèo khổ, mất nước như chính nỗi đau của mình, và nhận

rõ trách nhiệm to lớn của mình cùng đồng bào giúp sức giải quyết các khókhăn Từ đó giúp học sinh hiểu rõ hơn khái niệm lương tâm: Lương tâm lànăng lực tự đánh giá và điều chỉnh hành vi đạo đức của ban thân trong mốiquan hệ với người khác và xã hội.

- Khi dạy đến phần kiến thức nhân phẩm giáo viên có thể cung cấp chohọc sinh một số hình ảnh về tấm gương đạo đức của Người Là lãnh tụ củađất nước Bác luôn luôn gương mẫu trong việc giữ gìn phẩm giá của conngười Sống cuộc sống giản dị, mộc mạc Không những thế trong nhữnglần nói chuyện với cán bộ, chiến sỹ Bác thường căn dặn cán bộ chiến sĩtăng cường học tập và luôn gương mẫu về đạo đức cách mạng

Hình ảnh 1:

“Ngôi nhà sàn đơn sơ của Bác vẻn vẹn chỉ có vài ba phòng, trong lúc tâm hồn của Bác lộng gió thời đại, thì cái nhà nhỏ đó luôn luôn lộng gió và ánh sáng, phảng phất hương thơm của hoa vườn, một đời sống như vậy thanh bạch và tao nhã biết bao” (Phạm Văn Đồng, Thủ tướng Chính phủ nước Việt Nam DCCH, 1970)

Hình ảnh 2:

Chủ tịch nói chuyện với cán bộ cao cấp toàn quân, Người căn dặn “Các chú phải cố gắng học tập và luôn luôn gương mẫu về đạo đức cách mạng”, Hà Nội, 5/1969

Nội dung: Hạnh phúc.

- Khi nói về Hạnh phúc giáo viên có thể sử dụng một trong hai cách:

+ Cách 1: Khi nói về Hạnh phúc giáo viên có thể sử dụng dẫn chứng nhưBác Hồ kính yêu của chúng ta Hạnh phúc của Bác Hồ là khi đọc được luận

cương của Lênin, Bác Hồ vui sướng cảm động vì đã tìm được con đườngcứu nước.

“ Luận cương của Lê nin làm tôi rất cảm động, khấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao! Tôi vui mừng đến phát khóc lên.Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: “ Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng cho chúng ta !””(Tập 8.HCM toàn tập)

Niềm hạnh phúc, vui sướng của Bác là khi viết đựoc bài báo, được đăngtrên tờ “Luymanitê” như Bác diễn tả:

“ Sau một tuần vất vả, tôi viết xong tác phẩm của mình Tôi mang đến tòa soạn báo Nhân đạo và nói với các đồng chí trong ban văn học: “ Tôi rất sung sướng, nếu bài viết của tôi được đăng…”

Các đồng chí nghĩ xem tôi vui mừng xiết bao, khi mấy ngày sau, mở xem báo buổi sáng, tôi thấy có đăng tác phẩm của tôi, tác phẩm yêu quý của tôi”

Hai câu trích trên giáo viên dùng minh họa cho khái niệm hạnh phúcgiúp học sinh hiểu rõ hơn nội dung bài hoc, hạnh phúc cũng là cảm xúc vuisướng của con người khi được thỏa mãn nhu cầu và lợi ích của mình, của

xã hội Cho nên học sinh chúng ta học tập Hồ Chí Minh để chăm lo xâydựng cho mình và cho xã hội ngày phát triển hơn, hạnh phúc nhiều hơn.+ Giáo viên nêu câu hỏi :

Câu hỏi: Khi các em được nghe hai đoạn trích trên nói về hạnh phúc củaBác Hồ Vậy hạnh phúc là gì?

+ Học sinh trả lời:

+ Giáo viên kết luận: Hạnh phúc là cảm xúc vui sướng, hài lòng của conngười trong cuộc sống khi được đáp ứng, thỏa mãn các nhu cầu chân chính,lành mạnh về vật chất và tinh thần

+ Cách 2: Giáo viên cũng có thể cho học sinh xem một số hình ảnh về Bác

Hồ để học sinh hiểu hơn khái niệm Hạnh phúc

- Luận cương của Lênin theo Người về quê Việt

Lực lượng vũ trang quân khu IV rất hạnh phúc khi được gặp Bác Hồ

Bác Hồ sinh hoạt văn nghệ cùng các em thiếu nhi

* Chủ đề: Tình yêu hôn nhân và gia đình.

Nội dung: Tình yêu

“ Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc,

là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự

do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành.”

(Trả lời các nhà báo nước

ngoài 1-1946)

Giáo viên giảng khái niệm tình yêu chân chính trong phần kiến thức hôn

nhân gia đình , để làm rõ hơn phần này giáo viên lồng ghép một số đoạntrích Bác Hồ răn dạy như sau:

Câu trích 1: “Muốn thuận vợ thuận chồng thì lấy nhau phải thực sự yêu thương nhau”

( Tập 8-HCM Toàn tập)

Câu trích 2: “Luật lấy vợ lấy chồng nhắm giải phóng phụ nữ tức là giải phóng phần nữa xã hội Giải phóng đàn bà đồng thời phải tiêu diệt tư tưởng phong kiến, tư sản trong người đàn ông”.

( Tập 8-HCM Toàn tập) + Giáo viên đặt ra câu hỏi: Qua đoạn trích trên theo em Bác Hồ muốn nói

lên điều gì?

+ Học sinh trả lời

+ Giáo viên củng cố: Bác Hồ răn dạy muốn gia đình hạnh phúc và bềnvững phải được xây dựng và duy trì trên cơ sở tình yêu chân chính, vợchồng bình đẳng với nhau, phải được pháp luật công nhận và bảo vệ

Nội dung: Gia đình.

- Khi dạy phần trách nhiệm của các thành viên trong gia đình: giữa vợ vàchồng, cha mẹ và con, ông bà đối với các chau, anh chị em với nhau Giáoviên chốt lại để làm rõ hơn về kiến thức bằng lời răn dạy của Bác như sau:

“Trong gia đình phải trên kính dưới nhường, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau”

( Tập 9-HCM Toàn tập)

2.1.2 Đối với chương trình lớp 11:

* Chủ đề dân chủ xã hội chủ nghĩa

- Để làm rõ khái niệm dân chủ giáo viên thể hiện hai câu trích sau củaNgười

Câu trích 1: “Bao nhiêu lợi ích đều vì dân