Skkn hướng dẫn học sinh giải quyết tình huống các vấn đề được tích hợp trong môn GDCD ở trường THPT hoàng hoa thám

Tóm tắt đề tài Hiện nay, việc dạy học theo hướng tích hợp, vận dụng các chuyên đề liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn là một yêu cầu nhằm đổi mới phương pháp dạy học, phát huy n

g _N

ĐÀ

⁄¡

GIAI QUYET TINH HUONG CAC VAN DE

DUOC TICH HOP TRONG MON GDCD

O TRUONG THPT HOANG HOA THAM

Tac gia

Chie danh: Gido vién bé mén Sw - GDCD

Nam thuc hién: 2014 - 2015

SO GIAO DUC VA DAO TAO GIA LAI ( hy 7

TRƯỜNG THPT HOÀNG HOA THÁM G7 s

A PHAN MO DAU csecessesssssssseessesssesseeesneesneesneesueesscesnecsneeneesneeseeeteateenees 3

T TOm tat hờ 3

II Giới thiệu đề tài ¿55:22 22 t2 2221221121121 re 3

da, Delp TT ETE SAINTE KHIỂN, -.sossseuesseeosteiburtoioetodthgdkil2010i60lE0.00028g00030m0 3

2 Van dé TIEHIỆT GỮ/ uonseronketinotigitdtriingiQ300718/000G0110800080034613901200i08081H04 4

3 Giả thiết nghiên CỨU: - 2c c £+S£SE£EE£EE£EE£EEEEEEEEEEEEEEEEEEkrErrkrkrred +

4 Pham vi Pleiku, thang 3/2015 Hee 5 S.Lichsu¢ .daIIA HH 5

B PHAN NOI DUNG cescssseesecssseeeeessneeesesneessesseeeecessieeeesssieeessnneesetean 6

I Cơ sở lý luận về dạy học giải quyết tình huồng: - - ssseczxzzzxcsez 6

II Cơ sở thực tiễn của việc hướng dẫn học sinh phát hiện và giải quyết tình huống thực tiỄn: ¿- - + ss SE kE SE E1 1E 1111111111111 11111111111 ce 7 Ii] Hướng dẫn học sinh phát hiện tình huống và giải quyết tình huống về các vẫn đề được tích hợp trong mO0 GDCD 3: cscs meron, 8

IV Hướng dẫn học sinh giải quyết một số tình huống thực tế về các vấn đề duge tich hyp ‘trong mon’ GDCD lop 12s saan 10

1 Van dé tich hop giao duc bao vé chu quyén bién dao, lanh thé Viét Nam:

2 Vấn đề tích hợp giáo dục phòng chống tác hại của thuốc lá: L2

3 Vấn đề tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường: -. - 14

4 Vẫn đề tích hợp giáo dục giá trị sống, kỹ năng sông cho hoc sinh 16

V Thực nghiệm Hướng dẫn học sinh giải quyết tình huông về vấn đề tích hợp trong môn ƠDCTD trong đời sông thực tiễn chủ đề: “Bảo vệ môi trường của Biển Hồ (hồ Tơ Nưng) ở thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai” (Học sinh tham gia thi sử dụng kiến thức liên môn, tích hợp để giải quyết tình huồng thực tiên) 19

VI Phương pháp đánh giá thực nghiệm đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng CUM ddddddddầẦ 28

A PHAN MO DAU

I Tóm tắt đề tài

Hiện nay, việc dạy học theo hướng tích hợp, vận dụng các chuyên đề liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn là một yêu cầu nhằm đổi mới phương pháp dạy học, phát huy năng lực sáng tạo của học sinh Môn GDCD có nhiều

vẫn đề được đưa vào giáo dục tích hợp, do đó giáo viên môn GDCD phải là

người hướng dẫn học sinh tìm tòi, phát hiện và giải quyết tình huống thực tiễn từ những vấn đề được tích hợp vào bộ môn để hình thành năng lực giải quyết tình

huống thực tế Đề thực hiện điều đó, giáo viên môn GDCD cần nghiên cứu và

hướng dẫn học sinh giải quyết tình huồng thực tiễn sao cho khoa học, đáp ứng được yêu cầu của giáo dục — đào tạo đặt ra Bản thân tôi cũng cô gắng Hướng dẫn học sinh giải quyết tình huống của các vấn đề được tích hợp trong môn GDCD lớp 12 ở trường THPT Hoàng Hoa Thám

H Giới thiệu đề tài

1 Lý do thực hiện việc nghiên cứu

Việc dạy và học môn GDCD trong các trường phố thông còn gặp khó khăn bởi vì học sinh chưa thực sự thấy được tính thiết thực của môn học và cho rằng GDCD không nằm trong số môn thi một Kỳ thi THPT quốc gia từ năm

2015 Trong khi đó nhiều vấn đề được tích hợp trong bộ môn làm cho giáo viên

có cảm giác quá tải Bộ môn có thời lượng ít, chỉ Itiết/tuần (cả 3 khối lớp) mà

lượng kiến thức lại nhiều, chương trình giảm tải đù có điều chỉnh nhưng thực tế

vẫn tạo ra sức ép cho học sinh, nội dung chương trình lớp 10 với kiến thức triết

học trừu tượng, nội dung chương trình lớp 12 lại có nội dung pháp luật na ná

nhau, thiếu tính thực tế cao nên khó kích thích được ý thức ham học của học

sinh

Tài liệu, tranh ảnh và các loại sơ đồ bảng biểu, đồ dùng trực quan minh

họa cho bài học GDCD còn hạn chế Mặc dù giáo viên có găng làm các đồ dùng dạy học theo khả năng có thể, nhưng cũng chưa bài bản, “tự biên tự diễn”, tính

khả thi và hiệu quả vẫn chưa cao

Ngày nay năng lực giải quyết tình huống thực tế là một yêu cầu cần phải

có ở mỗi người, do đó bồi dưỡng năng lực này cho học sinh THPT là yêu cầu

cấp thiết Năm học 2014-2015, Bộ GD&ĐT tổ chức cuộc thi “Vận dụng kiến

thức liên môn, tích hợp để giải quyết các tình huống thực tiễn” nhằm đáp ứng yêu cầu này Sản phẩm dự thi của thí sinh có nội dung phát hiện và đưa ra giải pháp giải quyết vấn đề nảy sinh trong thực tiễn về các chủ đề: Hiểu biết về pháp

luật an toàn giao thông: phòng chống tham nhũng: bảo vệ chủ quyền quốc gia về biên giới, biển, đảo; bảo vệ môi trường; bảo tồn thiên nhiên, tài nguyên và môi

trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai; sử

dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

Trong các chủ đề có nhiều chủ đề được tích hợp giáo dục vào môn GDCD, ngoài ra còn được yêu cầu thêm tích hợp các chủ đề như giáo dục giới

tính, giáo dục kỹ năng sống, phòng chống tác hại game online có nội dung bạo

lực, không lành mạnh Mục đích là nhằm khuyến khích học sinh vận dụng

kiến thức của các vấn đề, các môn học khác đề giải quyết các tình huống thực tiễn, tăng cường khả năng tự học, tự nghiên cứu và vận dụng tông hợp; thúc đây việc gắn kiến thức lý thuyết và thực hành trong nhà trường với thực tiễn đời

sống: đây mạnh thực hiện dạy học theo phương châm “học đi đôi với hành”

2 Vấn đề nghiên cứu:

Mặc dù mục đích rất thiết thực nhưng cái khó là học sinh đã quen với lối

học thuộc những điều có sẵn nên việc phát hiện các tình huống qua các vấn đề

được tích hợp trong môn GDCD gặp không ít khó khăn

Vấn đề đặt ra là giáo viên GDCD cần nắm được các vấn đề tích hợp trong

môn GDCD, đồng thời biết gợi mở cho học sinh phát hiện vấn đề để hướng dẫn

học sinh giải quyết được tình huống, phát huy tính năng động sáng tạo trong học tập của học sinh, đáp ứng yêu cầu đổi mới dạy học môn GDCD hiện nay

3 Gia thiết nghiên cứu:

Trước yêu cầu hướng dẫn học sinh giải quyết tình huống trong các vấn đề tích hợp của môn GDCD, giáo viên có thể thực hiện có hiệu quả không? Giáo viên sẽ làm gì đề thực hiện yêu cầu này?

Giáo viên phải nắm bắt nội dung cần tích hợp và giúp học sinh phát hiện tình huống thực tiễn đặt ra, gần gũi, thiết thực để học sinh có thể ứng phó, giải quyết được bằng kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm của mình đối với những tình

huống trong các vấn đề được tích hợp một cách có hiệu quả nhằm phát huy vai

trò của môn GDCD giáo dục ý thức thế hệ trẻ để đáp ứng yêu cầu xã hội

Giáo viên GDCD cần xây dựng kế hoạch dạy học mới theo hướng phát

triển năng lực học sinh, xây dựng các chủ đề liên môn, tích hợp, nội dung môn

học được thống nhất theo hướng tỉnh giảm, cắt bỏ những thông tin cũ, kiến thức

lý thuyết xa rời thực tế; bổ sung những nội dung có tính thực tiễn để học sinh

được khám phá, trải nghiệm và thực hành, rèn luyện khả năng tự học cũng như

Giáo viên GDCD cần xây dựng kế hoạch dạy học mới theo hướng

phát triển năng lực học sinh, xây dựng các chủ đề liên môn, tích hợp, nội

dung môn học được thống nhất theo hướng tỉnh giảm, cắt bỏ những thông

tin cũ, kiến thức lý thuyết xa rời thực tế; bổ sung những nội dung có tính

thực tiễn để học sinh được khám phá, trải nghiệm và thực hành, rèn luyện khả năng tự học cũng như làm việc theo nhóm của học sinh, góp phần tạo nên những con người năng động, tích cực, tự tin, sáng tạo, có như vậy mới

thực hiện được giả thuyết đặt ra

Do vậy, xuất phát từ thực tiễn giảng dạy của mình, tôi mạnh dạn đề xuất đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng: “Hướng dẫn học sinh giải quyết tình huống các vấn đề được tích hợp trong môn GDCD ở trường THPT Hoàng Hoa Thám ”

4 Phạm vỉ nghiên cứu:

Tìm hiểu các chủ dé tích hợp trong môn GDCD, cách hướng dẫn học

sinh tìm và giải quyết các tình huống thực tiễn đặt ra đối với các chủ đề tích hợp, trong đó đi sâu tìm hiểu ở khối lớp 12- khối lớp tôi đảm nhiệm giảng

dạy, học sinh cũng đã khá quen với việc giải quyết tình huống trong học tập

5 Lịch sử đề tài:

Trong khi nghiên cứu, tôi chưa tìm được tài liệu đầy đủ thực hiện vẫn đề đặt ra Do đó với quan điểm và cách vận dụng của cá nhân sẽ không tránh khỏi những sai sót Bản thân xin trân trọng những ý kiến phản hồi tích cực từ đồng nghiệp

B PHAN NOI DUNG

I Cơ sở lý luận về dạy học giải quyết tình huống:

Giải quyết tình huống trong các vấn đề được tích hợp trong môn GDCD cũng trên cơ sở lý thuyết về dạy học dựa trên giải quyết vấn đề Đây là phương pháp dạy học theo định hướng phát huy năng lực học sinh Trong đó học sinh học về các chủ đề thông qua các vấn đề có trong thực tiễn và liên quan tới nội dung môn học Học sinh xác định những điều đã biết, những điều cần biết, và làm thế nào để có được những thông tin cần biết trong việc giải quyết vấn đề kết hợp với làm việc theo nhóm Điều này làm cho học sinh tự chiếm lĩnh tri thức và phát triển các năng lực như lập

kế hoạch, tự định hướng học tập, hợp tác, sử dụng các kỹ năng tư duy cao,

tác, phát triển kỹ năng sống cho học sinh

Chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2020 đã khang định một trong những giải pháp quan trọng phát triển giáo dục là “Đổi mới

nội dung, phương pháp dạy học, thị, kiểm tra và đánh giá chất lượng giáo

dục”

Bước sang năm học 2014 — 2015, với chủ trương đổi mới mạnh mẽ

phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng

lực học sinh, Bộ GD&ĐT đã tổ chức nhiều lớp tập huấn cho giáo viên cốt

cán các nhà trường ở hầu hết các môn học về đổi mới phương pháp dạy học

và kiêm tra đánh giá theo định hương phát triển năng lực

Nhận thức được tầm quan trọng của việc tăng cường đổi mới kiểm tra đánh giá thúc đây đổi mới phương pháp dạy dọc; căn cứ vào hướng dan, chỉ đạo của Sở GD&ĐT Gia Lai, môn GDCD cũng nhằm thực hiện dạy học

hướng dẫn học sinh giải quyết tình huống thực tiễn coi trọng việc đổi mới

phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng

lực của học sinh

H Cơ sở thực tiễn của việc hướng dẫn học sinh phát

hiện và giải quyết tình huống thực tiễn:

Đối với học sinh: Ai cũng hiểu rằng hiện nay năng lực phát hiện tình huống và giải quyết tình huống của học sinh trong cuộc sống thường nhật

và trong học tập, làm việc còn hạn chế, thậm chí đang “báo động” Nhiều

tình huống mà nếu học sinh biết xử lý sẽ không dẫn đến những điều đáng tiếc Nguyên do đầu tiên là đã bao năm qua chúng ta chỉ dạy kiến thức mà

ít dạy kỹ năng, năng lực toàn diện cho học sinh Đa số học sinh thụ động

ngồi nhìn về một phía cái bảng nghe giảng hết ngày này đến ngày khác Bài tập về nhà cũng chỉ là trả lời câu hỏi mà những nội dung hầu hết có trong sách giáo khoa không có gì mới Thậm chí có nhiều học sinh chỉ lao vào

học lệch dé thi “kiếm” một chỗ trong trường đại học Do đó học sinh được

giải quyết tình huống trong thực tiễn góp sẽ thay đổi tình hình đó, góp phần

quan trọng phát huy năng lực sáng tạo, năng lực tư duy sâu sắc một vấn đề,

của học sinh, thúc đây học sinh cố gắng khắc phục thiếu sót hoặc phát huy năng lực, sở trường của mình; tăng cường năng lực hợp tác trong làm việc, đánh giá sự phát triển nhân cách của bản thân mỗi người so với mục tiêu

đào tạo và yêu cầu của thực tiễn

Đối với giáo viên: Theo tôi, cái thời mà giáo viên chỉ “nói lại” những điều trong sách giáo khoa “đang ngày càng cũ” phải chấm dứt Giáo viên phải là người năng động trước tiên dé tim ra các nội dung, các tình huống

và những kỹ năng năng lực để cung cấp, đào luyện học sinh của mình Điều

đó sẽ tạo những điều kiện thuận lợi cho người dạy nắm vững hơn tình hình

học tập và rèn luyện của học sinh; cung cấp thông tin phản hồi có tác dụng giúp việc học, giảng dạy và giáo dục tốt hơn Kết quả đánh giá sẽ tạo cơ sở cho giáo viên điều chỉnh, cải tiến mục tiêu, nội dung chương trình, phương pháp dạy học, kế hoạch đào tạo nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng và hiệu quả của quá trình này

Dạy học giải quyết tình huống theo định hướng phát triển năng lực

học sinh tác động đến đổi mới các yếu tố cơ bản của chương trình giáo dục: chuyển từ định hướng nội dung dạy học sang định hướng năng lực và định hướng chuẩn đầu ra về phẩm chất và năng lực của chương trình giáo dục cấp THPT; tăng cường đôi mới phương pháp dạy học, cải tiến các phương pháp dạy học truyền thống, kết hợp đa dạng các phương pháp dạy học

nhằm chú trọng phát triển năng lực của học sinh; vận dụng dạy học giải

quyết vấn đề theo tình huống và định hướng hành động đặc biệt là việc tăng

cường sử dụng phương tiện dạy học, công nghệ thông tin hỗ trợ; chuyển kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh từ đánh giá tổng kết sang

đánh giá quá trình; từ đánh giá chủ yếu từ ghi nhớ, hiểu kiến thức sang

đánh giá năng lực vận dụng, giải quyết những vấn đề của thực tiễn, đặc biệt

chú trọng đánh giá các năng lực tư duy sáng tạo; xem đánh giá như là một

phương pháp dạy học - tích hợp đánh giá vào quá trình dạy học

HI Hướng dẫn học sinh phát hiện tình huống và giải

quyết tình huống về các vấn đề được tích hợp trong môn GDCD:

Tinh huống: Là những vấn đề gây sự mâu thuẫn xung đột trong nhận thức của học sinh để nhận ra điều mình chưa biết, chưa giải quyết được Tình huống này buộc học sinh phải quyết tâm tìm hiểu, chứ không thể khuất phục Song không phải điều không biết nào được đặt ra cũng tạo

được tình huống có vấn đề, mà chỉ khi nào những điều học sinh nhận thấy

không thể không biết, không thể không tìm hiểu để nhận thức đúng, sâu sắc

vẫn đề đặt ra mới gọi là tình huống Việc giải quyết vấn đề là tiễn hành tìm

hiểu, làm sáng tỏ những điều chưa biết để biết và vận dụng trong cuộc sống

Các vấn đề có tình huống được đặt ra đề giải quyết có thé tình huống trong học tập, trong cuộc sông; phát hiện và nêu được tình huống có vấn

đề trong học tập, trong cuộc sống

Thu thập và làm rõ các thông tin có liên quan đến vấn đề; đề xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề; lựa chọn được giải

pháp phù hợp nhất

Việc giải quyết tình huống: Bằng các giải pháp và đánh giá được các giải pháp giải quyết vẫn đề; suy ngẫm về cách thức và tiến trình giải quyết vấn đề để điều chỉnh và vận dụng trong bối cảnh mới

Để phát hiện và giải quyết tình huống thì:

Vai trò của giáo viên:

Thứ nhất, giáo viên gợi ý, định hướng cho học sinh về tình huống

hoặc giao nhiệm vụ bằng cách đặt ra các tình huống từ thực tiễn

Thứ hai, giáo viên có thể hướng dẫn học sinh giải quyết vân đề thông

qua việc khai thác sách giáo khoa, sử dụng đồ dùng trực quan, tư liệu

Qua đó học sinh lĩnh hội và củng cố kiến thức mới

Đề khuyến khích học sinh, trong quá trình dạy học trên lớp giáo viên

có thể đánh giá dự án giải quyết tình huống của học sinh thay cho điểm

kiểm tra (15 phút, viết 45 phút hoặc kiểm tra học kỳ)

Vai trò của học sinh:

Học sinh làm quen với việc suy nghĩ, tìm tòi dé phat hién ra tinh huống cần giải quyết

Khi đã hình thành tình huống có vấn đề thì học sinh nghiên cứu, tìm

hiểu nguyên nhân tại sao như thế, tự mình trải qua quá trình động não (brain from) và tìm giải pháp để giải quyết tình huống, rút ra kết luận, ý nghĩa sau khi đã suy nghĩ, tìm hiểu

Học sinh không những làm bài mà giáo viên yêu cầu mà còn có thể trao đối với người khác, có thể tham gia cuộc thi giải quyết tình huống thực

tiễn bằng kiến thức tích hợp, liên môn Qua đó, học sinh có khả năng phát

triển tư duy, trí tuệ trong dạy học GDCD

IV Hướng dẫn học sinh giải quyết một số tình huống

thực tế về các vấn đề được tích hợp trong môn GDCD lớp 12:

1 Vấn đề tích hợp giáo dục bảo vệ chủ quyền biển đảo,

lãnh thổ Việt Nam:

Việc giáo dục bảo vệ chủ quyền biển đảo, lãnh thổ Việt Nam là một nhiệm vụ quan trọng song do những sự kiện gần đây chúng ta mới quan

tâm giáo dục hơn đối với vấn đề này Đây là vấn đề bao gồm nhiều nội

dung, nhiều tình huông đề giáo dục học sinh Sau đây là một tình huống cụ thê

DAO VIET NAM

ers RC aCe eo) Pen er awe ce]

Bắc xuống Nam, có vùng biển rộng

Trước tình hình căng thắng trên Biển Đông trong thời gian vừa qua

và hiện nay, em có hiểu biết gì về tình hình chủ quyền biẻn đảo của Tổ quốc Việt Nam? Em có thê làm gì để thiết thực đóng góp vào việc bảo vệ chủ quyền biên đảo Việt Nam?

Hướng dẫn giải quyết tình huống:

Học sinh cần nắm bắt các nội dung chính như:

Biển đảo thuộc chủ quyền Việt Nam

Vai trò vị trí của biển đảo đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ

quốc

Những suy nghĩ, hành động thiết thực đối với vào việc bảo vệ chủ

quyền biển đảo Việt Nam

Ý nghĩa được rút ra từ việc nghiên cứu vấn đề này:

Là một quốc gia ven biển nằm ở phía Đông bán đảo Đông Dương,

Việt Nam có bờ biển dài 3260 km, vùng biển rộng trên I triệu km2, gấp ba lần diện tích đất liền; có trên 3000 hòn đảo lớn, nhỏ gần bờ và xa bờ, chạy

suốt từ Vịnh Bắc Bộ đến Vịnh Thái Lan Đặc biệt, mỗi người Việt Nam

chúng ta khi nói đến vùng Biển Đông ai cũng biết rằng nơi đó có hai quần đảo “Hoàng Sa và Trường Sa” thuộc về Việt Nam Biển Đông và các vùng biển, đảo của nước ta có vị trí chiến lược rất quan trọng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là bộ phận lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc Việt Nam, là đi sản thiên nhiên của dân tộc, là chỗ dựa tinh thần và vật chất cho người dân Đây cũng là nơi có nhiều nguy cơ gây mất ồn định, uy hiếp chủ quyền và lợi ích quốc gia trên biển của ta

Hiện nay có một bộ phận không nhỏ giới trẻ, còn ít quan tâm đến vấn

đề tranh chấp Biển Đông Trong số những người quan tâm lại không biết thu thập thông tin từ các nguồn nào điều họ thiếu là đo từ việc giáo dục ít

đề cập đến vấn đề lịch sử chủ quyền của đất nước về Biển Đông

Chúng ta phải phố biến kiến thức sâu rộng hơn nữa trong học sinh về vẫn đề Biển Đông cũng như gắn trách nhiệm của học sinh đối với vận mệnh Tổ quốc Học sinh phải biết cần làm gì để bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo của Tổ quốc và xây dựng Việt Nam thành quốc gia giàu mạnh từ biển

Chủ quyền quốc gia là thiêng liêng, bảo vệ chủ quyền là nghĩa vụ của mọi người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ Hiện nay chúng ta bảo vệ chủ

quyền trong thời kỳ hòa bình, cần phải giữ ôn định môi trường cho sự phát

triển, cho công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Điều này

cũng chính là bản lĩnh của thế hệ trẻ Nhiệm vụ của chúng ta là xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc, với tiềm lực, khả năng của chúng ta Thanh niên bảo vệ

Tổ quốc là tham gia phát triển kinh tế, khai thác khoáng sản, du lịch, dầu

khí Không chỉ có hải quân mới bảo vệ biển, mà còn là mọi người dân đều

thé hiện tinh thần yêu nước bằng hành động của mình

2 Vấn đề tích hợp giáo dục phòng chống tác hại của

thuốc lá:

Tình huống:

Hang ngày ta vẫn thấy rất nhiều người hút thuốc lá Ở những nơi công cộng vẫn còn nhiều người hút thuốc “tự nhiên” gần các bảng cam hut thuốc Ở nhà sau bữa cơm, cha vừa xem tivi vừa hút thuốc lá, trong quán cafe, nhiều người tụ tập tán chuyện với điếu thuốc lá phi phéo trong bau không khí khói thuốc nghỉ ngút, đến trường có những học sinh trốn một

góc nào đó đề hút vội điếu thuốc

Hầu như 6 bat ky nơi công cộng nào cũng có quy định cám hút thuốc

lá hoặc có những khuyến cáo, đề nghị “bỏ hú thuốc lá” Vậy vì sao không nên hút thuốc lá? Và làm thế nào để những người quanh em nhận thức đầy

và tử vong, hít phải khói thuốc lá có hại cho sức khỏe; Hút thuốc lá là một thói

quen tốn tiền; Những nơi cấm hút thuốc lá theo Luật phòng chống tác hại

thuốc lá quy định học sinh cũng phải biết

Làm thế nào đề những người quanh em nhận thức đầy đủ hơn về vẫn

đề không nên hút thuốc lá: Tăng cường việc tuyên truyền, giáo dục một

cách thiết thực Đối với những nơi công cộng, phải có những biện pháp xử

lý nghiêm minh mới làm cho những người nhận thức chưa đầy đủ hay coi thường quy định của pháp luật thực hiện nghiêm túc quy định cam hút thuốc lá nơi công cộng

Nếu em đang hút thuốc lá, em có thể bỏ hút thuốc lá được không?

Đối với học sinh, khi đang hút thuốc lá, em cần mạnh mẽ trong việc

quyết định từ bỏ thuốc lá Em nên tự hỏi tại sao phải hút thuốc này? Hút thuốc

sẽ có nguy cơ bị ung thư phối rất cao cùng với những bệnh lý nguy hiểm khác

vay hut thuốc để làm gi? Tai sao nó nguy hại như vậy ma minh lai hit? Tai sao mình lại tự hủy hoại sức khoẻ của mình, hủy hoại sức khỏe của người thân trong gia đình và những người xung quanh? Sức khỏe đã bị hủy hoại mà lại

phải tốn tiền, có thể để dành tiền cho những việc cần thiết và có lợi cho sức

khoẻ hơn được không?

Em hoàn toàn có thể thực hiện được nếu thật sự có quyết tâm muốn

bỏ thuốc lá Biện pháp ở đây là em nên tránh gặp mặt những người thường

hút thuốc lá chung với mình, nên tập thê dục thường xuyên, hãy bắt đầu đi

bộ khoảng 30 phút đến 1 giờ Tập thể dục, đi bộ, tập võ đều đặn hàng ngày

sẽ phát huy những hiệu quả độc đáo của nó sẽ giúp cho cơ thể sản xuất lượng morphin nội sinh, điều này có thể làm mắt cảm giác thèm hút thuốc

lá, giúp cho cơ thé thoát khỏi sự lệ thuộc đối với thuốc lá, rượu và ngay cả với ma túy nữa

Ý nghĩa được rút ra từ việc nghiên cứu vấn đề này:

Thuốc lá có hại cho sức khỏe mọi người, vì vậy bản thân học sinh

tránh xa thuốc lá và kiên quyết không hút thuốc lá

Nếu đã hút thuốc thì học sinh cần tìm cách bỏ ngay Bỏ thuốc lá là

một công việc khó khăn đối với đa số người nghiện thuốc, nhưng nếu có quyết tâm cao, kiên trì sẽ thành công

Khi bản thân học sinh tránh được hút thuốc lá và nghiện thuốc lá, sẽ hạn chế nguy cơ nghiện ma túy hoặc tránh được những tệ nạn khác, thể hiện một bản lĩnh trong cuộc sống của học sinh

3 Vấn đề tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường:

Tình huống:

Trong môi trường sống của chúng ta, không khí trong lành đang bị ô nhiễm bởi khói bụi của các loại phương tiên giao thông, khí thải từ các nhà

máy nước và rác thải sinh hoạt Trong đó việc xả rác thải bừa bãi ra đất,

xuống sông, hồ đang báo động gây ô nhiễm nghiêm trọng ở nhiều nơi

Vì thế bảo vệ môi trường là vấn đề vô cùng cần thiết hiện nay

Vậy do đâu mà hiện tượng xả rác bừa bãi lại tràn lan như vậy?

Làm sao chúng ta giúp mọi người chấm dứt việc xả rác bừa bãi?

Hướng dẫn giải quyết tình huống:

Môi trường có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với con người và sinh vật Thế nhưng hiện tượng xả rác xuống đất, vào nước hiện nay đã trở nên phô biến Nhiều người vẫn vô tư vứt rác xuống đất, các con kênh, dòng sông Học sinh ăn xong một que kem hay một chiếc kẹo thì vứt que, vứt giấy xuống đất Uống xong một lon nước ngọt hay chai nước suối thì vứt lon vứt chai ngay tại chỗ vừa ngồi mặc dù thùng rác đề cách đó rất gần với lời nhắc “hãy bỏ rác vào thùng” Thậm chí khi ăn xong một tép kẹo cao su, học sinh cũng không mang đến thùng rác lại vứt ngay tại chỗ mà không

nghĩ đến người khác sẽ giẫm phải

Đó là những thói quen xấu, lười biếng và lối sống ích kỉ không biết

nghĩ đến người khác và lợi ích chung của một số người Họ sống theo kiểu:

chỉ cần mình sạch còn ai vướng bần thì mặc kệ Báo chí đã nhiều lần phản ảnh thực trạng các bạn trẻ sau khi tham gia các chương trình hội chợ, ca

nhạc không hề có ý thức bỏ rác đúng chỗ mà vứt ngay đưới chân, ngay chỗ ngồi làm cho cả một nơi sinh hoạt văn hóa ngập đầy rác Những hành

vi này không chỉ gây hại cho môi trường sống mà còn ảnh hưởng tới mỹ quan đô thị Đặc biệt khi rác thải là túi ni lông vứt xuống lòng đất, sau hàng chục năm cũng không thể tiêu hủy gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của con người

Ở Singapore, để giữ gìn môi trường của đất nước “sư tử”, người ta

áp dụng những hình phạt nghiêm khắc để người dân không xả rác bừa bãi

Nếu xả rác bừa bãi khi phát hiện sẽ bị phạt nghiêm khắc Người bị phạt sẽ

mặc bộ quần áo màu đặc trưng để đi làm sạch nơi công cộng, ví dụ nhặt rác tại công viên, đường phố đồng thời các phương tiện truyền thông địa

phương được mời đến để ghi lại sự kiện Nhà chức trách muốn thông qua cảm giác bị xấu hỗ của người vi phạm trước công chúng dé nhắc nhở mọi người không xả rác bừa bãi Tác dụng tích cực của động thái trên chính là đường phố Singapore vô cùng sạch sẽ, ý thức bảo vệ môi trường của người

dân luôn được nâng cao

Ở nước ta, việc giáo dục ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường sống chưa được kiên quyết, chưa có nhiều biện pháp cụ thể Do đó cần quan tâm giáo dục đối với nhiều đối tượng khác nhau và sử dụng nhiều biện pháp hơn Đối với bản thân mỗi người: Chúng ta không xả rác bừa bãi, cần tham gia vào các chương trình truyền thông bảo vệ môi trường Đối với gia đình mình: Nhắc nhở giữ vệ sinh chung, sống sạch sẽ, có văn hoá Trong xã hội:

Tuyên truyền, giáo dục tác hại việc xả rác bừa bãi, kiểm tra giám sát, xử lý

kiên quyết các hành vi xả rác bừa bãi Đồng thời có những biện pháp như

khuyến khích các sáng kiến bảo vệ môi trường, tổ chức thi viết đề án về

bảo vệ môi trường theo chủ đề (môi trường đất, không khí, nước, tiếng

6n ) Đề án đoạt giải phải được cấp kinh phí thực hiện

Hay chung tay làm sạch môi trường!

(Các ban tình nguyên viên đang làm sach nơi công công)

công cộng, thường xuyên di thu rác ở nơi đông người qua lại, tránh dé lâu phat sinh ô nhiễm môi trường Đồng thời tổ chức hoạt động tình nguyện thường xuyên thu gom rác ở khu vực công viên, những nơi công

cộng xây dựng những “đô thị không rác”, “khu phố không rác”

Trong khi đó, việc xử phạt hành chính đối với hành vi xả rác bừa bãi

vẫn cần thiết Áp dụng các khoản tiền phạt khắc khe đối với cá nhân hay doanh nghiệp không tuân thủ quy định thời gian và nơi đỗ rác Đó sẽ là mức phí để nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng đối với môi trường sống Người xả rác bừa bãi không chỉ phải nhận hình phạt từ phía chính quyền, mà còn nhận những ánh mắt lên án gay gắt của những người xung quanh

Ý nghĩa được rút ra từ việc nghiên cứu vấn đề này:

Bảo vệ môi trường là sự nỗ lực và trách nhiệm của các chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng và từng cá nhân Hy vọng đất nước chúng ta sẽ ngày một xanh hơn, tươi đẹp hơn, môi trường sống của chúng ta cũng ngày một trong lành hơn

4 Vấn đề tích hợp giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho học sinh

Tình huống:

Hiện nay bạo lực học đường bùng phát khi hàng loạt vụ đánh nhau ngay trong học sinh, kể cả nữ sinh đánh nhau liên tục xảy ra Mạng xã hội đầy rẫy hình ảnh, clip về những vụ việc này được tung lên (ngay cả mới đây học sinh nữ lớp 7 ở Trà Vinh bị đánh hội đồng) gây nhức nhối dư luận, gây hoang mang cho phụ huynh và cả những học sinh chăm lo học hành Vậy bạo lực học đường có nguyên nhân từ đâu?

Em co thể làm gì trước việc mâu thuẫn hoặc gây gỗ đánh nhau trong

bạn bè?

Hướng dẫn giải quyết tình huống:

Hiện nay theo thống kê của một số nhà giáo dục, trước tình huống

học sinh gây gồ đánh nhau, thái độ của các học sinh khác có thể là chỉ đứng

xem, có em bảo sẽ báo với thầy cô giáo, một số còn quay phim chụp hình,

số khác hô hào, cổ vũ và khá đông các em bỏ đi nơi khác để an toàn Việc

mâu thuẫn hoặc gây gỗ đánh nhau trong học sinh xuất phát từ nhiều ly do

nhưng nhiều khi vô cớ, có khi chỉ một cái nhìn cũng đánh nhau

Nguyên nhân chính phần lớn do cách giáo dục trong gia đình, nhà trường và xã hội chưa chu đáo dẫn đến nhận thức các em chưa đầy đủ Lứa tuổi học sinh là lứa tuổi đang hình thành những giá trị nhân cách, giàu ước

mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám phá song còn thiếu hiểu biết sâu sắc

về XH, còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo, kích động Chung quy

là do thiếu hiểu biết, thiếu kỹ năng tự bảo vệ, kỹ năng kiềm chế, kiểm soát

của mình, kỹ năng giải quyết vân đề, kỹ năng thương lượng, kỹ năng tự nhận thức Người trẻ hiện nay tiếp xúc quá dễ với phim ảnh bạo lực, trò

chơi bạo lực Họ còn bị tiêm nhiễm lối sống trên thế giới ảo và khi ra đời

thật thì hành xử rất bạo lực Bạo lực học đường gây hậu quả nghiêm trọng

Phần lớn các em là nạn nhân bị đánh, sau khi đi học đều mang tâm lý xấu

hồ, ngại ngùng và có thể bỏ học Hậu quả cho những em đánh bạn có thể là đình chỉ học, nặng hơn nữa là chịu hình phạt của pháp luật

Trước vấn nạn bạo lực học đường, việc đầu tiên và cũng quan trọng

nhất là giáo dục tâm lý, nhân cách cho giới trẻ Gia đình, nhà trường và xã

hội cần có những sự quan tâm đặc biệt tới học sinh bởi tâm lý tuôi vị thành

niên rất bồng bột Nền tảng giáo dục gia đình là rất quan trọng Mỗi khi “tế bào của xã hội” bị hỏng, rất khó có những đứa con ngoan, thậm chí dẫn đến tội ác Quy trình xử lý của các thầy cô khi học sinh đánh nhau thường là tách 2 đối tượng ra, làm “công tác tư tưởng” với từng em, chủ yếu áp dụng biện pháp hòa giải và giáo dục Nhà trường cần có chương trình giáo dục tốt hơn nữa và gia đình cần có trách nhiệm quan tâm hơn tới các em Tuy nhiên, chỉ một phía giáo viên và nhà trường thôi cũng là chưa đủ vì việc hòa giải học sinh mới giải quyết phần ngọn của chuyện đánh nhau Để giải quyết phần gốc, cần nhiều giải pháp Trong đó, phải tạo môi trường giáo

dục thực sự thân thiện, có sự phối hợp giáo dục từ phía gia đình và nhà

trường, sự mẫu mực trong hành vi của người lớn

Bản thân học sinh cần có ứng xử đúng đắn trước việc mâu thuẫn hay gây gỗ đánh nhau giữa bạn bè:

Học sinh cần tránh thái độ thờ ơ, dửng dưng vô cảm khi có mặt trong

vụ việc mà không can ngăn thản nhiên xem bạn mình đánh bạn mà không

mảy may thương xót, lại reo hò cô vũ và nghiêm trọng hơn “tác nghiệp” lấy

điện thoại quay phim chụp ảnh dé tung lên mạng Internet, hoặc tránh hiện

tượng biết sự việc mà không báo vì sợ thành nạn nhân tiếp theo, không liên

quan đến mình thì không cần dây dưa, an toàn cá nhân là trên hết “làm ơn mắc oán”

Nói chung mọi người cần sự hợp tác chung tay ngăn chặn hành vi

bạo lực trong học sinh Chúng ta có thể bằng khuyên can bạn bè hợp tình

hợp lý không để xảy ra vụ việc Nếu xảy ra vụ việc thì bằng biện pháp báo gấp hay điện thoại cho nhà trường, thầy cô, các cơ quan chức năng (ví dụ

số điện thoại cảnh sát co dong 113) dé can thiệp kịp thời

Bản thân mỗi học sinh lựa chọn khuynh hướng hành vi không bạo

lực trong việc giải quyết các vấn đề; biết phân biệt đúng sai khi có sự có

xảy ra Học sinh cần tập tính kiềm chế trong các mối quan hệ, nhất là quan

hệ với nhóm bạn, trang bị kỹ năng xử lý mâu thuẫn với bạn bè Đồng thời

không xem phim ảnh bạo lực Gia đình cần phải dạy con biết cách tự vệ,

ứng phó, chống đỡ, thoát nguy hiểm khi cần thiết

KNS không phải tự nhiên có được mà phải được hình thành trong

quá trình học tập, lĩnh hội và rèn luyện trong cuộc sống Quá trình hình

thành KNS diễn ra cả trong và ngoài hệ thống giáo dục Chẳng hạn khi đi

biển, đi trên sông phải có kỹ năng biết bơi, khi tham gia giao thông phải có

kỹ năng hiểu biết luật và kỹ thuật tham gia giao thông để tham gia giao

thông tốt, an toàn, khi mâu thuẫn phải biết cách giải quyết hợp lý nhất

Ý nghĩa được rút ra từ việc nghiên cứu vấn đề này:

Vì vậy, việc GDKNS nói chung và khắc phục tình trạng bạo lực học

đường cho thế hệ trẻ là cần thiết, giúp các em rèn luyện hành vi, có trách

nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và xã hội

Giúp các em có khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của

cuộc sống, XD tốt mối quan hệ tốt đẹp với mọi người, sống tích cực, chủ động, an toàn, hài hòa và lành mạnh

KNS giúp con người biến KT thành thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lành mạnh Người có KNS phù hợp sẽ luôn vững vàng trước những

khó khăn thử thách; biết ứng xử giải quyết vấn đề một cách tích cực và phù

hợp thì họ thường thành công hơn trong cuộc sống Ngược lại người thiếu KNS thường bị vấp váp, thất bại trong cuộc sống