Bài giảng sinh học lớp 8 thao giảng bài tiết nước tiểu (3)

Các thành phần của máu được ổn địnhQuá trình lọc máu xảy ra ở bộ phận nào của cơ quan bài tiết nước tiểu?. - Bao gồm ba quá trình: + Lọc máu: diễn ra ở cầu thận để tạo ra nước tiểu đầu..

Trang 3

Em hãy quan sát tranh và chỉ ra các bộ phận cấu tạo của hệ bài tiết nước tiểu?

THẬN

ỐNG DẪN NƯỚC TIỂU

BÓNG ĐÁI ỐNG ĐÁI

Trang 4

Chỉ ra cấu tạo từng phần một đơn vị chức năng của

MỘT ĐƠN VỊ CHỨC NĂNG CỦA THẬN

Nêu ý nghĩa của bài tiết đối với cơ thể?

Bài tiết là một hoạt động của cơ thể giúp lọc

và thải các chất cặn bã và các chất dư thừa

(CO2, ure, axit uric,…) giúp duy trì sự ổn định của môi trường bên trong cơ thể

Trang 5

Thận đóng vai trò quan trọng trong việc đào thải sản phẩm bài tiết để hình thành nước tiểu Vậy quá trình hình thành nước tiểu và

thải nước tiểu như thế nào?

Trang 6

Bài 39 – Tiết 43

Trang 7

I Tạo thành nước tiểu.

- Nước tiểu được tạo thành ở các đơn vị chức năng của thận

- Bao gồm ba quá trình:

Trang 8

Các thành phần của máu được ổn định

Quá trình lọc máu xảy ra ở bộ phận nào

của cơ quan bài tiết nước tiểu?

Quá trình này diễn ra như thế nào?

Sản phẩm tạo ra của quá trình này là gì?

Trang 9

- Nước tiểu được tạo thành ở

các đơn vị chức năng của thận

+ Lọc máu: diễn ra ở cầu thận

để tạo ra nước tiểu đầu Thành phần nước

tiểu đầu khác với máu ở chỗ nào?

Thành phần của máu có các chất dinh dưỡng, tế bào máu

và protein

Thành phần của nước tiểu đầu chỉ có một số chất dinh dưỡng, ion cần thiết, không

có tế bào máu và protein

Trang 10

Quá trình này diễn ra ở đâu? Nó diễn ra

như thế nào?

Quá trình này hấp thụ lại những chất gì từ

nước tiểu đầu?

Trang 11

- Nước tiểu được tạo thành ở các đơn vị chức năng của thận

để tạo ra nước tiểu đầu

+ Hấp thụ lại: diễn ra ở ống thận, hấp thụ lại các chất cần thiết như nước, ion cần thiết (Na+,Cl- , ), các chất dinh

dưỡng…

Trang 12

Quá trình này diễn ra ở đâu? Các chất nào

được bài tiết tiếp?

Sản phẩm tạo ra sau khi bài tiết tiếp là gì?

Trang 13

+ Hấp thụ lại: diễn ra ở ống

thận, hấp thụ lại các chất cần

thiết như nước và các chất dinh

dưỡng khác…

+ Bài tiết tiếp: diễn ra ở ống

thận, bài tiết tiếp các chất độc

và chất không cần thiết tạo ra

nước tiểu chính thức và ổn định

một số thành phần của máu

Nước tiểu chính thức khác nước tiểu đầu ở chỗ nào?

Trang 14

Đặc điểm chính thứcNước tiểu Nước tiểu đầu

Nồng độ các chất hòa tan

Chất độc, chất cặn bãChất dinh dưỡng

Loãng Có ít Gần như Đậm đặc Có nhiều

không có

* Sự khác nhau giữa nước tiểu chính thức và nước tiểu đầu:

Có nhiều

Trang 15

Vậy thực chất của quá

trình tạo thành nước

tiểu là gì?

Thực chất của quá trình tạo thành nước tiểu là quá trình lọc máu và thải bỏ các chất cặn bã, chất độc, chất thừa

ra khỏi cơ thể nhằm duy trì

máu

Trang 16

Lọc máu hình thành nước tiểu ở thận

Trang 17

dưỡng khác…

II Thải nước tiểu.

Đọc thông tin SGK và trả lời

câu hỏi.

Mỗi ngày thận lọc bao nhiêu lít máu và cho ra bao nhiêu lít nước tiểu đầu và nước tiểu chính

thức?

Thận lọc khoảng 1440 lít máu, tạo ra khoảng 170 lít nước tiểu đầu và khoảng 1,5 lít nước tiểu chính thức được mỗi ngày.

- Mỗi ngày thận lọc và cho ra khoảng 1,5 lít nước tiểu

chính thức

Vậy nước tiểu chính thức được thải ra ngoài như

thế nào?

Trang 19

Ra ngoài

Sơ đồ đường đi của nước tiểu chính thức

Trang 20

dưỡng khác…

II Thải nước tiểu.

- Mỗi ngày thận lọc và cho ra khoảng 1,5 lít nước tiểu

chính thức

- Sơ đồ đường đi của nước tiểu: Nước tiểu chính thức -> bể thận -> ống dẫn nước tiểu -> bóng đái -> ống đái -> thải ra ngoài

Nước tiểu được thải ra ngoài nhờ vào hoạt động của những cơ nào?

- Sự thải nước tiểu nhờ vào hoạt động của cơ vòng ống đái, cơ bóng đái và cơ bụng

Trang 21

Vì sao sự tạo thành nước tiểu diễn ra liên tục mà sự bài tiết nước tiểu lại gián đoạn?

Giải thích tại sao trẻ em thì hay tè dầm? Còn người già khó điều khiển phản xạ đi tiểu?

+ Máu tuần hoàn liên tục qua

thận để lọc tạo thành nước tiểu

(không theo ý muốn)

+ Nước tiểu chính thức được tích

trữ trong bóng đái khi lên tới

200ml, đủ áp lực để gây cảm

giác muốn đi tiểu Nếu cơ vòng

mở ra (có sự phối hợp co của cơ

bóng đái và cơ bụng) → nước

tiểu mới thoát ra ngoài

- Ở trẻ em phản xạ thần kinh

chưa phát triển do đó chưa ý

thức được việc tiểu tiện

- Ở người già do cơ vân co

không tốt

Trang 22

- Khi mắc tiểu thì nên tiểu ngay không nên nhịn

tiểu lâu

- Uống nhiều nước mỗi ngày khoảng 2lit nước.

- Không nên ăn quá mặn hoặc quá chua.

- Không nên ngồi quá lâu trong ngày.

- Không nên ăn quá nhiều prôtêin

LỜI KHUYÊN

Trang 23

EM CÓ BIẾT

Bệnh nhân chạy thận nhân tạo

Trang 24

Câu 1: Nước tiểu được tạo thành ở:

Các đơn vị chức năng của thận

Bể thận

Vỏ thận Nang cầu thận

Trang 25

Câu 2: Sản phẩm được tạo thành trong quá trình lọc máu ở nang cầu thận là:

Các chất dinh dưỡng Các chất thải

Nước tiểu đầu Nước tiểu chính thức

a

b

c

d

Trang 26

Câu 3: Sau khi được tạo thành, nước tiểu

chính thức được đổ vào:

Vỏ thận Tủy thận

Bể thận Cầu thận

a

b

c

d

Trang 27

Hướng dẫn về nhà:

• Học bài, trả lời các câu hỏi SGK trang 127

• Hoàn thành các bài tập ở vở bài tập:bài 39

• Nghiên cứu bài 40: Vệ sinh hệ bài tiết nước tiểu theo nội dung sau:

- Tìm hiểu các tác nhân gây hại cho hệ bài tiết

nước tiểu.

- Hậu quả do các tác nhân đó gây ra cho HBT

- Nghiên cứu bảng 40 sgk.

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	5,36 MB