Những biện pháp nâng cao năng lực quản lý thực hiện dự án đào tạo giáo viên Trung học cơ sở sử dụng nguồn vốn vay ngân hàng phát triển châu Á

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA SƢ PHẠM NGUYỄN THỊ HỒNG NHỮNG BIỆN PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ THỰC HIỆN DỰ ÁN ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ SỬ DỤNG NGUỒN VỐN VAY NGÂN HÀNG PHÁT

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA SƢ PHẠM

NGUYỄN THỊ HỒNG

NHỮNG BIỆN PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ THỰC HIỆN DỰ ÁN ĐÀO TẠO

GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ

SỬ DỤNG NGUỒN VỐN VAY NGÂN HÀNG PHÁT

TRIỂN CHÂU Á

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2006

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ HỒNG

NHỮNG BIỆN PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ THỰC HIỆN DỰ ÁN ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN

TRUNG HỌC CƠ SỞ

SỬ DỤNG NGUỒN VỐN VAY NGÂN HÀNG

PHÁT TRIỂN CHÂU Á

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 05 Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN QUỐC CHÍ

HÀ NỘI - 2006

LỜI CẢM ƠN

Luận văn khoa học này được hoàn thành với sự giúp đỡ tận tình, sự chỉ bảo cặn kẽ của các thầy giáo, cô giáo cùng với sự nỗ lực học hỏi, tìm tòi nghiên cứu của bản thân trong suốt hai năm học qua tại Khoa Sư phạm - Đại học Quốc gia Hà Nội

Em xin bày tỏ lòng biết ơn đến các thầy cô giáo đã trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn em trong quá trình học tập và nghiên cứu tại Khoa Sư phạm, Khoa Sau Đại học Đại học Quốc gia Hà Nội Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc TS Nguyễn Quốc Chí, người thầy đã trực tiếp hướng dẫn khoa học và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng do thời gian có hạn và bản thân còn những hạn chế nhất định trong kinh nghiệm quản lý và quản lý Dự án nói riêng, nên luận văn không tránh khỏi thiếu sót Mong nhận được các ý kiến phê bình, góp

ý của Hội đồng chấm luận văn Quốc gia, các thầy cô giáo và đồng nghiệp để công trình nghiên cứu được hoàn chỉnh hơn

Hà nội, tháng 11 năm 2006

Tác giả

Nguyễn Thị Hồng

NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT

THCS

ADB

QLGD

ODA

NĐ

CP

GD & ĐT

CĐSP

CBGD

THSP

SP

KHGD

TW

: : : : : : : : : : : : :

Trung học cơ sở Ngân hàng phát triển châu á Quản lý giáo dục

Nguồn vốn hỗ trợ chính thức Nghị định

Chính phủ Giáo dục và Đào tạo Cao đẳng sư phạm Cán bộ giáo dục Trung học sư phạm

Sư phạm Khoa học giáo dục Trung ương

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Trang

Sơ đồ 1 Quan hệ chủ thể quản lý, khách thể quản lý và mục tiêu

Sơ đồ 2 Mối quan hệ giữa thông tin với các chức năng quản lý 20

Sơ đồ 3 Các lĩnh vực của quản lý dự án 26

Sơ đồ 4 Quản lý nhân sự và các yếu tố môi trường 28

Sơ đồ 5 Các yếu tố hình thành chức năng quản lý nhân sự 28

Sơ đồ 6 Chu trình quản lý dự án 30

Sơ đồ 7 Hệ thống tổ chức của Dự án Đào tạo giáo viên THCS 53

DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG

Trang

Bảng 1 Số lượng CBGD có trình độ thạc sĩ 42

Bảng 2 Kết quả khảo sát tính cần thiết của các biện pháp nâng cao

năng lực quản lý thực hiện dự án Đào tạo giáo viên THCS

sử dụng nguồn vốn ADB

83

Bảng 3 Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp nâng cao

năng lực quản lý thực hiện dự án Đào tạo giáo viên THCS

sử dụng nguồn vốn ADB

85

Bảng 4 Kết quả tổng hợp về tính cần thiết và tính khả thi của các 87

biện pháp nâng cao năng lực quản lý thực hiện dự án đào tạo giáo viên THCS sử dụng nguồn vốn vay ADB

Bảng 5 Mẫu phiếu hỏi ý kiến 95

Trang

MỤC LỤC

Chương 1 : Cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu 13

1.2.4 Đặc điểm của Dự án sử dụng nguồn vốn (ODA) 31 1.3 Cơ sở lý luận về quản lý thực hiện dự án có hiệu quả 32

1.3.2 Yêu cầu đổi mới về công tác quản lý thực hiện các dự án về

giáo dục trong giai đoạn hiện nay

34

1.3.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới việc đổi mới công tác quản lý thực

hiện các dự án giáo dục cơ sử dụng nguồn vốn (ODA)

35

1.3.4 Vai trò của việc đổi mới công tác thực hiện các dự án giáo dục

có hiệu quả hơn

35

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý thực hiện dự án tại dự án

Đào tạo giáo viên Trung học cơ sở

36

2.1 Vài nét về Dự án Đào tạo giáo viên THCS 36

2.1.2 Bối cảnh và quá trình hình thành Dự án Đào tạo giáo viên

THCS

37

2.1.3 Mô hình quản lý thực hiện dự án Đào tạo giáo viên THCS 50 2.2 Thực trạng công tác quản lý việc thực hiện dự án Đào tạo giáo

viên THCS

53

2.2.1 Thực trạng công tác quản lý việc thực hiện các nội dung hoạt

động của Dự án Đào tạo giáo viên THCS

53

2.2.2 Nguyên nhân hạn chế của công tác quản lý thực hiện của Dự

án Đào tạo giáo viên THCS

61

Chương 3 Các biện pháp quản lý đổi mới việc thực hiện dự án Đào

tạo giáo viên Trung học cơ sở

68

3.1 Kế hoạch hoá hoạt động của Dự án Đào tạo giáo viên THCS 68 Biện pháp 1: Xây dựng quy trình thống nhất cơ chế quản lý thực hiện

dự án từ khâu lập kế hoạch đến khâu thực hiện và kiểm tra đánh giá

68

Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch tuyển dụng, bồi dưỡng, nâng cao

năng lực cho đội ngũ cán bộ dự án

74

Biện pháp 3: Xây dựng qui chế và thực hiện nghiêm qui chế dự án 76 Biện pháp 4: Xây dựng các chế độ, chính sách cụ thể để khuyến

khích năng lực và trí lực của mỗi thành viên của dự án

và các cộng tác viên

76

3.2 Tăng cường công tác quản lý của đội ngũ tham gia quản lý dự án 78

Biện pháp 5 : Tăng cường vai trò quản lý và phân cấp quản lý của Bộ

Giáo dục và Đào tạo trong việc triển khai dự án

78

Biện pháp 6 : Tăng cường và cụ thể hoá vai trò trách nhiệm của

Ban Điều hành Dự án

80

Biện pháp 7 : Tăng cường tính chuyên nghiệp và tính chịu trách

nhiệm trên cơ sở phát huy tính chủ động sáng tạo của các thành viên tham gia dự án

81

Biện pháp 8 : Tăng cường bồi dưỡng kiến thức và năng lực thực

hiện dự án cho đội ngũ tham gia quản lý dự án

81

3.3 Bước đầu khảo sát tính khả thi, cần thiết của các biện pháp 82 3.2.1 Khảo sát tính cần thiết của các biện pháp 83 3.2.2 Khảo sát tính khả thi của các biện pháp 84 3.2.3 Tổng hợp về tính cần thiết và tính khả thi của các biên pháp 86

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Việt Nam trong những năm vừa qua đã chứng kiến nhiều thay đổi cơ bản về kinh tế, và mỗi sự thay đổi về kinh tế này đã có những tác động cơ bản đối với xã hội Nền kinh tế mở cửa đã tạo điều kiện cho nhiều nhà tài trợ vào Việt Nam để giúp cho Việt Nam ngày càng phát triển

Cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật phát triển đã đặt nền móng cho sự thay đổi nền kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp của Việt Nam đòi hỏi phải có một nguồn nhân lực phải đạt được hai mặt: Một là trí lực của nguồn nhân lực sẽ chiếm vai trò chủ đạo, tức là sẽ xuất hiện một tầng lớp lao động có trí thức với số lượng đông đảo hợp thành đội ngũ lao động Hai là những nhân tố mới thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển đó là thông tin, tri thức thông qua hệ thống giáo dục thường xuyên, suốt đời Giáo dục là một quá trình khai sáng cho con người và làm gia tăng khả năng đạt được cuộc sống có chất lượng cao hơn Một hệ thống giáo dục tốt sẽ dẫn đến một nguồn nhân lực tốt và đó là một nhân tố làm phát triển nền kinh tế xã hội Nhận biết được tầm quan trọng đó mà giáo dục ngày nay đã được Đảng và Nhà nước quan tâm sâu sắc và coi giáo dục là quốc sách hàng đầu

Đảng và Nhà nước ta đã mạnh dạn mở cửa đón nhận đầu tư cho giáo dục thông qua các dự án Để sự đầu tư này có hiệu quả và không bị lãng phí thì vấn đề quản lý thực hiện các dự án cần phải được quan tâm hơn nữa Một trong những dự

án về giáo dục là Dự án Đào tạo giáo viên THCS Bên cạnh những hiệu quả được các cơ quan cấp trên thừa nhận, Ban Điều hành Dự án vẫn luôn nhận thức rằng cần phải nỗ lực hơn nữa để hoàn thành sứ mạng của mình Do vậy, để nghiên cứu các biện pháp nâng cao năng lực quản lý thực hiện dự án cũng là nhiệm vụ của mỗi nhà quản lý và mỗi thành viên trong dự án đào tạo giáo viên THCS Và đây cũng

là lĩnh vực quản lý giáo dục mà tác giả đang theo học

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 PGS Đặng Quốc Bảo: Quan điểm phát triển giáo dục trong điều kiện kinh tế

thị trường; Quản lý Nhà nước về giáo dục: Lý luận và thực tiễn; NXB Chính

trị quốc gia 2005

2 PGS Đặng Quốc Bảo, GS Nguyễn Đức Chính, PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc,

TS Nguyễn Quốc Chí, TS Đặng Xuân Hải Tập bài giảng cho các lớp tập

huấn về nâng cao năng lực quản lý và lãnh đạo trong đào tạo giáo viên THCS Hà Nội, 2002

3 PGS Đặng Quốc Bảo, PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc, TS Đặng Thanh

Huyền…- Tập bài giảng cho các lớp tập huấn về nâng cao năng lực quản lý

tài chính và cơ sở vật chất trong đào tạo giáo viên THCS

4 TS Nguyễn Quốc Chí Tập bài giảng Những cơ sở của lý luận quản lý giáo

dục Hà Nội, 2003

5 TS Nguyễn Quốc Chí Xây dựng và quản lý dự án trong giáo dục Hà Nội,

2006

6 TS Nguyễn Quốc Chí, PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc Tập bài giảng Những

quan điểm giáo dục hiện đại Hà Nội 2001

7 TS Nguyễn Quốc Chí, PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc Lý luận đại cương về

quản lý Hà Nội, 2002

8 TS Nguyễn Quốc Chí, PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc Tập bài giảng: Cơ sở

khoa học quản lý Hà Nội, 2002

9 TS Trần Kim Dung, Quản trị nguồn nhân lực, NXB Thống kê, 2005

10 Nguyễn Minh Đạo : Cơ sở của khoa học quản lý NXB CTQG Hà Nội, 1997

11 Vũ Cao Đàm: Nghiên cứu khoa học – Phương pháp luận và thực tiễn XNB

CTQG Hà Nội, 1999

12 Vũ Ngọc Hải: Các mô hình quản lý nhà nước về giáo dục; Quản lý Nhà nước

về giáo dục: Lý luận và thực tiễn NXB Chính trị quốc gia, 2005

13 PGS.TS Lưu Thị Hương, Thẩm định tài chính dự án NXB Tài chính, 2004

14 Nguyễn Tiến Hùng: Phân cấp quản lý giáo dục Việt Nam: Hiện trạng và

khuyến nghị; Quản lý Nhà nước về giáo dục: Lý luận và thực tiễn; NXB

Chính trị quốc gia, 2005

15 Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt (1988) Giáo dục học (tập I) NXBGD Hà Nội

16 PGS.TS Đặng Bà Lãm Giáo dục Việt Nam, Những thập niên đầu thế kỷ XXI –

Chiến lược phát triển, NXB Giáo dục Hà Nội, 2003

17 PGS TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc Tập bài giảng Tâm lý học Quản lý Hà Nội,

2003

18 TS Nguyến Thị Luyến, Nhà nước với phát triển kinh tế tri thức trong bối cảnh

toàn cầu hoá, 2005

19 GS Nguyễn Ngọc Quang : Lý Luận dạy học đại cương Bộ ĐH-THCN &DN –

Hà Nội,1989

20 Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ IX NXB CTQG Hà Nội,

2001

21 GS Nguyễn Ngọc Quang Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý giáo

dục Trường cán bộ quản lý giáo dục TWI Hà Nội, 1989

22 PGS.TS Lê Đức Ngọc Tập bài giảng: Nhập môn xác suất thông kê trong đo

lường và đánh giá giáo dục Hà Nội 2003

23 TS Từ Quang Phương Quản lý dự án đầu tư NXB Lao động – xã hội, 2005

24 PGS.TS Phạm Viết Vượng Giáo dục học đại cương NXB Đại học Quốc gia

Hà Nội, 1996

25 C.Mác Tư bản , quyển 2, tập 1 NXB Sự thật Hà Nội, 1959

26 Cẩm nang về thủ tục giải ngân và kế toán các dự án Ngân hàng phát triển

châu Á Bộ Tài chính Ngân hàng phát triển châu Á Hà Nội, 1998

27 Dự án hỗ trợ Bộ GD&ĐT Báo cáo kết quả khảo sát về công tác xây dựng kế

hoạch - phân bổ ngân sách và chi phí, chi tiêu trong giáo dục; Hà Nội, tháng

7-2002

28 Dự án khả thi của Dự án Đào tạo giáo viên THCS Hà Nội, 2000

29 Hướng dẫn thủ tục chuẩn bị và thực hiện Dự án do ADB tài trợ tại Việt Nam-

Bộ Kế hoạch và đầu tư, Ngân hàng phát triển châu Á Hà Nội, 2002

30 Hướng dẫn phân tích kinh tế các dự án (ADB);

31 Hiệp định vay 1718 VIE (SF) giữa Chính phủ Việt Nam và Ngân hàng Phát

triển Châu Á Hà Nội, 2000

32 MiLan Kubr Tư vấn quản lý NXB Khoa học và kỹ thuật, 1994

33 Khoa học tổ chức và quản lý một số vấn đề về lý luận và thực tiễn (TTNC

khoa học tổ chức, quản lý) NXB Thống kê Hà Nội, 1999

34 Luật Giáo dục

35 Nền kinh tế tri thức, kinh nghiệm của các nước phát triển và đang phát triển

NXB Thống kê, 2000

36 Những ưu tiên và chiến lược cho giáo dục; Nghiên cứu của Ngân hàng thế

giới, 8/1995

37 Nghị định 17/2001/NĐ-CP ngày 4/5/2001 của Chính phủ ban hành Quy chế Quản lý và sử dụng nguồn hỗ trợ phát triển chính thức

38 Thông tư số 06/2001/TT-BKH ngày 20/6/2001 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư Hướng dẫn thực hiện Quy chế quản lý sử dụng nguồn hỗ trợ phát triển chính thức (Ban hành kèm theo Nghị định số 17/2001/NĐ-CP ngày 4/5/2001 của Chính Phủ)

39 Quyết định 96/2000 QĐ - BTC ngày 12/6/2000 của Bộ trưởng Bộ TàI chính ban hành Hướng dẫn chi tiết về qui trình và thủ tục rút vốn ODA

40 Quyết định 112/2001/QĐ-BTC ngày 9/11/2001 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về việc ban hành một số định mức chi tiêu áp dụng cho các dự án sử dụng nguồn vốn ODA vay nợ

41 Thông tư Liên tịch số 81/1998/TTLT/BTC-NHNN ngày 17/6/1998 của Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà Nước Việt Nam hướng dẫn Quy trình, thủ tục và quản lý việc rút vốn đối với nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức