Đó cũng là nội dung nghiên cứu của đề tài : QLNN về môi trường – Thực trạng và giải pháp” được xây dựng dựa trên khuôn khổ những kiến thức tiếp thu thông qua khoá đào tạo Cao học Luật
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ
LÊ VĂN CHIẾN
NGHIÊN CỨU VỀ ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ CHO MẠNG LAN KHÔNG DÂY
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Hà Nội – 2007
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ
LÊ VĂN CHIẾN
NGHIÊN CỨU VỀ ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ CHO MẠNG LAN KHÔNG DÂY
Ngành: Công Nghệ Thông Tin
Chuyên Ngành: Truyền dữ liệu và Mạng máy tính
Mã số: 60.48.15
LUẬN VĂN THẠC SĨ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HOC: TS NGUYỄN HOÀI SƠN
Hà Nội - 2007
Trang 3MỤC LỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 6
MỞ ĐẦU 6
CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN CỦA QUẢN LÝ NHÀ
NƯỚC VỀ MÔI TRƯỜNG 9
1.1 MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC ĐẶC TÍNH CỦA MÔI TRƯỜNG 9
1.2 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG ĐỐI VỚI QLNN VỀ BVMT
Error! Bookmark not defined.
1.3 MÔ HÌNH CƠ QUAN QLMT CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI
VÀ TRONG KHU VỰC
20
TRƯỜNG Error!
Bookmark not defined.
2.1 HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG
Error! Bookmark not defined.
2.2 THỰC TRẠNG HỆ THỐNG QLNN VỀ BVMT
Error! Bookmark not defined.
2.3 TÌNH HÌNH CÔNG TÁC BVMT TRONG THỜI GIAN QUA
Error! Bookmark not defined.
NHÀ NƯỚC VỀ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM Error!
Bookmark not defined.
3.1 SỰ CẦN THIẾT PHẢI KIỆN TOÀN CÔNG TÁC QLNN VỀ MÔI
TRƯỜNG Ở VIỆT NAM
Error! Bookmark not defined.
Trang 43.2 PHƯƠNG HƯỚNG HÒAN THIỆN BỘ MÁY QLNN VỀ BVMT
Error! Bookmark not defined.
3.3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP, MÔ HÌNH NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ
CÔNG TÁC QLNN VỀ MÔI TRƯỜNG
Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Error!
Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO 10
PHỤ LỤC 1 Error!
Bookmark not defined.
PHỤ LỤC 2 Error!
Bookmark not defined.
Trang 6CÁC CHỮ VIẾT TẮT
PTBV Phát triển bền vững
ĐTM Đánh giá tác động môi trường
CNH – HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
OECD Tổ chức Hợp tác và Phát triển
Bộ TN&MT Bộ Tài nguyên và Môi trường
Sở TN&MT Sở Tài nguyên và Môi trường
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trang 7Khoảng hai thập kỷ gần đây, PTBV được đặt ra như là một yêu cầu không thể thiếu của quá trình phát triển trên toàn thế giới cũng như ở mỗi quốc gia Tiếp sau Hội nghị Thượng đỉnh của Liên hợp quốc tại Rio De Janeiro (Braxin) năm 1992, Hội nghị Thượng đỉnh thế giới năm 2002 tại Johannesburg (Nam Phi)
đã nhất trí thông qua Kế hoạch thực hiện PTBV, xác nhận xu thế tất yếu mà cộng đồng quốc tế cần hướng tới
Để PTBV đòi hỏi phải có cơ chế QLNN đồng bộ và linh hoạt trên cả ba bộ phận cấu thành là kinh tế, xã
hội và môi trường Hệ thống QLNN về BVMT ở nước ta đã được thành lập: Bộ TN&MT Song, hiện nay,
các cơ quan QLMT cấp địa phương mới chỉ có tính chất kiêm nhiệm và phần lớn mới chỉ được triển khai đến cấp tỉnh/thành phố mà thiếu đi các cơ quan chức năng ở các cấp thấp hơn như quận, huyện, làng, xã…, trong khi đó, môi trường ở cộng đồng thuộc những cấp này lại là đầu nguồn phát sinh ô nhiễm
Hơn nữa, hệ thống chính sách, pháp luật để QLMT trong PTBV của nước ta cho đến nay vẫn thiên về mệnh lệnh kiểm soát, theo cách tiếp cận áp đặt các biện pháp hành chính và pháp lý theo các tiêu chuẩn môi trường Khi nền kinh tế "vận hành theo cơ chế thị trường, theo định hướng XHCN" đòi hỏi phải có một chính sách và cơ chế QLMT phù hợp với thị trường về tiêu chuẩn môi trường, về chi phí và hạch toán môi trường, v.v…, trong đó sử dụng các công cụ kinh tế là tuân thủ theo quy luật thương mại
và trên nguyên tắc người gây ô nhiễm phải trả tiền, phải đền bù thiệt hại tính theo giá cả tương ứng của thị trường
Thực tế này cho thấy việc hoàn thiện hệ thống QLNN về môi trường là nội dung nghiên cứu có tầm quan trọng đặc biệt và không thể thiếu đối với sự thành công của chiến lược PTBV quốc gia Vấn đề đặt ra là phải xây dựng được các mô hình cơ quan chức năng phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện địa lý, kinh tế, xã
hội và văn hoá của cấp địa phương Đó cũng là nội dung nghiên cứu của đề tài : QLNN về môi trường –
Thực trạng và giải pháp” được xây dựng dựa trên khuôn khổ những kiến thức tiếp thu thông qua khoá
đào tạo Cao học Luật 2003 – 2006 tại Khoa Luật - Đại hội Quốc gia Hà Nội và những kinh nghiệm trong thời gian công tác trong lĩnh vực BVMT của tác giả
Đã có nhiều nghiên cứu đơn lẻ trong lĩnh vực QLNN về BVMT thể hiện qua các bài viết: QLNN
về môi trường và PTBV- GS.TS Lê Văn Khoa - ĐHKHTN, Đại học Quốc gia Hà Nội; Một số vấn đề cấp bách trong quản lý môi trường ở địa phương - T.S Nguyễn Ngọc Sinh, T.S Nguyễn Đắc Hy, T.S Nguyễn
Văn Tài – Cục Môi trường; QLMT cho sự phát triển bền vững - Lưu Đức Hải, Nguyễn Ngọc Sinh, 2000;
QLMT địa phương trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước – TS Trần Thanh Lâm, 2005; Tăng cường công
tác QLNN về BVMT trong thời kỳ CNH-HĐH – T.S Phạm Khôi Nguyên, Bộ TN&MT 2005 Tuy nhiên,
chưa có một công trình nghiên cứu chính thức nào về thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước về môi trường sau thời điểm đã thành lập Bộ Tài nguyên và Môi trường (năm
2002) Vì vậy, đề tài : QLNN về môi trường – Thực trạng và giải pháp” là đề tài mang tính thời sự, đáp
ứng nhu cầu nghiên cứu một cách hoàn chỉnh và đầy đủ về thực trạng chính sách, bộ máy và những bất cập trong công tác QLNN về môi trường trong giai đoạn hiện nay
2 Mục tiêu, đối tượng, phương pháp nghiên cứu của đề tài
Nhằm bổ trợ cho công tác xây dựng cơ quan QLNN về BVMT, thực thi chức năng QLMT theo từng cấp
từ Trung ương đến địa phương, tác giả chọn đề tài: Quản lý Nhà nước về môi trường – Thực trạng và giải
pháp Trong phần nghiên cứu của mình, tác giả không có tham vọng giải quyết tất cả các vấn đề thuộc
nội dung công tác QLNN về BVMT mà chỉ tập trung nghiên cứu, đánh giá, đề xuất những giải pháp cụ
Trang 8thể để hòan thiện chức năng, nâng cao hiệu quả của công tác QLMT của các cơ quan được trao quyền quản lý Đề tài nghiên cứu các giải pháp nhằm tìm ra cách thức phát huy tối đa hiệu quả công tác QLNN
về BVMT đồng thời đảm bảo thực hiện công tác xã hội hóa về BVMT, biến công tác BVMT thành nhiệm vụ không chỉ của cơ quan Nhà nước mà còn là trách nhiệm, nghĩa vụ của mỗi tổ chức, cá nhân trong xã hội
Vấn đề nghiên cứu
Xuất phát điểm của lựa chọn đề tài trên là những suy nghĩ, trăn trở của tác giả trong công tác QLMT Đó
là :
- Tại sao công tác QLNN về BVMT chưa được thực sự trở thành vấn đề quan tâm hàng đầu của các cơ quan QLNN từ Trung ương đến địa phương ?
- Mô hình cơ quan QLNN về môi trường hiện nay đã thực sự phát huy hiệu quả ?
- Có những giải pháp nào để nâng cao chất lượng môi trường thông qua các hình thức QLNN ?
Đối tượng nghiên cứu
Các nội dung, mô hình qua từng giai đoạn lịch sử của bộ máy Nhà nước ; hiệu quả thực tế của những cơ quan có chức năng QLNN về BVMT ; một số kết quả nghiên cứu hệ thống QLMT của một số nước trên thế giới và việc áp dụng những biện pháp đây mạnh công tác QLNN về môi trường tại Việt Nam
Khách thể nghiên cứu
Trên cơ sở bộ máy QLNN về môi trường hiện hành, đề tài thực hiện nghiên cứu tại một số cơ quan QLMT từ Trung ương đến địa phương với 5 trường hợp của các nước trên thế giới
Phương pháp nghiên cứu
Đề tài này được thực hiện với các phương pháp :
- Kế thừa, nghiên cứu các tài liệu có liên quan về bộ máy, cơ chế, chính sách của hệ thống QLNN về môi trường gồm :
+ Luật pháp và chính sách về xây dựng bộ máy QLMT
+ Luật pháp, chính sách về thực hiện công tác QLNN về BVMT
+ Kinh nghiệm xây dựng bộ máy QLMT của các quốc gia trên thế giới
+ Các báo cáo nghiên cứu trong nước về các mô hình xây dựng bộ máy QLNN về BVMT
- Thu thập, kiểm nghiệm thông tin khảo sát thực tế tại Bộ TN&MT ; Vụ thẩm định và đánh giá tác động môi trường; Vụ môi trường ; Cục Môi trường ; Tập đoàn công nghiệp than, khoáng sản Việt Nam ; Bộ Kế hoạch và đầu tư ; Bộ Công nghiệp ; Sở TN&MT các tỉnh : Phú Thọ, Vĩnh Phúc
- Tổng hợp thông tin
Trang 93 Kết cấu của luận văn
Đề tài "Quản lý nhà nước về bẩo vệ môi trường - thực trạng và giải pháp" có các kết quả nghiên cứu được trình bày trong 3 chương:
Chương 1 Những vấn đề lý luận của quản lý nhà nước về môi trường:
Chương 2 Thực trạng tình hình quản lý nhà nước về môi trường
Chương 3 Phương hướng hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về môi trường ở việt nam
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ MÔI TRƯỜNG
1.1 Môi trường và các đặc tính của môi trường
Trên thế giới có khá nhiều các khái niệm khác nhau về môi trường Lý do chủ yếu là: Thứ nhất, khoa học
về môi trường là bộ môn khoa học còn hết sức non trẻ so với các bộ môn khoa học truyền thống khác; cùng với thời gian phát triển, khái niệm về môi trường càng ngày càng được bổ sung, hoàn thiện và chính xác hoá dần Thứ hai, với các mục đích nghiên cứu hoặc ứng dụng khác nhau người ta đưa ra những khái niệm khác nhau về môi trường cho phù hợp
Ở Việt Nam cũng vậy, chúng ta đã từng thấy có sự tồn tại của những khái niệm khác nhau về môi trường trong các tài liệu khác nhau Ở hầu hết các vùng khảo sát, người dân địa phương có xu hướng định nghĩa môi trường là những vấn đề liên quan đến tài nguyên thiên nhiên mà có ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của họ Luật Bảo vệ môi trường năm 2005 đưa ra khái niệm rằng, môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên
Theo quan điểm truyền thống, Trái đất trong hệ mặt trời có sự tồn tại của các quyển tự nhiên như: Thạch quyển (Lithosphere), Thổ quyển (Pedosphere), Sinh quyển (Biosphere), Thuỷ quyển (Hydrosphere), Khí quyển (atmosphere) Về thành phần vật chất, Thổ quyển được phát sinh từ Thạch quyển do kết quả phong hoá của các đá dưới tác động của các yếu tố vật lý, hoá học, sinh học do vậy, khi nghiên cứu môi trường có thể gọi gộp Thạch quyển và Thổ quyển với nhau với tên gọi chung là Địa quyển (Geosphere) Tất cả các quyển tự nhiên đã nêu trên đều có mối liên kết với nhau, ràng buộc lẫn nhau và tác động qua lại lẫn nhau rất chặt chẽ Đó chính là bản chất của vấn đề môi trường
Trang 10TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Ban Khoa giáo Trung ương, Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật Việt Nam, ĐHQG Hà
Nội, Trung tâm nghiên cứu giáo dục môi trường và phát triển (2003), Bảo vệ môi trường
và Phát triển bền vững ở Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
2 Ban Khoa giáo Trung ương, Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (1999), Tiến tới
kiện toàn hệ thống cơ quan QLNN về BVMT ở Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà
Nội
3 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2005), Báo cáo Đánh giá 10 năm thực hiện Luật BVMT
và 6 năm thực hiện Chỉ thị số 36-CT/TW về Tăng cường công tác BVMT trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, Hà Nội
4 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2006), Báo cáo Hiện trạng môi trường thế giới 2005, Hà
Nội
5 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2006), Báo cáo Hiện trạng môi trường Việt Nam 2005, Hà
Nội.Đảng Cộng sản Việt Nam (6/2006), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị Quốc gia , Hà Nội
6 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2006), Các quy định pháp luật về môi trường (2005) -
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
7 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội
8 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 41-NQ/T.Ư của Bộ Chính trị về BVMT
trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb Chính trị quốc gia,
Hà Nội
9 Đảng Cộng sản Việt Nam (1998), Chỉ thị số 36-CT/TW ngày 25-6-1998 của Bộ Chính trị
về tăng cường công tác BVMT trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Hà
Nội
10 Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (2004), Việt Nam Môi trường và cuộc
sống, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
11 Quốc hội (1999), Bộ Luật Hình sự của nước Cộng hoà, xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội
12 Quốc hội (2005), Luật Bảo vệ môi trường (2005), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
Trang 1113 Ts Nguyễn Thanh Bình (2001), Giáo trình Luật hành chính Việt Nam, Nxb Công an
nhân dân, Hà Nội
14 PGS.TS Nguyễn Đắc Hy (2003), Phát triển bền vững trong tầm nhìn của thời đại, Hà
Nội
15 TS Trần Thanh Lâm (2005), Quản lý môi trường địa phương trong thời kỳ công nghiệp
hoá - hiện đại hoá đất nước, Báo cáo tổng hợp tại Hội nghị môi trường toàn quốc, Hà
Nội
16 TS Phạm Hữu Nghị (2005), Nâng cao hiệu lực thi hành pháp luật về bảo vệ môi trường,
Báo cáo tổng hợp tại Hội nghị môi trường toàn quốc, Hà Nội
17 TS Phạm Khôi Nguyên (5/2006), Bảo vệ và cải thiện môi trường vì sự phát triển bền
vững đất nước, Tham luận tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội
18 PGS.TS Hoàng Thị Kim Quế (2005), Vai trò của cộng đồng trong việc BVMT thông qua
hương ước, luật tục ở Việt Nam hiện nay, Báo cáo tổng hợp tại Hội nghị môi trường toàn
quốc