Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư XDCB tại Tổng công ty Khoáng sản và Thương mại Hà Tĩnh

Tuy nhiên, chưa có công trình nào đề cập đến việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh nói chung và Tổng công ty khoáng sản

Đại học quốc gia Hà nội

Tr-ờng đại học kinh tế

============

nguyễn kiên c-ờng

Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu t- xdcb

tại tổng công ty khoáng sản & th-ơng mại hà tĩnh

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh

Mã số: 60 34 05

Tóm tắt Luận văn thạc sỹ quản trị kinh doanh

Ng-ời h-ớng dẫn khoa học: PGS.TS Vũ ph-ơng thảo

Hà tĩnh, năm 2007

LỜI NÓI ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong kinh tế thị trường, cạnh tranh là tất yếu Để có thể đứng vững, tồn tại

và phát triển, đòi hỏi mỗi doanh nghiệp phải cố gắng nỗ lực nhằm tối ưu hoá được hiệu quả hoạt động của mình thông qua việc tìm kiếm và lựa chọn những giải pháp tốt nhất để tạo lập, khai thác, sử dụng các nguồn lực Trong số đó, các giải pháp về nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản luôn có tầm quan trọng đặc biệt; bởi đầu tư xây dựng cơ bản chính là tiền đề cho việc xây dựng cơ sở vật chất kỷ thuật của các doanh nghiệp, tạo nền tảng cho việc ứng dụng những công nghệ mới Chất lượng, hiệu quả của đầu tư xây dựng cơ bản có ảnh hưởng quyết định đến tốc độ phát triển, hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp trong tương lai

Là doanh nghiệp nhà nước chủ lực của tỉnh Hà Tĩnh, sản xuất kinh doanh chủ yếu trong lĩnh vực khai thác, chế biến khoáng sản và đang trong quá trình thực hiện chuyển đổi sang hoạt động theo mô hình công ty mẹ–con Do vậy, đầu tư xây dựng cơ bản hiện đang là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với Tổng công ty khoáng sản và thương mại Hà Tĩnh Lượng vốn dành cho hoạt động này luôn chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn hàng năm của đơn vị Tuy nhiên, vốn là lĩnh vực khá nhạy cảm, mặc dù thời gian qua đã hết sức được chú trọng và bước đầu đạt được những thành quả nhất định, nhưng công tác quản

lý, sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại Tổng công ty khoáng sản và thương mại Hà tĩnh cũng bộc lộ những bất cập cần giải quyết Điều này càng trở nên bức thiết hơn trong giai đoạn hiện nay, khi nước ta chính thức gia nhập WTO, bước vào một sân chơi lớn với nhiều cơ hội và thách thức mới Yêu cầu của việc tìm kiếm các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản, nhằm tăng cường năng lực sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh chung của Tổng công ty càng được đặt ra cao hơn bao giờ hết Vì thế, tôi chọn nghiên

cứu đề tài “Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại Tổng công

ty khoáng sản và thương mại Hà Tĩnh” làm luận văn tốt nghiệp

2 Tình hình nghiên cứu

Hiện nay, đã có nhiều tác giả và các chuyên gia kinh tế có nhiều công trình, bài báo nghiên cứu về đầu tư xây dựng cơ bản, như : “Nghiên cứu thống kê hiệu quả vốn đầu tư cơ bản trong ngành dầu khí Việt Nam – Trần Thị Hoà, Luận án tiến

sỹ kinh tế”; “Các biện pháp chống thất thoát trong xây dựng cơ bản trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc – Ngô Khánh Lân, Nghiên cứu khoa học” Tuy nhiên, chưa có công trình nào đề cập đến việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh nói chung và Tổng công ty khoáng sản & thương mại Hà Tĩnh nói riêng

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu: Tìm kiếm những giải pháp hữu hiệu nhằm nâng cao

hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại Tổng công ty khoáng sản và thương mại Hà Tĩnh

* Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Nghiên cứu các vấn đề lý luận cơ bản về hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản trong doanh nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản

- Khảo sát việc huy động, quản lý và sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại Tổng công ty khoáng sản và thương mại Hà Tĩnh, chỉ ra các ưu, nhược điểm và trên cơ sở đó đưa ra các giải pháp

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu : Tập trung nghiên cứu về hiệu quả sử dụng vốn đầu

tư xây dựng cơ bản của doanh nghiệp trong lĩnh vực khai khoáng

- Phạm vi nghiên cứu : Nghiên cứu thực trạng hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản cho hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản tại Tổng công ty khoáng sản và thương mại Hà tĩnh giai đoạn 2002-2006

5 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn vận dụng các phương pháp nghiên cứu thống kê, phương pháp toán kinh tế, phương pháp luận duy vật biện chứng Đồng thời kết hợp với phân tích lý luận và thực tế đầu tư xây dựng cơ bản tại Tổng công ty khoáng sản và thương mại

Hà Tĩnh

6 Các đóng góp mới của luận văn

- Hệ thống hoá một số vấn đề lý luận về hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản trong doanh nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản

- Phân tích, đánh giá một cách khoa học, có hệ thống hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản và chỉ ra những ưu điểm và hạn chế của thực trạng hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại Tổng công ty khoáng sản và thương mại Hà Tĩnh

- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu

tư xây dựng cơ bản tại Tổng công ty khoáng sản và thương mại Hà Tĩnh trong thời gian tới

7 Kết cấu đề tài : Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu

tham khảo, nội dung chính của đề tài gồm 3 chương :

Chương 1 : Một số vấn đề lý luận về hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây dựng

cơ bản trong các doanh nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản

Chương 2 : Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại Tổng công ty khoáng sản & thương mại Hà Tĩnh giai đoạn 2002-2006

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại Tổng công ty khoáng sản & thương mại Hà Tĩnh trong thời gian tới

DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ SƠ ĐỒ

Trang

Bảng 2.1 : Quy mô và cơ cấu vốn đầu tư theo nguồn vốn 39 Bảng 2.2 : Quy mô và cơ cấu vốn đầu tư theo yếu tố cấu thành 41 Bảng 2.3 : Vốn đầu tư xây dựng cơ bản thực hiện 47

Bảng 2.5 : Mức tăng doanh lợi trên vốn đầu tư XDCB thực hiện 51 Bảng 2.6 : Mức tăng doanh thu trên vốn đầu tư XDCB thực hiện 52 Bảng 2.7 : Hệ số co dãn bình quân vốn đầu tư xây dựng cơ bản mới 53 Bảng 2.8 : Hệ số co dãn vốn đầu tư xây dựng cơ bản theo việc làm 54 Bảng 2.9 : Tình hình biến động năng suất lao động 56 Bảng 2.10 : Hiệu suất sử dụng tài sản cố định 57

Bảng 3.1 : Nhu cầu vốn đầu tư cho các dự án giai đoạn 2006-2010 83

Hình 2.2 : Tình hình biến động của các chỉ tiêu hiệu quả trực tiếp 50

Sơ đồ 2.2 : Quy trình chế biến sản phẩm 31

Sơ đồ 2.3 : Mô hình tổ chức Tổng công ty khoáng sản&thương mại

MỤC LỤC

Trang

LỜI NÓI ĐẦU

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ SỬ

DỤNG VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TRONG CÁC

DOANH NGHIỆP KHAI THÁC & CHẾ BIẾN KHOÁNG SẢN 1

1.1 Đầu tư xây dựng cơ bản trong doanh nghiệp khai thác và chế

1.1.1 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp khai thác và

1.1.2 Đặc điểm, vai trò và nội dung của đầu tư xây dựng cơ bản

trong doanh nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản 3

1.2 Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây

dựng cơ bản của doanh nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản 7 1.2.1 Vốn đầu tư xây dựng cơ bản trong doanh nghiệp khai thác, chế

biến khoáng sản

7

1.2.2 Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây

dựng cơ bản trong doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản 12

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN ĐẦU

TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TẠI TỔNG CÔNG TY KHOÁNG SẢN

2.1 Khái quát chung về Tổng công ty khoáng sản & thương mại

2.1.1 Sơ lược quá trình hình thành và phát triển của Tổng công ty

2.1.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của Tổng công ty khoáng sản

2.2 Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đầu tư XDCB tại Tổng công

ty khoáng sản & thương mại Hà tĩnh giai đoạn 2002–2006 39 2.2.1 Tổng quan về hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản tại Tổng công

ty khoáng sản & thương mại Hà tĩnh trong thời kỳ 2002 - 2006 39 2.2.2 Hiệu quả vốn đầu tư xây dựng cơ bản của Tổng công ty

2.2.3 Nhận xét chung về hiệu quả vốn đầu tư xây dựng cơ bản của

Tổng công ty khoáng sản & thương mại Hà Tĩnh 63

2.3 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn

đầu tư xây dựng cơ bản của Tổng công ty khoáng sản & thương

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG

VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TẠI TỔNG CÔNG TY

KHOÁNG SẢN VÀ THƯƠNG MẠI HÀ TĨNH TRONG THỜI

GIAN TỚI

78

3.1 Định hướng kinh doanh và nhu cầu về hoạt động đầu tư xây

dựng cơ bản của Tổng công ty khoáng sản & thương mại Hà tĩnh

3.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây

dựng cơ bản của Tổng công ty khoáng sản và thương mại Hà tĩnh 83 3.2.1 Cải tiến công tác huy động vốn nhằm giảm chi phí cho đầu tư

3.2.2 Nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ quản lý 85 3.2.3 Xây dựng và thực hiện cơ chế phân cấp trong quản lý đầu tư

3.2.4 Tăng cường quản lý quá trình đầu tư xây dựng cơ bản 89 3.2.5 Xây dựng và ứng dụng hệ thống thông tin quản lý 97 3.2.6 Quản lý và khai thác tối ưu tài sản cố định 99 3.2.7 Tăng cường mở rộng doanh thu để tạo nguồn cho đầu tư 100

3.3 Những kiến nghị về quản lý vĩ mô của nhà nước 102 3.3.1 Hoàn thiện hệ thống pháp luật về đầu tư xây dựng cơ bản 102 3.3.2 Tăng cường công tác quản lý nhà nước trong đầu tư xây dựng

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP KHAI THÁC VÀ

CHẾ BIẾN KHOÁNG SẢN

1.1 Đầu tư xây dựng cơ bản trong doanh nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản

1.1.1 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản

Doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản là tổ chức kinh tế được thành lập và hoạt động theo Luật doanh nghiệp nhà nước, Luật doanh nghiệp, Luật đầu

tư nước ngoài tại Việt Nam mà mục đích thành lập có nội dung hoạt động khoáng sản được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập, cho phép thành lập, đăng ký hoặc công nhận

Chức năng chủ yếu của các doanh nghiệp này là thăm dò, khai thác và chế biến khoáng sản, trong đó :

- Thăm dò khoáng sản là hoạt động nhằm tìm kiếm, phát hiện, xác định trữ lượng, chất lượng khoáng sản, điều kiện kỹ thuật khai thác, kể cả việc lấy, thử nghiệm mẫu công nghệ và nghiên cứu khả thi về khai thác khoáng sản

- Khai thác khoáng sản là hoạt động xây dựng cơ bản mỏ, khai đào, sản xuất

và các hoạt động liên quan trực tiếp nhằm thu khoáng sản

- Chế biến khoáng sản là hoạt động phân loại, làm giàu khoáng sản và hoạt động khác làm tăng giá trị khoáng sản đã khai thác

Hoạt động trong ngành công nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng đối với việc tạo nguồn lực cho phát triển nền kinh tế, đồng thời, khoáng sản là loại tài nguyên

do nhà nước thống nhất quản lý, nên trong quá trình sản xuất kinh doanh của mình các doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản bắt buộc phải tuân thủ và thực

hiện đúng một số nguyên tắc có tính chất Luật định Việc phải chịu điều chỉnh của những quy định mang tính đặc thù của pháp luật chuyên ngành, cộng với sự khác biệt về môi trường hoạt động so với các doanh nghiệp khác, đã tạo nên cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản những nét đặc trưng riêng, đó là:

- Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp khai thác, chế biến

khoáng sản luôn gắn liền với việc giải quyết các vấn đề phúc lợi xã hội trên địa bàn khai thác Mặc dù theo quy định mọi doanh nghiệp đều bình đẳng trước pháp

luật về nghĩa vụ và quyền lợi, song do việc khai thác, chế biến khoáng sản thường gắn liền với đất đai, mặt nước, phụ thuộc nhiều vào các điều kiện tự nhiên khí hậu, dân cư trên các khu mỏ Doanh nghiệp không thể có mặt bằng mỏ để khai thác nếu chưa hoàn thành công tác tái định cư, ổn định đời sống cho người dân, hay với mỗi khu mỏ không thể tách rời việc xây dựng hệ thống giao thông nội bộ với hệ thống giao thông công cộng của địa phương Do vậy, bên cạnh mục tiêu kinh doanh vì lợi nhuận, doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản còn có nghĩa vụ bắt buộc

là hỗ trợ cho sự phát triển kinh tế -xã hội của địa phương, thông qua việc đóng góp kinh phí đầu tư xây dựng các công trình phúc lợi công cộng (hệ thống giao thông, trạm y tế, trường học ), ưu tiên đào tạo nghề, giải quyết việc làm tại chỗ cho người lao động Đặc biệt, việc giữ mối quan hệ tốt với nhân dân, với chính quyền địa phương luôn là yêu cầu quan trọng xuyên suốt quá trình hoạt động của doanh nghiệp

- Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản

gắn chặt với việc bảo vệ môi trường, bảo đảm phát triển bền vững Một đặc trưng

của ngành khai khoáng là phải tác động trực tiếp vào tự nhiên để thu hồi các

khoáng vật, cho nên đi kèm với quá trình sản xuất kinh doanh của các doanh

nghiệp này luôn là vấn đề làm mất cân bằng sinh thái,

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ kế hoạch và đầu tư (2005), Tình huống trong đấu thầu, Nhà xuất bản

thống kê, Hà Nội

2 Bộ xây dựng (2006), Quyết định số 33/2006/QĐ-BXD ngày 05/10/2006 v/v

Ban hành quy định công khai thủ tục hành chính và thái độ, tác phong của cán bộ công chức trong lĩnh vực thẩm định thiết kế cơ sở dự án đầu tư xây dựng công trình

3 Chính phủ (2005), Nghị định số 16/2005/NĐ-CP ngày 07/02/2005 về quản

lý dự án đầu tư xây dựng công trình

4 Chính phủ (2006), Nghị định số 112/2006/NĐ-CP ngày 29/09/2006 về sửa

đổi bổ sung một số điều của Nghị định 16/2005/NĐ-CP về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình

5 Chính phủ (2006), Nghị định số 111/2006/NĐ-CP ngày 29/09/2006 về

hướng dẫn thi hành Luật đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật xây dựng

6 Nguyễn Văn Đáng (2005), Quản lý dự án xây dựng, Nhà xuất bản tổng hợp

Đồng Nai, Đồng Nai

7 Trần Thị Hoà (2006), Nghiên cứu thống kê hiệu quả kinh tế vốn đầu tư cơ

bản trong ngành dầu khí Việt Nam, Luận án tiến sỹ kinh tế

8 Nguyễn Bạch Nguyệt - Từ Quang Phương (2004), Giáo trình kinh tế đầu

tư, Nhà xuất bản thống kê, Hà Nội

9 Từ Quang Phương (2005), Giáo trình quản lý dự án đầu tư, Nhà xuất bản

lao động - xã hội, Hà Nội

10 Từ Quang Phương (1997), “Hiệu quả đầu tư vốn trong các doanh nghiệp

nhà nước”, Tạp chí kinh tế và phát triển (số tháng 4/1997)

11 Phạm Văn Vạng (2004), Dự án đầu tư và quản trị dự án đầu tư trong giao

thông vận tải, Nhà xuất bản giao thông vận tải, Hà nội

12 Tủ sách văn bản pháp quy xây dựng (2005), Luật xây dựng và văn bản

hướng dẫn thực hiện, Nhà xuất bản xây dựng, Hà Nội

13 Trang Web Bộ tài chính : http://www.mof.gov.vn

14 Trang Web Chính phủ điện tử : http://www.egov.gov.vn

15 Trang Web Tổng công ty khoáng sản và thương mại HT :

http://www.mitraco.com.vn

16 Tổng công ty khoáng sản và thương mại Hà tĩnh (2002 – 2006), Báo cáo

tài chính và báo cáo kết quả thực hiện quản lý đầu tư XDCB các năm từ 2002 đến

2006

17 Tổng công ty khoáng sản và thương mại Hà tĩnh (2005), Báo cáo chính trị

của Đảng bộ Tổng công ty khoá III nhiệm kỳ 2006 – 2010

18 Tổng công ty khoáng sản và thương mại Hà tĩnh (2006), Điều lệ tổ chức

và hoạt động của Tổng công ty khoáng sản thương mại Hà tĩnh theo mô hình công

ty mẹ – công ty con

19 Một số tài liệu kỹ thuật trong lĩnh vực khai thác, chế biến, kinh doanh khoáng sản