Một số biện pháp quản lý chương trình đào tạo ở trường Đại học Công nghệ Đại học Quốc gia Hà Nội

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA SƯ PHẠM LÊ THỊ PHƯƠNG THOA MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA SƯ PHẠM

LÊ THỊ PHƯƠNG THOA

MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Hà Nội – 2007

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA SƯ PHẠM

LÊ THỊ PHƯƠNG THOA

MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

Chuyên ngành:

Mã số:

Quản lý giáo dục

601405

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS.TRẦN KHÁNH ĐỨC

Hà Nội – 2007

LỜI CÁM ƠN

Luận văn này là kết quả của quá trình học tập tại Khoa Sư Phạm – ĐHQGHN và quá trình công tác của tác giả tại Trường Đại học Công Nghệ

- ĐHQGHN

Với tình cảm chân thành, tác giả xin gửi lời cám ơn tới Ban Chủ nhiệm, các Thầy, Cô giáo cùng toàn thể cán bộ công nhân viên Khoa Sư phạm - Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong thời gian học tập và nghiên cứu tại Khoa Tôi xin cám ơn tới các Thầy, Cô giáo đã trực tiếp truyền đạt tri thức khoa học, kinh nghiệm cho lớp Cao học Quản lý Giáo dục khóa 4

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Thầy giáo PGS.TS Trần Khánh Đức, người đã trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Nhân đây tôi cũng xin chân thành cám ơn Ban Giám Hiệu, các đồng nghiệp ở trường Đại học Công Nghệ - ĐHQGHN đã tạo điều kiện thuận lợi

để tôi được tham gia khóa học bổ ích này

Tuy nhiên, do khả năng và kinh nghiệm nghiên cứu khoa học của tác giả hạn chế nên luận văn này còn nhiều thiếu sót Tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy giáo, cô giáo và các bạn đồng nghiệp

Hà nội, tháng 06 năm 2007

TÁC GIẢ

Lê Thị Phương Thoa

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 4

1 Lý do chọn đề tài 4

2 Mục đích nghiên cứu 5

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 5

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 5

5 Giả thuyết nghiên cứu 6

6 Ý nghĩa khoa học của đề tài 6

7 Phạm vi nghiên cứu 6

8 Phương pháp nghiên cứu 6

9 Cấu trúc luận văn 7

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHƯƠNG TRÌNH

ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC Error! Bookmark not defined 1.1 Một số khái niệm cơ bản Error! Bookmark not defined 1.1.1 Chương trình Error! Bookmark not defined 1.1.2 Đào tạo Error! Bookmark not defined 1.1.3 Chương trình đào tạo Error! Bookmark not defined 1.1.4 Quản lý Error! Bookmark not defined 1.1.5 Quản lý chương trình đào tạo Error! Bookmark not defined 1.2 Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined 1.2.1 Các chức năng cơ bản của quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.2 Vai trò của quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.3 Các phương pháp quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.4 Quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined

1.3 Cơ sở lý luận về chương trình đào tạo và quản lý chương trình

đào tạo Error! Bookmark not defined 1.3.1 Chương trình khung Error! Bookmark not defined 1.3.2 Các cách tiếp cận xây dựng chương trìnhError! Bookmark not defined 1.3.3 Quy trình phát triển chương trình đào tạoError! Bookmark not defined

Chương 2: THỰC TRẠNG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO VÀ

QUẢN LÝ CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC Ở TRƯỜNG

ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘIError! Bookmark not defined

2.1 Giới thiệu về Đại học Quốc gia Hà NộiError! Bookmark not defined

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển Đại học Quốc gia Hà NộiError! Bookmark not defined 2.1.2 Cơ chế quản lý của Đại học Quốc gia Hà NộiError! Bookmark not defined

2.1.3 Tổ chức bộ máy Error! Bookmark not defined

2.1.4 Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của Đại học Quốc gia Hà

Nội Error! Bookmark not defined

2.2 Giới thiệu về Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà

Nội Error! Bookmark not defined

2.2.1 Thông tin chung về trường Error! Bookmark not defined

2.2.2 Quá trình hình thành và phát triển Trường Đại học Công NghệError! Bookmark not defined 2.2.3 Cơ chế quản lý của Trường Đại học Công NghệError! Bookmark not defined

2.2.4 Quy mô và ngành nghề đào tạo Error! Bookmark not defined

2.3 Các chương trình đào tạo Error! Bookmark not defined

2.3.1 Chương trình đào tạo ngành Cơ học kỹ thuậtError! Bookmark not defined

2.3.2 Chương trình đào tạo ngành Vật lý kỹ thuậtError! Bookmark not defined

2.3.3 Chương trình đào tạo ngành Điện tử Viễn thôngError! Bookmark not defined

2.3.4 Chương trình đào tạo ngành Công nghệ thông tinError! Bookmark not defined

2.3.5 Đặc điểm chung chương trình đào tạoError! Bookmark not defined

2.3.6 Cấu trúc và nội dung chương trình Error! Bookmark not defined

2.3.7 Những điểm mạnh Error! Bookmark not defined

2.3.8 Những tồn tại Error! Bookmark not defined

2.4 Quản lý chương trình đạo tạo Error! Bookmark not defined

2.4.1 Những thuận lợi và khó khăn trong công tác quản lý chương

trình

đào tạo đại học Error! Bookmark not defined

2.4.2 Phân cấp tổ chức quản lý chương trình đào tạoError! Bookmark not defined

2.4.3 Thiết kế chương trình đào tạo Error! Bookmark not defined

2.4.4 Tổ chức thực hiện chương trình đào tạoError! Bookmark not defined

2.4.5 Giám sát, đánh giá chương trình Error! Bookmark not defined

2.5 Những điểm mạnh Error! Bookmark not defined

2.6 Những tồn tại và nguyên nhân Error! Bookmark not defined

Chương 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHƯƠNG TRÌNH

ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI Error! Bookmark not defined

3.1 Định hướng chung phát triển nhà trườngError! Bookmark not defined

3.1.1 Mục tiêu chung Error! Bookmark not defined

3.1.2 Mục tiêu cụ thể của nhà trường Error! Bookmark not defined

3.2 Những nguyên tắc quản lý chương trình đào tạoError! Bookmark not defined

3.2.1 Đảm bảo mục tiêu Error! Bookmark not defined

3.2.2 Đảm bảo tính đồng bộ Error! Bookmark not defined

3.2.3 Đảm bảo tính thực tiễn, khả thi Error! Bookmark not defined

3.3 Những biện pháp Error! Bookmark not defined

3.3.1 Quản lý, chỉ đạo công tác thiết kế, cập nhật chương trình,Error! Bookmark not defined 3.3.2 Quản lý công tác tổ chức đào tạo theo chương trìnhError! Bookmark not defined

3.3.3 Quản lý công tác kiểm tra-đánh giá kết quả học tập của sinh

viên Error! Bookmark not defined

3.3.4 Thanh tra, kiểm tra việc thực thi kế hoạch đào tạo.Error! Bookmark not defined

3.3.5 Đánh giá và hoàn thiện chương trình đào tạoError! Bookmark not defined

3.4 Thử nghiệm và kết quả thăm dò về sự cần thiết và tính khả thi của

các biện pháp Error! Bookmark not defined

3.4.1 Kết quả thăm dò về sự cần thiết phải đề ra các biện pháp quản lý

chương trình đào tạo Error! Bookmark not defined

3.4.2 Kết quả thăm dò về mức độ cần thiết và tính khả thi của các

biện pháp Error! Bookmark not defined

3.4.3 Thử nghiệm một số biện pháp Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

1 Kết luận Error! Bookmark not defined

2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 8

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010 do Thủ tướng chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phê duyệt nhận định rằng trong thời gian vừa qua, quản lý là một khâu yếu và là nguyên nhân của những yếu kém khác trong giáo dục nước ta Vì vậy, trong bảy giải pháp chiến lược phát triển giáo dục trong thập niên tới, đổi mới quản lý giáo dục được coi là khâu đột phá Bên cạnh đó, đổi mới mục tiêu, nội dung, chương trình giáo dục cũng là một trong bảy giải pháp được nêu trong chiến lược phát triển giáo dục Chiến lược cũng nêu ra những yêu cầu như nâng cao hiệu lực chỉ đạo của Chính phủ, đổi mới cơ chế và phương thức quản

lý giáo dục, v…v…

Đã có nhiều cuộc hội thảo, nhiều nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục và giảng viên luận bàn về thực trạng chương trình đào tạo, quản lý chương trình đào tạo và đóng góp các ý kiến nhằm nâng cao chất lượng đào tạo Một số luận văn mà tôi tham khảo đã đề cập đến khía cạnh này như:

- Các giải pháp đổi mới quản lý dạy học thực hành theo tiếp cận năng lực thực hiện cho sinh viên sư phạm kỹ thuật (luận án tiến sĩ, tác giả Nguyễn Ngọc Hùng)

- Một số biện pháp quản lý chất lượng dạy học Tiếng Anh chuyên ngành ở trường Đại học Y Hải Phòng (luận văn thạc sĩ của tác giả Vũ Thị Tuyết)

- Những biện pháp tăng cường quản lý công tác giảng dạy của đội ngũ giáo viên thỉnh giảng tại trường Dân lập Hải Phòng (luận văn thạc sĩ của tác giả Hồ Văn Giỏi)

Cho đến nay, chưa có một luận văn nào nghiên cứu về những biện pháp quản

lý chương trình đào tạo ở trường Đại học Công nghệ (ĐHCN), Đại học Quốc gia

Hà Nội (ĐHQGHN)

Trường ĐHCN- ĐHQGHN là một trường ĐH “trẻ”, mới được thành lập tháng

5 năm 2004 Đây là một trường đại học thành viên của ĐHQGHN - một trung tâm đào tạo đại học, sau đại học, nghiên cứu và ứng dụng khoa học - công nghệ đa ngành, đa lĩnh vực chất lượng cao của Việt Nam được thành lập theo một mô hình

mới, được ưu tiên đầu tư về cán bộ, tài chính, cơ sở vật chất, có quyền chủ động cao trong các hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học - công nghệ, tài chính, quan

hệ quốc tế và tổ chức bộ máy Trong thời gian qua, trường Công nghệ cũng đã có những bước tiến mạnh mẽ trong việc xây dựng và hoàn thiện công tác quản lý, phát triển quy mô và chất lượng đào tạo Tuy nhiên, hiện nay nó vẫn luôn là vấn

đề, là mục tiêu cấp bách hàng đầu của Trường Xuất phát từ thực tế của đơn vị làm nảy sinh những vấn đề cần nghiên cứu về lý luận và thực tiễn, tác giả đã chọn đề

tài: “Một số biện pháp quản lý chương trình đào tạo ở trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà nội” với mong muốn đáp ứng được nhu cầu đào tạo

chất lượng cao của ĐHQGHN trong giai đoạn hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở khoa học_thực tiễn để đề ra được những biện pháp quản lý chương trình đào tạo đại học tại trường ĐHCN, ĐHQGHN trong giai đoạn hiện nay nhằm bảo đảm chất lượng đào tạo

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Nghiên cứu các cơ sở lý luận của đề tài

Hệ thống các khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài

Cơ sở lý luận về phát triển chương trình và quản lý chương trình

Một số nội dung phương pháp, công cụ quản lý nhà trường

3.2 Nghiên cứu thực trạng chương tình đào tạo và quản lý chương trình đào tạo ở trường Đại học Công nghệ

3.3 Đề ra các biện pháp quản lý chương trình đào tạo của trường Đại học Công nghệ, ĐHQGHN

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể

Công tác quản lý quá trình đào tạo đại học tại trường ĐHCN

4.2 Đối tượng

Hoạt động quản lý chương trình đào tạo đại học trường ĐHCN

5 Giả thuyết nghiên cứu

Nếu có các biện pháp quản lý chương trình đào tạo đại học phù hợp trên cơ sở khoa học tại trường ĐHCN thì sẽ góp phần bảo đảm và từng bước nâng cao chất lượng đào tạo

6 Ý nghĩa khoa học của đề tài

Về mặt lý luận: Đề tài có thể có những đóng góp cho việc quản lý chương trình đào tạo ở các trường đại học

Về mặt thực tiễn: Đề tài đề xuất một số biện pháp quản lý chương trình đào tạo giúp cho các cán bộ quản lý cũng như giáo viên của trường ĐH Công nghệ vận dụng vào thực tế để từng bước nâng cao chất lượng đào tạo

7 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài chỉ giới hạn nghiên cứu biện pháp quản lý chương trình đào tạo đại học tại trường Công nghệ và đề ra những biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác này trong giai đoạn hiện nay

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu các văn kiện chính trị của Đảng và Nhà nước, các tài liệu, các công trình khoa học về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường liên quan đến công tác quản lý ở trường đại học liên quan đến đề tài

8.2 Nhóm nghiên cứu phương pháp thực tiễn

- Tiến hành phân tích, tổng hợp, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn qua các báo cáo về công tác quản lý

8.3 Lấy ý kiến chuyên gia

- Trao đổi, phỏng vấn cán bộ quản lý, nhà chuyên gia, nhà khoa học có kinh nghiệm

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được trình bày trong ba chương:

- Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý chương trình đào tạo đại học

- Chương 2: Thực trạng chương trình đào tạo và quản lý chương trình đào

tạo đại học ở trường Đại học Công nghệ, ĐHQGHN

- Chương 3: Một số biện pháp quản lý chương trình đào tạo đại học ở

trường Đại học Công nghệ, ĐHQGHN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ GD&ĐT (1998), Dự thảo chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo đến

năm 2020, Hà nội

2 Bộ GD&ĐT, Vụ Đại học và Sau đại học (Lưu hành nội bộ), Phát triển chương

trình đào tạo Đại học và Cao đẳng, 3/2006

3 Chiến lược phát triển giáo dục 2001 - 2010, Nhà xuất bản giáo dục, 2002

4 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nhà

xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1999

5 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nhà

xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006

6 Đại học Quốc gia Hà nội, Trường Đại học Công nghệ, Chương trình đào tạo

đại học, Nxb Đại học Quốc gia Hà nội

7 Đại học Công nghệ, Dự thảo Kế hoạch chiến lược phát triển trường Đại học

Công nghệ đến năm 2010 tầm nhìn đến năm 2020

8 ĐHQGHN (2001), Quy chế đào tạo đại học ở ĐHQGHN (Ban hành kèm theo

Quyết định số 10/ĐT ngày 04/02/2004 của Gám đốc ĐHQGHN)

9 Trường Đại học Công nghệ, Báo cáo tự đánh giá chương trình đào tạo Công

nghệ thông tin

10 Trường Đại học Công nghệ, Đề án mở mã ngành đào tạo Công nghệ thông tin,

Điện tử Viễn thông, Vật lý kỹ thuật, Cơ học kỹ thuật

11 Luật giáo dục nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (sửa đổi), Hà nội,

2005

12 Từ điển Giáo dục học, Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa, Hà Nội 2001

13 Nguyễn Hữu Châu (2005), Những vấn đề cơ bản về chương trình và quá trình

dạy học, Nxb Giáo dục

14 Nguyễn Quốc Chí_ Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2003), Lý luận quản lý và quản lý

Nhà trường, ĐHQGHN

15 Nguyễn Đức Chính (2003), Chất lượng và quản lý chất lượng giáo dục, Nxb

ĐHQG 2002

16 Nguyễn Đức Chính (2003), Kiểm định chất lượng trong giáo dục, Nxb

ĐHQG

17 Vũ Cao Đàm (2003), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, Nxb Khoa học

kỹ thuật, 2003

18 Trần Khánh Đức, Giáo dục kỹ thuật_nghề nghiệp và phát triển nguồn nhân

lực, Nxb Giáo dục

19 Trần Khánh Đức, Quản lý và kiểm định chất lượng đào tạo nhân lực theo ISO

& TQH, Nxb Giáo dục

20 Trần Khánh Đức, Sư phạm kỹ thuật, Nxb Giáo dục

21 Nguyễn Minh Đường (1996), Tổ chức và quản lý quá trình đào tạo, Viện

nghiên cứu và phát riển giáo dục, Hà Nội

22 Đặng Xuân Hải (2003), Lý luận dạy học nói chung và dạy Đại học nói riêng,

Tài liệu cho các lớp cao học quản lý giáo dục, Hà nội

23 Đặng Xuân Hải (2003), Quản lý nhà nước về giáo dục-đào tạo,Chuyên đề bồi

dưỡng nhiệm vụ quản lý cho lớp cao học Hà nội

24 GS.TSHK Vũ Ngọc Hải, PGS TS Trần Khánh Đức, Hệ thống giáo dục

hiện đại trong những năm đầu thế kỷ XXI (Việt Nam và thế giới), Nxb Giáo

dục

25 Nguyễn Ngọc Hùng, Luận án tiến sỹ, Các giải pháp đổi mới quản lý dạy học

thực hành theo tiếp cận năng lực thực hiện cho sinh viên sư phạm kỹ thuật,

Khoa Sư phạm, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội 2005

26 PGS.TS Đặng Bá Lãm, Quản lý nhà nước về giáo dục Lý luận và thực tiễn,

nxb Chính trị - Quốc gia

27 PGS.TS Đặng Bá Lãm (2003), Giáo dục Việt Nam những thập niên đàu thế

kỷ XXI, chiến lược phát triển, Nxb Giáo dục, Hà nội

28 Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2001), Tâm lý học quản lý theo cách tiếp cận hành vi tổ

chức, tài liệu cho các lớp cao học, Hà Nội

29 Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2001), Quản lý nguồn nhân lực, Tài liệu bồi dưỡng

nhiệm vụ quản lý cho các lớp cao học, Hà Nội