Xác định mức năng lượng trao đổi, protein thô, lysine và methionine trong khẩu phần của gà Sao (Numida meleagris) nuôi lấy thịt ở Đồng bằng sông Cửu Long (1)

TN này g m TN nuôi sinh tr ng và TN tiêu hóa... B ngă3.5: TPHH và giáătr ăME c aăcác KP G 5ậ8ătu nătu iă%ăDM Thíănghi mă4:ă nhăh ngăcácăm călysine và methionine trong kh uă ph n đ năt ng

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

TịMăT TăLU NăỄNăTI NăS ChuyênăngƠnh:ăCh nănuôiă

Mã ngành: 62 62 01 05

TểNăNCS:ăNGUY Nă ỌNGăH I

PROTEIN THÔ, LYSINE VÀ METHIONINE

TRONGăKH UăPH NăC AăGẨăSAOă(Numida

C UăLONG

C n Th , 2016

CỌNGăTRỊNHă CăHOẨNăTHẨNHăT I

Ng i h ng d n chính: PGS.TS Nguy n Th Kim ông

PH NăM ă U

CH NGă1:ăGI IăTHI U 1.1 Tính c p thi t c a lu n án

Ch n nuôi gà Sao l y th t đang phát tri n m nh ng b ng sông C u Long ( BSCL) và mang l i hi u qu kinh t cao cho ng i ch n nuôi Tuy nhiên, các nghiên c u v t l tiêu hóa trên các lo i th c li u đ c bi t

là th c li u cung c p protein còn r t h n ch nh m xác đ nh ngu n cung

c p protein hi u qu , làm c s cho vi c l a ch n th c n và xây d ng

kh u ph n (KP)

M t khác, các nghiên c u trên th gi i và trong n c v m c n ng

l ng trao đ i, protein thô t i u trong KP đ nuôi d ng gà Sao giai đo n

t ng tr ng còn nhi u khác bi t c bi t, v n đ gi m l ng protein thô

k t h p v i vi c b sung lysine và methionine t ng h p vào KP nh m

gi m giá thành th c n, gi m tác đ ng c a ch t th i ch n nuôi đ n môi

tr ng, đây là v n đ quan tr ng và c n thi t trong giai đo n hi n nay

nh ng ch a đ c ti n hành nghiên c u trong và ngoài n c trên đ i t ng

gà Sao Song song đó, vi c nghiên c u, đánh giá các ph ng pháp xác

đ nh t l tiêu hoá (TLTH) trên gà Sao thì l i thi u thông tin nh m cung

c p vi c ch n l a ph ng pháp nghiên c u thích h p trên đ i t ng này

V i lý do đó, đ tài nghiên c u “Xác đ nh m c n ng l ng trao đ i,

protein thô, lysine và methionine trong kh u ph n c a gà Sao (Numida

meleagris) nuôi l y th t ng b ng sông C u Long” đ c th c hi n

1.2 M c tiêu lu n án

ánh giá kh n ng tiêu hoá d ng ch t và acid amin (AA) c a KP có

s d ng 4 ngu n th c li u cung c p protein khác nhau (đ u nành h t, khô

d u đ u nành ly trích, b t cá bi n, b t cá tra) nh m tìm ra ngu n th c li u cung c p protein hi u qu áp d ng vào ch n nuôi gà Sao giai đo n t ng

tr ng BSCL;

Xác đ nh m c n ng l ng trao đ i, protein thô t i u trong KP nuôi gà Sao nuôi l y th t;

Xác đ nh đ c m c lysine (Lys) và methionine (Met) t i u trong KP

có m c protein th p đ nuôi gà Sao trong giai đo n t ng tr ng;

Xác đ nh ph ng pháp đánh giá t l tiêu hóa TLTH các d ng ch t

và AA c a m t lo i th c li u hay KP gà Sao thông qua 3 ph ng pháp

xác đ nh t l tiêu hóa đó là ph ng pháp tiêu hóa toàn ph n (THTP),

ph ng pháp tiêu hóa c t b manh tràng (THCMT) và ph ng pháp tiêu hóa h i tràng (THHT)

1 3ă iăt ng và ph m vi nghiên c u

Thí nghi m (TN) 1: ánh giá kh n ng tiêu hóa bi u ki n các d ng

ch t và acid amin c a KP có s d ng đ u nành h t, khô d u đ u nành ly trích gà Sao giai đo n t ng tr ng;

TN2: ánh giá kh n ng tiêu hóa bi u ki n các d ng ch t và acid amin c a KP có s d ng b t cá bi n, b t cá tra gà Sao giai đo n t ng

tr ng;

TN3: nh h ng c a các m c n ng l ng trao đ i trong KP đ n t ng

tr ng, tiêu th d ng ch t, ch t l ng qu y th t và t l tiêu hóa các d ng

ch t gà Sao t ng tr ng;

TN4: nh h ng các m c Lys và Met trong KP đ n t ng tr ng, ch t

l ng qu y th t, t l tiêu hóa d ng ch t và acid amin c a gà Sao nuôi

l y tht giai đo n t ng tr ng;

TN5: ánh giá các ph ng pháp xác đ nh t l tiêu hóa các d ng

ch t và acid amin gà Sao giai đo n t ng tr ng

1 4ă aăđi m và th i gian thí nghi m

Th i gian th c hi n đ tài t n m 2012 đ n n m 2015 Các thí nghi m

đ c ti n hành t i Tr i Ch n nuôi th c nghi m s 474c/18, ng Nguy n V n Linh, khu ph Bình An, ph ng Long Hòa, qu n Bình Th y, thành ph C n Th Phân tích m u đ c th c hi n t i Tr ng i h c

C n Th ; Tr ng Cao đ ng C ng đ ng Kiên Giang; Phòng Phân tích th c

n và S n ph m ch n nuôi thu c Vi n Ch n nuôi Qu c gia

1.5 Nh ngăđóngăgópăm i c a lu n án

So sánh đ c t l tiêu hóa d ng ch t và acid amin c a các th c li u cung c p protein hi u qu trong KP nuôi gà Sao giai đo n t ng tr ng Xác đ nh đ c m c n ng l ng trao đ i trong KP nuôi gà Sao l y th t Xác đ nh đ c m c Lys và Met t i u trong KP có m c protein th p

đ nuôi gà Sao trong giai đo n t ng tr ng

Ch ngă2: T NG QUAN TÀI LI U

Gà Sao có m t t i n c ta t th k XIX do ng i Pháp mang vào nuôi

đ làm c nh vì chúng có ngo i hình đ p, tuy nhiên s l ng r t ít i và phân b t n m n Tháng 4 n m 2002, Trung tâm Nghiên c u gia c m Th y

Ph ng (thu c Vi n Ch n nuôi) nh p 3 dòng gà Sao t Vi n Nghiên c u

ti u gia súc Godollo (Hungary) v nuôi th nghi m, k t qu b c đ u cho

th y, gà Sao có kh n ng thích ng t t v i đi u ki n sinh thái Vi t Nam

và có s c s n xu t kh quan N m 2009, theo ch ng trình h p tác gi a

Tr ng i h c C n Th và Vi n Nghiên c u Ti u gia súc Godollo (Hungari), Tr ng i h c C n Th đã ti p nh n 500 con gi ng gà Sao làm n n t ng ph c v nghiên c u và chuy n giao con gi ng, k thu t cho các t nh thu c khu v c BSCL

Do đ i t ng gà Sao m i đ c quan tâm trong nh ng n m g n đây, vì

th nh ng nghiên c u trên gà Sao n c ta còn khá m i m , ch a nhi u,

ch a có tính h th ng H u h t các nghiên c u ch t p trung vào kh n ng thích nghi c a gà Sao trong đi u ki n khí h u n c ta trên các ch tiêu

v sinh tr ng, sinh s n Trong khi đó, các nghiên c u và đ xu t v nhu

c u n ng l ng, protein thô, Lys và Met trên th gi i gà Sao giai đo n

t ng tr ng còn nhi u bi n đ ng, trong đó, giai đo n t 5-8 tu n tu i bi n

đ ng t 2.800-3.100 kcal ME/kg th c n, 18-24% CP, 0,95-1,50% Lys và 0,40-0,48% Met; giai đo n 9-12 tu n tu i là 2.600-3.200 kcal ME/kg th c

n, 16-20% CP, 0,79-1,30% Lys và 0,33-0,48% Met

c bi t vi c nghiên c u b sung Lys và Met t ng h p vào KP có m c protein thô th p trên gà Sao ch a đ c ti n hành nghiên c u ây là xu

h ng mà các nhà nghiên c u gia c m hi n nay đang th c hi n nh m làm

gi m giá thành và t ng hi u qu s d ng th c n, nâng cao hi u su t ch n

nuôi, đ ng th i gi m ô nhi m môi tr ng thông qua vi c gi m l ng nit trong ch t th i

Vi c nghiên c u các ph ng pháp xác đ nh TLTH d ng ch t và acid amin trên gà Sao còn r t ít và h n ch , đ c bi t là TLTH acid amin Do

đó, vi c nghiên c u các ph ng pháp xác đ nh TLTH các d ng ch t và acid amin c a các th c li u đ c bi t là các th c li u cung c p protein là

h t s c c n thi t, giúp đánh giá ph ng pháp phù h p đ áp d ng trong nghiên c u TLTH th c n hay KP trên gà Sao, t đó đánh giá ch t l ng

th c n chính xác, đây là n n t ng cho vi c l a ch n th c li u cho ph i

Thí nghi m đ c b trí trên 96 con gà Sao đ u tu n tu i th 6 theo th

th c th a s 2 nhân t Nhân t th nh t là 2 ngu n th c n cung c p protein (đ u nành h t và khô d u đ u nành ly trích); nhân t th hai là 4

m c đ protein trong KP (16; 18; 20 và 22% CP) M i nghi m th c (NT)

đ c l p l i 3 l n M i đ n v TN có 4 con gà Sao

Các lo i th c n dùng trong TN1 g m t m g o, đ u nành h t ( N), và khô d u đ u nành ly trích (KD) Ngoài ra, Permasol – 500 còn đ c pha vào n c u ng v i li u 2 g/lít n c đ b sung vitamin và khoáng ch t cho gà Sao TN

B ngă3.1:ăCôngăth căKP c aăcácănghi măth căTN1 (% nguyênătr ng)

N16; N18; N20; N22; KD16; KD18; KD20; KD22 nghi m th c s d ng đ u nành h t hay khô

d u đ u nành trong KP v i m c protein thô t ng ng là 16; 18; 20 và 22%

B ngă3.2: ThƠnhăph năhoáăh că(TPHH) vƠăgiáătr ăMEăcácăKP TN1 (% DM)

DM: v t ch t khô; CP: protein thô; EE: béo thô; CF: x thô; NDF: x trung tính; Arg: arginine; Thr: threonine; *: N ng l ng trao đ i (kcal/kg DM)

TN1 đ c b trí 2 giai đo n là 8 và 10 tu n tu i Giai đo n 8 tu n

tu i: tu n tu i th 6 tu n tu i th 7 là th i gian nuôi thích nghi và xác

đ nh m c n cho gà; tu n tu i th 8 là th i gian thu m u th c n và ch t

th i (5 ngày) Giai đo n 10 tu n tu i: tu n tu i th 9, gà đ c cho n đ làm quen v i KP TN và xác đ nh m c n cho gà; tu n tu i th 10 là th i gian thu m u

Thíănghi mă2:ă ánhăgiáăkh ăn ngătiêuăhóaăbi uăki năcácăd ngăch tă vƠăacidăaminăc aăkh uăph n cóăs ăd ngăb tăcáăbi n,ăb tăcáătraă ăgƠă Saoăgiaiăđo năt ngătr ng

TN đ c b trí trên 96 con gà Sao đ u tu n tu i th 6 theo th th c

th a s 2 nhân t Nhân t th nh t là 2 ngu n th c n cung c p protein (b t cá bi n và b t cá tra), nhân t th hai là là 4 m c đ protein trong KP

B ng 3.3: Công th c KP c a các nghi m th c TN 2 (% nguyên tr ng)

ME 3.353 3.319 3.286 3.253 3.433 3.419 3.405 3.392

Thíănghi mă3:ă nhăh ngăc aăcácăm căn ngăl ngătraoăđ iătrongă

kh uăph n đ năt ngătr ng,ătiêuăth ăd ngăch t, ch tăl ngăqu yăth t vƠăt ăl ătiêuăhóaăd ngăch t ăgƠăSaoăt ngătr ng

TN này g m TN nuôi sinh tr ng và TN tiêu hóa

TN nuôiăsinhătr ng

Giai đo n (G ) 5-8 tu n tu i

c b trí trên 150 con gà Sao đ u tu n tu i th 5 theo th th c hoàn toàn ng u nhiên g m 5 NT t ng ng v i 5 m c ME trong KP (2.800; 2.900; 3.000; 3.100; 3.200 kcal/kg DM th c n) v i cùng m c 20% CP

M i NT đ c l p l i 3 l n M i đ n v TN có 10 con gà Sao Thành ph n hóa h c (TPHH) và giá tr n ng l ng trao đ i (ME) c a các KP TN đ c trình bày qua B ng 3.5

B ngă3.5: TPHH và giáătr ăME c aăcác KP G 5ậ8ătu nătu iă(%ăDM)

Thíănghi mă4:ă nhăh ngăcácăm călysine và methionine trong kh uă

ph n đ năt ngătr ng, ch tăl ngăqu yăth t,ăt ăl ătiêuăhóaăd ngăch tă

và acid amin c aăgƠăSaoănuôiăl yăth tă ăgiaiăđo năt ngătr ng

G m TN nuôi sinh tr ng và TN tiêu hóa

Nghi m th c 1,04L0,46M: KP c a NT này có 20% CP, không b sung

Lys và Met t ng h p vào KP KP có 1,04% Lys và 0,46% Met

Nghi m th c 0,91L0,40M: KP c a là NT này có 17% CP, không b

sung Lys và Met t ng h p vào KP KP có 0,91% Lys và 0,40% Met

Nghi m th c 1,10L0,45M: KP c a NT này có 17% CP, có b sung

Lys và Met t ng h p vào KP KP có 1,10% Lys và 0,45% Met

Nghi m th c 1,10L0,55M: KP c a NT này có 17% CP, có b sung

Lys và Met t ng h p vào KP KP có 1,10% Lys và 0,45% Met

Nghi m th c 1,40L0,45M: KP c a NT này có 17% CP, có b sung

Lys và Met t ng h p vào KP KP có 1,40% Lys và 0,55% Met

Nghi m th c 1,40L0,55M: KP c a NT này có là 17% CP, có b sung

Lys và Met t ng h p vào KP KP có 1,40% Lys và 0,55% Met

Th c li u trong KP g m t m g o; b p; cám g o; b t cá bi n; đ u nành

h t; DCP; lysine và methionine t ng h p (tùy theo KP) Thành ph n hóa

h c (TPHH) và giá tr n ng l ng trao đ i (ME) c a kh u ph n TN đ c trình bày qua B ng 3.7

B ng 3.7: TPHH và giá tr ME c a các KP TN G 5ậ8 tu n tu i (% DM)

1,04L 0,46M

0,91L 0,40M

1,10L 0,45M

1,10L 0,55M

1,40L 0,45M

1,40L 0,55M

Giai đo n 9–14 tu n tu i

Có t ng c ng 180 con gà Sao đ c b trí theo th th c hoàn toàn ng u nhiên t đàn gà giai đo n 5–8 tu n tu i TN có 6 NT t ng ng v i 6 KP

TN có các m c Lys và Met khác nhau M i NT đ c l p l i 3 l n M i

đ n v TN có 10 con gà Sao đ u tu n tu i th 9 Các NT bao g m:

Lys và Met t ng h p vào KP KP có 0,98% Lys và 0,43% Met

Lys và Met t ng h p vào KP KP có 0,80% Lys và 0,37% Met

và Met t ng h p vào KP KP có 0,90% Lys và 0,40% Met

và Met t ng h p vào KP KP có 0,90% Lys và 0,50% Met

Met t ng h p vào KP KP có 1,20% Lys và 0,40% Met

và Met t ng h p vào KP KP có 1,20% Lys và 0,50% Met

B ng 3.8: Thành ph n hóa h c và giá tr n ngăl ngătraoăđ i c a các KP trong thí nghi m giaiăđo n 9ậ14 tu n tu i (% DM)

0,98L 0,43M

0,80L 0,37M

0,90L 0,40M

0,90L 0,50M

1,20L 0,40M

1,20L 0,50M

Thí nghi m đ c ti n hành 2 giai đo n 8 và 10 tu n tu i, b trí TN

t ng t nh TN nuôi sinh tr ng, nh ng m i đ n v TN có 4 con gà Sao

Th i gian thu m u th c n và m u ch t th i là 5 ngày cho m i giai đo n

Thíănghi mă5:ă ánhăgiáăcácăph ngăphápăxácăđ nhăt ăl ătiêuăhóaăcácă

d ngăch tăvƠăacidăamină ăgƠăSaoăgiaiăđo năt ngătr ng

TN đ c b trí trên 60 con gà Sao đ u tu n tu i th 10 theo th th c hoàn toàn ng u nhiên g m 3 NT t ng ng v i 3 ph ng pháp xác đ nh TLTH (THTP, THCMT và THHT), m i NT có 5 l n l p l i M i đ n v

TN có 4 con gà Sao TN đ c ti n hành trong 3 tu n t ng t nh TN1

B ngă3.9: Thành ph n hoá h c và giá tr ME c a KP TN 5 (% DM)

Các ch tiêu theo dõi trong TN tiêu hoá c a TN 1, 2, 3, 4 và 5 g m: v t

ch t khô (DM), khoáng t ng s (Ash), protein thô (CP), béo thô (EE), x thô (CF), x trung tính (NDF), x acid (ADF) c a m u th c n n vào,

m u th c n th a và m u ch t th i, l ng th c n tiêu th , t l tiêu hóa (TLTH) các ch t dinh d ng, l ng nit tích l y

Các ch tiêu theo dõi trong TN nuôi sinh tr ng: c a TN3, TN4 g m:

Ch ngă4:ăK TăQU ăVẨăTH OăLU N

4.1 Thí nghi m 1 :ă ánhăgiáăkh n ngătiêuăhóaăbi u ki n cácăd ng

ch t và acid amin c a KP có s d ngăđ u nành h t, khô d u đ u nành

Arg: arginine; Lys: lysine; Met: methionine; His: histidine; Thr: threonine; Val: valine

B ng 4 2:ăL ngănit ătíchăl yă(g/con/ngày) c aăgƠăSaoăG ă8ătu n tu i

K t qu t B ng 4.1 và B ng 4.2 cho th y, t l tiêu hoá các d ng

ch t và ph n l n các acid amin, l ng nit tích l y c a nghi m th c s

d ng đ u nành h t t ng đ ng v i nghi m th c s d ng khô d u đ u nành ly trích (P>0,05) Trong khi đó, t l tiêu hoá DM, OM, EE, CF, NDF, ADF và ph n l n AA, l ng nit tích l y đ t cao nh t nghi m

th c CP20 (P<0,05)

Giaiăđo nă10ătu nătu i

T l tiêu hóa d ng ch t bi u ki n và AA và L ng nit tích l y c a

gà Sao G 10 tu n tu i đ c trình bày qua B ng 4.3 và B ng 4.4

B ngă4.3:ăT ăl ătiêuăhóaă(%) bi uăki năcácăd ngăch tăvƠăacid amin

Arg: arginine; Lys: lysine; Met: methionine; His: histidine; Thr: threonine; Val: valine

B ngă4.4:ăL ngănit ătíchăl y (g/con/ngày) c aăgƠăSaoăG ă10ătu nătu iă

K t qu B ng 4.3 và B ng 4.4 cho th y, t l tiêu hoá DM, các d ng

ch t, ph n l n acid amin; l ng nit tích l y nghi m th c s d ng đ u nành h t t ng đ ng v i nghi m th c s d ng khô d u đ u nành ly trích (P>0,05) T l tiêu hoá DM, OM, CF, NDF, ADF, ph n l n các acid amin; l ng nit tích l y c a các NT CP18, CP20 và CP22 cao h n NT CP16 (P<0,05) Tuy nhiên, khi m c CP v t quá 18% thì t l tiêu hóa

DM và các d ng ch t này, l ng nit tích l y có t ng nh ng không đáng

k (P>0,05)

4 2ăThíănghi mă2: ánhăgiáăkh ăn ngătiêuăhóaăbi uăki năcácăd ngă

ch tăvƠăacidăaminăc aăkh uăph n cóăs ăd ngăb tăcáăbi n,ăb tăcáătraă ă gƠăSaoăgiaiăđo năt ngătr ng

Giaiăđo nă8 tu nătu i

T l tiêu hóa các d ng ch t và acid amin; l ng nit tích l y đ c trình bày qua B ng 4.5 và B ng 4.6

B ngă4.5:ăT ăl ătiêuăhóaăd ngăch tăbi uăki năvƠăAA (%)

Arg: arginine; Lys: lysine; Met: methionine; His: histidine; Thr: threonine; Val: valine

B ngă4.6:ăL ngănit ătíchăl y c aăgƠăSaoăG ă8ătu nătu iă(g/con/ngày)

K t qu B ng 4.5 và B ng 4.6 cho th y, t l tiêu hóa EE, CF, NDF và

ph n l n AA; l ng nit tích l y c a NT s d ng b t cá bi n cao h n so

v i NT s d ng b t cá tra có ý ngh a th ng kê (P<0,05) Khi t ng m c CP trong kh u ph n, t l tiêu hóa DM, OM, CF, NDF và ph n l n AA, l ng nit tích l y t ng d n và đ t cao nh t NT CP20 (P<0,05)

Gia iăđo nă10 tu nătu i

B ngă4.7:ăT ăl ătiêuăhóaăd ngăch tăbi uăki năvƠăAA (%)

Arg: arginine; Lys: lysine; Met: methionine; His: histidine; Thr: threonine; Val: valine

B ngă4.8: L ngănit ătíchăl yăc aăgƠăSaoăG ă10ătu nătu iă(g/con/ngày)

K t qu t B ng 4.7 và B ng 4.8 cho th y, t l tiêu hoá DM, OM,

CF, NDF, ph n l n các acid amin, l ng nit tích l y c a NT s d ng b t

cá bi n cao h n so v i NT s d ng b t cá tra có ý ngh a th ng kê (P<0,05) Khi t ng m c CP trong kh u ph n, t l tiêu hoá DM, OM, CF, NDF,

ph n l n acid amin; l ng nit tích l y t ng cao h n NT CP18, CP20

và CP22 so v i NT CP16 (P<0,05), tuy nhiên, không tìm th y s khác bi t

gi a có ý ngh a th ng kê gi a các NT CP18, CP20 và CP22 (P>0,05)

4 3ăThíănghi mă3: nhăh ngăc aăcácăm căn ngăl ngătraoăđ iătrongă KPăđ năt ngătr ng,ătiêuăth ăd ngăch t, ch tăl ngăqu yăth t vƠăt ăl ă tiêuăhóaăd ngăch tă ăgƠăSaoăt ngătr ng

Thíănghi mănuôiăsinhătr ng

Giaiăđo nă(G )ă5-8ătu nătu i

B ngă4.9: L ngăd ngăch t (g/con/ngày) và ME tiêuăth ă(kcal/con/ngày)

Ch

tiêu

Nghi m th c

P ME2800 ME2900 ME3000 ME3100 ME3200