Tổ chức quản lý công tác thông tin - thư viện tại Đại học Quốc gia Hà Nội nhằm đáp ứng yêu cầu của kiểm định chất lượng đào tạo

Ph ng pháp th ng kê và phân tích s li u.

I H C QU C GIA HÀ N I KHOA S PH M

BÙI TH THU H NG

T CH C QU N LÝ CÔNG TÁC THÔNG TIN - TH VI N

LU N V N TH C S

Hà N i - 2007

đại học quốc gia hà nội

Khoa s- phạm

Bùi thị thu h- ơng

Tổ chức quản lý công tác thông tin - th- viện Tại đại học quốc gia hà nội nhằm đáp ứng yêu cầu

của kiểm định chất l- ợng đào tạo

Luận văn thạc sỹ

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60 14 05

Ng- ời h- ớng dẫn khoa học:

PGS.TS Đặng Xuân Hải

Hà Nội - 2007

L I C M N

Sau m t th i gian nghiên c u đ tài “T ch c qu n lý công tác Thông tin -

Th vi n t i i h c Qu c gia Hà N i nh m đáp ng yêu c u c a ki m đ nh

ch t l ng đào t o” đã đ c hoàn thành

V i tình c m chân thành, tôi bày t lòng bi t n Khoa S ph m - i h c

Qu c gia Hà N i, đã t o đi u ki n cho tôi đ c h c t p và nghiên c u trong su t hai n m qua, mang l i cho tôi nh ng ki n th c vô cùng quý giá

Xin bày t lòng bi t n các Th y, Cô giáo đã t n tình gi ng d y; Phòng

Qu n lý ào t o và Nghiên c u Khoa h c đã giúp đ , ch d n tôi trong su t quá trình h c t p, nghiên c u

Xin c m n các đ ng chí Lãnh đ o, cán b c a Trung tâm Thông tin - Th

vi n, i h c Qu c gia Hà N i; cán b nghiên c u, giáo viên và sinh viên i h c

Qu c gia Hà N i đã đ ng viên, giúp đ , t o m i đi u ki n thu n l i trong vi c cung c p thông tin, tài li u, s li u và đóng góp ý ki n cho tôi trong quá trình nghiên c u hoàn thành lu n v n

c bi t, tôi xin bày t lòng bi t n sâu s c đ i v i PGS.TS ng Xuân H i

- ng i Th y đã t n tình ch b o, tr c ti p h ng d n và giúp đ trong quá trình nghiên c u đ tôi hoàn thành lu n v n Th c s

Dù đã có nhi u c g ng trong quá trình th c hi n, song lu n v n khó tránh

kh i nh ng thi u sót Kính mong nh n đ c s góp ý, ch b o c a các Th y, Cô giáo, b n bè, đ ng nghi p và nh ng ng i quan tâm

Xin trân tr ng c m n!

Hà N i, tháng 12 n m 2007

Tác gi

Bùi Th Thu H ng

M C L C

Trang

7 Ph- ơng pháp nghiên cứu: 4

1.2.4 Ch t l ng đào t o và Ki m đ nh ch t l ng tr ng đ i

h c

22

1.3 C s lý lu n t ch c và qu n lý cụng tỏc Thụng tin - Th

1.3.1.Vai trũ c a Trung tõm Thụng tin - Th vi n trong tr ng

1.3.2 c đi m c a ho t đ ng Thụng tin - Th vi n trong tr ng

1.3.3 Yờu c u t ch c qu n lý cụng tỏc thụng tin - th vi n 31

1.3.4 N i dung t ch c qu n lý cụng tỏc thụng tin - th vi n

1.4 Yờu c u c a Ki m đ nh ch t l ng đào t o đ i v i cụng tỏc

thụng tin - th vi n

31

1.4.1.V n đ Ki m đ nh ch t l ng đ i v i đ n v c s - i h c

Qu c gia Hà N i:

33

1.4.2 Nh ng yờu c u c a Ki m đ nh ch t l ng đ i v i Trung

tõm Thụng tin - Th vi n

35

Ch ng 2: Thực trạng hoạt động của trung tâm thông tin

- th- viện, Đại học quốc gia hà nội

40

2.1 Th c tr ng tri n khai qui trỡnh nghi p v th vi n t i

Trung tõm Thụng tin- Th vi n, i h c Qu c gia Hà N i.

40

2.2 Th c tr ng t ch c và qu n lý Thụng tin - Th vi n, i

h c Qu c gia Hà N i

2.2.1 Th c tr ng th c hi n cỏc tiờu chớ - tiờu chu n ki m đ nh

ch t l ng đ i v i Trung tõm Thụng tin - Th vi n, i h c

Qu c gia Hà N i

40

2.2.2 ỏnh giỏ m c đ đỏp ng yờu c u c a Trung tõm Thụng

tin - Th vi n, i h c Qu c gia Hà N i hi n nay

60

2.2.3 ỏnh giỏ m c đ đỏp ng yờu c u c a Trung tõm Thụng

tin- Th vi n, i h c Qu c gia Hà N i hi n nay so v i yờu c u

c a Ki m đ nh ch t l ng đào t o i h c Qu c gia Hà N i

63

Ch ng 3: Những giải pháp cải tiến công tác tổ chức và

quản lý thông tin- th- viện nhằm đáp ứng yêu cầu của

kiểm định chất l- ợng đào tạo ở đại học quốc gia hà nội

78

3.2.1 Nhúm bi n phỏp nõng cao nh n th c v “V n húa ch t

l ng” c a đ i ng cỏn b Trung tõm Thụng tin - Th vi n 81

3.2.2 Nhúm bi n phỏp t ch c thu th p minh ch ng và hoàn

thi n quy trỡnh t ch c qu n lý theo yờu c u ki m đ nh ch t

l ng

83

3.2.2.1 Xỏc đ nh và xõy d ng cỏc tiờu chớ và tiờu chu n liờn

quan

83

3.2.2.2 Xõy d ng quy trỡnh và th c hi n quy trỡnh t ch c qu n

3.2.2.4 X lý, đỏnh giỏ k t qu ki m đ nh đ đi u ch nh cho ho t

3.2.2.5 Hỡnh thành m t b ph n đ m b o ch t l ng c a Trung

tõm Thụng tin - Th vi n, i h c Qu c gia Hà N i

97

3.2.3 Nhúm bi n phỏp duy trỡ và phỏt tri n k t qu ki m đ nh

ch t l ng đ i v i Trung tõm Thụng tin - Th vi n, i h c

Qu c gia Hà N i

3.3 Kh o nghi m tớnh c n thi t và tớnh kh thi c a cỏc bi n

phỏp c i ti n cụng tỏc t ch c và qu n lý thụng tin - th vi n

nh m đỏp ng yờu c u c a ki m đ nh ch t l ng đào t o i

h c Qu c gia Hà N i

100

PH L C

M U

1 Lý do l a ch n đ tài:

Trong th i đ i thông tin, kh i l ng tri th c mà con ng i ti p nh n đ h c

t p và làm vi c là r t l n c bi t trong l nh v c đào t o, nh ng tri th c đó đ n

v i ng i d y, ng i h c và nghiên c u khoa h c t nhi u ngu n khác nhau: t nhà tr ng, t gia đình, t xã h i có đ c m t “l ng” tri th c nh t đ nh cho mình, ngoài vi c h c t p tr ng, các cá nhân ph i t h c h i, t trang b cho mình các ki n th c c n thi t ph c v vi c h c t p, gi ng d y và nghiên c u, đ c

bi t trong đi u ki n hi n nay, các tr ng đ i h c đang tri n khai vi c đào t o theo tín ch , theo đó ng i h c ph i t ng c ng th i gian t h c, đi u này l i càng t ng thêm vai trò c a th vi n trong vi c đ m b o ch t l ng đào t o

Th vi n chính là công c truy n bá tri th c m t cách t nh l ng, là n i truy n

t i thông tin m t cách nh nhàng, nh ng có tác đ ng và hi u qu to l n, không ch

là hình th c cho ng i đ c m n m t cu n sách, hay cung c p m t s n ph m thông tin, mà nhi m v (n i dung) c a th vi n chính là s chuy n t i nh ng tri

th c đ i v i ng i đ c nh ng thông tin c n thi t và b ích trong vi c t h c t p

c a m i ng i

đ m b o ch t l ng đào t o, tháng 12/2004, B Giáo d c và ào t o đã ban hành Quy đ nh t m th i v ki m đ nh ch t l ng tr ng đ i h c N m 2005,

i h c Qu c gia Hà N i c ng ban hành m t b tiêu chu n ki m đ nh ch t l ng

tr ng đ i h c riêng Trong đó, ch t l ng c a ho t đ ng thông tin- th vi n là

m t trong 10 tiêu chu n ki m đ nh ch t l ng tr ng đ i h c (t i tiêu chu n 9 -

Th vi n, trang thi t b h c t p và c s v t ch t khác) Ngoài ra, còn có B tiêu chu n c a AUN (M ng l i đ i h c ASEAN), c ng có tiêu chí v Th vi n t i

M c 4.2 (T đánh giá th c hành), m c 11 (Trang thi t b và c s h t ng)

Ki m đ nh ch t l ng là m t quá trình đánh giá nh m đ a ra quy t đ nh công nh n m t tr ng đ i h c hay m t ch ng trình đào t o c a nhà tr ng đáp

ng các chu n m c quy đ nh Khi đánh giá ch t l ng đào t o c a m t tr ng đ i

h c, m t trong nh ng n i dung c n đ c đánh giá là ch t l ng c a công tác thông tin - th vi n c a đ n v Ng i ta kh o sát xem đ n v đã đáp ng nh th nào đ i

v i tiêu chí v công tác thông tin - th vi n

Trong h th ng thông tin - th vi n đ i h c Vi t Nam, Trung tâm Thông tin - Th vi n, i h c Qu c gia Hà N i đ c thành l p vào tháng 2 n m 1997

Tr i qua 10 n m xây d ng và tr ng thành Trung tâm đã kh ng đ nh đ c v th

c a mình - là th vi n hàng đ u trong h th ng th vi n đ i h c, đáp ng yêu c u

đ m b o thông tin, t li u cho công tác đào t o, nghiên c u khoa h c c a i h c

Qu c gia Hà N i

V a qua, i h c Qu c gia Hà N i ti n hành ki m đ nh m t s đ n v :

Tr ng i h c Khoa h c xã h i và nhân v n, Tr ng i h c Ngo i ng , Khoa Kinh t (nay là Tr ng i h c Kinh t ) Trong báo cáo t đánh giá, các đ n v này đã đ c p đ n ho t đ ng c a các phòng t li u c a đ n v , đ ng th i ph n ánh

ho t đ ng c a Trung tâm ph c v công tác đào t o c a các đ n v trên Tuy nhiên, cho đ n nay, Trung tâm v n ch a có m t nghiên c u chính th c hay báo cáo t ng

th nào đ c p đ n công tác ki m đ nh ch t l ng i h c Qu c gia Hà N i

Xu t phát t nh ng lý do trên, chúng tôi l a ch n đ tài “T ch c qu n lý công tác Thông tin - Th t i i h c Qu c gia Hà N i nh m đáp ng yêu c u

ki m đ nh ch t l ng đào t o” v i m c đích c ng c , phát huy nh ng thành qu

đ t đ c, tìm ra nh ng đi m còn h n ch , xây d ng các bi n pháp nh m đáp ng yêu c u ki m đ nh ch t l ng hi n nay c a i h c Qu c gia Hà N i

2 M c đích nghiên c u:

Tìm hi u th c tr ng t ch c qu n lý công tác Trung tâm Thông tin - Th

vi n, t đó đ xu t các bi n pháp nh m đáp ng yêu c u Ki m đ nh ch t l ng t i

i h c Qu c gia Hà N i

3 Nhi m v nghiên c u:

th c hi n m c đích trên, lu n v n xác đ nh nh ng nhi m v sau:

- Nghiên c u c s lý lu n t ch c và qu n lý công tác c a Trung tâm Thông tin - Th vi n

- Nghiên c u v th c tr ng t ch c qu n lý công tác c a Trung tâm Thông tin - Th vi n và m c đ đáp ng yêu c u Ki m đ nh ch t l ng hi n nay c a Trung tâm Thông tin - Th vi n, i h c Qu c gia Hà N i

- xu t nh ng bi n pháp t ch c qu n lý công tác c a Trung tâm Thông tin - Th vi n đáp ng yêu c u Ki m đ nh ch t l ng t i i h c Qu c gia Hà N i

4 i t ng và khách th nghiên c u:

- i t ng nghiên c u: M t s bi n pháp t ch c qu n lý công tác c a

Trung tâm Thông tin - Th vi n đáp ng yêu c u Ki m đ nh ch t l ng hi n nay

c a i h c Qu c gia Hà N i

- Khách th nghiên c u: T ch c công tác Trung tâm Thông tin - Th vi n,

i h c Qu c gia Hà N i

5 Gi thuy t khoa h c:

N u các bi n pháp t ch c qu n lý công tác c a Trung tâm Thông tin - Th

vi n đ ra trong lu n v n đ c th c hi n m t cách tri t đ và đ ng b thì s góp

ph n đ i m i ho t đ ng c a Trung tâm Thông tin - Th vi n, i h c Qu c gia Hà

N i và đáp ng đ c yêu c u Ki m đ nh ch t l ng hi n nay c a i h c Qu c gia

Hà N i

6 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài:

- Ý ngh a lý lu n:

Lu n v n h th ng hóa đ c các c s lý lu n v t ch c qu n lý công tác

c a Trung tâm Thông tin - Th vi n trong m i quan h v i các tiêu chu n, tiêu chí

ki m đ nh ch t l ng tr ng đ i h c

- Ý ngh a th c ti n:

K t qu nghiên c u có th góp ph n làm c s khoa h c đ xây d ng quy trình t ch c và qu n lý h th ng Thông tin- Th vi n t i i h c Qu c gia Hà N i theo yêu c u c a Ki m đ nh ch t l ng tr ng đ i h c

7 Ph ng pháp nghiên c u:

7.1 Ph ng pháp nghiên c u lý lu n

Phân tích, t ng h p các tài li u lý lu n, ch tr ng chính sách c a ng và Nhà n c, B Giáo d c và ào t o, i h c Qu c gia Hà N i v t ch c qu n lý công tác c a Trung tâm Thông tin - Th vi n, v Ch t l ng đào t o và Ki m đ nh

ch t l ng tr ng i h c

7.2 Ph ng pháp nghiên c u th c ti n

- Ph ng pháp quan sát

Quan sát nh ng bi u hi n v nh n th c, thái đ , c m xúc và hành vi trong

vi c t ch c qu n lý công tác c a Trung tâm Thông tin - Th vi n đáp ng yêu c u

Ki m đ nh ch t l ng t i i h c Qu c gia Hà N i

- Ph ng pháp ph ng v n

Ph ng v n Ban Lãnh đ o, cán b , nhân viên, giáo viên, sinh viên v th c

tr ng t ch c qu n lý công tác và ch t l ng ph c v c a Trung tâm Thông tin -

Th vi n t i i h c Qu c gia Hà N i hi n nay, nh ng thu n l i và khó kh n; quan đi m c a các nhà qu n lý v t ch c qu n lý công tác Thông tin- Th vi n

v i các v n đ c p thi t hi n nay đ đáp ng yêu c u Ki m đ nh ch t l ng t i i

h c Qu c gia Hà N i

- Ph ng pháp đi u tra vi t

Kh o sát ý ki n (qua b ng h i) c a Ban Lãnh đ o và cán b Th vi n v t

ch c qu n lý công tác Thông tin - Th vi n đáp ng yêu c u Ki m đ nh ch t l ng

t i i h c Qu c gia Hà N i (ph l c 1,2 và 3)

Kh o sát ý ki n (qua b ng h i) cán b nghiên c u, giáo viên và sinh viên v công tác t ch c và ph c v nhu c u thông tin c a Trung tâm Thông tin - Th vi n,

i h c Qu c gia Hà N i (ph l c 4)

7.3 Ph ng pháp th ng kê và phân tích s li u

T ng h p, x lý k t qu c a các cu c đi u tra, s d ng các công th c toán h c

và ch ng trình x lý s li u SPSS 13.0 trên máy tính đ phân tích s li u Các thông s và phép toán th ng kê đ c s d ng trong nghiên c u này là phân tích

th ng kê mô t và phân tích th ng kê suy lu n

 Các ch s sau đ c s d ng trong phân tích th ng kê mô t :

- T n xu t đ xem xét s phân b c a các giá tr : fi = ni/n x 100%

- i m trung bình c ng đ c dùng đ tính đi m đ t đ c c a t ng ý ki n và

c a t ng nhân t c ng nh t ng k n ng thành ph n và toàn b k n ng

X =  xi/ n

TÀI LI U THAM KH O

* Ti ng Vi t:

1 B Giáo d c và ào t o, Quy t đ nh Ban hành Quy đ nh v tiêu chu n đánh giá ch t l ng giáo d c tr ng đ i h c (Ban hành theo Q s 65 1/11/2007/Q -BGD T)

2 B Giáo d c và ào t o, Quy đ nh t m th i v ki m đ nh ch t l ng tr ng

đ i h c (Ban hành theo Q s 38 2/12/2004/Q -BGD T)

3 Nguy n Th Vi t B c, Vai trò c a ki n th c thông tin trong giáo d c và đào

t o t giác đ th vi n, K y u h i th o Khoa h c ngành Thông tin- Th

vi n, Hà N i, 2007

4 ng Qu c B o, Nguy n Qu c Chí, Nguy n Th M L c…C m nang nâng cao n ng l c qu n lý nhà tr ng NXB Chính tr Qu c gia, Hà N i, 2007

5 ng Qu c B o, Nguy n Qu c Chí, Nguy n Th M L c…Khoa h c t

ch c và qu n lý, m t s v n đ lý lu n và th c ti n, Trung tâm Nghiên c u khoa h c t ch c qu n lý NXB Th ng kê, Hà N i, 1999

6 Nguy n Qu c Chí, Nguy n Th M L c i c ng v khoa h c qu n lý, Giáo trình dành cho các khoa đào t o th c s , ti n s chuyên ngành Qu n lý giáo d c, Hà N i, 2004

7 Nguy n Qu c Chí, Nguy n Th M L c Nh ng t t ng ch y u v giáo

d c, Tài li u tham kh o, Hà N i, 2000

8 Nguy n c Chính, Ki m đ nh ch t l ng trong giáo d c đ i h c, NXB Chính tr Qu c gia, 2002

9 Nguy n Huy Ch ng, Trung tâm TT-TV HQGHN v i vi c ph c v nghiên c u khoa h c và đào t o, Hà N i, 1998

10 ng Xuân H i: “Nh n di n v n đ qu n lý ch t l ng giáo d c đ i h c

Vi t Nam hi n nay” T p chí Giáo d c, s 32 (6/2002)

11 ng Xuân H i: “M t s gi i pháp ch y u v qu n lý ch t l ng đào t o

đ i h c n c ta hi n nay” T p chí Giáo d c s 40 (9/2002)

12 i h c Qu c gia Hà N i, Quy t đ nh Ban hành B tiêu chu n ki m đ nh

ch t l ng đ n v đào t o (Ban hành ngày 13/12/2005)

13 i h c Qu c gia Hà N i, Quy t đ nh v vi c thành l p Trung tâm Thông tin

- Th vi n ( Ban hành ngày 14/2/1997)

14 i h c Qu c gia Hà N i, Vai trò c a công tác quan h qu c t trong vi c nâng cao ch t l ng đào t o, K y u H i th o, Hà N i, 1999

15 ng C ng s n Vi t Nam, V n ki n i h i ng toàn qu c l n th IX, NXB Chính tr Qu c gia, Hà N i, 2001

16 Bùi Th Ng c Lan, Ngu n l c trí tu trong s nghi p đ i m i Vi t Nam, NXB Chính tr Qu c gia, Hà N i, 2002

17 Nguy n Th M L c, Qu n lý ngu n nhân l c giáo d c, Bài gi ng các khóa đào t o Th c s , Ti n s chuyên ngành Qu n lý giáo d c, Hà N i, 2003

18 L u Ng c Tr nh, B c chuy n sang n n kinh t tri th c m t s n c trên

th gi i hi n nay, NXB Giáo d c, Hà N i, 2002

19 Nguy n Th H nh, S phát tri n ngh nghi p c a cán b th vi n trong th i

đ i công ngh thông tin m i T p chí Thông tin- T li u, s 1/1997

20 Nguy n V n Hành Hoàn thi n công tác thông tin- th vi n HQGHN,

Lu n v n Th c s , i h c V n hóa Hà N i, 2002

21 Nguy n V n Hành Nghiên c u nhu c u thông tin khoa h c c a sinh viên

tr ng HKHXH&NV góp ph n nâng cao ch t l ng đào t o và nghiên c u khoa h c, Báo cáo đ tài NCKH c p Tr ng, Hà N i, 1998

22 Tr n Th Bích H ng, M t vài nét v ho t đ ng c a th vi n các tr ng đ i

h c Vi t Nam T p chí Thông tin- T li u, s 1/1994

23 Nguy n H u Hùng, Giáo d c và đào t o ngh nghi p thông tin, T p chí Thông tin- T li u, s 3/1996