Bài dự thi đạt giải Ba cấp quốc gia trong năm học 2015 - 2016 trong cuộc thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn dành cho học sinh THPT .
Trang 1SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO LÂM ĐỒNG
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO ĐÀ LẠT
TRƯỜNG THCS &THPT TÀ NUNG
BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO
HỌC SINH TRUNG HỌCTình huống GÓP THÊM MỘT TIẾNG NÓI VỀ TÀ NUNG –
Trang 2Mục lục
1.Tên tình huống 3
2.Mục tiêu giải quyết tình huống 4
3 Tổng quan về các nguyên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống 5
4 Giải pháp giải quyết tình huống 5
5 Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống 5
6 Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống 24
Đà Lạt, tháng 1 năm 2016
Trang 3BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC
du lịch dừng xe (Tôi đoán là họ vừa tham quan thác Voi - Nam Ban và đangtrên đường trở về Đà Lạt) Một ông khách ghé đầu qua ô cửa kính, chừngnhư muốn hỏi điều gì… Chúng tôi dõi mắt nhìn theo
Ông khách: “Các cháu cho chú hỏi: Ở đây có điểm du lịch nào
không?”
Chúng tôi tần ngần nhìn nhau, lặng im suy nghĩ,…
Cô bạn tôi đáp: “Dạ cũng có nhưng không nhiều, chú ạ Có thác
Vọng, khu du lịch sinh thái do gia đình tự mở, có mấy vườn hoa nhưng không đẹp bằng Đà Lạt đâu chú”.
Ông khách có vẻ thất vọng nhưng vẫn vui vẻ cảm ơn chúng tôi rồinhững người trong xe nói với nhau điều gì đó Cái xe chuyển bánh…lặng lẽ
di chuyển theo hướng về Đà Lạt…
Đoàn khách đi rồi, bỗng nhiên chúng tôi lặng im một chút rồi như
nhận ra vừa bỏ qua một điều gì thật đáng quý… “Tại sao? Tà Nung mình cũng đẹp và có nhiều tiềm năng phát triển du lịch lắm, tại sao lâu nay mình
Trang 4nhỉ? Những sản phẩm đặc trưng, đa dân tộc, điều kiện tự nhiên,… Sao mình lại quên mất? Sao mọi người chỉ đi qua Tà Nung thật nhanh mà không thể dừng lại?”.
Đoàn khách đi rồi nhưng để lại trong chúng tôi cả một trời nhận thứcmới Bao lâu nay, chúng tôi vẫn sống cùng Tà Nung, vẫn gắn bó với nónhưng chưa bao giờ nhìn nhận đầy đủ về nó, thậm chí lại có lúc lãng quên,xem nhẹ nó Chính vì thế, chúng tôi chưa bao giờ nhận rõ giá trị của mảnh
đất này “ Cần phải làm một điều gì đó cho quê hương mình để mọi người biết đến nó…” Tôi nhủ lòng, bất cứ khi nào, nếu gặp được những vị khách
lạ, tôi sẽ giúp họ “kết nối” với mảnh đất này một cách trọn vẹn, nồng nànnhất theo cách riêng vốn có của nó…
2 M ục ti êu gi ải quyết t ình hu ống :
a Về kiến thức: Vận dụng tích hợp kiến thức liên môn bao gồm: Lịch sử,
Địa lí, Ngữ văn, kiến thức về đời sống kinh tế, văn hóa xã hội để giảiquyết một tình huống đặt ra trong thực tiễn cuộc sống
b Về kỹ năng: Hình thành các kỹ năng sống, kỹ năng thu thập, xử lý thôngtin và giải quyết vấn đề được đặt ra trong thực tiễn, kỹ năng giao tiếp, phỏngvấn khi làm việc trực tiếp với người dân hoặc những cán bộ xã, những giáoviên dạy học
c.Về thái độ: Bồi dưỡng lòng tự hào, tự tôn dân tộc, tình yêu quê hương đấtnước Khơi dậy tinh thần, ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc gìngiữ, bảo vệ, xây dựng quê hương
Trang 5- Nhằm giúp bản thân hiểu sâu hơn về những kiến thức Lịch sử, địa phương,Địa lí địa phương Vận dụng được khả năng sử dụng ngôn từ và kĩ năng làmvăn thuyết minh Tăng cường mối quan hệ giữa lí thuyết học được trongtrường và đời sống thực tế.
- Tận dụng cơ hội để tuyên tuyền về việc giữ gìn và bảo vệ môi trường, cảnhquan tự nhiên của xã Tà Nung
- Việc giải quyết tình huống trên đã giúp bản thân tôi thêm gắn kết và yêuquê hương mình
3 T ổng quan về c ác nghiên c ứu li ên quan đ ến việc giải quyết t ình hu
- Sưu tầm các tư liệu tại Ủy ban xã Tà Nung, Hội khuyến nông xã,…
- Vận dụng kiến thức từ các môn học: Lịch sử, Địa lí, Ngữ văn để giải quyếttình huống
4 Gi ải ph áp gi ải quyết t ình hu ống:
- Vận dụng kiến thức môn Lịch Sử để giới thiệu về quá trình hình thành xã
5 Thuy ết minh tiến tr ình gi ải quyết t ình hu ống:
Trang 6a/ V ị tr í đ ịa l í, tự nhiên:
Tà Nung là một xã nằm về phía Tây Nam, cách trung tâm thành phố
Đà Lạt khoảng gần 20km, được chính thức thành lập vào năm 1979 với tổngdiện tích tự nhiên là 4581,64 ha Xã có 6 thôn chia làm 20 tổ Dân số toàn xã
là 1002 hộ với 4125 nhân khẩu, gồm 13 dân tộc sinh sống là Cil, K’Ho,Lạch, Kinh, K’ho, Tày, Nùng, Thái, Hoa,… Trong đó, chủ yếu là đồng bàodân tộc Cil, K’ho và dân tộc Kinh
Bản đồ địa chính xã Tà Nung
Tà Nung như một lòng chảo nằm lọt thỏm giữa những núi đồi baoquanh Nhỏ bé, nằm ở vùng ngoại ô thành phố nhưng nó vẫn sở hữu vẻ đẹpriêng toát lên từ những vạt đường hoa dã quỳ vàng rực rỡ, từ những khuvườn hoa đồng tiền, hướng dương, lyly, thạch thảo, hồng môn, cẩm tú cầu
mà người dân tự tay trồng và chăm sóc, từ nếp sống hiền hòa của nhiều anh
em cùng chung sống, từ những ao hồ, cảnh quan rất tự nhiên,…
Trang 7Toàn cảnh xã Tà Nung nhìn từ trên cao
Đường đèo nối Tà Nung với thành phố Đà Lạt
Trang 8Trên mọi ngả đường ra vào Đà Lạt, cảnh quan đèo dốc khiến lữ kháchtưởng như đang đứng trước một bức tranh với hình ảnh, màu sắc, đường nétthay đổi không dừng Bao bọc đèo dốc là cảnh quan rừng thông thuần loạiquanh năm xanh tốt Rừng tiếp rừng trên những gân núi sườn đồi, nhữngcung đường mềm như những dải lụa tiếp bước cho lữ khách muôn phươngtới thưởng ngoạn.
Khi mùa mưa tới, hoa huệ báo vũ màu hồng, hoa mua màu tím nhạtđiểm tô cho cảnh quan đồi cỏ, rừng thưa Sang đông, từng đám hoa quỳ vàngrực báo mùa nắng tới, khiến cho cảnh quan núi cao dường như thêm phầnxanh thẳm
Giữa các đồi núi là cảnh quan thung lũng, nơi bốn mùa đều có sươnggiăng buổi sớm Đôi khi giữa biển sương mù nổi lên các ngọn đồi núi caonhư các hòn đảo giữa khơi xa
Một góc riêng nhìn về Tà Nung
Trang 9Với vị trí địa lý khá thuận lợi, nơi đây được xem như là một vùng venkinh tế, góp phần xây dựng và phát triển xứ sở sương mù này Tà Nung trựcthuộc thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, nằm trên cao nguyên Lâm Viên, có
độ cao 1500 mét so với mực nước biển Sở hữu một vị trí quan trọng trong
du lịch, Tà Nung có rất nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch cũngnhư kinh tế cho địa phương Do nằm ở độ cao 1500 mét và được các dãy núicùng quần hệ thực vật rừng, đặc biệt là rừng thông bao quanh nên đối lập vớikhí hậu nhiệt đới gió mùa của miền trung và khí hậu nhiệt đới xavan ở miềnnam, Tà Nung có một khí hậu miền núi ôn hòa dịu mát quanh năm thích hợpcho du khách đến nghỉ mát mọi thời điểm
Là nơi giao nhau giữa hai địa bàn đông dân cư là trung tâm thành phố
Đà Lạt và khu vực Mê Linh – Nam Ban, lại mới được đầu tư xây dựng tuyếnđường đèo kiên cố dài tới hơn 7km, Tà Nung dường như khá thuận lợi trongviệc giao thương không chỉ về mục đích đi lại, mà còn thuận lợi cho việckhách tham quan đến với địa bàn xã để khám phá những điều mới lạ, nhữngcảnh quan thiên nhiên dường như còn hoang sơ, chưa có nhiều tác động từbàn tay con người
Trang 10Đèo Tà Nung với độ dài khoảng 7km
Đèo Tà Nung với những vạt hoa dã quỳ
Trang 11Đèo Tà Nung mới với những khúc lượn vòng ngoạn mục
b
Nh ững tiềm năng du lịch về tự nhi ên:
Cứ mỗi khi nhắc đến Đà Lạt, người ta lại nghĩ ngay đến những danhlam thắng cảnh nằm ngay trong lòng thành phố, chẳng hạn như Hồ XuânHương, thung lũng Vàng, núi Lang Biang, thác Prenn, Dinh Bảo Đại, hồTuyền Lâm, nhưng có một miền đất nhỏ bé, cách Đà Lạt một con đườngđèo dài gần 10km, luôn mở lòng mình đón những bước chân của du khách
Tà Nung - một miền đất màu mỡ với những tiềm năng du lịch về tự nhiên
Cứ mỗi lần rời Tà Nung, người đi lại mang theo một chút lưu luyến, chút âmhưởng và một cảm giác nao nao gói gọn vào một góc tâm hồn
Thời gian qua nhờ sự đầu tư, quan tâm của Nhà nước và thành phố,
xã nhà đã được quan tâm, chú trọng hơn trong công tác sản xuất, sinh hoạtnên đời sống ngày càng khởi sắc Các dự án, chương trình, công tác xóa đóigiảm nghèo được đẩy mạnh đã dần thay đổi bộ mặt kinh tế của một xã thuầnnông Những năm gần đây, nhờ vào ngân sách đầu tư của Nhà nước và sựquyên góp sức người, sức của từ nhân dân mà các tuyến đường trên địa bàn
Trang 12xã được xây dựng tốt hơn,đặc biệt tuyến đường đèo nối liền Tà Nung với ĐàLạt dài khoảng 7 km đã hoàn thành xây dựng đầu năm 2016 đáp ứng nhucầu đi lại, giao thương của bà con Không những thế, nhờ vào các nguồn vốn
hỗ trợ từ ngân hàng và sự tư vấn ở địa phương, bà con đã mạnh dạn tái canh5,6 ha diện tích đất cà phê, đổi mới giống trồng mang lại hiệu quả kinh tếcao Ngoài việc chú trọng và phát triển năng suất cà phê, người dân đã biếttrồng các loại hoa màu, trồng hoa, chăn nuôi gia cầm, gia súc để nâng caothu nhập trong đời sống Hiện nay, diện tích đất trồng hoa ở xã nhà ngàycàng nhiều, chất lượng ngày càng được nâng cao Tà Nung đang dần hộinhập với Đà Lạt để trở thành một làng hoa nổi tiếng thu hút sự chú ý củakhách du lịch
Đây đã dần trở thành một trong những hình thức làm kinh tế, nôngnghiệp mới của nhân dân trong xã Những nhà vườn kính được xây dựng lênngày càng nhiều với nhiều loại hoa rực rỡ: hướng dương, ly ly, đồng tiền với
đủ màu sắc, thạch thảo, hồng môn, cẩm tú cầu,… Xu hướng trên đang kéo
Tà Nung sát lại gần hơn với xu thế phát triển chung của Đà Lạt Vì điều đó,tôi có quyền tin tưởng và hy vọng một ngày thật gần, Tà Nung sẽ trở thànhmột làng hoa nữa của Đà Lạt, bên cạnh làng hoa Vạn Thành, Thái Phiên
Hình ảnh vườn hoa ở Tà Nung 2
Trang 13Du lịch là một cơ hội để nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động và cũng là dịpbình lặng tâm hồn chiêm ngưỡng bao kì công mà thiên nhiên đã ban tặng.Nếu muốn ghé thăm Tà Nung, bạn phải đi qua một con đường đèo quanh co,với những khúc cua thật gắt, dài độ 16km nhưng so với những năm về trước,đèo đã được sửa chữa về mặt đường, có rào chắn an toàn Dừng chân tạiđây, nơi đầu tiên du khách sẽ nghĩ đến đó là thác Vọng Thác Vọng là một
Trang 14trong những đoạn thác còn giữ được vẻ hoang sơ của núi rừng Tây Nguyên.
Từ độ cao 30 mét, những hạt thủy tinh nước lấp lánh buông mình xuống mặt
hồ tạo thành bức màng nước tuyệt đẹp Tiếng nước đổ ầm ầm, tiếng chimrừng ríu rít, tiếng vi vu của gió làm xào xạc lá cây như hoan nghênh bướcchân của du khách Dưới chân thác, từng cánh hoa dại lung linh khoe sắclàm cảnh quan càng trở nên quyến rũ hơn
Bên cạnh các địa điểm du lịch về tự nhiên, con người còn tạo ra cáckhu du lịch sinh thái mà nổi tiếng là hồ câu cá giải trí Kim Đỉnh Sơn Để đếnđược đây, du khách phải đi qua một chặng đường dốc khoảng 5km, ngangqua một con suối có chiếc cầu nhỏ, rẽ qua nhiều khúc cua Hồ có diện tíchkhá nhỏ so với các hồ khác trong địa phương nhưng cũng thu hút khá nhiềungười đến thăm Hồ có các dịch vụ câu cá, ăn uống và được thiết kế các cầu
gỗ có chòi nổi trên mặt nước trông rất hòa hợp với thiên nhiên Hai bên hồđược trồng nhiều loại cây Hồ vẫn đang được xây dựng và đầu tư để trởthành một khu sinh thái thu hút nhiều khách du lịch hơn
Trang 15Khu du lịch sinh thái Kim Đỉnh Sơn
Không chỉ có những tiềm năng về du lịch, Tà Nung còn có những bảnsắc văn hóa đậm chất núi rừng cao nguyên, mang hơi thở của nắng và gió ,của lịch sử lâu đời Đa số dân cư ở đây là người Kinh bởi quá trình nhập cưnhưng dân bản địa là một số dân tộc đồng bào như Cil, K'ho, Lạch, Tày,Nùng Cũng nhờ sự tập trung của các dân tộc thiểu số này đã làm nên nềnvăn hóa đa dạng trong trang phục, phong tục tập quán với nhiều lễ hội tổchức hằng năm Nếu nói đến trang phục của người phụ nữ đồng bào thì nổibật nhất là trang phục của người phụ nữ Cil Màu sắc chủ đạo của váy và áo
là đỏ hồng hoặc đỏ tươi ,có nhiều hoa văn xen kẽ ở tay, cổ, ngực Có mộtđiều đặc biệt là váy áo phải có bộ chứ không bao giờ mà áo bộ này váy bộkia
Không chỉ có khu du lịch sinh thái Kim Đỉnh Sơn, Tà Nung còn cóđiểm câu cá giải trí Hồ Núi Cốc đang được xây dựng, cách trung tâm xãkhoảng 5 km Nằm giữa một vùng đồi núi, địa hình khá hiểm trở với nhữngcon đường nhỏ e ấp trải dài, hai bên đường là những ruộng khoai lang cùngcác loại rau được trồng xen mang đậm tính chất núi rừng, dân dã Tận dụng
Trang 16thiên nhiên đã ban tặng một nét đẹp cho xã nhà nói riêng và Đà Lạt nóichung Hồ có các dịch vụ câu cá, ăn uống và còn cả khu nghĩ dưỡng cho dukhách dừng chân qua đêm Nhìn từ xa, hồ có cấu trúc khá nhỏ, xung quanh
là những cái chòi để du khách có thể câu cá, ăn uống hoặc chiêm ngưỡng vẻđẹp nơi đây Dọc những con đường men theo bờ hồ được trồng các loại hoa,cây cối Việc đầu tư xây dựng khu du lịch này không những góp phần bảotồn và phát huy nét đẹp thiên nhiên của địa phương mà còn có giúp Tà Nungtrở thành một điểm du lịch nổi tiếng được bạn bè gần xa biết đến Đặc biệthơn, trong nhu cầu giải trí của cuộc sống hiện đại ngày một tăng, con ngườiluôn muốn dừng chân tại những điểm du lịch gần gũi với thiên nhiên, bênnhững thú vui giúp ta bình lặng tâm hồn và trải nghiệm sâu sắc hơn vẻ đẹpcủa nó Hồ Núi Cốc hứa hẹn sẽ là một điểm du lịch có yếu tố quan trọng đốivới du lịch nơi đây cũng như giúp du khách có thêm khoảng thời gian giải trívui vẻ, thoải mái Tuy nhiên, bên cạnh đó chúng ta cần giữ gìn cảnh quanxanh- sạch- đẹp để điểm du lịch này luôn để lại ấn tượng tốt trong lòngnhững con người ghé thăm và đảm bảo sự phát triển lâu bền
Trang 17Khu câu cá giải trí Hồ Núi Cốc
Do những đặc điểm trong quá trình hình thành cộng đồng dân cư, đờisống tín ngưỡng và tôn giáo rất đa dạng Nhưng ở đây khá nổi tiếng với chùaVạn Đức, đã được xây dựng hơn 20 năm Mặc dù lịch sử hình thành chùakhông quá dài nhưng người dân rất hay lên chùa thắp hương, cúng viếng thểhiện sự tôn kính đối với các bậc thần linh
Trang 18Một góc của chùa Vạn Đức
Tà Nung mang đậm trong mình bản sắc văn hóa Tây Nguyên Lễ hộicủa dân tộc bản địa hấp dẫn du khách bởi ý nghĩa tâm linh và nhân văn sâusắc Đâm trâu chính là một lễ hội điển hình Được chuẩn bị và diễn ra trong
3 ngày vào khoảng tháng 12 đến tháng 3 âm lịch ở hồ Thiên, lễ hội nhằm tạ
ơn các vị thần đã phù hộ cho dân làng làm ăn được mùa, con cháu khỏemạnh Chắc chắn rằng sẽ không còn gì tuyệt vời hơn khi vừa ăn thịt trâu vànhâm nhi ché rượu cần, bạn sẽ thấy đây là một lễ hội hết sức tuyệt vời Qua
lễ hộ đâm trâu,nhiều nghi thức được thực hiện cho ta thấy tính cộng đồng vàtình yêu thiên nhiên Đó cũng là sự kế thừa truyền thống văn hóa xa xưa củangười Tây Nguyên và nét văn hóa quý giá ấy được gìn giữ qua các thế hệ.Nếu có dịp qua đây bạn hãy tham gia vào lễ hội đâm trâu nhé, phải chứngkiến tận mắt để trải nghiệm nó hấp dẫn ra sao?
Trang 19tạo nên loại trái cây riêng biệt này Chuối được trồng trong vườn nhà dân,trên những đồi cà phê bạt ngàn, tuy không được chăm sóc kỹ càng (vì ngườidân không trồng với mục đích buôn bán lớn) nhưng chúng vẫn sinh sôi rấtnhanh lại đảm bảo về chất lượng, độ an toàn cho người thưởng thức Đócũng là một tiêu chí để xây dựng sản phẩm cho xã nhà Ngày nay, nhiều dukhách thập phương đến thăm, du lịch Đà Lạt đều ít nhiều được biết đếnthương hiệu của loại trái cây này Chúng ta còn có thể “đi xa” hơn nữa đểtạo dựng được một sản phẩm đặc trưng cho riêng mình và rất cần sự góp sứccủa nhân dân toàn xã bằng việc nhân rộng diện tích đất trồng chuối và cóphương thức chăm bón cho phù hợp để kích thích cây chuối phát triển Phân công các gia đình, cá nhân chịu trách nhiệm cụ thể trong việc trồng,chăm sóc, tìm đầu ra, lập các trang web tăng cường cập nhật, quảng bá thôngtin sản phẩm,…
C2 Khoai lang:
Có thể nhờ thiên nhiên ưu đãi nên nhiệt độ Tà Nung bao giờ cũngchênh lệch, ấm hơn Đà Lạt 2độ C nên thuận lợi trong trồng những cây củ,quả, đặc biệt là khoai lang vừa vàng, vừa bở mà lại rất ngọt