Đề cương chi tiết học phần Quản lý tài chính của Việt Nam (Học viện tài chính)

Cung cấp cho người học nhận thức và hiểu biết về vị trí và những vấn đề về quản lý tài chính trong hệ thống các vấn đề quản lý tài chính nói chung của nền kinh tế.. trong công việc như t

Trang 1

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CỦA VIỆT NAM - HỌC PHẦN 1

- Khoa Kinh tế

- Bộ môn Kinh tế Nguồn lực tài chính

1 Thông tin về giảng viên

sinh

Học hàm;

Học vị

Nơi tốt nghiệp

Chuyên môn

Giảng chính; kiêm chức

1 Phạm Quỳnh Mai 1977 ThS HVTC Kinh tế Giảng viên

2 Nguyễn Thị Việt Nga 1980 TS HVTC Kinh tế Giảng viên

3 Hồ Thị Hoài Thu 1979 ThS HVTC Kinh tế Giảng viên

4 Lê Thị Hồng Thủy 1974 ThS HVTC Kinh tế Giảng viên

5 Nguyễn Vũ Minh 1987 ThS HVTC Kinh tế Giảng viên

6 Lưu Huyền Trang 1984 ThS HVTC Kinh tế Giảng viên

7 Nguyễn Quỳnh Như 1990 CN KTQD Kinh tế Giảng viên

2 Thông tin chung về môn học

- Tên môn học: Quản lý Tài chính của Việt Nam 1

- Mã môn học:

- Môn học tiên quyết: Kinh tế Nguồn lực tài chính 1,2

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

3 Mục tiêu của học phần/môn học

- Trang bị cho người học có sự hiểu biết những kiến thức lý luận cơ bản về quản lý tài chính cũng như thể chế và mô hình thể chế quản lý tài chính Cung cấp cho người học nhận thức và hiểu biết về vị trí và những vấn đề về quản lý tài chính trong hệ thống các vấn đề quản lý tài chính nói chung của nền kinh tế

- Trang bị các kiến thức cơ bản và chuyên sâu của lĩnh vực quản lý tài chính, qua đó giúp người học có khả năng vận dụng những kiến thức về quản lý tài chính

Trang 2

trong công việc như tham gia xây dựng thể chế, quản lý, giám sát tài chính của quốc gia

ở góc độ vĩ mô cũng như trong từng lĩnh vực cụ thể

- Giúp cho người học có được phương pháp tiếp cận, phương pháp nghiên cứu các vấn đề trong quản lý tài chính của Việt Nam để vận dụng vào những mục đích riêng biệt

4 Mô tả tóm tắt nội dung môn học

Môn học này nhằm cung cấp những kiến thức cơ bản về quản lý tài chính cũng như thể chế quản lý tài chính của quốc gia; từ đó đi sâu nghiên cứu việc quản lý tài chính của Việt Nam ở các lĩnh vực cụ thể như quản lý kho bạc, quản lý chi tiêu công, quản lý quỹ bảo hiểm xã hội, quản lý thu thuế, phí hay quản lý công trái,… đứng ở góc

độ kinh tế Bên cạnh đó, môn học còn cung cấp cho sinh viên những kiến thức về xây dựng pháp chế tài chính và giám sát tài chính, cũng như việc quản lý tài chính được đặt trong bối cảnh Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng với thế giới

5 Nội dung chi tiết môn học

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH

1 Khái quát chung về quản lý tài chính

1.1 Khái niệm quản lý tài chính

1.2 Chủ thể quản lý tài chính

1.3 Đối tượng quản lý tài chính

1.4 Mục tiêu quản lý tài chính

1.5 Phương tiện quản lý tài chính

1.6 Chức năng quản lý tài chính

2 Chế độ tài chính và quản lý tài chính

2.1 Chế độ tài chính là trụ cột quan trọng xây dựng và hoàn thiện chế độ nhà nước

2.2 Chế độ tài chính là bộ phận cấu thành quan trọng của chế độ nhà nước 2.3 Quan hệ giữa chế độ tài chính và quản lý tài chính

3 Chính sách tài chính và quản lý tài chính

3.1 Chính sách tài chính

3.2 Quan hệ giữa chính sách tài chính với quản lý tài chính

CHƯƠNG 2: THỂ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH

1 Khái quát về thể chế quản lý tài chính

Trang 3

1.1 Khái niệm

1.2 Nội dung của thể chế quản lý tài chính

1.3 Vai trò của thể chế quản lý tài chính

2 Mô hình thể chế quản lý tài chính

2.1 Thể chế quản lý tài chính của thể chế tập quyền Trung ương

2.2 Thể chế quản lý tài chính dưới chế độ Liên Bang

2.3 Mô hình hỗn hợp trong thực tiễn quản lý tài chính

CHƯƠNG 3: NỘI DUNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CỦA VIỆT NAM

1 Tổ chức tài chính

2 Thị trường và công cụ tài chính

3 Khu vực ngân hàng Việt Nam

4 Tổ chức thị trường chứng khoán Việt Nam

CHƯƠNG 4: QUẢN LÝ CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH

1 Chính sách tài chính

1.1 Vai trò của chính sách tài chính

1.2 Nội dung của chính sách tài chính

1.3 Công cụ của chính sách tài chính

1.4 Mục tiêu và yêu cầu của chính sách tài chính

1.5 Tiêu chí đánh giá hiệu quả của chính sách tài chính

1.6 Hạn chế của chính sách tài chính

2 Quản lý chính sách tài chính

2.1 Mục tiêu của quản lý chính sách tài chính

2.2 Đặc điểm của quản lý chính sách tài chính

3 Điều hòa phối hợp giữa CSTC và CSTT

4 Phối hợp CSTC và CSTT tại Việt Nam

4.1 Thời kỳ từ khi bắt đầu đổi mới đến trước khủng hoảng tài chính tiền tệ Châu Á

4.2 Thời kỳ sau khủng hoảng tài chính tiền tệ châu Á đến cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu

4.3 Thời kỳ sau khủng hoảng tài chính toàn cầu đến nay

4.4 Những vấn đề nảy sinh chủ yếu trong thực tế phối hợp hai chính sách

5 Kinh nghiệm quản lý CSTC của Trung Quốc

CHƯƠNG 5: XÂY DỰNG PHÁP CHẾ TÀI CHÍNH

1 Giới thiệu khái quát pháp chế tài chính

1.1 Pháp luật và pháp chế

Trang 4

1.2 Pháp luật tài chính

1.3 Pháp chế tài chính của Việt Nam

2 Lập pháp tài chính

2.1 Giới thiệu khái quát lập pháp tài chính

2.2 Các văn bản quy phạm pháp luật tài chính và hệ thống pháp luật tài chính

2.3 Hoạt động lập pháp ngành tài chính Việt nam

2.4 Lập pháp tài chính Việt Nam và những vấn đề tồn tại

3 Chấp hành pháp luật tài chính

3.1 Giới thiệu khái quát chấp hành pháp luật tài chính

3.2 Những vấn đề tồn tại trong chấp pháp tài chính và hướng giải quyết

4 Khiếu nại hành chính trong lĩnh vực tài chính

4.1 Khái niệm khiếu nại hành chính tài chính

4.2 Khiếu nại hành chính tại Việt Nam

4.3 Nguyên tắc khiếu nại hành chính tài chính

4.4 Quy trình khiếu nại hành chính tài chính và thẩm quyền của cơ quan giải quyết khiếu nại

CHƯƠNG 6: GIÁM SÁT TÀI CHÍNH

1 Khái quát chung về giám sát tài chính

1.1 Khái niệm giám sát tài chính

1.2 Yếu tố cấu thành của giám sát tài chính

1.3 Trình tự giám sát tài chính

1.4 Phương thức giám sát tài chính

2 Giám sát tài chính của Việt Nam

2.1 Khuôn khổ pháp lý cho hoạt động giám sát tài chính

2.2 Cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, bộ, ngành trong giám sát tài chính

3 Những hạn chế của công tác giám sát tài chính

3.1 Những hạn chế của hoạt động giám sát tài chính

3.2 Hoàn thiện hoạt động giám sát tài chính

4 Giám sát tài chính của một số nước trên thế giới

4.1 Giám sát tài chính của Mỹ

4.2 Giám sát tài chính của Pháp

4.3 Giám sát tài chính của Tây Ban Nha

4.4 Giám sát tài chính của Braxin

CHƯƠNG 7: TOÀN CẦU HÓA KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH

Trang 5

1 Đặc điểm của quản lý tài chính trong quá trình toàn cầu hóa kinh tế

1.1 Toàn cầu hóa kinh tế và tính hai mặt của toàn cầu hóa kinh tế

1.2 Năng lực tài chính của quốc gia trong quá trình toàn cầu hóa

1.3 Điều chỉnh chính sách tài chính quốc gia trong quá trình toàn cầu hóa kinh tế tại VN

2 Tổ chức tài chính quốc tế và quản lý vay vốn giữa các chính phủ

2.1 Vay vốn tổ chức tài chính quốc tế

2.2 Vay vốn chính phủ nước ngoài

2.3 Trình tự vay vốn của các tổ chức tài chính quốc tế

2.4 Trình tự vay vốn của chính phủ nước ngoài

2.5 Triển vọng hoạt động vay vốn từ tổ chức tài chính quốc tế và chính phủ nước ngoài

6 Tài liệu học tập

- Tài liệu bắt buộc: Bài giảng gốc Kinh tế Nguồn lực tài chính 1,2 Bài giảng gốc Quản lý Tài chính của Việt Nam 1

- Tài liệu tham khảo: Các giáo trình, sách tham khảo về kinh tế, quản lý tài chính nói chung của các tác giả thuộc khối các trường kinh tế và các tài liệu tham khảo có liên quan khác

7 Hình thức tổ chức dạy học

TT Tên chương

Số giờ

học tiên quyết

hành thí nghiệm

Tự học,

tự NC

+TL

KTra

1 Tổng quan về quản

lý tài chính

Kinh tế Nguồn lực tài chính1, 2

2 Thể chế quản lý tài

chính

3 Nội dung quản lý tài

chính của Việt Nam

4 Quản lý chính sách

tài chính

5 Xây dựng pháp chế

tài chính

Trang 6

tế và quản lý tài

chính

8 Yêu cầu đối với môn học và các yêu cầu khác của giảng viên

- Mức độ lên lớp đạt trên 80%

- Mức độ tích cực tham gia hoạt động trên lớp: tích cực tham gia thảo luận nhóm

- Làm đầy đủ và có chất lượng, đúng thời hạn các bài tập được giao

- Có 01 bài kiểm tra

Giảng viên có thể sử dụng tổng hợp các hình thức đánh giá kết quả nghiên cứu và học tập của sinh viên Có chế độ ưu tiên cho những sinh viên tích cực tham gia các hoạt động xây dựng bài giảng trên lớp, trả lời các câu hỏi của giảng viên và đánh giá trên cơ sở chất lượng bài kiểm tra trên lớp

9 Phương pháp, hình thức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn học

9.1 Kiểm tra đình kỳ: 01 bài kiểm tra viết 1 tiết Giảng viên có thể kết hợp với tinh

thần thái độ học tập của sinh viên (tham gia đầy đủ, chuẩn bị bài tích cực, hoàn thành nội dung và yêu cầu mà giảng viên giao cho…) để đánh giá công khai

9.2 Tiêu chí đánh giá: theo thang điểm 10 (tính theo trọng số quy định của Học

viện), hoặc thang điểm chữ (4)

9.3 Thi: Viết (hoặc trắc nghiệm; vấn đáp) tuỳ theo tình hình cụ thể.

Phạm Quỳnh Mai

Trang 7

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CỦA VIỆT NAM - HỌC PHẦN 2

- Khoa Kinh tế

- Bộ môn Kinh tế Nguồn lực tài chính

1 Thông tin về giảng viên

sinh

Học hàm;

Học vị

Nơi tốt nghiệp

Chuyên môn

Giảng chính; kiêm chức

1 Phạm Quỳnh Mai 1977 ThS HVTC Kinh tế Giảng viên

2 Nguyễn Thị Việt Nga 1980 TS HVTC Kinh tế Giảng viên

3 Hồ Thị Hoài Thu 1979 ThS HVTC Kinh tế Giảng viên

4 Lê Thị Hồng Thủy 1974 ThS HVTC Kinh tế Giảng viên

5 Nguyễn Vũ Minh 1987 ThS HVTC Kinh tế Giảng viên

6 Lưu Huyền Trang 1984 ThS HVTC Kinh tế Giảng viên

7 Nguyễn Quỳnh Như 1990 CN KTQD Kinh tế Giảng viên

2 Thông tin chung về môn học

- Tên môn học: Quản lý Tài chính của Việt Nam 2

- Mã môn học:

- Môn học tiên quyết: Kinh tế NLTC 1,2; Quản lý Tài chính của Việt Nam 1

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

3 Mục tiêu của học phần/môn học

- Trang bị các kiến thức cơ bản và chuyên sâu của lĩnh vực quản lý tài chính, qua đó giúp người học có khả năng vận dụng những kiến thức về quản lý tài chính trong công việc như tham gia xây dựng thể chế, quản lý, giám sát tài chính của quốc gia

ở góc độ vĩ mô cũng như trong từng lĩnh vực cụ thể

Trang 8

- Tạo cho người học có được phương pháp tiếp cận, phương pháp nghiên cứu các vấn đề trong quản lý tài chính của Việt Nam để vận dụng vào những mục đích riêng biệt

- Trang bị các kiến thức cụ thể về quản lý tài chính trong các lĩnh vực quản lý kho bạc, quản lý chi tiêu công, quản lý các quỹ ngoài NSNN, quản lý thu thuế, phí,

lệ phí và lập dự toán quản lý NSNN, từ đó người học hoàn toàn có thể áp các kiến thức đã học vào thực tế

4 Mô tả tóm tắt nội dung học phần

Học phần này đi sâu nghiên cứu việc quản lý tài chính của Việt Nam ở các lĩnh vực cụ thể như quản lý kho bạc, quản lý chi tiêu công, quản lý các quỹ ngoài NSNN, quản lý thu thuế, phí, lệ phí và lập dự toán quản lý NSNN,… Học phần này vừa mang tính lý luận, vừa mang tính thực tế, bước đầu giúp cho sinh viên có thể hiểu và vận dụng các kiến thức quản lý tài chính cụ thể vào thực tế

5 Nội dung chi tiết học phần

CHƯƠNG 1: QUẢN LÝ KHO BẠC NHÀ NƯỚC

1 Tổng quan về Kho bạc Nhà nước Việt Nam

1.1 Sự ra đời và phát triển của Kho bạc Nhà nước Việt Nam

1.2 Vai trò của Kho bạc Nhà nước Việt Nam

1.3 Chức năng, nhiệm vụ của Kho bạc Nhà nước Việt Nam

2 Tổ chức bộ máy của KBNN từ trung ương tới địa phương

3 Tổng quan các nghiệp vụ của quản lý KBNN

3.1 Thu NSNN qua Kho bạc Nhà nước

3.2 Chi NSNN qua Kho bạc Nhà nước

3.3 Huy động vốn cho NSNN và cho đầu tư phát triển

4 Cơ chế quản lý tài chính và quản lý dự toán kinh phí nội bộ KBNN

4.1 Đặc điểm về quản lý tài chính Kho bạc Nhà nước

4.2 Nội dung quản lý tài chính Kho bạc Nhà nước

CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ THU NSNN

1 Quản lý thu thuế

1.1 Những vấn đề cơ bản về Thuế

1.2 Một số loại Thuế hiện hành ở Việt Nam

1.3 Quản lý thu Thuế

2 Quản lý thu phí, lệ phí thuộc NSNN

Trang 9

2.1 Một số vấn đề cơ bản về phí và lệ phí thuộc NSNN

2.2 Một số phí và lệ phí hiện hành

2.3 Quản lý thu phí và lệ phí thuộc NSNN

CHƯƠNG 3: QUẢN LÝ CHI CÔNG CỘNG

1 Khái niệm và phân loại chi công cộng

1.1 Khái niệm chi công cộng

1.2 Phân loại chi công cộng

1.3 Sự gia tăng chi tiêu công

2 Lý thuyết về chi tiêu công cộng

2.1 Quy mô tối ưu của chi tiêu công cộng

2.2 Phân bổ ngân sách cho các dự án công cộng theo thứ tự ưu tiên 2.3 Phân cấp trách nhiệm về hàng hóa công

2.4 Kiểm soát chất lượng hàng hoá và dịch vụ công

3 Phân tích chi tiêu công cộng

3.1 Phương pháp luận của việc phân tích chi tiêu công cộng

3.2 Tổng quan về phương pháp đánh giá hoạt động chi tiêu công cộng

4 Phân tích chi phí - lợi ích mở rộng

4.1 Giới thiệu CBA mở rộng

4.2 Phân tích chi phí - lợi ích xã hội

4.3 Đánh giá hàng hóa phi thị trường

4.4 Tỷ lệ chiết khấu để phân lợi ích - chi phí xã hội

4.5 Đánh giá sự rủi ro/mạo hiểm và tỷ lệ chiết khấu

4.6 Một số phương pháp lượng giá phi thị trường tiêu biểu

5 Quản lý chi tiêu công

5.1 Quản lý chi thường xuyên

5.2 Quản lý chi đầu tư

5.3 Đánh giá quản lý chi tiêu công theo kết quả

CHƯƠNG 4: QUẢN LÝ CÁC QUỸ NGOÀI NSNN

1 Quỹ bảo vệ môi trường

1.1 Mục đích của quỹ

1.2 Nguồn hình thành và nội dung sử dụng quỹ

1.3 Thiết kế thể chế và tổ chức quản lý quỹ

2 Quản lý quỹ đầu tư phát triển địa phương

Trang 10

3 Quản lý quỹ BHXH

CHƯƠNG 5: LẬP DỰ TOÁN QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

1 Quy trình quản lý NSNN

2 Chuẩn bị và quyết định dự toán NSNN hàng năm

6 Tài liệu học tập

- Tài liệu bắt buộc: Bài giảng gốc Kinh tế Nguồn lực tài chính 1,2 Bài giảng gốc Quản lý Tài chính của Việt Nam 1,2

- Tài liệu tham khảo: Các giáo trình, sách tham khảo về kinh tế, quản lý tài chính nói chung của các tác giả thuộc khối các trường kinh tế và các tài liệu tham khảo khác

7 Hình thức tổ chức dạy học

TT Tên chương

Số giờ

tiên quyết

hành thí nghiệm

Tự học,

tự NC

+TL

KTra

1 Quản lý kho bạc

Nhà nước

Kinh tế NLTC1,2

; Quản lý tài chính của VN1

3 Quản lý chi công

cộng

4 Quản lý các quỹ

ngoài NSNN

5 Lập dự toán quản lý

NSNN