Qua thực tế giảng dạy của bản thân cùng với quá trình tích lũy được kinh nghiệm từ các bạn đồng nghiệp, đặc biệt là việc từng bước đổi mới phương pháp dạy học, tôi luôn đặt cho mình mục
Trang 1A / ĐẶT VẤN ĐỀ
Mĩ thuật là loại hình nghệ thuật tạo nên các tác phẩm trên mặt phẳng, bằng đường nét, hình mảng, màu sắc, đậm nhạt Là môn học có vai trò quan trọng trong chương trình giáo dục tiểu học Qua môn học giáo dục thẩm mĩ cho học sinh, giúp các em biết cách cảm thụ cái đẹp,từ đó biết cách rèn luyện đôi bàn tay, trí óc của mình để tạo ra cái đẹp qua việc phát huy óc sáng tạo, tính độc lập của mình Môn mĩ thuật đã góp phần cùng với các môn học khác giáo dục học sinh phát triển toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mỹ
Từ thực tế chúng ta nhận thấy học sinh tiểu học rất ham thích học vẽ Các
em biết vẽ trước khi biết viết Nếu như chúng ta xây dựng cho các em có ý thức
học tập tốt, tạo ra không khí thoải mái “học mà vui- vui mà học ” thì sẽ đạt được
hiệu quả cao nhất
Mĩ thuật là môn học mang tính thực hành, sáng tạo Giáo viên cần vận
dụng linh hoạt các phương pháp dạy - học để phát huy tối đa tính tích cực của
học sinh trong học tập Mặt khác tùy theo từng trình độ nhận thức và năng khiếu của từng em, từng độ tuổi khác nhau mà giáo viên biết quá trình nhận thức diễn
ra ở từng em Vậy không thể tác động đến quá trình nhận thức của các cá nhân bằng một biện pháp giống nhau Nên tổ chức cho học sinh các hoạt động theo nhóm, cá nhân, tạo tình huống học tập, gợi mở cho học sinh suy nghĩ, tìm cách thể hiện theo cảm nhận riêng của mình, tránh rập khuôn, gò ép Có học sinh ta phải tác động từ từ, có học sinh phải vừa trực tiếp và vừa gián tiếp ở nhiều phía mới nắm bắt được Có học sinh chỉ cần tác động ít lâu đã nắm bắt ngay được nội dung bài học Nếu như giáo viên không gợi mở tạo hứng thú thì học sinh không
có sự ham thích tìm tòi trong học tập
Qua thực tế giảng dạy của bản thân cùng với quá trình tích lũy được kinh nghiệm từ các bạn đồng nghiệp, đặc biệt là việc từng bước đổi mới phương pháp dạy học, tôi luôn đặt cho mình mục tiêu là: “Phải làm gì để đổi mới nhằm nâng cao chất lượng bài dạy của mình” và để các em học sinh cảm nhận một cách sâu sắc về vẻ đẹp của con người, thiên nhiên xung quanh mình qua đó phát huy được trí tưởng tượng và óc sáng tạo, hình thành thị hiếu thẩm mỹ, hoàn thiện nhân cách thông qua nội dung các bài học mĩ thuật
Như chúng ta biết mĩ thuật là một bộ môn năng khiếu nên khả năng diễn đạt những suy nghĩ, sáng tạo của các em bằng nét vẽ trên giấy là rất khó khăn Nhất là môn vẽ tranh đề tài Vì thế trong bài học mà nhất là trong quá trình học
Trang 2sinh thực hành rất dễ làm cho học sinh chỏn nản, mất hứng thỳ vỡ khụng biết thể hiện ý tưởng của mỡnh như thế nào
Vỡ vậy tụi đó mạnh dạn đề ra một số giải phỏp giỳp học sinh lớp 4-5 học tốt giờ vẽ tranh theo đề tài để đồng nghiệp tham khảo
B / GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ Cơ sở lý luận
1.Vẽ tranh theo đề tài là gì ?
Vẽ tranh theo đề tài là vẽ một đề tài cho trớc về cuộc sống, thiên nhiên thông qua cảm xúc và khả năng thể hiện của ng
…thông qua cảm xúc và khả năng thể hiện của ng ời vẽ
2.Nhiệm vụ của dạy vẽ tranh theo đề tài
Theo hoạ sĩ lão thành Nguyễn Phan Chánh thỡ mĩ thuật là cách tạo ra cái đẹp
Phơng pháp dạy học mĩ thuật ở phổ thông : “dạy học sinh cách tạo ra cái
đẹp” theo khả năng, ý thớch của mỡnh chứ khụng ỏp đặt, dập khuụn, sao chộp
theo một công thức chung nào đó
Vẽ tranh cũng nh vẽ theo mẫu, vẽ trang trí, không nên vẽ từ chi tiết, bộ phận, mà phải tiến hành từ bao quát trớc, chi tiết bộ phận sau Giáo viên cần h-ớng dẫn học sinh vẽ tranh tiến hành theo các bớc sau :
a) Tìm chọn nội dung :
Suy nghĩ về đề tài để tìm ra điều thú vị, hấp dẫn có cảm xúc- yêu thích nhất của đề tài qua đó học sinh sẽ xác định đợc chủ đề và hình dung những hình tợng cần thiết, tiêu biểu nhất
b) Tìm bố cục :
Dựa vào t tởng chủ đề đã chọn, vẽ phác thảo mảng chính, mảng phụ sao cho phù hợp
c)Vẽ hình
Hình vẽ trong các mảng phải khác nhau về tỉ lệ, hình dáng, phải có trong
có ngoài, có đậm có nhạt …thông qua cảm xúc và khả năng thể hiện của ng hình vẽ phải tiêu biểu, cần loại bỏ những hình chi tiết không cần thiết
d)Vẽ màu
Màu trong tranh không phụ thuộc vào chủ đề cảm xúc của học sinh không nên dập khuụn nh thực tế ngoài đời Giáo viên cần hớng dẫn cho học sinh
vẽ màu trong tranh phải có độ hài hoà , uyển chuyển, có đậm có nhạt, có mảng
to mảng nhỏ
Đề tài vẽ tranh rất sinh động, có khi rất cụ thể nh: Vẽ về trờng học, vẽ về chân dung ngời thân, vẽ về con vật yêu thích …thông qua cảm xúc và khả năng thể hiện của ng, đôi khi cũng rất trừu tợng, mông lung nh : “vẽ ớc mơ của em” Trong mỗi đề tài lớn có rất nhiều đề tài nhỏ hay còn gọi là “ mảng’’, “góc độ ’’, “khía cạnh ’’, giáo viên cần chú ý khai thác
tìm ra những nét đặc trng của từng loại Ví dụ nh: “vẽ tranh phong cảnh” học
sinh có thể vẽ nhiều tranh khác nhau, nh:
Trang 3- Phong c¶nh thµnh phè
3 C¸c ph¬ng ph¸p d¹y häc vÏ tranh
a/ Phương pháp quan sát:
Phương pháp quan sát được thể hiện qua cách giáo viên hướng dẫn cho học sinh cách nhìn, cách ngắm đối tượng với mục đích nhất định để có những nhận xét, đánh giá chính xác về đối tượng … tập cho các em thói quen quan sát làm giàu vốn biểu tượng, kinh nghiệm sống của các em, đó là tiền đề của tranh đề tài, tranh tự do được phong phú đa dạng và sinh động từ những yêu cầu thường xuyên giúp các em có thói quen quan sát hình thành trong trí nhớ vốn kiến thức giúp học sinh nhìn thấy cái đẹp trong thiên nhiên, trong xã hội, sau đó thể hiện chung trong bài vẽ của mình mang vẻ độc đáo riêng biệt
Phương pháp này có thể tổ chức cho lớp học thăm quan, dã ngoại, ngắm cảnh
b/ Phương pháp trực quan:
Trong tiết dạy phương pháp trực quan là phương pháp thường xuyên, là nghệ thuật thị giác giúp các em cảm thụ cái đẹp bằng mắt Do đó người dạy Mĩ thuật không thể thiếu đồ dùng trực quan Có thể là tranh ảnh, mẫu thực hoặc đồ vật thật
Trình bày đồ dùng dạy- học phải khoa học, đúng lúc, rõ ràng, phù hợp với nội dung
Chính vì vậy mà phương pháp quan sát và phương pháp trực quan là hành trình song song luôn hỗ trợ cho nhau giúp các em bồi dưỡng thêm vốn thẩm mĩ
c/ Phương pháp gợi mở:
Phương pháp gợi mở được thể hiện qua những câu hỏi hợp với đối tượng của giáo viên để tác động đúng lúc, đúng chổ và có chất lượng giúp các em suy nghĩ, tìm tòi và giải quyết được bài tập, nâng cao chất lượng bài vẽ và khả năng sáng tạo trong mọi tình huống
Giáo viên gợi mở trên thực tế bài vẽ của học sinh, phù hợp với đối tượng học sinh
Câu hỏi phải mang tính khích lệ, động viên
d/ Phương pháp luyện tập thực hành:
Phương pháp này được thể hiện thông qua các hoạt động giữa giáo viên và học sinh để các em hoàn thành bài tập nhằm cũng cố kiến thức đã tiếp thu được
từ bài học, từ thực tế cuộc sống
Trang 4Sau khi đó nắm được cỏc kiến thức một cỏch cụ thể về lý thuyết thỡ sẽ vận dụng và thể hiện bằng kỹ năng của mỡnh qua bước thực hành Nếu nắm lý thuyết
mà khụng thực hành thỡ khụng biết kết quả của mỡnh đạt được tới đõu Nhằm để cỏc em thực hiện hết khả năng tỡnh cảm của mỡnh vào bức vẽ được sinh động và sỏng tạo hơn
Phương phỏp này đều được ỏp dụng vào trong mỗi tiết học (trừ xem tranh)
từ vẽ theo mẫu đến vẽ tranh hoặc vẽ trang trớ, thỡ phương phỏp thực hành được
ỏp dụng chủ yếu Đú là thụng tin hai chiều mà ta cú thể núi là thụng tin ngược vỡ
nú giỳp cho người học thể hiện tài năng và sự tiếp thu của mỡnh trong quỏ trỡnh học Người dạy cũng từ đú mà rỳt kinh nghiệm về bài dạy cú hiệu quả hơn qua quỏ trỡnh đỏnh giỏ chấm bài của cỏc em
e/ Phương phỏp thảo luận nhúm:
Phương phỏp này rất tối ưu mà lõu nay trong nhà trường chỉ chỳ trọng trong cỏc mụn tự nhiờn xó hội, sức khoẻ, đạo đức…
Mụn Mĩ thuật hướng cho học sinh thảo luận nhúm thỡ cú rất nhiều điều thỳ
vị, bất ngờ sẽ đem đến cho cỏc bạn Cú thể cho cỏc em tổ chức nhúm 3, nhúm 5,7…theo sự hướng dẫn của giỏo viờn, phần chủ đạo tỡm hiểu sẽ là học sinh nhận xột chứ khụng phải đại diện nhúm mà là trả lời cỏ nhõn Cỏc em sẽ học tập lẫn nhau trong lỳc thảo luận, nờn sự nhận xột của cỏc em sẽ cú nhiều điều bất ngờ Và chớnh sự bất ngờ ấy là sự sỏng tạo của cỏc em Phương phỏp này thường
sử dụng nhận xột phỏc thảo, chọn hoạ tiết, ước lượng vào sỏng tối đậm nhạt
II THựC TRạNG của vấn đề
1 Thực trạng chung
-Trờng tiểu học Phú Nhuận có bề dày thành thích dạy và học , luôn đợc các cấp lãnh đạo cũng nh nhân dân địa phơng quan tâm, tin tởng Song bên cạnh đó còn nhiều vấn đề bất cập nh:
- Hiện nay mụn Mĩ thuật trong cỏc trường chỉ dạy một tiết trờn tuần đú là
phần thời gian quỏ ớt khụng đủ cho cỏc em tỡm tũi tiếp thu và phỏt huy được khả năng sỏng tạo của mỡnh Cỏc em khụng nắm kĩ và chưa phõn biệt thế nào là Tranh đề tài, Thường thức Mĩ thuật hoặc Vẽ trang trớ Cỏc em cũn lạ lẫm với cỏc thuật ngữ hội hoạ, điờu khắc
- Thời gian cả một bài vẽ chỉ thể hiện khoảng 35-40 phỳt chưa đảm bảo để
cỏc em phỏt huy hết tớnh sỏng tạo tớch cực của mỡnh, cụ thể: Cần phải cú cỏc tiết học ngoại khoỏ ngoài giờ
2 Về phía giáo viên
Trang 5- Qua việc tỡm hiểu giỏo ỏn, dự giờ mụn Mĩ thuật của một số đồng nghiệp
tụi thấy nhiều giỏo viờn chưa nắm chắc phương phỏp dạy Trong Mĩ thuật nhiều giỏo viờn chỉ chỳ trọng cho học sinh tự tỡm hiểu và tự thực hành là chớnh mà ớt chỳ ý đến việc rốn luyện cho học sinh kỹ năng của mụn học
- Một số giỏo viờn chưa xỏc định được chuẩn kiến thức của phõn mụn vẽ
tranh, chưa biết được yờu cầu về kỹ năng học sinh phải làm được
- Chưa tạo hứng thỳ cho học sinh trong học tập
- Qua thăm dũ ý kiến của một số giỏo viờn thỡ nhiều giỏo viờn chưa chỳ
trọng dạy Mĩ thuật vỡ mụn học này chưa được đưa vào nội dung cỏc đề kiểm tra, đỏnh giỏ
3 Về phía học sinh :
-Thờng có bố cục rời rạc, hình nhỏ, mang tính liệt kê, dàn trãi, ít rõ chính phụ, dáng hình thờng chung chung Ví dụ: tóc, mặt, dày dép …thông qua cảm xúc và khả năng thể hiện của ngcùng một kiểu
- Màu sắc thờng rực rỡ đôi lúc dẫn đến loè loẹt, đôi lúc vô lý, đậm nhạt th-ờng chuyển đổi đột ngột, phân bố cha cân đối
4 Kết quả thực trạng :
Qua thực tế giảng dạy, khảo sát điều tra tôi đã tiến hành ở khối 4 và 5 của trờng
tiểu học Phú Nhuận - huyện Nh Thanh, kết quả nh sau:
5 nguyên nhân thực trạng:
Từ bảng kết quả khảo sát trên tôi thấy:
- Học sinh chưa vận dụng tốt kỹ năng thực hành của mỡnh, khụng cú ý
tưởng cụ thể, lung tỳng trong bài vẽ, thiếu sự tự tin khi làm bài, khụng mạnh dạn thể hiện nột vẽ trờn giấy
- Chưa đổi mới trong phương phỏp học của bản thõn, cú quan niệm vẽ bài
theo kiểu sao chộp, copy trong tài liệu cú sẵn,…
- Vẫn giữ lối vẽ rất hồn nhiờn của lứa tuổi nhỏ, nghỉ cỏi gỡ là vẽ ra chứ
khụng cần biết vẽ như thế cú đỳng chưa, hợp lý chưa,…
- Với bậc phụ huynh chưa quan tõm đầu tư đỳng mức cho con em cú được
đồ dùng học tập đầy đủ đỏp ứng cho những mụn học năng khiếu
+Từ những nguyờn nhõn của thực trạng trờn tụi đó xõy dựng những giải
phỏp và biện phỏp qua đề tài “ một số giải phỏp giỳp học sinh lớp 4-5 học tốt giờ vẽ tranh theo đề tài”.
III giải pháp và tổ chức thực hiện
Trang 61.Giải phỏp
Để giỳp học sinh cú hứng thỳ học tập trong Mĩ thuật, gúp phần nõng cao chất lượng giờ học ở Mĩ thuật tiểu học, tụi xin đề xuất một số giải phỏp sau:
1 Giỏo viờn cần nắm vững chuẩn kiến thức, kỹ năng của phõn mụn mĩ thuật, xỏc định được mục tiờu của bài phải dạy cỏi gỡ và dạy như thế nào?
xỏc định vị trớ, nhiệm vụ mụn Mĩ thuật cũng như tỏc dụng của việc dạy học Mĩ thuật
2 Cú phương phỏp học hợp lý trong phõn mụn, tự ý thức nõng cao kỷ năng thực hành qua thời gian rốn luyện đạt hiệu quả cao nhất đối với sản phẩm của mỡnh làm ra
3 Sưu tầm nhiều tư liệu, dụng cụ phục vụ cho phõn mụn vẽ tranh : Tranh,
ảnh, sỏch, họa phẩm,… phự hợp với phương phỏp dạy - học và đố tượng học
sinh
4 Luụn luụn động viờn, khuyến khớch cỏc em là điều cần thiết với việc học vẽ
Tạo được niềm tin trong học sinh, từ đú cỏc em sẽ tự tin vào bài của bản thõn cỏc em, tăng thờm tư duy về ý tưởng sỏng tạo nghệ thuật, thị hiếu thẩm mĩ của học sinh
5 Muốn tạo được hứng thỳ cho cỏc em trong tiết học, thầy cụ giỏo phải giữ vai trũ chủ đạo trong việc tổ chức điều khiển mọi hoạt động núi chung cũng như hoạt động nhận thức riờng của học sinh
2 Biên pháp
Qua thực tiễn giảng dạy, đồng thời dựa vào những lí luận đã đợc học tập nghiên cứu cùng với kinh nghiệm của bản thân và đồng nghiệp Tôi đó cú những biện phỏp cụ thể như sau:
* Muốn tạo được hứng thỳ cho cỏc em trong tiết học, thầy cụ giỏo phải giữ vai trũ chủ đạo trong việc tổ chức điều khiển mọi hoạt động núi chung cũng như hoạt động nhận thức riờng của học sinh Giỏo viờn đúng vai trũ là người hướng dẫn, người huấn luyện, người tư vấn và bạn cựng học, tạo cơ hội để học sinh phỏt huy hết khả năng học tập sỏng tạo của mỡnh
* Bờn cạnh đú: Mỗi khi đến trường, đến lớp tụi luụn tạo cho mỡnh một tõm thế vững vàng, bỡnh tĩnh tự tin Muốn vậy tụi phải tập cho mỡnh một tỏc phong nhanh nhẹn, giọng núi truyền cảm Bước lờn bục giảng tụi phải là một người hoàn toàn mới, đầy nhiệt huyết với nhiệm vụ cao cả là đưa cỏc em bước vào một thế giới nghệ thuật của trớ tưởng tượng, tớnh sỏng tạo, thế giới của cỏi đẹp và tỡm hiểu nú thụng qua cỏc bài học vẽ tranh đề tài Như vậy trong suốt giờ
Trang 7dạy mỹ thuật cả thầy và trò đều trở thành những nghệ sĩ trên bục giảng và ở trên lớp
* Cũng như các đồng nghiệp khác trước giờ lên lớp bao giờ tôi cũng chuẩn bị nghiên cứu kỹ giáo án, tìm ra những phương pháp phù hợp cho từng bài dạy và từng khối lớp khác nhau Liên hệ ra một số môn học khác để bài dạy được phong phú như môn: Hát nhạc, Tiếng việt …
* Trong khi dạy giáo viên không nên phụ thuộc vào SGK mà bám sát vào mục tiêu của bài học Bên cạnh việc chuẩn bị giáo án tốt, tôi còn tự làm, sưu tầm tài liệu, vẽ tranh phục vụ cho bài dạy của mình
* Từ đó tôi rút ra kinh nghiệm: Muốn có được một giờ dạy vẽ tranh đề tài
tốt thì người thầy có một vai trò vô cùng quan trọng, nhất là việc tạo ra sự thích thú, tạo ra được khí thế trong tiết học và có được một tiết học đạt hiệu quả cao nhất
1 Chuẩn bị và sử dụng hiệu quả đồ dùng dạy học:
Tôi luôn nghĩ rằng: Trong một tiết học muốn gây được hứng thú và
sự thích thú cho học sinh thì việc chuẩn bị đồ dùng là rất quan trọng
Giáo viên phải đầu tư cho việc chuẩn bị đồ dùng, thích hợp đáp ứng yêu cầu bài dạy
Đồ dùng dạy học phải có tính sư phạm, khoa học, thẩm mỹ, sáng tạo không tùy tiện cẩu thả, đồ dùng phải phong phú và đa dạng
VD: Khi dạy bài 27- lớp 5 - Vẽ tranh: Đề tài môi trường tôi chuẩn bị vẽ
tranh có nội dung khác nhau ( quét sân, tưới cây, lao động …).
Để học sinh dễ phân tích và quan sát khơi dậy hứng thú cho các em
Ngoài đồ dùng giáo viên phải sưu tầm thêm tranh vẽ của học sinh Giúp các em học tập kinh nghiệm của các bạn và biến nó thành kinh nghiệm của bản thân Khi vẽ tranh các em sẽ phát huy được những mặt tối đa và hạn chế những mặt chưa tốt trong cách sắp xếp bố cục và sử dụng màu sắc trong bài
Một số hình thức trực quan hết sức cần thiết khác chính là cuộc sống hàng ngày đang diễn ra xung quanh các em
VD: trường em, nhà em, cánh đồng lúa, đường làng
Sử dụng đồ dùng có hiệu quả, giới thiệu đúng lúc, đúng chỗ
VD: Bài 19 – lớp 5 vẽ tranh: Đề tài ngày tết lễ hội và mùa xuân
Trang 8- Ở phần tìm chọn nội dung đề tài giáo viên bật băng hình clip quay
không khí ngày tết, lễ hội và mùa xuân cho học sinh xem (nếu có điều kiện )hoặc treo tranh ảnh về ngày tết, lễ hội và mùa xuân ở nhiều góc độ
- Giáo viên có thể vẽ thêm một số tranh phục vụ cho từng bài dạy và bằng
những chất liệu khác nhau như bút sáp, màu nước, màu bột …
-Theo tôi: Dạy mĩ thuật cũng phải tuân thủ theo phương pháp chung và có
những phương pháp riêng biệt Tiết học có thành công hay không là phần lớn ở người thầy, cô và muốn làm được điều này tôi cần phải nắm vững và thực hiện thật tốt các bước, thao tác, kỹ năng của bộ môn
2.T¹o t×nh huèng mới khi vµo phần giíi thiÖu bµi
Đối với từng khối lớp khác nhau tôi chọn cách vào bài phù hợp có thể dùng những bài hát, trò chơi, những hình ảnh liên quan đến đến bài học
VD: Khi dạy bài “Đề tài an toàn giao thông” cho học sinh lớp 5, tôi cho
các em quan sát các đoạn băng về những hình ảnh giao thông
Khi các em quan sát xong tôi đặt câu hỏi:
Hỏi: Các em có suy nghĩ gì khi nhìn thấy những hình ảnh này?
(Nếu chúng ta không chấp hành đúng luật giao thông thì sẽ gây ra những
vụ tai nạn thương tâm)
Hỏi: Vậy chúng ta phải làm gì để hạn chế tai nạn giao thông?
(Hiểu luật và chấp hành đúng luật giao thông Tuyên truyền cho mọi người cùng thực hiện)
Hỏi: Các em tuyên truyền bằng những hình thức nào?
(Tuyên truyền bằng bài viết, hành động, bằng vẽ tranh)
VD: Khi dạy bài vẽ tranh: đề tài các con vật quen thuộc
Tôi cho một học sinh lên bảng và làm các động tác về các con vật mà các
em biết
Học sinh quan sát và nêu tên các con vật đó, tác dụng của con vật
Như vậy việc giới thiệu đối với một bài mới rất cần thiết và càng cần thiết hơn nếu người giáo viên tìm được cách giới thiệu tạo được sự kích thích, hứng thú đối với học sinh Vậy để làm thế nào để có được cách vào bài như thế?
Theo tôi: Để làm được điều này người thầy trước hết phải tìm hiểu kỹ bài dạy, bám sát vào mục tiêu của bài học để xem xét, tìm ra cách lạ hay tạo ấn tượng và cụ thể hơn là cách chọn những hình ảnh phù hợp liên quan đến bài học
Trang 93 Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh.
Tạo hứng thú bằng cách đặt những câu hỏi kêu gợi thông tin, kích thích tính tò mò của học sinh
Mỗi giáo viên có một cách khai thác bài khác nhau, có thể cho các em khai thác trên tranh ảnh, hoặc đặt câu hỏi trả lời
Ở mĩ thuật, phương pháp vấn đáp được sử dụng nhiều Phương pháp vấn đáp kích thích được học sinh suy nghĩ, giúp học sinh hiểu, áp dụng vào bài vẽ của mình
VD: Bài “Vẽ tranh đề tài phong cảnh’’
Hỏi: Em hãy nêu thế nào là tranh phong cảnh?
(Tranh phong cảnh là tranh vẽ về cảnh vật xung quanh em Tranh phong cảnh vẽ cảnh là chính có thể điểm thêm người cho bức tranh thêm sinh động.)
Vì sao lại phải đặt câu hỏi như thế? Phải làm thế nào để có những câu hỏi vừa sát nội dung của bài lại vừa dễ hiểu với học sinh? Để làm được điều này tôi
đã suy nghĩ và chắt lọc ra những câu hỏi không phải chỉ xoay quanh nội dung bài học mà còn liên quan và thật gần gũi, quen thuộc với đời sống hàng ngày của các em Điều này sẽ thôi thúc học sinh phải tư duy, nghĩ lại những hoạt động đã
và đang xảy ra xung quanh mình
VD: Khi dạy bài 27 lớp 5 “Vẽ tranh đề tài môi trường’’ tôi cho các em
quan sát một số bức tranh và đặt câu hỏi cụ thể :
Hỏi: Bức tranh này vẽ các bạn đang làm gì?
(Tranh vẽ các bạn học sinh đang dọn vệ sinh )
Hỏi: Hình dáng, điệu bộ của các bạn như thế nào?
(Hình dáng của các bạn sinh động, mỗi bạn một việc, bạn đỗ rác vào thùng rác, bạn hót rác, bạn sách xô …)
Trang 10Hỏi: Em có nhận xét gì về màu sắc của bức tranh này?
(Hs nêu nhận xét về màu sắc bức tranh,giáo viên chốt: bức tranh vẽ màu hình ảnh chính nổi bật hơn hình ảnh phụ, kết hợp hài hòa 2 gam màu nóng, lạnh và đã biết cách sử dụng độ đậm, nhạt trong bài.)
Môi trường xanh – sạch – đẹp rất cần cho cuộc sống của con người
Bảo vệ môi trường là nhiệm vụ của mọi người, có nhiều cách để giữ gìn, bảo vệ môi trường như thu gom rác, làm vệ sinh ngõ xóm, làm sạch nguồn nước, trồng cây, bảo vệ rừng……
Khi câu hỏi đưa ra giáo viên muốn nhiều cánh tay giơ lên xung phong trả lời và mong được nhiều em trả lời đúng, nói hay Nhưng nếu giáo viên chỉ chú ý đến việc nêu câu hỏi mà không chú ý nghe câu hỏi hoặc việc làm khác thì học sinh không còn hứng thú trả lời, các em sẽ thấy câu hỏi của mình không có giá trị và không muốn phát biểu nữa và giáo viên phải chú ý đến từng nhận thức của các em để khai thác nội dung
Để tình trạng này không bao giờ xảy ra, người thầy phải tôn trọng câu trả lời của học sinh, chăm chú thực sự khi nghe học sinh trả lời và có thái độ với tất
cả các câu trả lời dù đúng hay chưa đúng Không được chê bai hay phản đối câu trả lời của học sinh dù là câu trả lời sai Bởi khi học sinh trả lời các em đều nghĩ
cả thầy cô và các bạn đang chờ đợi ý kiến của mình mà khi trả lời xong cô lại chê thì em đó sẽ xấu hổ với lớp như vậy các em sẽ sợ phát biểu và gây ra kết quả không mong muốn trong giờ học
VD: Khi dạy bài 7 lớp 4: vẽ tranh về đề tài: phong cảnh quê hương
- Giáo viên giới thiệu tranh các loại tranh phong cảnh( phong cảnh biển,
phong cảnh miền nuí, phong cảnh đồng bằng , phong cảnh thành phố) học sinh quan sát ( cụ thể tranh phong cảnh miền núi dưới đấy )