Có 3 văn bản kể: “Truyện Rùa Vàng” trong “Lĩnh Nam chích quái” (thế kỉ XV). Thục kỉ An Dương Vương trong Thiên Nam ngữ lục Mị Châu Trọng Thủy truyền thuyết ở cổ Loa Môi trường sinh thành, lưu truyền và biến đổi: lễ hội, tín ngưỡng dân gian, di tích lịch sử văn hoá. Tên thật là Thục Phán, là vị vua lập nên nước Âu Lạc và cũng là vị vua duy nhất cai trị nhà nước này. Theo Đại Việt sử kí toàn thư, thời gian ông trị vì kéo dài 50 năm, từ 257TCN đến 208TCN. ADV phạm nhiều sai lầm trong quá trình giữ nước: + Nhận lời cầu hòa và cầu hôn của kẻ thù + Cho Trọng Thủy ở rể, không dám sát + Giặc đến chân thành vẫn điềm nhiên đánh cờ “Đà không sợ nỏ thần sao” 2. “Cơ đồ đắm biển sâu” bi kịch nước mất nhà tan và bi kịch tình yêu. Chọn đáp án đúng trong các câu sau: 1. Theo quan niệm của dân gian, An Dương Vương được thần linh giúp đỡ vì: A. An Dương Vương là vua. B. An Dương Vương không biết xây thành. C. An Dương Vương là một vị thần. D. An Dương Vương có ý thức với sự an nguy của đất nước. 2. Qua hình ảnh của Mị Châu, dân gian biểu hiện thái độ gì? A. Cho rằng nàng vô tội. B. Cho rằng tội của nàng không đáng bị lên án. C. Cho rằng nàng là người ngây thơ, trong sáng, nặng tình riêng cho nên vô tình phạm tội tiếp tay cho giặc, cần được bao dung nhưng vẫn phải chịu hình phạt xứng đáng. D. Cho rằng nàng là người trung hiếu nhưng bị lừa dối. 3. Hình ảnh ngọc trai – nước giếng có ý nghĩa gì? A. Sự nghiêm khắc nhưng bao dung của nhân dân, chứng thực cho tấm lòng trong sáng của Mị Châu. B. Sự nghiêm khắc nhưng bao dung của nhân dân, chứng nhận nỗi ân hận và mong muốn hoá giải tội lỗi của Trọng Thuỷ. C. Ca ngợi mối tình Mị Châu – Trọng Thuỷ. D. Cả A và B đều đúng.
Trang 2Truyền thuyết
Trang 4- Thục kỉ An Dương Vương
trong Thiên Nam ngữ lục
- Mị Châu- Trọng Thủy- truyền
thuyết ở cổ Loa
Trang 5
- Môi trường sinh thành, lưu truyền và biến đổi: lễ
hội, tín ngưỡng dân gian, di tích lịch sử- văn hoá
Làng Cổ Loa- Đông Anh- Hà Nội
Trang 6Đền thờ An Dương Vương
Trang 7Am thờ công chúa Mị Châu
Trang 8Hát quan họ
trong khu vực
Giếng Ngọc
Trang 9Di chỉ khảo cổ: Lẫy nỏ và mũi tên đồng Cổ Loa.
Trang 101 2 3 4 5
4
Trang 111 Vua ADV xây thành ở đất Việt
Thường, hễ đắp tới đâu lại lở tới
đấy.
6 Đà được lẫy, tiến đánh Âu Lạc ADV thua trận, cùng Mị Châu chạy ra biển.
2 Vua lập đàn cầu đảo, Rùa Vàng tới
giúp vua xây Loa Thành, cho vuốt để
làm lẫy nỏ.
3 Triệu Đà cử binh xâm lược, vua lấy
nỏ thần ra bắn làm quân Đà thua
chạy.
4 ADV nhận lời giảng hoà, gả con
gái là Mị Châu cho Trọng Thuỷ, con
trai Triệu Đà và cho TT ở rể trong Loa
MC rồi đi xuống biển
8 Máu MC chảy xuống biển, trai sò ăn được đều biến thành ngọc châu, xác nàng biến thành ngọc thạch.
9 Thương tiếc MC, TT đã lao đầu xuống giếng mà chết.
10 Ngọc trai được rửa bằng nước giếng thì trong sáng hơn.
Trang 123 Bố cục:
Từ đầu … xin hòa :
An Dương Vương dựng nước.
Tiếp theo… đi xuống biển:
“Cơ đồ đắm biển sâu” - Bi kịch nước mất nhà tan
Phần còn lại: Hình ảnh Ngọc trai-giếng nước
- Bi kịch tình yêu
Trang 13a Nhân vật An Dương Vương
- Tên thật là Thục Phán, là
vị vua lập nên nước Âu
Lạc và cũng là vị vua duy
nhất cai trị nhà nước này.
- Theo Đại Việt sử kí toàn
thư, thời gian ông trị vì kéo
dài 50 năm, từ 257TCN
đến 208TCN.
Trang 14Cổ Loa là kinh đô của nhà nước Âu Lạc, dưới thời An Dương Vương vào thế kỉ III TCN và của nhà nước dưới thời Ngô Quyền thế kỉ X
Trang 15"tòa thành cổ nhất, quy mô lớn vào bậc nhất, cấu trúc cũng thuộc loại độc đáo nhất trong lịch sử xây dựng thành lũy của người Việt cổ"
Trang 16Lũy cao trung bình từ 4-5 m, có chỗ 8–12 m Chân lũy rộng 20–30 m, mặt lũy rộng 6–12 m
Trang 17+ Vua sai Cao
Lỗ làm nỏ, gọi
là nỏ “Linh Quang Kim Quy thần cơ ”
Chế nỏ Đánh ngoại
xâm
+ Triệu Đà dấy binh xâm
lược
+ Vua lấy nỏ thần ra bắn, quân Triệu An thua lớn, bèn xin hoà
Trang 18Công cuộc
dựng nước Bài học thành công của nhân dân Thái độ
- Quyết sách sáng suốt, bản lĩnh vững vàng
- Kiên trì vượt khó
- Có lòng yêu nước
và ý thức trách nhiệm với nhân dân
- Biết dựa vào dân thần linh giúp đỡ,
Ca ngợi, ngưỡng
mộ, tự hào về vị vua sáng suốt,
có tấm lòng yêu nước, có tinh thần trách nhiệm.
- Rùa vàng
- Nỏ thần
Yếu tố thần kì
Trang 19
2 “Cơ đồ đắm biển sâu” bi kịch nước mất nhà tan và bi kịch tình yêu.
- ADV phạm nhiều sai lầm trong
quá trình giữ nước:
+ Nhận lời cầu hòa và cầu hôn của kẻ
Trang 20
Khi sứ Giang Thanh kết tội Mị Châu là giặc,
An Dương Vương đã hành động như thế nào? Em có nhận xét gì về hành động ấy ?
Trang 21+ Hi sinh tình riêng, nhân danh
nhân dân và đất nước để trừng phạt
kẻ có tội, cũng là một hình thức tự
trừng phạt mình
-> Thái độ dũng cảm, kiên quyết
đặt nghĩa nước lên trên tình nhà
Trang 22
Em có suy nghĩ gì về ý nghĩa chi tiết An Dương Vương theo Rùa vàng xuống thủy phủ? So với hình ảnh Thánh Gióng bay về trời em cảm nhận như thế nào? Từ đó có thể thấy thái độ của nhân dân với An Dương Vương như thế nào
-> Môtip cái chết bất tử
-> So với Thánh Gióng hình ảnh không hào
hùng, rực rỡ bằng
Trang 23Yếu tố kì ảo
Bài học lịch sử
Thái độ của nhân dân
- Đề cao tinh thần cảnh giác
- Không chủ quan khinh địch
-Phải tỉnh táo
và sáng suốt trước kẻ thù
+ Biết ơn những công lao to lớn của ADV,
thương tiếc, muốn bất
tử hoá nhân vật.
+ Thái độ công bằng
mà nghiêm khắc công thì thưởng, tội thì phạt
PHIẾU HỌC TẬP
Hãy đánh giá về việc mất nước Âu Lạc của ADV bằng việc
điền vào sơ đồ sau
Trang 24=> Trong trong tâm thức nhân dân, ADV
vẫn mãi là một nhà vua yêu nước, có công với đất nước, được nhân dân đời đời mến phục, ngợi ca.
Trang 25
Mị Châu đã phạm những sai lầm nào?
Từ đó em có nhận xét gì về nhân vật?
Những hành động sai lầm liên tiếp:
- Lén cho Trọng Thủy xem nỏ thần
- Mất cảnh giác trước những lời chai tay
đầy ẩn ý của Trọng Thủy
- Rắc lông ngỗng đưa đường cho giặc
Trang 26Có ý kiến cho rằng:
- Mị châu làm theo ý chồng là lẽ tự nhiên,
hợp đạo lí?
- Mị Châu làm vậy là chỉ thuận theo tình cảm
vợ chồng mà quên nghĩa vụ với nước?
Nêu quan điểm của em? Mị Châu đáng
thương hay đáng giận? Vì sao?
Trang 27* Đáng thương:
- Quá ngây thơ, thật thà, trong sáng.
- Quá tin và yêu chồng “Trái tim nhầm chỗ để trên đầu”
Trang 28Số phận của
Mị Châu Bài học lịch sử
Thái độ của nhân dân
-Cần đặt cái chung lên
trên cái riêng, nghĩa nước trên tình nhà, lợi ích dân tộc trên lợi ích
nghĩa vụ với Tổ quốc
- Cảm thông, bao dung, thương xót
PHIẾU HỌC TẬP
Em có suy nghĩ gì về nhân vật Mị Châu?Qua kết cục của nhân vât này nhân dân
đã gửi gắm bài học gì và thể hiện thái độ như thế
nào?
Trang 29Em có suy nghĩ gì về
nhân vật Trọng Thủy: Tại sao sau khi xâm chiếm được nước Âu Lạc, Trọng Thủy lại tự vẫn ở giếng thành?Em đánh giá hành động này như thế nào?
Trang 303 Chi tiết ngọc trai giếng nước
TRAI – NƯỚC GIẾNG CÓ PHẢI HÌNH ẢNH KHẲNG ĐỊNH TÌNH YÊU THUỶ CHUNG KHÔNG?
* Chi tiết Ngọc Trai – Nước Giếng không phải hình ảnh khẳng định tình yêu chung thủy:
- Hình ảnh Ngọc Trai – Nước Giếng là một sáng tạo nghệ thuật đẹp tới mức hoàn mĩ nhưng nó không giành để ca ngợi mối tình
Mị Châu – Trọng Thủy Vì Trọng Thủy đã lừa dối gây nên cái chết của An Dương Vương và Mị Châu, hắn phải tìm đến cái chết trong ân hận Ngọc trai – Giếng nước là hình ảnh thể hiện oan tình của Mị Châu được hóa giải Đồng thời cho thấy thái độ bao dung, vị tha của nhân dân đối với Mị Châu.
Trang 31Ý nghĩa văn bản:
Truyện An Dương Vương và Mị Châu –
về việc giữ nước , tinh thần cảnh giác với
quan hệ giữa riêng với chung, nhà với
nước, cá nhân với cộng đồng.
III- CỦNG CỐ:
Trang 32Cốt lõi lịch sử Chi tiết thần kì Thái độ của nhân dân
vào nước giếng
Tôn vinh dân tộc,
hạ thấp kẻ thù
Em hãy chỉ ra những đặc điểm của
truyền thuyết trong truyện An Dương
Vương và Mị Châu – Trọng Thủy
PHIẾU HỌC TẬP
Trang 33Lông ngỗng tình em như bay suốt quãng đường dài Chỉ đường để tìm nhau thì có gì đáng tội
Đã có sách nào đâu dạy em phải yêu chồng một nửa
Để nửa kia được cảnh giác bao giờ
(Ngô Trí Đương)
Một đôi kẻ Việt, người Tần
Nửa phần ai oán, nửa phần xót thương
Vuốt rùa chàng đổi móng
Lông ngỗng thiếp đưa đường
Tình phu phụ
Nghĩa quân vương ( Tản Đà )
Trang 34Giá như trên đời còn có một Mị Châu
Vừa say đắm yêu thương, vừa luôn luôn cảnh giác! Không sơ hở mắc lừa mẹo giặc,
Một Mị Châu như ta vẫn hằng mơ!
Anh cũng như em đều muốn nhắc Mị Châu
Đời còn giặc xin đừng quên cảnh giác
Nhưng nhắc sao được hai ngàn năm trước
Nên em ơi ta đành tự nhắc mình… ( Anh Ngọc )
Thì hẳn Mị Châu không sống đến bây giờ
Để chung thủy với tình yêu hai ngàn năm có lẻ Như anh với em dẫu yêu nhau chung thủy
Đến bạc đầu bất quá chỉ trăm năm
Trang 35* Chọn đáp án đúng trong các câu sau:
1 Theo quan niệm của dân gian, An Dương Vương được thần linh giúp đỡ vì:
A An Dương Vương là vua.
B An Dương Vương không biết xây thành.
C An Dương Vương là một vị thần.
D An Dương Vương có ý thức với sự an nguy của đất nước
2 Qua hình ảnh của Mị Châu, dân gian biểu hiện thái độ gì?
A Cho rằng nàng vô tội.
B Cho rằng tội của nàng không đáng bị lên án.
C Cho rằng nàng là người ngây thơ, trong sáng, nặng tình riêng cho nên vô tình phạm tội tiếp tay cho giặc, cần được bao dung nhưng vẫn phải chịu hình phạt xứng đáng.
D Cho rằng nàng là người trung hiếu nhưng bị lừa dối
A Sự nghiêm khắc nhưng bao dung của nhân dân, chứng thực cho tấm lòng trong sáng của Mị Châu.
B Sự nghiêm khắc nhưng bao dung của nhân dân, chứng nhận nỗi ân hận và mong muốn hoá giải tội lỗi của Trọng Thuỷ.
C Ca ngợi mối tình Mị Châu – Trọng Thuỷ.
D Cả A và B đều đúng.
III CỦNG CỐ