bài báo cáo thuyết trình môn Sản xuất sạch hơn của một doanh nghiệp về ngành song mây

Ngoài các bộ phận trên, đội SXSH còn có thêm một số thành viên hỗ trợ là các công nhân ở các vị trí thực hiên có liên quan.Quy trình sản xuất chế biến song mây Là một trong những loại vậ

Công ty TNHH MTV Mỹ Nghệ Tam Long

Địa chỉ: 88 Đường 17, khu phố 3, phường Linh Chiểu, quận Thủ Đức, tp Hồ Chí

đó chúng tôi cũng chú trọng đến mảng nội địa, sản phẩm được bày bán ở nhiều cửahàng và một số siêu thị trong nước.Mẫu mã được thiết kế tỉ mỉ, độc đáo nhưng vẫn hiện đại và giữ được vẻ đẹp tự nhiên của nguyên liệu song mây.Chúng tôi chú trọng về sản phẩm chất lượng tốt, sự đa dạng trong thiết kế với giá tốt nhất có thể nhằm mang lại những sản phẩm tốt nhất cho khách hàng trong nước và ngoài nước

Ngoài các bộ phận trên, đội SXSH còn có thêm một số thành viên hỗ trợ là các công nhân ở các vị trí thực hiên có liên quan.

Quy trình sản xuất chế biến song mây

Là một trong những loại vật liệu tự nhiên với đặc tính dẻo dai, dễ uốn với độ bền cao,sau khi được khai thác trước đây người dân chỉ cần phơi khô là có thể dùng làm vật liệu cho các mục đích đan lát, chế tác Tuy nhiên chỉ áp dụng với các loại

mây đường kính nhỏ, còn với loại đường kính lớn, để làm tăng giá trị sử dụng, phòng ngừa nấm mốc gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ cũng như độ bền chúng thường được chế biến qua các bước sau:

-Luộc dầu: Ngăn chặn, nấm, mốc cho mây; Chống mối mọt, loại bỏ sáp, nhựa,

đường; Đẩy nhanh quá trình khô; Cải thiện độ bền của mây sau luộc; Cải thiện màu sắc cho mây

Quy trình này sử dụng dầu diesel (DO) là phương pháp kinh tế nhất, hiệu quả và màu mây sau luộc đẹp tự nhiên.Luộc khi mây còn tươi cho chất lượng cao

-Phơi, sấy:Mây sau khi luộc được đem phơi hoặc sấy nhằm loại bỏ thành phần

nước trong cây mây để tránh nấm mốc trong quá trình chế biến sản phẩm

-Chẻ, chuốt: Tuỳ thuộc theo nhu cầu, mây sẽ được đem chẻ nhỏ theo kích thước

-Tẩy trắng: Do yêu cầu về tính thẩm mỹ cho các sản phẩm mây nên cần phải tẩy

mây đạt đến độ đồng đều về màu sắc để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, tẩy mây cũng giúp mây mềm dẻo hơn, hạn chế được nấm mốc trong quá trình bảo quản

-Đan lát, uốn, hoàn thiện sản phẩm: Sợi mây sau chẻ được dùng để đan sản

phẩm theo thiết kế có sẵn, khung sản phẩm thường được làm từ các vật liệu như: song, hèo, tre, tầm vông và kim loại

Sơ đồ quy trình chế biến song mây

Mây nguyên liệu

thải

Mây rơi vãi

Bụi

Phơi khô

Xử lý hoàn thiện bề mặt Đan lát, uốn

Khảo sát số liệu sản xuất

Quá trình chế biến song mây sử dụng các đầu vào chính gồm song, mây nguyên liệu, dầu để luộc, nước để rửa, năng lượng điện để chạy máy, nhiệt nóng để sấy và hóa chất để tẩy trắng, hoàn thiện bề mặt

Định mức tiêu thụ nguyên, nhiên, vật liệu của công ty chế biến song mây được thống kê số liệu đầy đủ trong bảng sau:

Bảng: Định mức tiêu thụ nguyên vật liệu trên 1 tấn song mâySTT Loại đầu vào Tháng 6 Tháng 7 Tháng 8 Đơn vị

*Cơ hội SXSH trong khâu xử lý nguyên liệu:

-Phân loại mây nguyên liệu: loại mây, kích thước (chiều dài, đường kính)

Trong trường hợp mây song bị bám bùn đất cần rửa để loại bỏ các thành phần tạp chất bám quanh cây mây và tiến hành luộc càng sớm càng tốt làm cho chất lượng cây mây tăng lên

-Luộc mây: +Nên luộc dầu khi mây còn tươi, mây mới thu hoạch luộc dầu càng

sớm thì chất lượng càng cao, màu sắc cũng đẹp và đồng đều

+ Thiết kế lại nồi luộc để tối ưu hoá quá trình, giảm nhiên liệu, tuần hoàn dầu cũng

là một giải pháp giúp doanh nghiệp cải tiến đáng kể trong quy trình sản xuất

-Phơi sấy, bảo quản: tận dụng ánh sáng mặt trời hoặc dùng phòng sấy nếu gặp

điều kiện thời tiết không thuận lợi để chủ động về nguyên liệu Nên đặt mây theo chiều thẳng đứng để các thành phần khác như đường, nước di chuyển xuống gốc

và thoát ra dễ dàng Có thể dùng mây phế phẩm để gia công nhiệt cho phòng sấy.+Mây phải đặt trên kệ cách mặt đất ít nhất 10 cm

+ Nhà kho phải thông thoáng, lắp đặt các tấm sáng lấy ánh nắng mặt trời

+Bảo quản bằng lưu huỳnh giúp diệt côn trùng, nấm, mốc và mọt Một lượng nhỏ lưu huỳnh đốt trong kho kín có tác dụng rất tốt trong bảo quản nguyên liệu, đặc biệt là trong môi trường ẩm thấp

-Chẻ, chuốt: Sử dụng máy để chẻ, chuốt thường gặp vấn đề: Máy móc cũ, lạc hậu

- Dao chẻ bị cùn - Mây chưa đủ độ khô - Thao tác người lao động khi đưa thân mây vào máy chưa chính xác Do đó cần lựa chọn được loại dao chẻ, chuốt có chất lượng tốt, chẻ được nhiều sợi mây và thường xuyên phải bảo dưỡng máy Phần gốcmây quá thô và già ở gốc cần được cắt bỏ, tùy vào kích cỡ cây mây mà đặt vào vị trí tương ứng trong máy chẻ

-Tẩy trắng: Sử dụng Silica làm chất tẩy, giúp cho phản ứng xảy ra chậm lại, quá

trình thẩm thấu chất tẩy trắng tốt hơn, kéo dài phản ứng, hạn chế sự bay hơi của H2O2

+Áp dụng cách tẩy có gia nhiệt giúp tiết kiệm và giảm bớt thời gian tẩy

-Rửa: Rửa lại mây để tránh làm ảnh hưởng đến sức khoẻ của người đan sản

phẩm Dùng nước rửa bổ xung thêm hoá chất và dùng cho quá trình tẩy theo dạng rửa ngược dòng

-Gia công , đan, uốn, hoàn thiện: +Cải thiện điều kiện làm việc của người lao

động: thông gió, chiếu sáng, các thiết bị bảo hộ lao động

+Cần có thêm các đồ gá, khung mẫu cho quá trình uốn nhằm thúc đẩy nhanh công đoạn uốn khung mây bằng ga để tiết kiệm nhiên liệu

+Uốn bằng hơi tiết kiệm nhiên liệu và cho chất lượng sản phẩm tốt hơn, không bị đen

-Hoàn thiện bề mặt: Sơn: +Sử dụng súng phun đúng chủng loại

+Có hệ thống hút mùi, xử lý hợp tiêu chuẩn

+Đường ống hơi phải được bảo ôn, không bị rò rỉ, các thiết bị sử dụng hơi phải được bố trí gần lò hơi tránh mất nhiệt

Nhuộm: +Thiết bị nhuộm phải được bảo ôn tốt

+Phải tính toán kế hoạch nhuộm cẩn thận tránh tình trạng thay đổi màu nhuộm liêntục

+Sản phẩm sau nhuộm phải được dóc nước để thu hồi quay về nồi nhuộm

-Thiết kế, phát triển sản phẩm: Tận dụng lượng xơ sợi thải để sản xuất ra các sản

phẩm như chổi quét, tổ chim trang trí…

*Cơ hội SXSH trong khu vực các thiết bị phụ trợ:

-Làm mềm nước trước khi cấp cho nồi hơi:

Giúp giảm lắng cặn, đảm bảo hiệu suất trao đổi nhiệt và hiệu suất sinh nhiệt trên một đơn vị nhiên liệu cao hơn Góp phần kéo dài tuổi thọ nồi hơi

-Tận dụng nhiệt khói thải nồi hơi:

Nhiệt thu được từ khói thải nồi hơi dùng để đun nước cung cấp cho nồi hơi

-Thu hồi và tái sử dụng nước ngưng:

Nước ngưng từ quá trình sấy tại các thiết bị sử dụng hơi nước gián tiếp là nước mềm, có nhiệt độ cao nên được thu hồi để cấp lại cho nồi hơi và cũng có thể tận dụng cho quá trình tẩy, nhuộm mây

1 Thành lập nhóm đánh giá SXSH

Đội ngũ SXSH:

1 Nguyễn Ngọc Hằng Giám đốc

2 Huỳnh Kim Ngân Phó giám đốc

3 Lê Thị Ánh Ngọc Trưởng phòng kỹ thuật

4 Nguyễn Cảnh Anh Trưởng phòng thiết kế

5 Trần Nữ Tâm Hiếu Quản đốc phân xưởng NVL

6 Nguyễn Mỹ Huyền

Trân Chuyên gia về kỹ thuật máy móc

7 Nguyễn Thị Ái Nương Chuyên gia về hóa chất

8 Nguyễn Thị Đoan

9 Lý Trúc Minh Tổ trưởng tổ thu mua & vận chuyển

10 Trần Thị Kim Phượng Trưởng phòng kế toán

11 Nguyễn Thành Nhân Tổ trưởng tổ vệ sinh

Ngoài các bộ phận trên, đội SXSH còn có thêm một số thành viên hỗ trợ là các

công nhân ở các vị trí thực hiên có liên quan

2 Hiện trạng quản lý nội vi

Chuẩn bị nguyên liệu - Bố trí mặt bằng tiếp nhận nguyên liệu

- Phân loại và vận chuyển nguyên liệuLuộc mây - Bố trí nồi luộc ở cuối nhà máy và kín gió

- Nồi luộc phải đậy nắp

- Sau luộc phải để mây dóc hết dầu mới vớt ra

- Bố trí sắp xếp kế hoach tốt để luộc mây diễn ra liên tục

- Nồi luộc sau khi không sử dụng phải bảo quản tránh ẩm sẽ tốn nhiên liệukhi khở động mẻ tiếp theo

Chẻ chuốt, tẩy - Bảo dưỡng máy thường xuyên

- Tận dụng nước ngưng từ nồi hơi để gia nhiệt cho quá trình tẩy

- Lắp tấm nhựa lấy ánh sáng mặt trời cho nhà xưởng

- Thông gió tốt cho nhà xưởngPhụ trợ - Nhiệt độ khói lò thải ra

- Khí thải trong buồng máy nén

- Tiếng ồn

- Bảo ôn các đường ống dẫn khí, hơi

2, Cân bằng nguyên vật liệu

Sơ đồ cân bằng vật chất:

Mây nước (300kg)

Nước thải (14.9m3)

Chuẩn bị nguyên liệu (310kg)

Luộc dầu (290kg)

Chà vỏ, chẻ, chuốt (165kg)

Tẩy trắng (290kg)

Phơi khô (200kg) Lưu kho (190kg)

Đan lát, uốn (200kg) Phơi khô (200kg)

Sơn (9kg) Sơn bay hơi (3L)

3, Xác định chi phí dòng thải

Dòng thải Định lượng dòng

thải Đặc tính dòng thải Định giá dòng thảiMây thải 24 tấn/năm Chất thải rắn có thể

dùng làm chất đốt Chi phí liên quan tới:- Mất mát nguyên liệu;48.000.000đ (2000đ/kg)

- Không tận dụng để gia nhiệtthay thế nhiên liệu ; 8.000.000đ

Tổng chi phí: 56.000.000đ

Hoá chất thải 17980m3/năm Chất thải có hàm

lượng BOD, CODcao

Chi phí liên quan tới:

Chi phí liên quan tới:

- Mất mát nguyên liệu :29.560.000đ

; - Chi phí cho xử lý; 3.104.000đ

Tổng chi phí; 32.664.000đ

4, Xác định nguyên nhân dòng thải

1 Nước thải chứa nhiều hoá chất

-Chưa biết cách sử dụng nước thải một cách hợp lý

-Cho nhiều hóa chất vào bể

2 Thất thoát dầu vào không khí

- Luộc mây không có nắp đậy

3 Bụi

-Bụi trong quá trình tuốt mây và chế biến gỗ

Bảo quản sản phẩm

Xử lý hoàn thiện bề mặt

6.Dung môi

-Dung môi bay hơi -Dung môi độc

5, Đề ra giải pháp SXSH

1 Nước thải chứa

nhiều hoá chất 1.1.Chưa biết cách sử dụng dòng thải hợp lý 1.1.1.Xây dựng hệ thống xử lý thải 10

1.2.Cho nhiều hóa chất vào bể 1.2.1.Kiểm soát chế độ pha chế hoá chất để đảm bảo hoá chất

được pha chế đúng quy cách 1.2.2.Trong quá trình pha chế hoá chất vào bể nên kiểm tra chất lượng nước tránh tình trạng nước có độ cứng cao làm giảm khả năng tẩy mây.

2

2 Thất thoát dầu

vào không khí

2.1.Luộc mây không có nắp đậy 2.1.1.Thiết kế nắp đậy bể luộc

mây để đảm bảo nhiệt độ ổn định, hệ thống nâng nguyên liệu, máng thu hồi dầu

2

2.1.2.Lắp đặt hệ thống hơi, có thể tận dụng hơi thừa để luộc mây

3 Bụi 3.1.Bụi trong quá trình tuốt mây

và chế biến gỗ

3.1.1.Lắp đặt quạt hút và quạt đẩy để tạo luồng không khí lưu thông trong nhà xưởng

3.1.2.Nâng chiều cao của nhà xưởng để tạo thông thoáng và không khí lưu thông

3.1.3.Lắp đặt hệ thống hút thu gom bụi

8

4 Điện 4.1.Điện chiếu sáng 4.1.1.Thay thế dần bóng đèn

chiếu sáng công suất 40W bằng các bóng đèn chiếu sáng tự nhiên hiệu suất cao tuýp gầy có công suất 36W, tiết kiệm điện

7

5 Mây phế phẩm 5.1.Sinh ra trong quá trình chẻ mây 5.1.1.Công nhân vận hành phải

thao tác đúng quy trình & chính xác

0.5

5.2.Lưu kho 5.2.1Sắp xếp mây ngăn nắp

tránh tiếp xúc với ẩm gây mốc

và có đánh dấu để công đoạn sau biết được loại mây nào lưu kho trước sẽ đem ra đan trước

0.5

5.3.Sấy mây 5.3.1.Xây hệ thống sấy mây, tận

dụng mây thừa làm nhiên liệu đốt

0.5

5.4.Chưa biết cách sử dụng mây phế phẩm một cách hợp lý

5.4.1.Áp dụng máy móc để tính toán phẩm một cách hợp lý

5

6 Dung môi 6.1.Dung môi bay hơi 6.1.1.Nên pha dung môi vào sơn

PU vừa đủ cho 1 ngày sản xuất hoặc cho 1 ca sản xuất tránh tình trạng pha nhiều hoặc pha không dùng hết sẽ bị bay hơi mất

2

6.2.Dung môi độc 6.2.1.Nghiên cứu thay thế dung

môi toluen bằng loại dung môi khác thân thiện hơn và thời gian bay hơi lâu hơn vừa không ảnh hưởng đến sức khoẻ người công nhân, vừa ít bị thất thoát do bay hơi (ví dụ aceton).

2

6, Lựa chọn và sàng lọc cơ hội SXSH

ngay

Cần phân tích thêm

Bị loại bỏ Bình luận/

Lý do

1.1.1.Xây dựng hệ thống xử lý thải EM X

1.2.1.Kiểm soát chế độ pha chế hoá chất để

đảm bảo hoá chất được pha chế đúng quy

cách

1.2.2.Trong quá trình pha chế hoá chất vào bể

nên kiểm tra chất lượng nước tránh tình trạng

nước có độ cứng cao làm giảm khả năng tẩy

mây.

2.1.1.Thiết kế nắp đậy bể luộc mây để đảm

bảo nhiệt độ ổn định, hệ thống nâng nguyên

liệu, máng thu hồi dầu

2.1.2.Lắp đặt hệ thống hơi, có thể tận dụng

3.1.1.Lắp đặt quạt hút và quạt đẩy để tạo

luồng không khí lưu thông trong nhà xưởng GH X

3.1.2.Nâng chiều cao của nhà xưởng để tạo

thông thoáng và không khí lưu thông

3.1.3.Lắp đặt hệ thống hút thu gom bụi X

4.1.1.Thay thế dần bóng đèn chiếu sáng công

suất 40W bằng các bóng đèn chiếu sáng tự

nhiên hiệu suất cao tuýp gầy có công suất

36W, tiết kiệm điện

5.1.1.Công nhân vận hành phải thao tác đúng

quy trình & chính xác

5.2.1.Sắp xếp mây ngăn nắp tránh tiếp xúc

với ẩm gây mốc và có đánh dấu để công đoạn

sau biết được loại mây nào lưu kho trước sẽ

đem ra đan trước

5.3.1.Xây hệ thống sấy mây, tận dụng mây

5.4.1.Áp dụng máy móc để tính toán phẩm

một cách hợp lý

6.1.1.Nên pha dung môi vào sơn PU vừa đủ

cho 1 ngày sản xuất hoặc cho 1 ca sản xuất

tránh tình trạng pha nhiều hoặc pha không

dùng hết sẽ bị bay hơi mất

6.2.1.Nghiên cứu thay thế dung môi toluen

bằng loại dung môi khác thân thiện hơn và

thời gian bay hơi lâu hơn vừa không ảnh

hưởng đến sức khoẻ người công nhân, vừa ít

bị thất thoát do bay hơi (ví dụ aceton).

So sánh và lựa chọn các phương án khả thi

Giải pháp Kỹ thuật(30%) Kinh tế(50%) M.T(20%) Tổng Xếp

- Hiệu quả kinh tế:

 Tiết giảm những khoản chi phí không cần thiết: chi phí nhân công, chi phsi

về năng lượng, chi phí về quản lý ( nhờ các thiết bị hỗ trợ, các công đoạn sảnxuất phân chia hợp lý hơn)

 Với các giải pháp đưa ra, chất lượng sản phẩm được cải tiến, đem lại doanh

số cao, tăng thêm nguồn thu nhập cho doanh nghiệp và cho nguời lao động

- Lợi ích môi trường:

 Không tạo ra các sản phẩm phụ trong quá trình sản xuất

 Không thải bụi ra môi trường gây ô nhiễm môi trường

 Hạn chế kiểm soát những nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường

=> Sau 2 năm triển khai các giải pháp SXSH, xí nghiệp đã giảm được 3,7 tấn CO2 phát thải, giảm 1.300m3 nước thải và 10.800kg hóa chất thải vào môi trường mỗi năm.

2 Giải pháp điển hình:

* Các vấn đề cần giải quyết:

a Nước thải chứa nhiều hóa chất

- Giải pháp cải tiến: Xây dựng hệ thống xử lý nước thải, tham gia dự án Thiết lập

hệ thống Song Mây bền vững tại 3 nước Đông Dương

b Luộc mây không có nắp đậy, có bụi trong quá trình tuốt mây

- Giải pháp cải tiến: Xây dựng hệ thống sấy mây, thiết kế nắp đậy bể luộc mây, lắp

đặt hệ thống thu gom hút bụi

- Chi phí: 4 triệu

- Hiệu quả kinh tế: Sự thay đổi này giúp lượng hóa chất được sử dụng để tẩy mây

giảm 40%, thời gian tẩy mây giảm đi một nửa Riêng ở khâu này, ước tính mỗitháng, xí nghiệp tiết kiệm được 30 triệu đồng chi phí sản xuất

- Lợi ích về môi trường: lượng hóa chất độc hại gây ảnh hưởng tới môi trường

giảm thiểu đáng kể

c Điện chiếu sáng:

- Giải pháp cải tiến: xí nghiệp lắp thêm các tấm nhựa chiếu sáng tự nhiên để tận

dụng ánh sáng mặt trời cho sản xuất, thay thế đèn sợi đốt bằng đèn compact

- Chi phí: 7 triệu

- Hiệu quả kinh tế: giúp tiết kiệm được hơn 10 triệu đồng tiền điện mỗi tháng

- Lợi ích về môi trường: Giải pháp thân thiện với môi trường, tận dụng ánh sáng

mặt trời, tiết kiệm một lượng điện năng không nhỏ hằng tháng

THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP

 Kế hoạc thực hiện

thực hiện Kế hoạch quan trắc cải thiện

1.1.1.Xây dựng hệ thống

hỗ trợ kinh phí

từ dự án

2.1.1.Thiết kế nắp đậy bể

luộc mây để đảm bảo

nhiệt độ ổn định, hệ

thống nâng nguyên liệu,

máng thu hồi dầu

Nguyễn Ngọc Hằng Sau khi có

hỗ trợ kinh phí

từ dự án

Trước và sau khithực hiện để đánhgiá mức độ giảmthiểu tiêu hao dầu

2.1.2.Lắp đặt hệ thống

hơi, có thể tận dụng hơi

thừa để luộc mây

Huỳnh Kim Ngân 3/2016

6.1.1.Nên pha dung môi

vào sơn PU vừa đủ cho 1

ngày sản xuất hoặc cho

 Thực hiện giải pháp

hiện Lợi ích kinh tế dự kiến

nhiên hiệu suất cao

tuýp gầy có công

suất 36W, tiết kiệm

để công đoạn sau

biết được loại mây

nào lưu kho trước

sẽ đem ra đan trước

Quản lý nội vi Không mất chi

3.1.2.Nâng chiều

cao của nhà xưởng

để tạo thông thoáng

và không khí lưu

thông

Quản lý nội vi 60.000.000 đ Mang lại lợi ích

về môi trường và nang cao sức khỏe công nhân vận hành

