Thông tin chung về học phần - Tên học phần: SINH HOÁ, Tên tiếng Anh: Biochemistry - Giờ tín chỉ đối với các hoạt động: Nghe giảng lý thuyết : 24 tiết Làm bài tập trên lớp : 02 tiết -
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TDTT ĐÀ NẴNG
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN MÔN HỌC SINH HOÁ TDTT
(Kèm theo Quyết định Số /QĐ-TDTTĐN, ngày tháng năm 2014)
1 Thông tin về giảng viên
- Họ và tên giảng viên phụ trách học phần: Nguyễn Nho Dũng
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ
- Điện thoại: 0905.250.215
- Email: nhodungtt@yahoo.com
2 Thông tin chung về học phần
- Tên học phần: SINH HOÁ, Tên tiếng Anh: Biochemistry
- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:
Nghe giảng lý thuyết : 24 tiết
Làm bài tập trên lớp : 02 tiết
- Nắm được sự biến đổi các chất, sự chuyển hoá năng lượng trong cơ thể sống nói chung
và người tập thể dục thể thao nói riêng
- Hiểu được các vấn đề về sinh hoá đại cương và sinh hoá vận động
- Hiểu được các yếu tố ảnh hưởng của quá trình chuyển hoá trao đổi chất đến hoạt độngsống, tập luyện và thành tích thể thao
- Giúp cho sinh viên hiểu rõ và có ý thức hơn về việc tập luyện, thi đấu thể thao và cácyếu tố ảnh hưởng của chất dinh dưỡng đến thành tích thể thao
Kĩ năng:
- Có các kỹ năng phân tích và vận dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn về nghềnghiệp trong tương lai
Trang 2- Có kỹ năng tìm kiếm và lựa chọn kiến thức phục vụ cho học tập.
- Có kỹ năng làm việc với người khác
- Đánh giá được cách dạy và học
I.A.1- Trình bày được
khái niệm về sinh hoáđại cương và sinh hoáTDTT
I.B.2- Giải thích và
so sánh vị trí vànhiệm vụ giữa sinhhoá và sinh hoáTDTT
I.B.3- Giải thích và
so sánh vị trí vànhiệm vụ giữa sinhhoá và sinh hoáTDTT
I.C.1- Phân tích
được tầm quantrọng của sinh hoáTDTT đối vớingành GDTC
I.C.2- Đánh giá
được ứng dụng củamôn học này trongngành GDTC
I.C.3- Đánh giá
tính hiệu quả củaviệc ứng dụngmôn sinh hoá vàongành thể thao
I.A.1- Trình bày được
đặc điểm chung của cơthể sống
I.A.2- Trình bày các
nguyên tố hoá họctham gia cấu tạo cơ thểsống
I.A.3- Trình bày cấu
tạo và đặc điểm củacác phân tử sinh họchữu cơ
I.A.4- Phân loại các
chất hữu cơ trong cơthể sống
I.B.1- Giải thích
được cơ thể sốngđược thì cần phảilàm gì
I.B.2- Giải thích và
phân loại cácnguyên tố hoá học
I.B.3- Nêu và giải
thích về đồng phân
và đồng đẳng Cáchviết đồng phân
I.C.1- Phân tích
được khả năng duytrì các tổ chức bêntrong của cơ thể
I.C.2- Phân tích
và nêu vài trò tácdụng của cácnhóm nguyên tốđối với cở thể sốngnói chung và cơthể tập luyệnTDTT nói riêng
Mức 2
Mức 3
Mức 1
Mức 1
Trang 33 Nước trong
cơ thể sống
I.A.1- Trình bày được
cấu tạo và các tính chấtcủa nước
I.A.2- Trình bày được
khái niệm và phân loạicác loại dung dịchtrong cơ thể sống
I.A.3- Trình bày hàm
lượng và sự phân bốcủa nước trong cơ thể
Vai trò của nước uốngđối với cơ thể sống khihoạt động TDTT
I.B.1- Giải thích
được phân tử nước
là một phân tửlưỡng cực
I.B.2- Giải thích và
cho ví dụ các loạidung dịch
I.C.1- Phân tích
được cấu tạo củaphân tử nước vàcác dạng tồn tại
I.C.2- Phân tích
và làm bài tập xácđịnh pH của dungdịch
I.A.1- Trình bày được
khái niệm và phân loạienzym
I.A.2- Trình bày được
cấu tạo sinh học củaphân tử enzym
I.A.3- Trình bày hoạt
động xúc tác củaenzym, nêu các yếu tốảnh hưởng và vai tròsinh học của enzym
I.A.4- Trình bày được
khái niệm và phân loạihormon
I.A.5- Trình bày được
các đặc tính chung củahocmon
I.A.6- Trình bày được
nguyên tắc hoạt động
và vai trò của hocmontrong quá trình chuyểnhoá
I.B.1- Giải thích về
enzym thuần, enzymtạp lấy ví dụ minhhoạ
I.B.4- Giải thích về
bản chất và nguồngốc của hocmonprotid, hocmon làdẫn xuất của acidamin và hocmonsteroid
I.B.5- Phân tích
tính đặc hiệu củahocmon
I.C.1- Phân tích
được các kiểuphản ứng khi cóenzym làm xúctác
I.C.2- Phân tích
tính đặc hiệu củaphân tử enzym vàgiải thích tại saomỗi enzym chỉ đặchiệu cho một phảnứng nhất định
I.C.4- Phân tích
được cơ chế tácdụng của hocmonprotid, hocmon làđẫn xuất của acidamin và hocmonsteroid
Trang 45 Vitamin
I.A.1- Trình bày được
khái niệm và phân loạivitamin
I.A.2- Trình bày được
công thức, tên, tínhchất, vai trò sinh học,nguồn gốc và nhu cầucác loại vitamin A, D,
E, K, C và nhóm B đốivới cơ thể sống
I.B.1- Giải thích về
vitamin tan trongnước và vitamin tantrong dầu lấy ví dụminh hoạ
I.B.2- phân tích vai
trò của từng loạivitamin trong qúatrình tập luyệnTDTT
I.C.1- Phân tích
được cơ chế tại sao
có loại vitamin tanđược trong nướclại có loại vitamintan được trongdầu
I.A.2- Trình bày được
hợp chất cao năng vàvai trò của ATP
I.B.1- Giải thích
thế nào là quá trìnhđồng hoá, như thếnào là quá trình dịhoá
I.A.1- Trình bày được
khái niệm và phân loạiglucid
I.A.2- Trình bày được
quá trình chuyển hoáglucid trong ống tiêuhoá
I.A.3- Trình bày được
quá trình phân giảiglucid trong ống tiêuhoá và vai trò củaglucid
I.B.1- Giải thích về
quá trình tổng hợp
và phân giải glucid
I.B.2- Phân tích quá
trình phân giải yếmkhí và ưa khí củaglucid trong hoạtđộng sống nóichung và trong hoạtđộng TDTT nóiriêng
I.C.1- Phân tích
được cơ chếchuyển hoá glucidtrong cơ thể
I.A.1- Trình bày được
khái niệm và phân loạilipid
I.A.2- Trình bày được
quá trình chuyển hoálipid trong ống tiêu hoá
I.A.3- Trình bày được
quá trình phân giảiglucid trong ống tiêuhoá và vai trò củalipid
I.B.1- Giải thích về
quá trình tổng hợp
và phân giải lipid
I.B.2- Phân tích quá
trình phân giải ưakhí của lipid tronghoạt động sống nóichung và trong hoạtđộng TDTT nóiriêng
I.C.1- Phân tích
được cơ chếchuyển hoá lipidtrong cơ thể
Mức 2
Mức 2
Mức 1
Trang 59 Protid và
chuyển hoá
protid
I.A.1- Trình bày được
khái niệm và phân loạiprotid
I.A.2- Trình bày được
quá trình chuyển hoáprotid trong ống tiêuhoá
I.A.3- Trình bày được
quá trình phân giảiglucid trong ống tiêuhoá và vai trò củaprotid
I.B.1- Giải thích về
quá trình tổng hợp
và phân giải protid
I.B.2- Phân tích quá
trình phân giải ưakhí của protid tronghoạt động sống nóichung và trong hoạtđộng TDTT nóiriêng
I.C.1- Phân tích
được cơ chếchuyển hoá proidtrong cơ thể
I.A.1- Trình bày được
Mối quan hệ của quátrình chuyển hoá glucid,lipid, protid
I.A.2- Trình bày được
quá trình các quá trìnhtrao đổi chất bên trong tếbào
I.C.1- Phân tích
được các giai đoạncủa quá trìnhchuyển hoá
I.A.2- Trình bày được
thành phần hoá họccủa sợi cơ
I.A.3- Trình bày được
cơ chế sinh hoá của sự
co cơ
I.B.1- Giải thích
chức năng của sợi
cơ và cấu trúc sợi cơvân
I.B.2- Phân tích các
thành phần protidcủa cơ
I.C.1- Phân tích
được trạng thái thảlỏng và trạng thái
I.A.1- Trình bày được
các nguồn năng lượngcho hoạt động cơ
I.A.2- Trình bày được
các con đường tổnghợp ATP trong hệ cơ
I.A.3- Trình bày tỷ lệcác quá trình tái tổnghợp ATP yếm khí và ưakhí trong các bài tập cócông suất và thời giankhác nhau
I.B.1- Giải thích
quá trình tái tổnghợp ATP trong điềukiện ưa khí và yếmkhí
I.B.2- Phân tích ý
nghĩa và viếtphương trình cáccon đường tổng hợpATP
I.C.1- Phân tích
quá trình tổng hợpnăng lượng ở cácvùng hoạt độngkhác nhau
Mức 3
Mức 2
Mức 1
Trang 613 Diễn biến
các quá trình
sinh hoá khi
hoạt động cơ
I.A.1- Trình bày được
Xu hướng chung của sựbiến đổi sinh hoá khihoạt động
I.A.2- Trình bày được
Huy động năng lượng dựtrử khi hoạt động cơ
I.B.1- Giải thích
quá trình dự trửnăng lượng khi hoạtđộng cơ
I.A.1- Trình bày được
Xu hướng chung của sựbiến đổi sinh hoá khi hồiphục
I.A.2- Trình bày được
quá trình hồi phục và hồiphục vượt mức
Chương trình đào tạo các chuyên gia cao cấp trong lĩnh vực thể dục thể thao đòi hỏiphải nắm vững kiến thức về các quá trình hoạt động sống của cơ thể người Nền tảng của quátrình hoạt động sống đó là những biến đổi sinh hóa ở tế bào Vì vậy, việc nghiên cứu Sinh hóatrong trường đại học thể dục thể thao là một nhiệm vụ quan trọng của quá trình đào tạo huấnluyện viên, hướng dẫn viên thể thao và giáo viên giảng dạy giáo dục thể chất
Những hiểu biết về những qui luật biến đổi sinh hóa của quá trình phát triển thể chất vàhuấn luyện thể thao cho phép lựa chọn bài tập, lựa chọn phương tiện và phương pháp huấnluyện một cách tối ưu, đánh giá chuẩn xác hiệu quả huấn luyện, cũng như dự báo trước thànhtích thể thao một cách khoa học
5 Nội dung chi tiết học phần
Chương 1: Mở đầu
1.1 Khái niệm chung về sinh hoá và sinh hoá TDTT
1.1.1 Khái niệm về sinh hóa
1.1.2 Khái niệm về sinh hóa TDTT
1.2 Vị trí, nhiệm vụ của sinh hoá TDTT
Chương 2: Thành phần hoá học của cơ thể sống
2.1 Đặc điểm chung của cơ thể sống
2.1.1 Hấp thu năng lượng
2.1.2 Chuyển hóa năng lượng
2.2 Thành phần các nguyên tố tham gia cấu tạo cơ thể sống
Trang 72.2.1 Nhóm nguyên tố cơ bản
2.2.2 Nhóm nguyên tố vi lượng
2.2.3 Nhóm nguyên tố siêu vi lượng
2.3 Cấu tạo và tính chất các phân tử sinh học hữu cơ
2.3.1 Đặc điểm chung của các phân tử sinh học hữu cơ2.3.2 Khái niệm đồng phân, đồng đẳng
2.4 Phân loại các chất hữu cơ có trong cơ thể sống
2.4.1 Chất cơ bản
2.4.2 Chất đơn giản
2.4.3 Chất xúc tác sinh học
Chương 3: Nước trong cơ thể sống
3.1 Cấu tạo và đặc tính của nước
3.1.1 Sự hòa tan của nước
3.1.2 Quá trình điện li và các chất điện li trong cơ thể
3.2 Khái niệm và phân loại các dung dịch trong cơ thể
3.2.1 Khái niệm dung dịch
3.3.3 Tính axit - bazơ của dung dịch
3.3.4 Tác dụng điện của dung dịch
3.4 Hàm lượng và sự phân bố nước trong cơ thể
3.4.1 Hàm lượng nước
3.4.2 Sự phân bố của nước trong cơ thể
3.5 Vai trò sinh học của nước
3.5.1 Vai trò của nước trong cơ thể
3.5.2 Vai trò của nước trong cơ thể khi tập luyện thể thao3.6 Phương pháp uống nước khi tập luyện thể dục thể thao
3.6.1 Phương pháp uống nước trước khi tập luyện và thi đấu3.6.2 Phương pháp uống nước trong khi tập luyện và thi đấu3.6.3 Phương pháp uống nước sau khi tập luyện và thi đấu
Chương 4: Enzym – Hormon
4.1 Khái niệm và phân loại Enzym
4.1.1 Khái niệm
4.1.2 Phân loại
4.2 Cấu tạo phân tử của Enzym
4.2.1 Bản chất hóa học của enzym
4.2.2 Cấu trúc hóa học của enzym
4.2.3 Cấu trúc trung tâm hoạt động của enzym
4.2.4 Tác dụng đặc hiệu của enzym
Trang 84.3 Hoạt động xúc tác của Enzym
4.3.1 Về mặt động lực học
4.3.2 Về mặt hóa sinh học
4.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt tính của Enzym
4.4.1 Ảnh hưởng của nồng độ cơ chất và nồng độ của enzym4.4.2 Ảnh hưởng của nhiệt độ
4.4.3 Ảnh hưởng của độ pH
4.4.4 Ảnh hưởng của chất hoạt hóa và chất ức chế
4.4.5 Ảnh hưởng của các chất kiềm hãm
4.5 Vai trò sinh học của Enzym
4.6 Khái niệm và phân loại hormon
4.6.1 Khái niệm
4.6.2 Phân loại
4.7 Đặc tính chung của các hormon
4.8 Cơ chế hoạt động của các hormon
5.2 Đặc tính chung của các vitamin
5.2.1 Vitamin tan trong nước: C và nhóm B
5.2.2 Vitamin tan trong dầu: A, D, E, K
5.3 Vai trò của một số vitamin đối với quá trình chuyển hoá
5.3.1 Vai trò xúc tác
5.3.2 Vai trò trong quá trình chuyển hóa các chất trong cơ thể
Chương 6: Chuyển hoá các chất và năng lượng trong cơ thể sống
6.1 Đặc điểm chung của sự chuyển hoá các chất trong cơ thể
6.1.1 Đặc điểm về quá trình trao đổi chất
6.1.2 Đặc điểm về quá trình trao đổi năng lượng
6.2 Hợp chất cao năng và vai trò của ATP
6.2.1 Khái niệm hợp chất cao năng
6.2.2 Vai trò của ATP
6.3 Oxy hoá sinh học
6.3.1 Đặc điểm của quá trình tạo năng lượng
6.2.2 Đặc điểm của quá trình giải phóng năng lượng
6.4 Sự tạo thành ATP trong các phản ứng oxy hoá sinh học
6.4.1 Chu trình Crebs
6.4.2 Chu trình Axit tricacbonic
Chương 7: Glucid và chuyển hoá glucid
7.1 Khái niệm và phân loại glucid
Trang 97.2 Cấu tạo và tính chất của một số glucid phổ biến
7.2.1 Cấu tạo
7.2.2 Tính chất
7.3 Chuyển hoá glucid trong ống tiêu hoá
7.3.1 Quá trình chuyển hóa tại miệng
7.3.2 Quá trình chuyển hóa tại dạ dày
7.3.3 Quá trình chuyển hóa tại ruột non
7.4 Quá trình tổng hợp glycogen từ glucose
7.5 Phân giải glucid trong tế bào
7.6 Vai trò sinh học của glucid
Chương 8: Lipid và chuyển hoá lipid
8.1 Khái niệm chung và phân loại lipid
8.1.1 Khái niệm
8.1.2 Phân loại
8.2 Cấu tạo và tính chất của một số lipid phổ biến
8.2.1 Đặc điểm cấu tạo
8.2.2 Tính chất
8.3 Chuyển hoá lipid trong ống tiêu hoá
8.3.1 Đặc điểm chung của ống tiêu hóa
8.3.2 Quá trình tiêu hóa chất béo ở ruột non
8.4 Phân giải lipid trong tế bào
8.4.1 Đặc điểm chung
8.4.2 Quá trình oxi hóa axit béo
8.5 Vai trò sinh học của lipid
8.5.1 Vai trò về cấu tạo tế bào
8.5.2 Vai trò về cung cấp năng lượng
Chương 9: Protid và chuyển hoá protid
9.1 Khái niệm và phân loại protid
9.1.1 Khái niệm
9.1.2 Phân loại
9.2 Cấu tạo và tính chất của protid
9.2.1 Đặc điểm về cấu tạo
9.2.2 Đặc điểm về tính chất
9.3 Chuyển hoá protid trong ống tiêu hoá
9.3.1 Quá trình chuyển hóa tại dạ dày
9.3.2 Quá trình chuyển hóa tại ruột non
9.4 Phân giải protid trong tế bào
9.4.1 Đặc điểm chung
9.4.2 Quá trình oxi hóa axit amin
9.5 Khử độc và đào thải Amoniac
9.6 Vai trò sinh học của protid
Chương 10: Mối quan hệ và sự điều hoà các quá trình chuyển hoá
10.1 Mối quan hệ giữa các quá trình chuyển hoá glucid, lipid, protid
10.1.1 Giai đoạn chuẩn bị
Trang 1010.1.2 Giai đoạn tổng hợp
10.1.3 Giai đoạn oxi hoá trong chu trình axit tại cacbonic
10.2 Điều hoà các quá trình chuyển hoá
10.2.1 Sự cung cấp cơ chất (nồng độ các chất phản ứng)
10.2.2 Sự biến đổi hoạt tính của men
10.2.3 Biến đổi số lượng men
10.2.4 Cung ứng các yếu tố bổ trợ
Chương 11: Sinh hoá cơ và sự co cơ
11.1 Chức năng và cấu trúc của sợi cơ
11.1.1 Chức năng của sợi cơ
11.1.2 Cấu trúc của sợi cơ
11.2 Thành phần hoá học của sợi cơ
11.2.1 Thành phần các chất vô cơ
11.2.2 Thành phần các chất hữu cơ
11.3 Hiện tượng co và giãn cơ
11.3.1 Hiện tượng co cơ
11.3.2 Hiện tượng giãn cơ
11.3 Cơ chế sinh hoá của sự co cơ
11.3.1 Vai trò của ion Canxi
11.3.2 Vai trò của men ATP – az và cơ chế hóa học của sự co cơ
Chương 12: Các quá trình năng lượng sinh học khi hoạt động cơ
12.1 Các nguồn năng lượng cho hoạt động cơ
12.1.1 Tiêu chuẩn công suất
12.1.2 Tiêu chuẩn dung lượng
12.1.3 Tiêu chuẩn hiệu quả
12.2 Tái tổng hợp ATP trong phản ứng creatin phosphokinase
Trang 1112.5.4 Ý nghĩa phản ứng
12.6 Tỷ lệ các quá trình tái tổng hợp ATP yếm khí và ưa khí trong các bài tập có công suất và thời gian khác nhau
Chương 13: Diễn biến các quá trình sinh hoá trong cơ thể khi hoạt động cơ
13.1 Xu hướng chung của sự biến đổi sinh hoá khi hoạt động cơ
13.2 Huy động năng lượng dự trử khi hoạt động cơ
13.3 Biến đổi các chỉ số sinh hoá khi hoạt động cơ
13.4 Hệ thống các bài tập theo đặc điểm biến đổi sinh hoá
13.5 Sự vận chuyển oxy tới cơ đang vận động
13.6 Hấp thụ oxy khi hoạt động cơ
13.7 Tạo thành nợ oxy khi hoạt động cơ
13.8 Sự biến đổi sinh hóa trong các cơ quan và mô khi hoạt động cơ
Chương 14: Những biến đổi sinh hoá khi mệt mỏi và hồi phục
14.1 Đặc tính sinh hoá mệt mỏi
14.2 Diễn biến các quá trình sinh hoá trong giai đoạn hồi phục
6 Tài liệu
6.1 Tài liệu chính
[1] Tập bài giảng môn Sinh hoá TDTT – Khoa Y sinh, Đại học TDTT Đà Nẵng
[2] Giáo trình sinh hoá TDTT, chủ biên GS.TS Đào Hùng Cường, Xuất bản 2013
6.2 Tài liệu tham khảo
[3] Giáo trình sinh hoá TDTT, trường Đại học sư phạm TDTT Hà Tây Xuất bản 2003
[4] Giáo trình sinh hoá TDTT, trường Đại học TDTT Tp HCM Xuất bản 2005
7 Hình thức tổ chức dạy - học: Tương ứng với từng nội dung học phần có các hình thức dạy
học chủ yếu như lí thuyết, thực hành, bài tập, thảo luận, hoạt động theo nhóm, tự học, tự nghiên cứu… cùng số giờ tín chỉ sẽ được thực hiện cho từng hình thức, như sau:
Phương án dạy - học theo tín chỉ:
SV tự nghiên cứu, tự học
Lý thuyết Bài tập
Thảo luận nhóm
1 Khái quát chung
Trang 1213 Diễn biến các quá
trình sinh hoá khi
hoạt động cơ
14 Diễn biến sinh
hoá khi mệt mỏi
và hồi phục
7.2 Lịch trình cụ thể cho từng nội dung
Giáo án 1: Chương 1 Khái quát chung về sinh hoá và sinh hoá TDTT
Hình thức tổ
chức dạy học Nội dung chính Yêu cầu SV chuẩn bị
Thời gian, địa điểm
thực hiện
Ghi chú
Lý thuyết 1.1 Khái niệm chung về
sinh hoá và sinh hoá TDTT1.1.1 Khái niệm về sinh hóa1.1.2 Khái niệm về sinh hóa TDTT
1.2 Vị trí, nhiệm vụ của sinh hoá TDTT
1.2.1 Vị trí1.2.2 Nhiệm vụ1.3 Lịch sử phát triển của
- Sinh viên chuẩn bị mục 1.1 và 1.2
-Trang 05-08 tài liệu 2
-Trang 04-05 tài liệu 1
01 tiếtPhòng 302